장음표시 사용
131쪽
cap. s. Israelitae dicunt: Facie ad faelem Leutus est nobis in monte , de medio ignis r certum est tamen quod Israelitae non viderint Deum intuitive ,
cum haec habeantur cap. 4. Locutus est Dominus ad vos de medio ignis . Vocem verborum ejus aud
sis , O formam penitus non vidistis . 2. S. Stein Phanus Actor. 7. asserit, quod Deus ipse Moysi non apparuerit, sed Ansteius qui ejus nomine locutus sit: Et expletis annis quadraginta , apparuit QK in deserio montis Sina Angelus in isne flammae rubi. 3. Dicendum est igitur, verba faeie ad faciem, eo loci signifieare familiare Dei cum Moyse colloquium: ita tamen ut non per se, sed interposita Angeli persona, ut narrat S. Stephanus, ei loc tus fuerit Ad 3. dissimi. Dominum, hoc est, Dei voluntatem , videt, conc. ant. ipsam Dei ellentiam , neg. ant. Hoc igitur discrimen inter Moysem &alios Prophetas Deus statuit, quod in somniorum caligine, perobscuris visionibus, suam illis Voluntatem aperuerit: cum e contra Moysi ab Gque involucris, & aenigmatibus eam declaraverit. Ad priorem argumenti confirmationem, dicem dum est I. Auguuinum inquisitime potius, quam definitiνe id protulisse , quod objicitur : In quo opere ait ipsemet Augustinus lib. 2. retract. cap. Σ . agens de libro in Genesim ad literam )plura quaesita, quam lmenta sunt ; O eorum quae im ema 'unt , pauciora firmata . Dicendum est a. dubitanter id S. Doctorem asseruish, nam epist. I x. suum de ea re dubium sic exprimit cap. II.
suid est ego , quod eum c Moysem θ sie fecit excopium , nisi uerte quia illa eontemplatione denum etiam tune habuit populi sui talem rectorem , Om nistrum in tota domo sua sidelem
Ad alteram vero confirmationem, dicendum est Ambrosium intelligi de clara cognitione Praesentiae, non peressentiam, sed per signa extrinseca
Objicies a. Paulus a. ad Corinth. II. sic dese
132쪽
DissertIV. De Attributis in specie. I 29
ipso loquitur: Seio, homίnem in Chiam ante annos quatuordecim, sive in corpore nescio , sive extra compus nescio , Deus scit , raptum huju modi ad tertium earum: seis ejusmodi hominem , sive in eo ore , De extra eorpus nescio , Deus scit, quoniam raptus est in parassem, se audivit arcana erba , quae non licet homias loqui. Ex iis autem verbis se eor ficitur argumentum. Nomine tertii coeli, paraei si, arcanorum verborum, nihil aliud potest intelligi quam intuitiva Dei visio: ergo Paulus ea stultus est. Re . neg. anti Ratio est I. quia Paulus non dicit , quod in tertio coelo viderit , sed quod audierit; audire autem non ad intuitivam cognitionem, sed ad revelationem pertinet. 2. Qui Deo intui-tive fruitur, non ignorat, an exutus sit corpore , an verδ cum illo adhuc unitus sit , neque enim id beatos post resurrectionem fugiet. 3. Exponi debent ea Apostoli verba de areanorum revelatione sibi facta in extasi , seu in raptu mirabili, quem, Deo sic volente, Passus suerat.
Vtrum Sancti plene purgati statim post modi
tem Deum videant. rur. I. Erinthus, qui primo seculo vexavit is Christi Ecclesiam, apud Eusebium hist. lib. 3. cap. 12. docuit, Christum post generalem corporum resurrectionem per mille annos regnaturum esse in terris, ibique Sanctos toto eo tempore legalibus observationibus adstringendos esse, &satiandos impurissimis corporis voluptatibus.
