장음표시 사용
161쪽
ratur, let esse evidens,ae perspicua . Addi notest Postremo, illo loco non esse quaestionem de Dei' visione in altera vita, sed de persuasione qua creditur, existere providentiam ; quam quidem cum antea S. Iob visus esset negare, testatur se de ea
re non minus esse certum, quam de re quae oculis conspicitur.
Objicies x. Augustinus lib. m. de eivit. Dei cap. 29. multa docet , ex quibus colligitur, ipsi fuisse persuasum, Dei essentiam poste intuitive
videri corporeis oculis. εPrimo, rem iesam ex professo tractat'. Sed sim quit utrum videbunt Deum O per oculos esse poris , cum eos apertos habebunt , inde quaestio
Secundo , eontendit, beatorum oeulos majori virtute donandos, quam si ea qua Viatorum occimii fruuntur: Vis itaquepraepollentior oculorum eris Alorum. Tertia, scribit eam vim non suturam tantum majorem intensive, sed etiam extensive ; ita ut cum nunc res corporeas tantum respiciat, in ab tera vita respectura sit ipsas etiam substantias spirituales: Vis itaque praepollentior oeulorum erit uis Iorum , non ut acraus ideant .... sed ut videant γ neorporalia. uuarto , asserit, oculum eorporeum id tune acturum circa Deum, quod nunc agit circa aliorum hominum vitam, quam , licet spiritualis si, videt per motum, quo illorum membra m ventur: uuamobremfera potest , valdeque credis Ie est, sie nos use visuros mundana tune eorpora caeli novi se terea novae , ut Deum ubique praesentem , Otiniversa etiam reporalia gubernantem , per corpora suaegestabimus O quae eonspiciemus , quaquaversum oculos duxerimus , elarissima perspicuitate ridea
uuinto, praecludit eorum effugium, qui respondent, nos qui dem cognituros Deum per corpora
quae festamus, & Per ea quae ab aliis hominibus
162쪽
DissertIV. De Attributis in specie. I sy
gestantur; sed illam cognitionem , licet paulδclariorem ea quam nunc habemus , sore abstractivam, seu per effectus , non autem intuitivam ,
id est Dei , ut in se est: Non sicut nunc c inquit θλνψbilia Dei per ea, quae facta sunt , intellecta comspieiuntur, per speculum in animate . Confirmat asserens oculos corporis habituros in coelo nomnihil simile mentis oculis: A t ergo per illos oculos se videbitur Deus, ut aliquid habeant A tanta exeia lentia mei simile, quo O Acorporea natura ce natum. Ex iis autem locis sic licet argumentari. P M. Ideo asseritur, Deum videri non posse oculo eo Poreo, quod oculus videre non possit rem spiritualem: atqui illa ratio nulla est ex Ausustino, qui asserit, beatorum oculos visuros esse res incorporeas;qui scribi posse eos intueri vitam,qua plane spiritualis est; qui vult,oculum corporeum fore aliquo modo similem menti ; qui eontendit corporis oculum intuiturum esse Deum non inestectibus, sed in se ipso: ergo ex Augustino, Deus videri potest , re revera a beatis videtur
Resp. ad I. neg. min. Ad 2. dist. ant. Augustinus asierit, oculum corporeum in coelis visurum esse improprie res spirituales, conc. ant. proprienen ant. Eo sensu Augustinus vult, oculum cor Poreum visurum esse res spirituales, quod vide do coelum novum,terram novam,hominum beatorum corpora,praebiturus sit occasionem menti, ut statim in illo coelo novo, in terra nova, in be torum corporibus, intelligat prassentiam Dei, a quo gubernentur. Ratio est, quia S. Doctor aiecorporeos oculos beatorum visuros esse Deum eodem modo, quo oculi hominum viatorum in aliorum hominum corporibus vident vitam, qua praediti sunt: at oculi proprie non vident vitam aliorum hominum, sed tantsim impropriὸ,quatenus nimirum videntes motum aliorum hominum
Praebent occasionem intellectui, ut statim judicet inesse iis hominibus vitam, qua eorum corPora
163쪽
moveantur. In eam Iutionem incidit responsio S. Thomae qui I. P. q. I 2. art. 3. solvens argumentum ex Augustino desumptum, sic loquitur: Ex quo patet , quod hoc modo intellitis oeulos gli μα- tos Deum visuros, sicut nunc oculι nostri vident alia
