De patena argentea forocorneliensi, olim vt fertur S. Petri Chrysologi, dissertatio. Cujus occasione nonnulla differuntur de SS. Eucharistia; ...Sebastianus Pauli

151쪽

ro omni laude digno , & testimoniψ , ut loquuntur, de visu, audierat. Is est Adamannus Hiiensis Monachus in ii. bro I. de locis Sanctis capit. 8. Inter illam quoque Golgothanam Basilicam , ct Mart)rium, quaedam inest exedra , in q*sses Culix Domini , quem ab se benedictum propria manu in Carna, pridie quam flaiene. tur, 'se conviva Apostolis tradidit convi- Cantibus , qui Calix sextarii Gallici mensuram habens, duasique ansulas in se ex utraque tarte altrinsecus continens compositas , ctc. - Haec Adam annus e X narratione

Arculfi Episcopi Gallicani, qui Calicem

istum contrectaverat. Satius ergo fuisset Polydoro verbis utar Doughtei tacuisse , tacente Scriptura Sacra , quam Calictim Ligneorum AuctoreS ApDQsolos salutare. Sed redeamus in viam. EX loco insuper paulo ante eThibito Clementis Alexandrini, tantum di. stat, ut Ligneorum Calicum usus firmetur , quin potius alia conjectura evellitur . Nam primum inter Sacras supellectiles, aurea , & argentea Vasa

connumerat se Argenteorim igitur , ct gureorum , gemmeorumque Poculorum , i

152쪽

dum aureorum Calicum usum impro-hare satagit , ut verborum series clare patefacit , profecto si Lignei Calices in visu unquam fuissent , eOS non praetermisisset in eXemplum adducere r ei enim tunc bene ceciderat . Interim ambiget nemo , in Ecclesia aurea , &argentea Vasa antiquitus fuisse , si attendatur factum S. Laurentii Martyris: qui, ut ait Ambrosius lib. a. de Uriis cap. 38. jussus ab Si Xto Pontifice , auiarum Ecclesiae PauperibuS erogare , Martyrium subire maluit , quam S. Pontifici non obedire . Eleganter de hac re Prudentius lib. a. de Coronis rLbi Persecutorem introducit , ab S. Levita Sacra Sanctuarii Vasa, his verbis e Xposcentem .

Hanc esse vestris orgiis So )Moremque , ct artem proditrem est , Hanc δisciplimun oderis et

Litent ut auro Antistites ;

s 6o ) Orgia vocat Sacra Christiano- Tuin : quo nominae veniebant apud Veteres Graecos quaelibet Sacra . Quamvis postea Sacris Bacchi singularius vox haec indita sit e ah oon , idest furor, seu impctas , quo eadem sacra peragebantur.

153쪽

Threare Sacram Sanguinem , Auroque nocrurnis Sacris Astare fixos cereos zTunc summa est cura Fratribus , Ut sermo testatur loquax , ferre fundis venditis

Sextertiorum millia .

Nec fuentibus Saeculis minor fuit Sacrorum Vasorum , & supellectiliumcol ia . Furente Diocletiani persequutione anno 3o4. petebat Bassiis Heracleae Praeses ah Beato Philippo, ejusdem Urbis Episcopo , ut Sacra Vasa Pro deret , & adferret Fusa Sacra ita Barbarus ille in Actis S. Martyris , apud Ruinartium pag. 4II. 3 quacumqne vobiscum sunt aurea , vel argentea , veιeujuscumque metalli , aut artis insignis , obtutibus nostra Maj statis iveritis - Cui Sanctissimus Christi famulus - Vasa, uapostulas quacumque , apud nos funt , mox

occipe . Non enim pretioso metallo Deum colimus , sed timore et nec ornatus Ecclesia

christo plus placere pots , quam cordis Quis modo, cui integra sit cogitandi facultas , persuadere sibi poterit , em , qui tempore flagrantissimarum Persev

154쪽

lao ) . - . cuutionum aureis , α argenteis Callis cibus utebantur , Ligneos tantum habuisse, dum libera facultatum suarum Dotestate fruerentur λ' Solent etiam eX Gratiano de cons.