t. 2. Papias Hyerapoli in Asia Episcopus altero Ecclesiae saeculo, idem de futuro Christicum Sanctis per mille annos regno commentum asseruit: Alia praeterea idem author inquit Euse
133쪽
adse pervenisse commonstrat , qua peregi inar quasedam Servatoris flarabolas , O novas ejus doctrinas, atraque nonnulla commentis is fabulis referta conti nent: in quibus aferit, reonum Christίpost universe
camis a mortuis resurrectionem , mille annos hum no ct corporeo more in terra hac continuatum ,οβα-bilitum fore.' l. 3. Illud est discrimen inter Cerinthi &Papiae sententiam, quod ille, ut mox observatum est,uellet sanctos adstringendos este legalium observatione , ac satiandos impuris voluptati-hus; iste e contra nihil tale somniarit: n*c enim quidquam simile de eo refert Eusebius. Lot. q. In Papiae errorem abjerunt plures patres, Iraeneus, Tertullianus , Lactantius. Ineunte ac adulto jam saeculo decimo quarto, de ea quaestione , summis animorum contentionibus actum est inter Ioannem Papam xXIII. &Pari- senses Theologos. Ille millenariis adhaeserat ;isti e contra Millenariorum doctrinam impugna
't. s. Concilii Florentini temporibus plures Graeci eodem errore tenebantur, unde latum est eo in Concilio de ea quaestione decretum. Elapso Proxime feculo Ioanneo Calvinus eidem adha fit errori: Multum O temerarium est inquit lib. q. 'institui. cap. zo. taquirere, quo in loco sunt an mae justorinn, ori gloria fruamtur, ne ne . . Interea eum Scriptura ubique jubeat pendere ab expectaι-- ne advenius christi, ct stiriam ae coronam eo usque
uiserat, contentisimus his nibus divinitκs praeser tris , animas piorum militiae labore perfunctas in beatam quietem concedere , ubi eum fellei Letitiae fruitionem promisse gloriari expectant. CONCLUs Io . Sancti plene purgati, statim post mortem fruuntur intuitiva Dei visione. Nonnulli conclusionem probant his ad pium latronem Christi verbis Luc. 13. Hodie mecum eris
nρσαι fio. Paradisi nomine sinquiunt) intelligitur itatus ille, in quo Christus constitutus , Deum
134쪽
DissertJU. De Attributis in specie. 13 I
Deum videbat intuitive: nam eum statum pius latro sua in oratione petierat: Memento mei Do-m ne , dum Nerieris in resnum tuum. Sed de ea paradisi intemretatione Patres non consentiunt Inam Augustinus epist. s7. censet paradisum, qui latroni promisi us est , generaIe nomen esse, ubi fel citer vivitur , non autem animi felicitatem nullo loco addictam; unde sinquit Petavius ) non satis ex illo textu probari videtur , Sanctos statim post exitum e corpore ad Dei visionem admitti . Probatur itaque eonesusio aliis Scripturae locis . Apostolus h. ad Corinth. s. sic loquitur e Scimus, quia si terrestris domus nostra hujus habitarionis G1ylvatur , aedifieationem ex Deo habemus
domum non manufactam , aeternam ia calis. Eriea autem sententia sic conficitur argumentum τApostolus nomine domus nostrae huius habitationis , intelligit corpus humanum, & nomine domus non manufame , aeternae in eoelis , intelligit intuitivam Dei visionem : atqui domum illam non manu factam, aeternam in coelis Apostolus docet habituros nos post diilolutionem domus nostrae hujus habitationis e nec enim medium inter utramque tempus aliquod statuit : ergo
Confirmatur ex eodem Apostolo. I.Pii omnes cupiunt dissolvi & esse cum Christo : at id frustra cuperent , si statim post distolutionem cum
Christo esse non possent: nec enim Per temporalem hane vitam differretur praesentia cum Christo , seu intuitiva Dei visio ; quippe sive quis citius , sive tardius moriatur , beatitudinem, ex Millenariorum doctrina, non consequeret uvante secundum Christi adventum. Confirmatur 2. Idem Apostolus scribit, terrenam hanc in vita mortali peregrinationem, animae quae plene purgata fuerit, unicum esse videndo Deo impedimentum: Videmus nune inquit I. ad Corinth. I 3. ) perspeculum in aenigmate ,
135쪽
Probatur 2. Conclusio authoritate Patrum
Ignatius marty rin epistola ad Romanos di- Cit, se per martyrium proficisci de mundo ad Deum, audire se vocem sibi intrinsecus dicentem : Veni ad Patrem : scribit miserum se este , donee Deum adipisci mereatur : atqui verae non essent illae similesque sententiae, si ad mundi finem protrahi deberet animae scelicitas, quae in sola Dei visione consistit. Basilius homilia in quadraginta Martyres haec ait: Vos non terra occuluit , sed caelum suscepit rapertae sunt vobis paradisi portae; atqui ii quos eo I um suscepit; quibus apertae sunt paradiu portae , Deum vident intuitive : ergo&c. Gregorius NazianZenus in oratione xx. quae est de S. Basilio, ait, hunc & in coelo fuisse, precaturque, ut eum post mortem excipiat in aete nis tabernaculis: Vt beatam Trinita tem inquit.
