장음표시 사용
211쪽
quoddam essentiae pelagus infinitum , ct interm n eum. Si in Deo non esset plenitudo totius esse . non esset mus, quippe cogitari posset aliquodens illo melius; illud nimirum in quo plenitudo
. Probatur 1. Ille est simpliciter & absolute perfectus,qui est infinitus in omni prorsus genere: a qui Deus est infinitus in omni prosus genere: Ergo Deus est simpliciter & absolute persectus. Major est evidens: nam qui infinitus est in omni genere, est infinitus in esse, in bonitate, in sapientia,S in omnibus omnino persectionibus: unde probatur minor. I. Deum esse infinitum in genereentis, constat ex eo, quod ut jam dictum est in
eo sit plenitudo totius esse. 2. Eum esse infinitum in omnibus modificationibus entis, seu in omni existendi modo, demonstratur ex eo, quod modificationes, seu differentiar, seu persectiones entis vere sint ens, cum non sint nihil; ac proinde continentur in eo,quod est infinitum in ratione entis: nam infinitum in aliquo genere includit ea omnia quae sub illo genere continentur , ins nitum V. g. in sapientia includit omnem omnino, tum existentem, tum possibilem sapientiam. Probatur 3. Ille est simpliciter & absolute pe sectus , qui totus est in actu: atqui Deus totus est in actu: ergo est simpliciter & absolute perfectus Major patet, quia enti, quod est totum in actu ,
nihil omnino deest; si enim ei quidpiam deesset, foret in potentia ad id quod deesset: proindeque
non esset totum in actu, sed esset mixtum ex actu S potentia. Minor non minus est evidens, nam , ut supra ostensum est, Deus est actus summe P rus , & consequenter est expers cujuslibet pote
ii alitatis: totus igitur est in actu.
212쪽
Dissen. IV. De Attribui. in specie. 229 CAPUT II.
uomodo Deus contineat rerum omnium perfectiones.. I. lex est genus persectionis. Quar- dam dicitur silettersimplex, alia vero dicitur perfectuo secundum quid. Prior est ea quae in suo conceptu formali nuJlam imperfectionem includit, nec excludit aliam persectiorem: hujus generis sunt sapientia, bonitas, vita, &c. Posterior, aut quidpiam imperfectum includit in suo conceptu, aut aliquid aliud persectius excludit : huiusmodi sunt motus, discursus, & omnes creaturarum ditarentiar, tum specificae, tum numericae. Desumpta est ea distinctio ex Anseumo, qui in Monologio cap. I . docet, quasdam esse persectiones, quae meliores sunt ipsae quam non ipsar; quasdam vero, quae non meliores sunt ipsae quam non ipsae. P ol. 1. Persectio potest in aliquo subjecto contineri tripliciter, nimirum formaliter, eminenter,virtualiter.Ea continetur formalite quae continetur secundum propriam forma . sic rationale formaliter continetur in homine . Illa vero eminenter continetur, quae nobiliori modo continetur, quam in subjecto, in quo reperitur secum dum propriam suam sormam. Tandem ea persectio continetur virtualiter, quae ipsa quidem non
est in subjecto, sed est alia aequivalens, quae illiussit eausa; sic planta in semine continetur. CONO Lus Io I. Persectiones creaturarum
simpliciter simplices, in Deo sermaliter conti
Probatur. Quod in suo conceptu, hoe est in idea, quam exhibet menti, dicit aliquam persectionem, nec excludit aut majorem aut aequalem, continetur sormaliter in Deo: atqui creaturarum
persectiones simpliciter simplices in suo coceptu ut
213쪽
t ut observatum est) dicunt aliquam perfecti
nem, nec excludunt aut majorem aut aequalem:
ergo sunt formaliter in Deo. Major est evidens , quia sui demonstratum est superiori capite) Deus omnes omnino persectiones includit: ergo includit esse formale omnium
persectionum, si illud esse sormale, hoc est, si
forma illarum perfectionum sit aliqua vera persectio : Minor vero constat ex definitione perseet ionum simpliciter simplicium. Hineque Patet ratio, cur ille persectiones de Deo formaliter praedicentur : se dieitur, quod Deus sit sermaliter justus, sapiens, bonus, ita tamen ut illae formae non sint in ipso accidentia,sicut in creaturis; hin que fit, ut in eo sint non tantum formaliter, sed etiam eminenter, seu nobiliori modo, quam sine
CONCLUs Io 2. Creaturarum persectiones
smplices secundum quid, non sunt in Deo sor- maliter, sed eminenter . Probatur prior conclusionis pars. Quo4 in suo conceptu, seu in sui idea , dicit aliquid imperfectum, non continetur formaliter in Deo: Sed persectiones simplices secundum quid dicunt esse quid imperfectum: ergo non continentur sormam liter in Deo. Major patet, cum Deus sit ens, quo melius ae Persectius cogi tari non να . Unde sic minoe ostenditur. Primo. Persectiones simplices secum dum quid non sunt ut utar Anselmi verbis) m liores ipsae,quam non ipsae, & prς terea exesudunt majorem aut aequalem persectionem: sic discurrere , cum sit illatio unius ab alio , excludit perfectiorem modum cognoscendi:sic etiam motus ex
cludit subjectum, quod sit mere spirituale, quiΡ-
Pe motus non alteri quam corpori convenit. S eundo . Persectiones, de quibus agitur, non Pos
sunt de Deo praedicari secundum propriam suam sermam; sic Deus non potest absolute dici a rum , vel angelus, vel corpus: atqui quod abs
214쪽
Dissere. Iv. De Attribui. in specie. 2I r
ute de Deo non dicitur , sumptum secundum Propriam suam formam, importat imperfectionem: ergo, &c. Probatur altera conclusionis pars. Contineri
Eminenter ut patet ex observatis in est contineri nobiliori modo, quam in subjecto, in quo reper, tur secundum propriam suam formam: atqui per fectiones simplices secundum quid, in Deo continentur nobiliori modo, quam in subjecto, in quo reperiuntur secundum propriam suam formam:
ergo in eo eminenter continentur.
Minor propofitio sic probatur. Persectiones,de quibus est quaestio, continentur in Deo secum dum id omne quod habet rationem boni, veri, ac pulchri: quippe Deus est causa tum efficiens tum exemplaris cujuscumque boni, cujuscumque veri, cujuscumque Pulchri: ergo quodcumque in Dei effectibus habet rationem aut boni, aut Veri, aut pulchri, in Deo praeexistit, quia quaelibet causa debet suum effectum praecontinere: in Deo antem illae persectiones non continentur secun dum desectum, quem in sui idea includunt, eum Deus eapax non sit ejusmodi desectus: ergo nobiliori modo , ac proinde eminenter , in Deo praeexistunt. Confirmatur argumentum authoritate S. Au- sustini lib. I. de Τrinitate cap. I. sic loquentis: Sic νntelligamus Deum,si possumus, e qualisve bonin is sine quantitate magnum , sine isdigentia creatorem s a Rupraesentem, sine habitu omnia continentem, sene loco ubsque totum , sine tempore sempitemimi, fine ulla sui mutatione mutabilia faeientem, nihilque patientem . uuisiuis Deum ita eo tar, etsi nondumposesii omnino tamenis quid' ie tamen cavet,quant potest, aliquid de eo sentire quod non sit. Omnia igitur, remoto, quo in creatura sunt,impersecto modo , Deo sex Augustini mente) conveniunt; ae proinde in eo sunt, non sermaliter quidem, us ostensum est, sed eminenter tantum.
215쪽
ΣΙΣ . lassit. Theolon pars LCAPUT III.