'i, i. eu ,dam Concilii Remensis

Onoirem adferre: quo praecipitur, nocuis in ligneo Calice rem sacram ta- re audeat . At testatur Bona Cardinalis quale fuerit hoc Concilium, quove tempore celebratum , nec ςΟ oicere , qui ad eum provocant , riosuminet divinare potuisse . Nam ab Recentioribus quibusdam ad aevum Caroli Magni referatur , cum nullam sui dicti rationem afferant, quam fluXasit eorum fides , nemo non videt. Boc uuillotius item Lituet pag. 379. ait νin Cimelio Domini de la Marne , Ii supremo Parisiensi Senatu amplissimi Consiliarii , adservari ad haec usque tempora Calloem Ligneum , olim aciChristi Sanguinem in Altari coniiciendum . At quam belle ab hujusmodi Cimeliorum Custodibus simplicioribus

imponatur , ac Venerandae antiquJlaw

155쪽

tur , quas Vel aerugo, Vel rubigo, vel aliud quid simile aliquo vetustatis specimine incrustarunt, ii sciunt, quos haec studia delectant . Optassem Boc quillotium ab se visum Calicem testari potuisse. Verum evenire aliquando potuit ob nimiam paupertatem , & inopiam nonnullarum Ecclesiarum , Calices in eis ligneos quandoque fuisse , Sacrosque Canones , si qui sunt , in hujulmodi usum sapientissime animadvertisse . Cum enim lignea materia bibula sit .

indecorum erat in ea Sanctissimum Christi Sanguinem adservari . EX una autem , vel alterius Ecclesiae consuetudine , ad omnem universam Ecclesiam inferre non possumus . Unde in Synodo Florentina anni Isi 8. sub Julio Mediceo , postea Clemente PP.

VIII. Florentiae apud Bartholomaeum Se martellium Is 64. de celebratione Mifarum cap. v III. pag. 3o. mulcta peculiaria animadvertitur in Sacerdotes rurales Calicibus rupIis , rabigine notatis ,

sordidis, ligneitve celebrantes . Quod autem , & cuique fortasse admirationi erit , Ecclesia nostra Lucensis Ver-I a gente

156쪽

vente ad finem eodem saeculo Xv I. Eburneas adhuc adhibuerit Pixides ad Sacram Eucharistiam in Ecclesia servandam , dilucide constat ex Constitutionibus Synodalibus Alexanis dii Guidiccioni Lucae editis ab Franci

ρε Busdrago anno I 3 a. quinto jam elapso anno e ex quo in Sunodo capit. I pag. 48 statutum fuerat : Sanctitas mim Eucharistiae Sacramentum in Pixide aurea , argentea, veι eburnea , aut alteri decenti vasculo corporali candido et terius ornato conservabitur , ct in Tabernaculo decenti ligneo deaurato , cto.

Calicum etiam stanneorum ulus vetitus fuit anno Is 66 in Synodo ,

hoc anno habita , sub Eminentissimo

Car.' Morem hunc obvoluendi puris lin teaminibus interiores partes Sacrarum ViXl. dum , in quibus particulae consecratae .serVantur , utitatum fuisse in Ecclesia Diose Iana , nos docet ejusdem Synodus, celebr 'ta anno xs88. sub Fabricio Gallo Tit. vii, copir. Met. Pixis exstet aurea , vel argentosis sua corporale mundum pede premot : er D cin ipso Tabernaculi pavimento t alterum, ης

particulae metanum attingant , suxdo in toto.

157쪽

Cardinali D. Hippolito Rubeo Ticini

rum in Directorio Visitatorum , ac visitandorum Lucae Antonii Restae Episcopi Andriensis Roma IS93 pag. 23. Pixis stannea admitti videtur , ad asservandam Euchalistiam. Modo ad Patenas Vitreas devenien dum et quarum usum , M si caetera deellent argumenta , abunde firmat decretum Zephyrini Pontificis superius laudatum : cui nec idem Bona refragatur . Alterum enim , quod afferunt,

ex Honorato Massiliensi in Vita S. Hilarii, ambiguus loquendi modus ita dubium revocat; en verba - Lui, HilariuS nempe , eo inedidit omnia distrahenda , u que quo ad PATENAS , ct CALICES VITREOS veniret- - NOΠ- ne cuiquam fortasse placere potest eX-plicatio haec: aureas , scilicet, argent easque Patenas pauperibus esse erogandas ς ita ut eo paupertatis redigantur Ecclesiae, ut eas vitreas conficere opus sit Certh ad pauperes alendos , ad Fideles E captivitate redimendos , ad defunctorum corpora humanda et hae tria genera sint , inquiunt

