장음표시 사용
101쪽
y8 Instit. Theolog. Pars I. est supelius o Deus sit suum este, seu, illius esse
st ipsum mei existere. Objicies. Non magis Deo repugnat compositio ex genere & disterentia, quam compositio mentalis ex pluribus attributis, a se invicem & abessentia virtualiter distinctis: sed istud a Thomistis omnibus admittitur: ergo illud quoque debet admitti . Resp. neg. maj. Ratio disparitatis est, quia compositio mentalis ex essentia & attributis, est compositio improprie dicta, quae non dicit potentiam & actum, sed divinae essentiae eminentiam , ratione cujus aequivalet persectionibus quae in creatis realiter distinguuntur, praebetque fundamentum, ut intellectus eam sub variis ideis concipiat: e contra vero compositio ex generere disterentia, est compositio proprie dicta, quae dicit impersectionem, mixtionem nimirum Potentiae cum actu; ac proinde officit summae Dei simplicitati.
CAp UT IV. Vtrum Deus extrinsece possis esse compositus
POL I. Omine compositionis extrinsecae, I intelligitur ea,per quam res unitur alteri, cum qua totum aliquod constituit: se hominis anima ideo dicitur extrinsece composita, quod unita corpori , compostum proprie dictum constituat. Ol. 2. Comeositio extrinseca duplex est runa dicitur, Ex his: altera vero, cumbis. Prior est ea , perquam duo ita intrinsece uniuntur , ut unum se habeat per modum potentiae, & aluterum per modum actus informantis: Posterior fit , cum plura ad constituenduin compositum ita
conjunguntur , ut unumquodque eorum rem
102쪽
Differt. IV. De Attributis in specie. 9
CONCLUs Io . Deus non potest venire incompositionem, quae dicitur, Ex his; potest tamen venire in compositionem, quae dicitur, cum his.
Probatur prior pars. Compositio Ex his ut
mox suit observatum in dicit duas partes, quarum una se habeat per modum potentiae, & altera per modum actus insormantis : atqui ea compositio Deo repugnat. Primo quidem, Deus non potest se habere per modum potentiae, cum sit actus purissimus: Σ. nec Per modum actua informantis ; quia actus informans dependet a potentia, cujus est forma, saltem tanquam a subjecto: atqui Deus non potest ab aliquo pendere: ergo &c. Probatur altera pars. Compositio cum his ,
est ea, in qua quodlibet componens se habet per modum actus: atqui Deus potest venire in ejuΩmodi compositionem ; de facto nimirum in eam
venit per Incarnationem, in qua, ex unione humanae naturae cum Persona divina, resultat compositum , quod est Christus Dominus. Objicies. In mysterio Incarnationis persona Verbi se habet per modum actus informantis, &natura humana per modum potentiae recipientis ; nam persona Verbi recipitur in natura humana tanquam in subjecto, quod insormat, ac perseit: ergo Deus potest venire in eam compositionem quae dicitur, Ex his. ResP. neg. ant. Ratio est, quias ut dicetur intractatu de Incarnatione) persona Verbi non est actus informans humanam naturam, sed actus per quem humana natura terminatur , & per quem ultimo in existendo completur: complere autem aliud, dicit persectionem, Proindeque po
103쪽
1. TNfinitum triplex est, secundum qua I titatem , secundum virtutem , &secunddm essentiam . Non est hic quaestio de priori infinitate ; certum est enim, Deum non esse infinitum infinitate quantitatis ; non quidem continuae , cum non sit corpus , nec discretae , cum illius persectiones infinitae , sint una eademque entitas simplicissima . Non est quoque quaestio de altera ; nam infinitas virtutis idem est cum omnipotentia, de qua dicetur inferius . Sed quaestio est de infinitate secundum es.sentiam, seu de infinitate, quae Deo conveniat
2. Conveniunt Catholici omnes, Deum esse infinitum secundum eflentiam ; non enim in Scripturis dicitur infinitus tantum in aliquo genere , sed simpliciter & absolute: Magnus Dominus , O laudabilis nimis inquit Psaltes Regius , Psal. I 4. O magnitudinis ejus non est sinis. Sed nonnulli contendunt, id nullo evidenti argumen to demonstrari posse.
CONCLos Io . Evidentibus argumentis demonstratur, Deum esse infinitum secundum es.sentiam.
Probatur T. Dei nomine intelligitur id, quo nihil majus aut melius fingi cogitarique potest. Atqui id falsum esset, si Deus non esset infinitus secundum essentiam ; posset siquidem cogitari ens infinitum secundum suam essentiam: infinitum vero secundam essentiam, est majus &melius ente , cui ejusmodi infinitas non convenit.