cujus vitam. Vita autem non videtur oculo eorporali
Ruiperbe mobile , sed Mut sensibile per aeeidens a
quod quidem a sensu non cognoscitur , sedstatim cum sensu abi aliqua alia vi ute cognoscitiva . suod autem statim visis illis eorporibus rivina praesem xia ex eis cognoscatur per intellectum , ex duobus contingit, scitieet ex perspicuitate intellectus, ex vinulentia disinae claritatis in eorporibus inno
Resp. 2. dist. idem ant. Augustin. hypothetice asseruit, oculum eorporeum in coelis visurum esse res spirituales ; fore eum aliquo modo similem
menti, conc. ant. asseruit absolute, ne g. ant. nem
pe id asseruit tantam ex suppositione, quod oculi corporei ita immutandi sint in coelis, ut fiant omnino spirituales: illud cinquit)si tanta erit poten tia sp/ritualis corporis, ut eorpore videatur O spis tus An vero ea suppositio admittenda sit, nec ne
non definivit S. Doctor , quia i inquit in spirituale corpus nescimus , quantos habebis aecessus; deis quippe inexperta loquimur , ubi aliqua, quae ad aer intelligi nequeat , divina tam Scripturarum non occuriat, seia suecurrit autoritas. Hinc patet ex libro χχ. de civitate Dei, non esse iudicandum quid de quaestione, de qua agitur, absolute sens rit Augustinus, sed ex epistola sexta ad Italicam , nec non ex Epistolis CxI. CxII. Nec obstat, quod Epist. cxi. difficultatem illam ad 11. librum de civitate Deti remiserit expendendam: De corpore mero spirituali , si Dominus juverit, opere alio experiemur, quid disputare v. leamus ; non obstat inquam nam rei ambiguitate deterritus, ipsam quamvis antea promisisset, absolute non definiit, sed explicavit tantum ex suppositione ut obse
xavimus ) quod qculi corporei aliquo modo fie
164쪽
Dissert. IV. De Attributis inspecie. Isr
rent spirituales in beatis: in eum igitur sensum explicari debent haec S. Doctoris verba lib. 2. Retract. c. 4 I. De videndo Deoscripsi librum , tib. de spirituali eorpore , quod erit in resurrectione sanis ctorum, inquisitionem dillentiorem distuli , utrum vel quomodo Deus quispiritus est, etiam per corpus
tale videatur: sed etiam postea quaestionem sane dis millimam in nomissimo , id est, in migesimo O femeundo libro de civitate Dei, satis , quantum arbitror , explicavi.
Objicies 3. Ideo asseritur, Deum videri non posse corporeis oculis, quod oculi nullam cum eo Proportionem habeant: atqui illa ratio oulla est, siquidem creaturae per absolutam Dei potentiam elevari possunt ad objecta, cum quibus
nullam omnino habent proportionem, ut Patet in igne inferorum, qui agit in ipsas damnatorum animas,quae sunt omnino spirituales: patet etiam in sacramentis, quae producunt gratiam sanctificantem, cum qua, quod corporea sint , nullam Proportionem habent. Resp. ad I. conc. maj. neg. min. Ad 2. dist. anti Creaturae, quae non agunt vitali modo, possunt
elevari ad objecta, cum quibus nullam habent
Proportionem, conc. ant. quae agunt vitali modo, neg. ant. Ratio disparitatis est, quia creaturae quae non agunt vitali modo, sunt causae tantum instrumentales, cum a Deo elevantur ad effectussbi improportionatos; e contra vero creaturae quae agunt vitali modo, sunt essenti aliter causae principales essectuum quos operantur: causae autem principales sese ipsas movere debent ad suos estectus; ac proinde necesse est, ut inchoatam saltem cum illis proportionem habeant ; seu requiritur, ut illi estectus non sint extra causarum vitalium objectum adaequatum. Addi potest, non constare, quod ignis physice agat in animas damnatorum, aut quod sacramenta physice producant gratiam sanctificantem rquippe nonnulli sunt,qui tum in igne inferorum,
165쪽
eum in saeramentis moralem tantum actionem agnoscunt, seu docent, Deum ipsum ad ignis, ad sacramentorum praesentiam, torquere damnato. rum animas, producere gratiam sanctificantem:
C A P U T III. De objecto intuitisa Dei visionis.
