Bartholomaei Riccii De imitatione libri tres ad Alfonsum Atestium principem, suum in literis alumnum, Herculis 2. Ferrariensium principis filium

141쪽

si qui instam sit: id modo commut m sic efficiat, idem autem tibi do consi ij, quod i si me miri, es minus hominum inguris, po punius oculi s uitem: s. liorum trili commutandae orationi lenerum primum nil pumie, nimis 3 et borati est fu di , ais e nanis indu striae si simplfciter fato quare etiam maxime de litandum . Secundum dato tolelarabilius,sed neque hoc quoque admodum adiit nesdum . neque enim commo e cadet, ut scpius fieri possit. Tertium one omnium est liberius propterire etiam commorias, it Od ; crebro surpetur . modo illud etiam atque etiam diligenter attendat: r ne commutatione ficta, odammodo dissoluatur atesque enervetur orati . nemo enim iam pridem ne it κ uersium nunc omittam , cra hanc commutandi rationem ui ad si a mittere posse uid tur solutaecilioque orationisiuam certum numierum adesse, quae si mutetur ad eum modum, magnum peridulum est, ne quod apte compositum fuerat prius, dissolutum reddatur, a quod ira tura ipsa ad numerum prime concinebat, ne absonam , atque a sterim quid resonet commutatum, quaeq; fortiter priore congo estinatione continebat: r, recenti, e noua tota ellim

tu orati , ni res ea nobis prorsus sit cum dissoluto , ac parum composive hq senti, nam Mersa omnia non ita sunt in qua rum confecta, ac alba elaborata, atque expolita, tri sociis compositiorrem tuam instituas, eam σφι qt siqaantur, ictae inditer se quaque uersus at Greant ptissime . Veγbolarum autem comm tracti m ait: ram erat genus.

iiii

142쪽

DE IMITATIONE hoc item duplex est unum ci m uerba ipsa remanent, sed in si ipsa Mdammodo commutantEr,alierum cuiam positorlim uerborum loco alia quae idem signi j cet , ptissime reponuntur . cim clitem remanent, sed non ita , ut erant posita prius , multis id quidem sit modis, a quam commodis ini omniblis. alit enim per casius et , ut ιbi alia dixerit iniuriarum obliui

sci , fortissimi esse homin: , si tu iniurias per casium

commutaris . item,lsi ille summo honore dignum patriae liberatorem tu summi honoris aut sit fit , uiosendi causa aliquem , tu facius alicuius ita in caeteris aut Mocibus , alit uerbi , quae diuersos sibi a re a joscant. Aam mutationem sequAntur etiam illa , te Mehementer amo ali a me Mehementer maris sed

mira illa, atque elegantissima in Caesare est casus codimutati in primo libro de bello gallico , clim ait Equitum millia erant siex, totidem numer pedites uelocis imi , ac furtissimi nam recta compo siti si ad superiorem partem re tondeat , haec erat totidem numero peditum ueloc firmorum , ac fortissimorum, quemadmodum equitum dixerat neque litid non ineleganter uolitatum est , ciliemadmodum dixit edi

rentia , populo ut placerent quas fecisset fabulas.

axi per namerum , ut dii ille , ego omni ob cia siqui dicat ego omnibus j ij ubi ego si os . item interbis it illud uemadmodum paulo supra

dicebamus cum tinus sit , qui loquatur . illa uero=mmcri pernilitatio per Iliam tenuita est , cllaintiuili Terentius in ElinucDi prologo si cnim in ipsodit initio.