secum pariter contemplari valeam.
Chrysostomus in posteriorem Epistolam ad Corinthios haec ait: Beati O ter beati qui illis bonis cloquitur de ccesesti beatitudine9 fruuntur, sicut O miserabiles O miserrim; qui hisce eontraria sustinent. Ilom. 3. in epist. ad Philippenses scribit, justos esse in coelis cum Rege suo facie ad faelem: Esse autem cum coelesti rege facie ad faciem , in sensu Scripturae novi testamenti, est ipsam Dei essentiam videre intuitive. Probatur 3. nostra Conclusio authoritate PDtrum Latinorum. Cyprianus in calce libri de exhortatione ma tyrii , asserit, martyres statim post mortem coelum conscendere, eos frui Dei visione : Exise interpressuras se angustias gloriosum e claudere λ momento oculos, quibus homίnes videbantur , se mun- s , O aper re eos statim , ut Deus videatur Ochrs.s ; tam velociter migrandi , quanta felle ras , ut terris restente subtralaris , ut is regnis caseustibns reponarist Idem S. Doctor in fine libri de
136쪽
Differt JU. De Attributis in specie. 133
mortalitate scribit , omnes sanctorum ordines in coelis esse coronatos ac remuneratos : indeque sumit argumentum, ut fidelium animos erigat ad mortem alacrius perserendam . Ad horum inquit eo pectum e ' complexum venire , quanta se ilis O nobis in eommune Letitia est illic apostolorum gloriosius chorus, Oc. Augustinus tractatu Ia . in Ioannem at absurdam esse eorum sententiam, qui contendebant Ioannem Euangelistam adhuc vivere , & in se- Pulchro dormire, idque probat ex eo, qudd idem privilegium ipsi tribui debeat, quam Petro, cui statim post mortem concessa est intuitiva Dei ubsio : Cum c inquit beatum Petrum per ingentem martyr igloriam , ab onere ipsius martyriisAeris , eique eoneesserit , quod apostolus Paulus δε eone
piisse dixis , O scripsit , dissolvi ct esse eum chri-
, po : at Paulus suum in intuitivam Dei visionem desiderium hisce verbis, esse eum Christo, expreDserat: Audemus aratem ait x. ad Corinth. s. ) ω
bonam voluntatem habemus madis peregrinari a compore , praesentes esse ad Dominum.