Ol. Biectum intuitivae Dei visonis est .st duplex; primarium & secundarium. Prius est illud, quod per se, hoc est, ratione sui
videtur 3 posteriusὰ contra non videtur per se, sed tantum ratione alterius. De utroque h1c est a nobis agendum.
De Primario objecto intuitisae Dei visionis.
Bjectum primarium intuitivae Dei visionis sunt , propter rationem
mox allatam, essentia Dei, attributa tum abso luta tum relativa. pl. 2. Inter Dei attributa absoluta, quaedam sunt ita absoluta, ut nullum, ne rationis quidem, respectum ad creaturas dicant; ejusmodi est persectio: alia vero, quae ad eas dicunt respectum saltem rationis , ut providentia. 3. Ut accurate Pertractetur argumentum de primario intuitivae Dei visionis objecto, duo debent expendi: I. Utrum per actum visionis essentiae divinae beati videant attributa, tum abso luta, tum relativa: a. utrum saltem de potentia Dei absoluta, aut essentia sine attributis , aut at tributa sine se invicem videri possint. CONCLUSIO T. Beati per eundem actum quo videtur Dei essentia, vident etiam omnia
illius attributa, sive absoluta sint, sive relativa 3 seu
166쪽
DisserLIV. De Attributis in oecie. I 63
seu vident id omne, quod est in Deo formaliter. Probatur. Per eum actum videntur attributa omnia tum relativa tum absoluta, per quem videtur id , quod est actu idem cum attributis tum relativis tum absolutis r atqui per actum, quo vid tur essentia, videtur id quod est idem cum attributis; neque enim estentia, ut suo loco dictum est, actu ab attributis, aut attributa a se invicem distinguuntur: ergo &c. Confirmatur argumentum T. authoritate scripturς : Hdebimus eum sinquit Ioannes)sienti est,
hoc est,secundam modum,quo existit a parte rei. 2. Authoritate Concilii Florentini, ubi dicitur quod beati clare intuentur Deum unum in trinum Muti est. 3. Authoritate Augustini, qui docet nos distinAe & clare visuros in coelis , quod per fidem obscure tantum intuemur in terris. Libro vigesimo de civit. Dei quinens, Puid videbimus e respondet: suid, nisi Deum ut impleatur in nobis promissum euangelisum e Beari mundo eoiae,quoniam apsi Deum videbunt ; O Omnia illa quae nunc. non
πνdemus , eradentes autem pro modulo capacitato huis
manae , longe minus quam sunt atque incomprobabiis I ter eo ramus . Et videbitis cinquit 9 se gam debit eor vestrum. Uie creditis, ibi videbitis. Atqui hie in terris eredimus, saltem implicite, non tantum Dei essentiam , sed etiam attributa, mysterium SS. Trinitatis, pluraque alia: ergo beati Per actum, quo videtur estentia divina, videbunt attributa omnia, tum absoluta, tum relativa. Objicies i. Ad videndum intuitivὰ Dei esse tiam,ac ejus attributa tum absoluta tum relativa , requiritur virtus infinita: atqui beati in eoelis non habent virtutem infinitam: ergo non vident . Dei essentiam eum omnibus suis attributis.Minor est certa, quia creatura non est capax recipiendi virtutem infinitam: unde probatur major. Ad videndum numerum infinitum persectionum, requiritur virtus infinita; quippe cum major re quiratur ad videndum decem persectiones, quam
167쪽
ad videndum quinque tantam ; consequens est ut requiratur infinita ad videndum numerum infinitum persectionum: atqui numerus divinarum perfectionum est infinitus: ergo&c. Resp. ad I.&2. neg. min. neque enim in Deo a parte rei est numerus infinitus persectionum , sed una ac simplex persectio, una ac simplex entitas ; quae tota quidem, eum sit omnino indivisibilis, sed modo finito videtur. CONCLus Io. 2. Attributa quae dicunt respectum rationis ad creaturas, sumpta secundum esse absolutum, distincte quidem cognoscuntur Per actum, quo cognoscitur essentia divina ; sumpta vero secundum esse relativum , conisse tan