143쪽

Quamplurimis, er minime multo sedere, in lus Oeta hic nomon pro itetur fram . nam cum qui dixi set ac ad eum smerim pari nAmero rectistondendum esset, multitudini tamen numero risius

est, perindeat isse, sit qui sunt non autem si qui es quam est, initio sit protulisset item in eadem aes

sula. Adeon homines immuturier I EX amore, At non cognosias eundem esse In eundem numerus mittatur. proprius enim erdi

si dixisset eo dem . item a ibi. Cuius mos maxime est consimilis ne trum hise ad uos applicant tibi ad cuius, hi postea intulit cum aut dicedum fuit, quorum mos aut sit, ut est cuius, hic se ad uos applLcat , magis sub Jendum erat item si uisicendi causa amicos, tu Asendorum amicorim causa dixeris. Aut per personas, ut si quis illud conuertat quid igitur faciam 'quid igitur faciat 'aut etiam si ullitruncitae rex Emerum, personam . ut quid igitur faciant 8 Ita in nomine, ut, ubi I , alius A, ille , ita in caeteris, ex quo genere illis est, cum ii de se loquitur, tertiam tamen personam loquendi tem inducit, At liud Parmenoni de se ipso Pisue stram fidem quantam, quam Acram laudem caespiet Parmeno. Iream per nae mmmlitationem Caesar modit lime in suis commentariis perpetuo execlitus est, qui cimi des Verct semper, unizam tamen a se quical ni rot B. Aut per genres. Et illum diem si tu issam diem, ut etiamstantam suauitrae

144쪽

DE IMITATIONE si quantasus iras. Aut per motos, ut, fac istaec recte curentur si tu fucis dixeris ut illud, remum est vos o scere, atque ignoscere, si tu σ3κum est, ut Vol O scatis, atque ignoscatis, aut per temo i ut ipse uiderit pro idebit ut Ter. in Elinucho. ii se ego me turpiter hodie hinc dabo , pro didero aut per interrogationem, aut negando, aut res trumando, in hii eius generi sunt reliqua

Aberum autem commutandorum uerborum e

m erat, cum uerbis ipsis uerba alia abiiciunturicem igni cantia cutius generis quantinis fit in hoc ipsa, pio alienum si commode usiuvando, nihil attinet dicere, quando en oratio ipsa Naliud sit quam ad tinc modum loqui autem aut rni dii cri potest, ut cum propriam alit proprio a it Durato figuratum aut figurato , aut pro

prio commutatur . Nam cum omnis orati sit aut propria, uot Durati, cum autem ego nunc es guratam dico, mutuatum, translatum. intelli )

plura sint in utrique ononis , horum utra e

ali cusuo, aut ca alterius genere comulantur facillime Ita uerborum comutandora sunt ouatuor ut ιi' pro vir qui diues dixerit, alit in guratis, cui μη est, tu se propriis aut locupletem , alit copiodi Iam ac cci osium reponas in figuratis litem pro cui abundesiit si tu diaeris, cui ampla sint fortuu in ing inici, cui magnae , t L cupletes copiae,

portunae aut si orentem nimbus coptis, aut qui a in omnium rerum abundantis , aut cui rerum ominum copiar i pcitant, aut cui lam crilli est

145쪽

peclini , ut cui res sit ampla , ut raeclara, dat qui agit ciliam a cillime , aut c:: res miliaris quam fuiscillima fit , alit cisi ab omni re optime parallis fit, alit

ret , nata: ibi ibi defit ad omnia commodi, ad scalate iuuendum , ta beatam uit mi , ita pro proprio gliratum pro Murato proprium si di nc modum i ii reposuerit. Si ero pacem alia , tu otium tu concordiam , tu quietem , tu tranqAillitat m . parri item ratione insiguratis si ille nul uni bellum tu omnia tranquilli , nullum dissensionem , omnem concordiam . ιmmam animoru consensionem omnium, atque con irationem omnes omnium animo optres me consientientes , tibi nulla belli fusticiosio, ubi otii perpetuum agatur, si dixerit. Si postremo Lamu dixerit , diligit , adamat , colit , facile coni mutabis sit item id , qui amare aliquem probequatur, a contra beneuolentia , qui illi primus in amore deferat, quem in oculis , quem in sinu ferat , neque se un tiam diu pingat , qui in intimis , in aere fui, in amore habeat, qui eum denique pereat , depereat, impotenter amet. si uero ille ad hunc modum , tu contra alio , aut semili similli dis etiam ex altero genere recte reus Ondebit. Sed nullus ni erit, si pergo reliqua quae in triuersa latini sermoni locutisne ad hunc modum commutari polyunt nulla enim uox tam prospria est , cui o proprietatis suae ius totum attris: Ista guratis alitem longe loc2pletior est uarietas. Terenticis in propriosi commutaliit ait enim.