Bernardus in Epistola ad fratres de Hibernia , hare scribit: Absit c de iunctum Malachiam alloquitur 9 ut tua nunc , ὸ anima sancta , minus efficax aestimetur oratio .... nec jam in fide ambulas , sed in specie regnas. Absit , ut imminuta illa tam
operosa charitas reputetur , eum ad fontem ipsum char tatis aetereae troeumbi, pleno hauriens ore , cuius O ipsa priuistillisidia siliebas. Atqui non ar bulare in fide , 1ed regnare in specie , haurire pleno ore charitatem aeternam, est , secundum Scripturae & Patrum phrasim , se ui intuitiva Dei.visione: ergo&c. Benedictus Papa xti vulgo 'viI. adulto iam saeculo I . expressis terminis nostram propositionem definiit in extravaganti, quae incipit: Bene dictus Deus; quam quidem de verbo ad verbum
descriptam legere est apud Alphonsum a Castro libro 3. contra haereses , verbo: Beatinodo. . Iden,
137쪽
Idem definitum suit sessione ultima Concilii Florentini, in decreto unionis,ubi haec habentur; Desinimus, illorum animas , qui post baptisma si sic
pium nullam omnino peccati maculam incurrerunt,
Elas etiam quae ps contractam peccati maculam , vel in fias oleribus , vel eisdem exutae corpor bus , prout superius dictam est, sunt purgatae , in caelum mox recipἰ, O intueri clare ipsum Deum trinum O unum , sicuti est; pro meritorum tamen diversi eate , alium alio perfectius; illorum autem animas, qui in atruata mortali peccato , vel solo originals d cedunt , mox in infernum descendere , panis tamendi Haribus puniendas. Concilium Tridentinum eandem veritatem tanquam quae ad Ecclesiae dogma pertineat, suP- ponit sesi. 2 s. agens de Sanctorum invocationes Docentes eos fideles in Sanctos una cum Christo regnantes , orationes suas pro hominibus Deo offerre S c..... illos vero qui negant, Sanctos aeternaselicitare in colo fruentes , invocan dos esse &c. Solvuntur quae ex Seryptura pro Millenarias ob-j tetantur a Objicies I. ex Seriptura. In Ioannis Apoca lapsi multa sunt, quae Millenariis lavent. Primo, cap. 6. haec habentur: ridi subtus aiarare animas interfectorum propter verbum Dei, O propter testimoniam quod habebant , ct elamabant voce magna dicentes et Vsque quo Domine non ud eas ct non vindicas sanguinem no rum de iis qui habitant in terra Secundo , cap. a. o. ligatur draco donee confi-mentur mille anni: illi autem anni non alii sunt quam ii, per quos Sancti in terris regnabunt eum Christo. raro, eodem Zo. capite dicitur, qudd qui non adoraverunt bestiam , vixerunt O regnaverunt eum Christo malle annis . Additur, quod ceteri mor
morum non vixerunt , donec eonsummentur milia
ς- ; haec ost resurrectis prima , in qua qui ha
138쪽
DissertJU. De Attributis in specie. I 33
bet partem , in his secunda mors non habet potesta tem: sederunt sacerdotes Dei ct christi, O regnabunt eum alio mille annis. iEx iis vero textibus sic conficitur argumen
tum. Qui sunt sub altari, non sunt in coelis: atqui ut patet ex priori loco martyres sunt sub altari. Ii quibus opus est, ut draco ligetur per mille annos ,ne eiS noceat, per mille annos regnabunt in
terris: neque eniim, si in coelis essent, timerent draconem: atqui sui constat ex alter o co) sanctis opus est, ut per mille annos draco ligetur . Qui post resurrectionem primam & ante allorum secundam mortem, hoc est publieam damnationem, mille annis cum Christo regnabunt, statim post primam mortem non fruuntur intuitiva Dei visione: Atqui, ut evidens est ex tertio loco, Sa cti cum Chriso regnabunt mille annis: ergo &c. Resp. neg. ant. ad priorem probationem dicem dum est, altaris nomine non intelligi subterraneum aliquem locum, in quo sanctorum animae ultimum judicii diem expectent, sed ipsum metcoelum; quippe Ioannes cap. 7. ait, se eosdem Sanctos vidi stestantes ante thronum in eo pectis agni , amictos solis albis, O palmas in manibus eorum. Addit quoque quod sint ante thronum Dei , O serriunt ei die ae nocte is templo eius . Nec obstat, quod sancti quos Ioannes subtus altare vidit , vindictam exposcant adversus eos qui effuderunt eorum sanguinem; nam illud desiderium non aliud est, quam mera expectatio diernitimae, in qua malis mala, honis vero bona palam ac publice ad divinae justitiae manifestationem tribuentur.
