A candid narrative of the rise and progress of the Herrnhuters, commonly call'd Moravians or Unitas Fratrum, : with a short account of their doctrines, drawn from their own writings. To which are added, observations on their politics in general, and

171쪽

Et si Translated Verseo Chris cruci ed is

hecome o despicabie to the whole learne Tribo,

that sarce one of them cares to nam him.

172쪽

. animas

Hii The ense of this Paragraph is intirelycumprised in the Latin that is at the Head of it.

173쪽

APPENDIX.

animas ad summum excitare, nequaquam vero ad salvatorem usqtie perducere possit, indicet, C. hujuscemodi tamen conditioni Caetus, Una Cum ejus Directorio ecclesiae Evangelicae ut adscribatur, postulet, et Theologis propter ipsorum Convenientiam, quia e re sua non est, aliter respondere, id oneris, ut ipsorum visitatores fiant, imponat, quorum tamen fidem, quicumque demum sint, averso ab illis animo damnant. Hujus autem generis testimonia ex ipsorum ore repetere, et Confirmata reportare, idem esset, ac actum agere, quod

tamen me dubio sient acturi, qui talia ipsis exprobrare eXcerpta, et ipsi tamen ne horum quidem

errores fater vellent.

Huc referri quoque possunt declarationes ape tae, quae ab istis hominibus de ecclesia nostra Lu- therana, cujus tamen membra lacertis et viribus contendunt se esse, saepissime factae sunt. Herrn-huta, quum unica et prima hujus coetus esset sedes, et tamquam filia se ad ecclessiam Lutheranam Ber-theis torsensem ejusque Ministerium adplicaret; id ad eximii meriti, quavis oblata publica occas1- One, Ostentationem, et magnam speciem quin ad responsum quoque hic concedendum multum Ualuit usurpabant, quam sinceri essent Lutherani, et quam bene Evangelico Lutheranae ecclessiae venient. Sed non omne aurum, quod aurescebat. Comes ill ante unum aut duo annos, quam Veni

ebat primum 1 ubingam, Joanni FridericoRochen,

Inspirato dilecto tunc temporis fratri se quideria, ait, ecclesiae adhuc, tamquam jugo esse subject os, cui tamen venenum demssisse rede- ές ret.' V. Extr. Diari Inspir. p. 116. aut p. III. edit Winckleri. Cum ecclesia Bertheisdor-

fana Eleetoralis Saxonici Regiminis jussu potius erat facta conjunctio, quam adsociatione spontanea, qualis quidem hodientim rei est ccnditio, licet

174쪽

APPENDIX.

eorum privilegia alibi ipsis coricesia valde sint aucta, et, quod rem expedit, illud, prout ipsi excipiunt, ad Herrialiutam privative, non autem ad reliquas fratrum ecclesias, spectat.

In epistola quadam, ab ill Comite post earum emissionem threr Elegirung data et ex inspectione

oculari nonnullis ex nobis cognita , rerum Heri n-hutensium statum, praecipue, ut videtur, propter coactam Cum Lutheranorum Liturgia Connexionem, tamquam leonum speluncam descripsit, e qua,

postquam stitis diu inclusi fuissent, nunc ancein aliquando in ampliora erumpendi spatia, tempus

instaret.

Laodisere appellatione, respectu ecclesiae nostrae, nihil est istis familiarius, quum semet ipsos e Oppossit Philadelphiam nuncupent, et adeo loco quodam ecclesiam nostram tunc penitus, si ineliorem ex Speneri et Franckii principiis formatam nancisiaceretur disciplinam, in persectam evasuram esse Laodiceam, scripsit ili Comes . Nec etiarn, quod cordati Theologi illis jam exprobravere apertae nimirum Herriali utanas inter et nostras ecclesias separationis speciem jam pridem interesse, plane de nihilo est isti etiam rei natura, et magnum inter utriusque partis instituta discrimen non aliter secum ferunt.

Quis igitur umquam sibi persuadere possit, quod

ejusmodi societas, quae ita de ecclesiis nostris Lu- theranis sentit, sinceram cum his, et candidam habere queat communionem, nisi omni ex scopo absorptivo et tinctorio, ut nonnulli jam loquuti sunt, agerentur, ad concedendum faciliorem et ex peditiorem ipsis aditum, ad lab0rem eum in finem omnibus in locis persiciendum, quum omnino ma-1iifestum simplicitatis et imprudentiae esset indicium, si ex ipsa ecclesiarum Lutheraaiarum parte manus istis praebere vellem u.

175쪽

APPENDIX.