Atque iidem fallas , ut ab illi, fallamur

146쪽

DE IMITATIONE Quam proprie dicitum sit uides. Iterum algi ait D scin tu amabo non contra insidiabere Proprio autem figuratum subiecit eo in loco, nam

cum dixisset, id uero feri triumphi, paulipost pubis Q wyd mihi puto palmarium

Ita Maro in ipse Terentio, qui cum dixisset, Non de inhumano ingeniosum Cherea, Figurate commutauit hoc modo Non obtusa adeo gestamus peritora Poeni.

Hadtenus de commutatione tantum, nunc vero simul C de additione, cu detractione visus χίtur, tametsi in hunc quoque occim omnium oratio nem concludam necesse esto, quot quot occurrerint, exempla conabora; cribere . nihil enim est in omni oratione Aestum. 3zod in horum genere allatio sidium, ac comprehensium non sit titul ad vires , Nanque manus inter moe lorum ora paren uni γ' Ecce leuiuesummo de uertice usu Iuli Fundere lumen apex, luctu i innoxia molpa Lambere flamma comas, m circum topora passi. Quam rem eandem magna facti commutaestione additis, non paucis Maro ipsi persequitur in septimo cum ait. Praeterea castis adolet malidria tedis, Et taxia genitorem stat Lavinia Virgo' Visa nubas longis comprehendere crinibus ignem

p Atque omnem ornarum lamma crepitante cremari, Regaloq; accensa comas, accensa coronam

insignem gemmis, tum fumida lumine filuo

147쪽

III. 71 Inliota , nc totis Alcanum stargere tectis. Res eadem est in portento , locutione autem admodum diuersa is, ducti uariati in il est ut nunc locorum , personarum , Olfictis , ac caeterarum rerum Marietatem omittam, tit pro lambere flamma comas, dixerit. longis comprendere crinibus igne, tibi pro lambere , comprehendere , pro comas , crini: bus positum uides item pro ecce, quae particula re:

pentini ac noui semper aliquid asserret solet , nefas repa uerit. sed multo plura sunt addita. ut illa omnia.

Atque omnem ornatum flamma crepitante cremari ,

D Regalesci accensa comas , accensa coronam , a Insignemgemmis. Em fumida lumine 'luo Inuolui ac toti Vulcanum stagere tectis. Item illud. Sed os qui tandem' quibus aut uenistis ab oris ἐυ ἴ Me tenetis iter eQuod idem egit alibi uariundo,addendo,clim ait. Et procul e tumulo, iuuenes , quae causa subegit D Ignotas tentare litas quiu tenditis inquit f Qui genus unde domo pace ne huc fertis,an arma em quo quoque exerηplo quid commutatum , quid additum fit facile apparet conuiuis hic item apparationem primum paucis perstrinxit in tertio Aeneidos, ea alitem haec sunt

υ Extruimusq; toros , dapibusq; epulamur opimii. In septimo titem rem eandem pluribus effregit,ai et ornauli cum Edriando alim addendo cu dixit D Aenea , primi ci duces , inliber Iulus