, Ad olteram ejusdem antecedentis probationem, dicendum est, ex Augustino lib. a. de civit. Dei cap. 7. ejusmodi mille annis designari totum tempus, quod a primo Christi adventu ad Antichristi adventum suturum est : eo vero temPmae
satanas ligatus lici rut, quod libera ei non sit nocendi justis ac praesertim praedestinatis. Scultas v
139쪽
quae tamen amplior concedetur, ubi Antichristus apparuerit. Ad tertiam probationem dicendum est, mille Priores annos complecti totum illud tempus , quod a primo Christi adventu usque ad alterum fluere debet: eo autem tempore Sancti cum Christo regnabunt, aut in coelis per gloriam, aut in terris per gratiam 3 e contra vero reprobi nequaquam aut gloriae aut gratiar vita victuri sunt; ne que enim partem habebunt, aut saltem non stabunt in resurrectione prima, quae est per gratiam sancti fieantem. Dicendum est iterum, m1jle posteriores ansos futuram post extremum judicii diem a ternitatem complecti, quippe post diem illum praedestinati persecta gloria, animae nimirum & corporis, in aeternum potientur. Nec mirum est, qudd ea aeternitas per milie annos designetur ; nempe Scripturis familiare est, aeternitatem amplo temporis spatio designare, quemas modum longius aliquod tempus per aeternum nonnunquam designatur. Objicies a. Non ex Apoealypsi tantdm, sed etiam ex multis aliis Scripturae locis colligitur aeternam scelicitatem non esse Sanctis repende dam, nisi post alterum Christi adventum. Matthaei 2o.cap. denarius diurnus,quo designatur merces bonis operibus rependenda, iis qui operati suerant in vinea, persolutus non fuit nisi sub vesperam, qua haud dubie mundi finis adumbratur : ergo cuique sancto statim post mortem aeterna merces, hoc est, intuitiva Dei visio non
Apud eundem Euangelistam eap. 1 s. praedestinati . in extremo tantum judicio audient hanc Christi domini sententiam: Venire benedicti P εr smeν ,. preeipite regnum, quod vobis paratum es a
Apostolus ad Hebraeos II. agens de Sanctis Veteris testamenti, expresse asserit, eos nondum do
natos fuisse debita eis mercede: Iuxta fidem de
140쪽
Dissert.IV. De Attributis in specie. I 37
ctisunt omnes isti , non acceptis repromissionibus; asserit iterum, eos meliorem Patriam appetere , id est coelestem: hisce verbis idem undecimum caput concludit: Et hi omnes testimonio fidei probati , non acceperunt repromissionem . Ioannes prioris epist. caP. 3. ait, nos Deo per seu ituros tantam post alterum illius adventum e Scimus, quoniam cum apparuerit, similes ei erimus ;quoniam videbimus eum , sicuti est.
Ex iis autem locis sic arguitur: Idem ferri debet iudicium de intuitiva Dei visione, ac de denario diurno cujus euangelica Parabola meminit: Minqui denarius ille persolutus est tantum post diei Enem: ergo post diei, hoc est saeculi finem eantum, Sanctis pro mercede rependetur intuitiva Dei visio. Sancti incipient videre Deum, cum a Christo audierint, Venite benedicti Oe. atqui id tantum audient in extrema iudicii dier ergo &e. Non est potior ratio de sanctis novi testamenti ,
quam de sanctis veteris: atqui, ut constat ex apo Roto , sancti vet. testamenti nondum fruuntur intuitiva Dei visione: ergo &c. Tunc tantum, eXIoanne, videbimus Deum scuti est, eum apparuerit , hoc est,post secundum Christi adventum: ergo statim post mortem sancti, licet plene purgati , non fruuntur intuitiva Dei visione. Resp. neg. ant. ad cujus priorem Probationem dici potest, vesperam de qua loquitur Euangelium , esse cujusque privati hominis ultimam diem. Dici potest iterum, quod si intelligatur de ultimo judicio , sensus sit, quod post eam tantum diem Sancti fruituri sint completa mercede , quae
in animae ac corporis beatitudine posita est. Diei potest 3. attendendum esse in parabolis non ad circumstantias, quippe nonnunquam sunt ad ornatum tantum: sed attendendum est ad scopum ad quem proseruntur: prolata est autem ea, de qua est quaestio, ut homines doceantur, nullum esse vitae tempus, quo de sua salute desperare debeant , cum vel in extrema vitae periodo, qu ae Perulib