Quodsi fundamento non caret, quod huic societati, atque ipsius Directorio acriter jam et saepe est ob edium quod nempe sibi partim infallibilitatis speciem ipsi attribuant, partim ex antesignanis ipsorum quidam, nulla tamen ad hanc objectionem publicam hucusque data responsione palam illi eam adscripse in investigatio ab hominibus, qui-hus errare humanum, suscepta, apud eos, qui in rebus saltem magni momenti selli nequeunt, seu stranea esset res ac superflua. Illud ex parte, ex absoluta et caeca obedientia, quae ab omnibus veris integrisqueΗerrialiutanae ecclesia membris praestari et debet et solet, et quae pro obedientia erga sospitatoris praecepta venditatur, ut mille exempla probant evinci voluit, neque minus inde, quod ad omnia nomine abu tantur salvatoris, cui a societate aut ejus antistitibus acta imputantur omnia. In Plaschnigii iuventutis Petropolitans nobilioris Presbyteri, relatione de Herrialiutensibus, Fre- lenianae collectioni primae, p. 263 inserta, haec

inter alia sunt Verba. -Heller, centurionis locum tenens,' qui xit describitur, totus erat Herrnhulanus, V statim ac me in nauseo meo convenisset, a me rogatus numne Herrnhiatana societas in ei rorem posset induci t respondit Christum ipsius esse caput, qui ipsam inde non posset non ita illumiliare, ut errare

non queat.

Georg. ac Sutor, ipsis olim gravis et laudatus, de eorum Presbytero quodam generali sic re fert μεPresbyte generalis N quem alibi nomine insignivit, ' aperte mihi anno CIDII CCXXXX declaravit, ecclesiam suam persectam esse et nulli errori obnoxiam, et eum semper esse ne

quam S itzbiιb qui is ecclesia facta omnia

176쪽

ro, Herrialiutanorum apologet novissimo, examinari et refutari magis meruissent, quam plurima eorum, quibus Contra D. Baumgarten immora

tur.

Hic ita huius factionis adsectarum, si illis et Paulli loca opponuntur, eorum dogmatibus aut fic dictae methodo de lege et evangelio, contraria, consueta responsio et tergiversatio haec est quod in his casibus Paullo cum Judaeis rem fuisse, prodant, apud quos aliter de lege loquutus, eaque majori cum emolumento esset usus, quam apud Christi ες nos fieri possit et debeat. Quid i quod hujus sectae emissariorum nonnulli eo processerunt, ut libere contenderint, Apostolis, X-ceptis Paullo et Joanne, Sanguinis Theolo- iam et Agnum non aeque innotuisse, ac Deus in his postremis temporibus revelare apud animum constituisset utrumque inde, ut et Christum ipsum, temporis sui rationem ha-ς buisse, et methodum eorum neutiquam pro ponendae hujus anguinis Theologiae esse ex-ς emplum,' loc Cit pag. 29. Nisi amentes statim et imprudentes habeamu omnes, qui modo contra Herrialiutanos quidquam reseunt aut dicunt, ejusmodi testimonia debitam omnino attentionem merentur et considerati- Ad doctrinam de mysterio sanctae Trinitatis de Christo quod attinet ex scriptis Herrnhulanorum ejusinodi excerpta sunt dogmata, iublice refutata, ut certe, iter ad eos instituere, eosque Coram interrogare, non opus sit, sed, quaenam res, quale de ea pro veritate, avangelicae nostrae ecclesiae Theologia, ferendum sit judicium, in

aprico est. .

Legi merentur, quae de hac materia gravissima

jam pridern praecipue ex oratione δε οβ o Christ

177쪽

risurno metur--tJgraviter et modeste publicae dis 'quisitioni proposuit resenius Pastor in fasdiculo collactionum primo scir. 14 . et quod ill Comes, Ctiam rogatus, ut aperte, et religiose mentem ex Primeret parum aut plane nihil, idque consit it o regesserit quod, si Comes meliora et haud indigniora ad defensionem suam, et ad religiosorum hominum animos tranquillando proferre potuerit nunt modo excusari potest. I Quae, qualis Theologia de maximis sacro sanctae Trinitatis mysteriis, de Creatione, de principio Deum com cendi, de Christo, quae unica ista tantum cantione contenta, et num. 2188 additament

180쪽

APPENDIX.

Reliqua vere et fideliter excerpta summatim haec

sunto

Oeconomiam Trinitatis hucusque creditam, quod nempe Deus Pater sit Creatoa, Filius Re

demtors

perienced