Probatur 2. Quod est totum in actu, nec ali quid habet potentialitatis, est infinitum secum dum
104쪽
Dissert.IV. De Attributis in specie. Io I
dum essentiam; quod enim est ejusmodi, nihil omnino potest recipere s ac proinde a nullo alio perfici complerique potest. Atqui Deus est totus in actu, nec habet aliquid potentialitatis; cum potentialitas sit imperfectio , ac-aliunde
nulla imperfectio Deo conveniat. Probatur 3. Essentia Dei ex nullo prorsus chpite potest esse finita'. ergo Deus est infinitus secundum essentiam. Probatur ant. Si Dei ellere tia posset ex aliquo capite esse finita, esset vel ex causa extrinseca, a qua divinum esse reciperetur, vel ex subjecto, in quo reciperetur, vel ex actu intellectus, qui concipit essentiam sine attributis: Atqui neutro ex iis capitibus essentia Dei est finiata. Non quidem I. ex causa extrinseca ; cum enim essentia Dei in eo sit posita, quod sit ens a se, a nulla causa extrinseca pendere potest.Nec 2. a subiecto, in quo recipiatur: nam existentia Dei in nullo prorsus subjecto recipitur , nod in m
thaphysico , seu in essentia , quia ut suo loco ostensum est) essentia Dei ab illius existentia, etiam per mentem,abstrahi non potest. Nec denique 3. eo quod intellectus estentiam sine attrib iis concipiat: diversi enim conceptus in Deo , unius sunt ac ejusdem rei virtualiter multiplicis. Objicies. Si Deus esset infinitus seeundum es.sentiam,duo sequerentur absurda: ipsum scilicet
Deum esse essentiam aliarum Omnium rerum, &nullam in rebus ereatis perfectionem secum conbpati posse s quod quidem sic ostenditur. Quod est
infinitum secundum locum, debet omnia prorSus loca replere,ac praeterea quodvis extensum ab iis locis excludere: ergo a pari, si Deus esset infinitus secundum essentiam , deberet esse essentia omnium rerum, nec Posset aliquorum entium persectiones compati. Resp. ad I. neg. sequelam maj. Ad 2. conciant. neg. cons. Ratio disparitatis est, quia est deessentia infiniti secundum locum,omnibus omni-
105쪽
nd locis coextendi eum impenetrabilitate 3 ac proinde solum omnia prorsus loca replere: at vero infinito secundum essentiam, non est essentiale excludere a rebus a se distinctis persectiones illis proprias; sed satis est, ut eas omnes, nulla
excepta , vel formaliter vel eminenter contineat , ut dicemus, cum agemus de Dei persectione. Quaeres, utrum dari possit aliqua creatura i finita secundum essentiam. Resp. negative. Eam vero responsionem quia
dam Thomistae ex eo probant , quod esse cujusli-het ereaturae limitetur a subjecto, in quo recipitur : forma quidem sinquiuno a materia, & ex sestentia abessentia, a qua in quolibet ente creato realiter distinguitur. Alii vero, qui Thomisti eutri principium de diastinctione reali existentiae ab essenti non admi tunt , sic ratiocinantur . Quaelibet creatura est ab alio, tanquam a causa efficiente, ac proinde dependens: dependentia autem conciliari non potest cum infinitate secundum essentiam , quia dependentia dicit potentialitatem , seu privationem summae persectionis , scilicet indepe
Diees. Plures reperire est phiIosophos, qui docent, infinitas secundum numerum creaturan esse possibiles; in ea vero suppositione illae ere turae simul sumptae continerent infinitas persectiones a
Resp. eo in casu, de cujus possibimte hie non
agimus, Persectiones creatas sere infinitas secundum numerum,non autem secundum essentiam:
cuique enim in individuo persectioni, imo & toti earum collectioni deesset independentia; ac Pr inde potentialitas , quae repugnat infinito per eΩsentiam , in ea collectione reperiretur.
106쪽
Differt.IV. De Attributis in mete. Io 3U AE S T I o III. De immutabilitate Dei.
rint. I. πMmutabilitas explicari non potest,nisi x per negationem mutationis;unde ubi quaeritur,quid sit immutabile , respondere solent id esse,quod mutari non potest , seu , quod aliter non potest se habere , ac habebat antea. Nol. 2. Mutatio duplex est, substantialis nimirum S accidentalis. Prior fit, aut per acces, sum,aut per recessum sormae substantialis , subjecto remanente eodem, ut cum ex ligno fit ignis: aut Per conversionem totius compositi in aliud compositum , ut eum panis & vinum in Eucharissia transubstantiantur in corpus & sanguinem Christi: aut denique per transitum a non esse simpliciter ad esse simpliciter, ut in creatione eo tingit . Posterior e contra fit per accessiim aut reia cessum form ae accidentalis , subjecto quoad se stantiam eodem remanente , ut cum aqua ex se,
CONCLUSIO . Deus est omnino immutabilis . Probatur I. ex Scriptura. Iacobus Epist. Can. cap. I. ubi Deum vocavit Patrem tum num , mox subjicit, eum non esse materialis solis ad instar , cum ne umbra quidem mutationis in eo st: Apud quem, inquit, non esse φransmutatis , nee vicissiu-dinis ob bratis. Ipse sibi Deus hoc testimoniunt reddit Malachiae 3. E. Dominus, O non mutor . Numerorum cap. 23. nocce discrimen Deum inter & hominem statuitur Honesit Deus quasi h
ms, ut mentiatur : nec ut silius homisis , ut mutetur.