Vtrum Deus semul cum creaturis conceptus ,
t. I. Ertum est,Deum cum creaturis eo ceetum non esse quid persectius intensive, quam si seorsim concipiatur : nam ut quid sit intensive persectius, requiritur, ut majorem p e e tionum numerum, aut plures ejusdem perfectionis gradus contineat: atqui Deus cum creaturis simul conceptus non continet majorem persectionum numerum, aut plures ejusdem perfectionis gradus,quam si solitarie consideretur; Gquidem ut superiori capite demonstratum est, nulla omnino est in creaturis persectio, quae in Deo non sit, & quidem nobiliori modo, quam in
ol. 2. Durandus, nonnullique alii Scholastici censent, Deum cum creaturis consideratum, esse extensive persectiorem , quam si ipse solus & litarie consideretur: negant vero passim Thombeum Angelico Doctore I. 2. q. 34. 3. Dissicultas quae propolita fuit in titulo , moveri quoque potest de personis SS. Trinitatis; seu quaeri potest, utrum tres persona: SS.Τrinitatis simul eonceptae,sint extensive persectiores una, quae solitarie & seorsim concipiatur. CONCLUs Io I. Deus simul cum creaturis conceptus , non est extensive Persectior, quam eum seorsim concipitur. Probatur I. Augustinus tractatu II. in Ioannem sic loquitur: Si fueris sine Deo , minor eris : Si
fueras cum Deo , major Deus non erit . 'Non ex te Lis major , sed tu sine Elo minor.
Probatur 2. Ut Deus simul cum creaturis conceptus euet, etiam extensive, perfectior, requireretur , ut creaturarum perfectiones additae Dei
Petiectionibus majorem munerum facerent. atqui in
216쪽
Dissert.N. De Attributis in specie. 213
in illa hypothesi non saceret numerum majorem rnam finitum in aliquo genere additum infinito in eodem genere non facit majorem numerum squia illud finitum continetur in infinito: sed pe sectiones creaturarum sunt finitar, Deus vero est infinitus in eodem perfectionum genere, quod reperitur in creaturis: ergo&c. Objicies. Persectiones creaturarum numeria
distinguuntur a Dei persectionibus ; nam sapie tia creaturae non est Dei sapientia : ergo, s illa perfectiones addantur Dei pqrsectionibus4acient numerum majorem: nam duo distincta, si sibi invicem addita fuerint,saciunt majorem numerum; Proindeque majorem extensionem quippe major extensio resultat ex majori unitatum numero . Resp. ad I. neg. conseq. Ad 2. dist. ant. Duo distincta, sibi invicem addita, saciunt majorem num merum , ubi unum non continetur in alios conc. ant. ubi in alio continetur, neg. ant. Solutio Patet ex iis, quae superius dicta sunt. CONCLos Io 2. Una SS. Trinitatis per naseorsim considerata , non minus est persecta,
quam si cum aliis simul spectetur. Probatur authoritate Augustini, qui lib. s. de Trinit. cap. 8. sic loquitur: Totus est solus Pater smel solus Filius, vel silus Spiritus Sanctus, quantus Usimul Pater o Filius O visitus Sanctus . Nec diei potest, Augustinum loqui de persectione intensive sumpta, non autem de perfectione, quae extensive tantum sumitur: Nam, si una Persona cuiri aliis concepta aliquid perfectionis adderet, Pater seorsim consideratus, non esset tantus, quantus est , si simul cum Filio & Spiritu Sancto perpendatur: quod tamen conceptis verbis negat Augus mus . Confirmatur argumentum. Id quod majus est , etiam extensive, est melius, seu majus bonumquam id quod est extensive minus: In iis ait Augustinus quae non mole manna sunt, hoc est, majui esse quod est melius esse . Atqui dici non Potest
217쪽