158쪽

Acta Sancti Laurentii , apud Ambroosum lib. I. of crorum capit. 4 I. in qui-los Lasa Ecclesiae etiam initiata , confringere , conflare , vendere licet . Ut ut verum sit , hoc quoque ad demonstrandum Patenarum vitrearum usum ssaltem urgente necessitate , aliquam

symbolam addit . Non enim Hilarius dixisset , Sacrum Ecclesiarum Ministerium ad Vitreas Patenas reduci posse ,& deberi quandoque , si alias earum usus noVus propemodum, & insolens fuisset . Pronum ergo est credere ἡfuisse jam factum olim , quod iterum fieri posse Hilarius declarat.

Si vero deficiunt Vitrearum Patenaram exempla penes Scriptores , tanta E contra suppetunt ad Vi reos Calices adstruendos ; ut eorum numero pendobruamur . Mihi ergo extra chorum

saltasse , initamque orbitam deserui iase objiciet nemo , si de Calicibus Vitreis aliqua disseram : Calicibus enim Patenae semper amnes , rarBque evenisse animadverti in sacris Scriptoribus, Calices , veluti Sacrorum Vasorum genus, numerari ex una, altera ve materia conflatos , quibus statim

159쪽

non addatur 9 Patena ; cum Patena sua , una cum Patena , ctc. sicuti exaltatis exemplis , & ex iis , quae in posterum adferentur , aperti ili me patet . Ut jam quisque confidentillime asse iere potiit , in moribus fuisse antiquorum Christianorum Calices , dc

Patenas saltem Sacramentales , ct Mianores , eX una , eademque Materia componere . Id nobiscum sentit liminentissi. Bona lib. I. capit. ΣS. - Ex eadem materia , qua Calices , conflatas

fisisse PATENAS , cum par utrobique sit

ratio , credibile est Accedamus ergo ad nonnulla de Calicibus vitreis comis mentanda , ut inde Materia quoque Patenarum qualis , quandoque fuerit , emergat Calices vitreos in Eucharistiae Sacrificio consuevisse ol'm , res clarior est, quam indigeat testimoniis . Nihilominus eorum primum ab Tertulliano lib. de pudicit. cap. 7. deducunt Litumgici se Praecedant pictura Calicum vestrorum , se veι in isto pellucebit interpretatio pecudis illius et ovis scilicet deperditae, o ab Pastore Evangelica hi meris sis adca iam revocata se Et infra cap. Io.

160쪽

Si frae patrocinabitur Pastor , quem σπ tice depingis Uterque locus ab Eruditissimo sacrarum rerum Clampi nio in sua Sacra Historica disquisitione , de duobus Cimeliis in Musaeo Cardin. Carpinei , pro Calicum vitreo ram antiquissimo usu profertur . Sequitur Tertullianus - At ego ejus Pa- floris Scripturas haurio , qui non potest frangi - Hic Cardinalis Bona difficilem se praebet, in admittendis ex Tertulliano vitreis Calicibus Eucharisticis. Ait enim , Scriptorem hunc de sola fractura , di pictura loqui , quae non tantum vitreis, sed etiam aureiS , argenteisque Calicibus convenire possunt zillius praesertim Scriptoris stylo , qui metaphoris abundat : ac si aliquid vel pingi , vel frangi nequeat , quod

vitrum non sit . Inde aci Ciceronem Provocat , qui Orat. v. in Verrem anu Ium aureum fractum , & comminutum dixit . Vera haec quidem ; sed circumstantiae nonnullae , quae in lOeis ex Tertulliano adductis observatu dignae occurrunt , aliter se habere rem, tantum non demonstrant . Primum

etenim dicitur Pastor in Calice depi-