Scripturis adjungendi sunt Patres Niemi primi Concilii, qui Arium damnarunt , quod Uerbum mutabile diceret : Eos qui dicunt mutabilem Oeoinertibilem filium Dei, anathematinat catholica . O Apostolica Ecclesia.
107쪽
Probatur 2. eadem conclusio rationibus theologici S. Primo. Deus est immutabiIis secundum iu stantiam: neque enim transiit a non esse ad esse, cum sit aeternus; nec desinet aliquando , eum sit maxime simplex: res enim maxime simplices perire non possunt naturaliter, seu ab intrinsecos quia res naturaliter non perit, nisi per Partium dissolutionem. Gregorii NaZimaeni est illud a gumentum: compositis inquit orat. 34. pugnoe
nitium est , pugna autem dissidii , dissidium γοω-
tisias: solutio porro nullo modo in Deum , ac pr/mam xllam naturam radit. suoeirea nullum di iam Δdmittendum est , ne solutio consequatur ; nec pugna, ne disium oriatur 3 nee compositio , ne p-gna existat. Non potest quoque Dei substantia perire ab extrinseco, seu actione alicujus causae extrinsecae, quia eum Deus sit ens, quo majus ac praestantius cogitari non potest, nulla fingi potest, aut aequalis aut superior causa, quae in illum agat. Praeterea Deus, ex dictis, necessario existit, existentia nimirum necessaria est illi esse tialis: ac proinde desinere non potest: alioquin contingentem tantum, sicut & creatura , haberet existentiam. 'Secundo. Deus mutari non potest ratione opexationis: non ejus quidem quae est ad intra, leuper quam tum Verbum tum Spiritus sanctus producuntur Iea enim operatio est in Deo ab aetervno , cum fingi non possit instans, in quo a Deo
non emanet: nec etiam ratione operationis ad extra, seu per quam creaturae eductae sunt ex nihilo: nempe ea operatio non est aliquid ab ipsa Dei substantia distinctum, alioquin conciperetur in Deo potentia agendi istincta ab ipsa actione , ac proinde Deus non esiet actus purissimus, sed compositus ex potentia & actu; quod tamen sui supra dictum est) ideae Deo essentiali repusnat. Tertio. Deus non est mutabilis per amimonem vel acquisitionem formae alicujus accidentalis
108쪽
Differt.IV. De Attributis inmcie. Ios
uuar de novo ipsi adveniat, aut ab eo recedat . siquidem cum sit infinite perfectus, essentialiter omnes simul perfectiones includit ; quippe hvel una ei deesset, cogitari posset aliquod ens Deo
persectius ; quod est impossibile: Mhil ibi deess ait Fulgentius Epist. 6. ad Theodor. cap q. J uia totum in illo est: nihil ibi superest , quia nihil p ter illum est. in Objicies I. ex actione Dei ad extra. Ille m tabilis est, qui ab uno statu transit in alterum . quod enim est immutabile , manet semper idem ac in eodem statu : atqui Deus ab uno statu in alium transiit, nimirum ex non producente mundum, factus est producens: ergo, Sc.
Confirmatur argumentum. Ille mutatur, qui novas acquirit dotes: atqui Deus novam acquisit, scilicet dotem supremi rerum omnium dominii; hanc enim non habet ab aeterno, cum dominium & res, ad quam se extendit,sint correlatis vas correlativa quippe simul tempore exiliunt.