148쪽

DE LIMIT ATIONEM corpora sub ramis deporaret arboris altae, In lituum i dapes, adorea liba per herbas Subhciunt epulis sic luppiti ipsi mon bat Et cereali solum pomis agrestibus a Vent. Idem facit in quo Troiano describendo , cum mi. Instar montis equum diuina Palladis arte Aediscant, secta ; intexunt abiete costa . Item paulo post sic ait. D Hanc tamen immensam Calchas attollere molem a Roboribus textis, culos e lacere tu sit. Detractio autem erit, si loco exempla commutentur, ut quae primo dieia sunt, secundo si dicantur in loco . Ille autem qui quis is fuit sue is etiam aes via non fuerit, se ipsum tribus hi a coloribus uariantido , addendo , detrahcndo optime comm litabat sue cum fui imaginem ex aqua multis modii atque non omnibus inepte exprimebat siue cum idem peruarie esserit in glacie currum ustinente sue cum multos lendidius uer bus fui, Irim , quam si ipsa coloriobus uariauit , faciat frue cum aurorae G solis orstum quaternis tersibus multifariam descripsit , sic te denique cum insignis coelestibus, aut in Herculi, Lboribus, aut in aethri eius en ri, si Mariando exerceae bat quorum omnim uer A eo non adduxi, ne,

quod necesse crat, long limam facerem siti, si hoc

loco eos indicasse. Sed pergo caeteros. Terentius in Eunucho in cherea persona cum amicam e conste luimprudens misi Get, in haec Merba graviter coniuc:

149쪽

, Quam insistam uiam , incertus sum Quem locum in eadem fabula ficuariavit paulo vitem Hlsius. b, Vbi ego scelerosium miseri, atqze impium inlieniam,

Aut ubi quaeram fId uero omnium aptissime commutatum , cici eutriatum est,cum ait. Sine cur trem ornatum , ita liti quae ornantur sibi

Nulla mala re evblitam muliebri Capillus passa , prolixus , circum caput

Reiectus negligenter.

Quam item pulchritudinem sic scripsit in Phormione , ut nisii addatur laciarientur paucinnia quaedam , una eadem': f., cum ait. Virgo pulchra quo magista ceres di, Nihil aderat adici menti ad pulchritudinem

, Capillus passus , nudus es , ipsa horrida

a Lachrimae ' situ turpis , ut boni, uiuein ipsa inessit formi, haec formam extinglierent Item cum silentium ab auditoribA orat inquiens Date operam clini filenti animaduertite, Pusiilla commutatione fudia , idem orat in Phoris mionis prooemio hoc modo . a Date operam , ad te equo animo per silentium In Adelphis autem orba meminit proximis uis nubere legem cogere id autem hoc modo. Hic meus amicus illi genere est proximus , Iuic leges cogunt nubere hanc Hanc eandem legem in Phormione adducit sed paulo laxius , tibi ait.

150쪽

D IMIT ATIO NE Lex est, ut orbae, qui sint genere prorimi, Hi, rabant, illos ducere eadem lex iubet. Additum est, uariatum est, commAtatum est, idem tamen est Mirunswe. In Andria item uirginis C lutem, ac uiuendi difficultatem hi tierbis prosiquitur. D Primum haec pudice uitam parce, ac duriter

Agebat, an a ac tela, si ritam

in Adelphis seni, fratris auaritiam in Milion iis persona pene isdem uerbi expressit.

o Ille contra haec omnia in m ere uitam emper parce,ac duriter se habere, sed jam ad eos, qui soluta scribunt oratione, ac statim ad num cheronem xeniamus, quanis, bicaptus e frequens fit in tota b c commutandi raestione, diligenter Mideamus . Contin: Latitem hic se excusat ad curionem , quod post longissimum temo is ci gratuletur causam inprimis in locorum dies stantiam conferen, eius haec sitiat verba Sera grailitati reprehendi non solet,praesertim si nul

a negligentia praetermissa est, longe enim abfum,au

di sero . Hac item ipsa utitur oec satione ad Cae Elium , si eam pluribus uerbis, atque alio ornata persequitur hoc modo. serius non negligentia mea, sed ignoratione rerum omnium in his enim sum locis, is propia lon D inquitatem, propter latrocinia tardis me omnia a perferuntur . Nolim te posthac expectare, dum ego, quae uerba commutata simi, quae detracta, quae addiditi, tibi nominatim ostendum, res enim per si σα

xime