Probatur prior pars. Attributa de quibus agitur , secundum esse absolutum sunt idem realiter actu cum essentia divina: ergo clare cognosci non potest essentia divina, quin illa attributa distincte Cognoscantur : neque enim res aliqua distinctoe cognosci potest, quin simul distincte cognost tur, quod est realiter idem cum ea. Probatur altera pars. Attributa, de quibus est quaestio , distincte cognosci non possunt secum dum esse relativum, quin distincte cognoscantur
omnes eorum termini, seu creaturae: neque enim distincte relativa crinoscuntur, quin omnes eo
rum termini distincte cognoscantur: atqui omnes termini divinorum attributorum distincte cognosci non possunt a beatis: Siquidem illi termini, sunt numero infiniti, ut patet in omnipotentia , quae quidem non tot concipitur posse producere creaturas, quin intelligatur novas & novas in i tinitum posse producere.
tentia absoluta, videri non potest sine attributis, nec attributa sine essentia,aut sine se invicem; sive illa attributa sint absoluta, sive sint relativa. Est S.
1'robatur I. aut horitate Scripturae: Christus
168쪽
Dissere. IV. De Attributis inspecie. Iss
yoannis I . ex visione Verbi concludit visionem Patris: Philype , qui videt me , videt O Patrem. uomodo tu dieis: Ostende nobis Paι rem non ere ditis, quia ego in Patre , O Pater in me est ρ Atqui Christus visionem Patris male conclusisset ex visione Verbi, si una persona SS. Trinitatis possits ne alia videri. Si autem una persona sine alia videri non possit, a sortiori essentia non potest videri intuitive sine suis omnibus attributis, tum absolutis,tum relativis: nempe est idem realiter actu cum illis omnibus: personae e contra, licet sint idem eum essentia, realiter tamen a se invicem distinguuntur. Probatur 2. authoritate Augustini qui lib. I. d e Trinitate cap. 8. sic loquitur: Sive audiamus , ostende nobis Filium e sive audiamus , ostende nobis
Patremr totumdem valet, quia neuter sine altera
potest sendi: unum quippe sunt, sicut Θ 'se ait:
Ego edi Pater unum sumus. In eandem sententi amhaee etiam habet ibidem: Aliquando ita loquitur christus de Spiritu Sancto tanquam solus ipse suffieiat ad beatitudinem nostram: O ideo solus sinfe is, quia separari a Patre ch Filio non potest. In Psal. 8s. in ea Ioannis verba: 2Vesistis quia ego in patre, O pater in me est haeelcribit: Id est , me viso, videtur in pater, O patre viso, πιδε-tur se filius. Patris O filii separari non potest viam. Vbi non unius separatur natura se substantia , visio separari non pote si . Ex iis autem locis sic
conficitur argumentum: Idem debet esse judicium de visione essenti ae & attributorum, quod de visione personarum: atqui, ex Augustino suna persona non potest videri sine alia: Λ εω
inquit 9 sine abere potest ostendi ; cum una sit trium personarum natura: V aio separari non
potest: ergo &e Probatur 3 . ratione, quam jam superius attigimus Una est omnino essent oe, attributorum omnium, Personarum entitas absoluta: ergo necessentia, aut sine attributis, aut sine Personis 3 nec
169쪽
Personae, nec attributa aut sine essentia aut sine se invicem videri possunt: nam alioquin non viderentur, ut in se sunt ex parte objecti: quod est contra suppositionem.