Deus ex non Producente factus est producens Per eundem actum, quem semper habuit, conc. ant. Per actum, quem non habuerit semper, neg. ant. Deus ab aeterno voluit mundi creationem , non pro aeterno quidem, sed pro tempore respondente aeternitatis virtuali instanti,quo revera eum eduxit ex nihilo. Augustini est ea responsio convellentis hoc gentilium argumentum : Ss enim vocabat Deus) ct non operabatur at quid, cur nora ke deinceps, quemadmodum retro, ce signi ab ope-
νε 3 Sed eo cinquit lib. 1. de Civit. Dei cap. I7. φrius cesssavit, O posteriiss opematus 6ὶ; hoc procu, dubio qMod dieitur prius O posterius , in rebus ni in non existentibus O posterius existentibus fuit an iis
autem non alteram praecedentem altera subsessismi muta x, aut abstulis voluntatem; sed una .eadem
que sempiterna mmutabili voluntate res, quas condidit, ut prius non essent,rgis,quamd is non '
-r, O ut posteriores esisit, quandia esse carpera i
109쪽
Ad confirmationem, resp. I. errasse Origenem quod lib. I. de principiis, cap. 2. ut firmaret immutabilitatem, quam gentiles ex rerum creatione ac dominii dote impugnabant,crediderit, ex omni aeternitate Deum hanc universitatem creaste . Origeni praeiverat Hermogenes, qui propterea quod censeret, Deum nunquam non dominum suisse, asseruit, materiam esse Deo coaeternam 2
quod quidem dogma integro libro Tertullianus
confutavit. Resp. 2. ad argumentum , conc. maj. distis min. Deus per creationem dotem novam acquisit extrinsece , concedo min. intrinsece negis
min. Domini nomen, quod Deo post rerum cre tionem datum est, nihil ipsi intrinsecum contulit quod antea non haberet ; sed tantum aliquid extrinsecum , relationem nimirum actualem ad res creatas, quam quidem non habuit ab aeterno,sed acquisiit in tempore. M ergo nummus t inquit Augustinus lib.f. de Trini tale cap. rs.)potest nu ia suimulatione toties diei relative, Pretium , ne Pe , Pignus, munus , ut neque cum iacipit dici, neque eum desinit, alisiad A ejus natura vel firmae qua nismmus est , mutationis fiat quanto facilius Heilia ineommutabit. Dei substantia debemissaee pere , ut ita relative iacatur aliquid ad oraturam , quamvis temporaliter incipiat dici, non tamen 'si
substantiae De aeescsse aliquid intellisatur; sed illi
creatuσα , ad quam dicitur pobjicies x. Ille mutabilis est, qui variis mot bus movetur: atqui Deus sic revera movetur zNam I. amat hominem justum, quem odit postea iniquum: Σ. iram ipsi Scriptura vati is in I eis tribuit: 3. poenitentia ei tribuitur Gen s 6. Panuuis eum, quod hominem fecisset λ terrae. I .Reg- 'Π ' Poenstet me, quod eoUisuerim Saul Regem e Genes 6. internus animi dolor ei adscribitur et Tactus dolore eortas Atrinsecus , Deiabo , inqui --rnem quem cream , ὰ facie terra : ergo varii animi motus Deo conveniunt.
110쪽
Disierigv. De Attributis in specie. Io7 .
Confirmatur argumentum ex Patribus. Pr--ο , Lactantius, ubi removit a Deo plurimas animi passiones , iram ei tribuit. Deum cinquit lib. de Ira Dei cap. I a. ) m eri O indignari, non modo eum injusta fiant , communis utilitas , sed resam r iis ipsa se meritas persuadet. Secundo, Τertullia nus consutans Marcionem , quod diceret, Deum non esse rerum nostrarum solicitum, sic di seu rit lib. I. cap. 26. Stupidissimus ergo qm non ostendι- tum facto , quod non amat sieri: aut si genditur ,
debet irasci : si irassitur , debet ulisse .
Resp. ad I. conc. maj. neg. min. Ad 2. con celso ant. dist.conseq. Ergo varii motus Deo co veniunt metaphorice, concedo conseq. proprie, neg. confeci. seu,animi motus,de quibus eliquaestio , non lunt in Deo quoad aflectum, sed tan-tόm quoad estectum : in rebus nimirum creatis eas Deus mutationes essicit, quas homo solet efficere, cum variis animi passionibus intrinsece movetur. Homo iratus destruit opus suum, ulciscitur, poenam infligit ; cum igitur Deus idem agit in creaturam , Scriptura, quae humano mo re plerumque loquitur, dicit, quod eum poeniteat, quod oderit id quod amabat antea, quod ira furoreque moveatur: si propter inquit Augustinus lib. a. ad Simplicianum quaest. 2. cum D mus etiam Dominum dicentem e Poeniset me , eonsideremus , quia ia esse soleat. In hominibus opus paenitendi est, eum procul dubio reperitur Nolunt mutand , sed in homine cum dolore anima est ; reprehendit enim in se, quod temere fecit. Auferamus ergo ista quae de humana infirmitate atque gnorant aveniant, O remaneat solum velle , ut non ita sit al/q. , quemadmodum erat.
Plura alia , quae ad Dei immutabilitatem pedi trient, legere est inserius, ubi ex professo dicetur de immutabilitate divinae voluntatis.