Objicies i. Illud potest videri sine alio,quod ab
eo virtualiter distinguitur: atqui esse alia divina virtualiter distinguitur tum ab attributis tum a Personis: ergo potest videri & sine attributis &sine personis. Minor certa est ex iis, quae diximus agentes de simplicitate Dei; unde probatur maj. Quod virtualiter distinguitur ab alio , potest abuque eo terminare actum intellectus: Theologi eo principio nixi, docent essentiam Dei posse conet-pi sine attributis , & vicissim attributa sine se invicem: ergo quod ab alio virtualiter disti guttur, potest sine eo videri.
Resp. ad I. neg. maj. Ad a. dist. ant. Potest terminare actum intellectus abstrahentis, conc. ant. intuitive videntis, neg. ant. Ratio est,quia disti ctio virtualis efficit quidem, ut intellectus habeatiundamentum abstrahendi essentiam ab attributis, aut attributum ab alio attributo, cum quo tammen est realiter idem: sed tunc essentia non videtur intuitive, seu sicuti est in se, quia in se non est abstracta ab attributis, imo est una ae simplex
objicies a. Ea possunt intuitive videri sine se invicem, quae a se invicem realiter distinguuntur: atqui personae SS. Trinitatis realiter actu a se invicem distinguuntur : ergo sine se invicem possunt intuitive videri. Minor est de fide, major vero sic ostenditur: Quae a se invicem realiter distinguuntur , ad aequatam sine se invicem sui ideam praebent intellectui: ergo possunt intuitive videri sine se invicem. Resp. diit. maj. Si non identiscentur cum alio quod videtur, eone. maj. si identificentur, neg. maj. Dissi pariter min. Atqui personae SS. Trinitatis a se invicem realiter distinguuntur , α identificantur cum alio, conc. min. & non identis
170쪽
Dissere. IV. De Attribui. in peeis. I 6
scantur cum alio , neg. min. identificantur nimirum cum essentia divina: seu essentia Dei est una ac eadem entitas cum Patre , Filio, & Spiritu Sancto; ae proinde videri non potest sicuti est in se , quin Pater , Filius, & Spiritus Sanctus videantur.
Propter eandem rationem Pater videri non potest scuti est, seu prout est unum cum essentia, quin pariter videantur aliae Person , quae non minusquam Pater sunt idem eum essentia divina.
Objicies x. Absolutum potest intuitive viderisne relativo: neque enim ab eo pendet, cum sit eo prius:atqui essentia divina est quid absolutum, persona verδ sunt quid relativum: ergo potest intuitive videri sine personis. Resp. dist. maj. Si sit absolutum tantum , concimaj. si sit absolutum simul & relativum , ne maj. Dist. pariter min. Essentia divina est aliquid absolutum simul & relativum, conc. min. absol
tum tantum, neg. min. Essentia, secundum nostrum concipiendi modum,est quidem aliquid a solutum; sed a parte rei, seu prout est in se , est quid absolutum simul & relativum, quia s ut jam dictum est est realiter actu idem cum singulispersonis: ac proinde si absque personis videretur, non videretur sicuti est in se, & consequenter nec visone intuiti ua , de qua est hic quaestio. Objicies 3. Tam potest una persona intuitivὰ
videri sine alia, quam una potuit incarnari sine autera : atqui fide certum est, unam Personam Potuisse incarnari sine altera: nempe id revera contigit; Uerbum enim carnem induit, non autem Pater aut Spiritus Sanctus.. Resp. neg. maj. Ratio disparitatis est, quia unio necessario non postulat, ut res quae alicui unitur, ei uniatur adaequate, hoe est , secundum omnem enti rater , S omnem modum, quem in se
habet: unde Filius Dei potuit se humanitati per
incarnationem unit e, tribuendo illi suam subsissentiam , licet ei ad aequale non uniretur secun