posset,qudd tres personae SS. initatis simul sumptae , sint majus bonum, quam una ex iisdem personis solitarie sumpta:unde mox laudatus doctor lib. 8. de Trinit. asserit, tantam esse aqualitatem in n. Trinitate , ut non sol m Pater non sit maior quam Filias , quod artinet ad Divinitatem; sed nee Pater se Filius simul magis aliquid sint,quam Spiritus Sanctus: aut singuia quaeque persona quaelibet trium minus aliquid sit , quam ipsa Trinitas. Objicies. Illud est extensive majus alio, quod plures quam ipsum persectiones includit: atqui SS. Trinitas plures perfectiones includit, ' quam quaelibet persona seorsim sumpta: ergo &e. Probatur min.Trinitas includit tres perfectiones personales; quaelibet vero persona seorsim sumpta unam tantum persectionem relativam includit: ergo SS. Trinitas majorem persectionum numerum includit, quam una ejusdem SS. Trinitatis persona, quae seorsim ac solitarie concipitur. Resp. ad I. neg. min. Ad 2. dist. ant. Quaelibet Vero Persona, unam tantum includit, explicite , conc. anta imPlicite, neg. ant. Ratio est, quia unaquaeque persona est idem actu cum estentia divina, cum qua tres personae, lieὸt realiter inter se sint distinctae, sunt tamen omnindidem, ob idque per circumincessionem ut loquuntur scho- Iastici) in se invicem esse dicuntur. Confirmatur mox data responsio ex Augustino, qui lib.6. de Trinitate cap. . sic loquitur: Me quoniam Trinitas est , ideo triplex putanaus esti alioquin minor erit Patersitus , aut Alius solus , quam simia Pater Filias. uuanquam non inveniatur quomodo diei possit aut Pater solus , aut Filius solus seum femter, utque .nseparabiliter, O ille eum Filio sit, ct ille eum Patre: non ut ambo sint Pa r , aut
ambo Filius: sed quia semper in inνkem, neuter se
218쪽
De bonitate Dei. I. 1 onitas genericὸ sumpta,est idem,ael B convenientia: unde id bonum est quod est conveniens , quemadmodum id malum est, quod non convenit. Non 2. Convenientia, vel est absoluta, vel respectiva. Absoluta dividitur in essentialem & accidentalem. Essentialis est consermitas rei cum idea, quae illius naturam debet constituere: accidentalis est conformitas rei cum idea, quae naturam jam in suo esse constitutam perficere potest aut physice, sicut calor solem , aut moraliter, sicut sanctitas hominem . Convenientia respectiva
est consormitas eum voluntate 3 unde moVet ad appetitum sui. Ex ea autem multiplici convenientiae divisione petitur varia bonitatis divisio seu, cum bonitas sit convenientia, necesse est, ut totuplex sit bonitas, quotuplex est conveniem tia
Nol. 3. Aliquid potest esse bonum, hoe, est
conveniens, vel per essentiam , vel per participationem. Prius, est bonum independenter ab alio; posterius, dependenter ab alio . Iis praemissis, quaecumque ad Dei bonitatem spectant, triplici
conclusione exponemuS . CONCLus Io I. Deus est bonus bonitate absoluta essentiali, P . ' cProbatur. Ille est bonus bonitate absoluta e sentiali, cujus natura est conkrmis ideae,quae debet eum constituere: atqui natura Dei est conismmis ideae, quae debet eam constituere: nam idea quae debet Dei naturam eonstituere,est idea entis quo melius ac praestantius nec esse , nec fingi potest Sed Dei natura est ejusmodi idear conlarmis, quippe superius ostensum est eum esse ens a ies
219쪽
hoc est, a quocumque alio independens: ente vero ,quod est a se, nee melius, nec praestantius fingi potest.
CONCLUs Io 2. Deus est bonus bonitate absoluta acei dentali, tum physica, tum morali. Probatur prior pars. Accidentalis bonitas phosca posita est in formis, quae subjecto advenientes
illud in esse physico perficiunt: Atqui in Deo, secundum nostrum concipiendi modum, sunt ejus modi formari Siquidem , ut ostendimus agentes de distinctione attributorum abessentia divina, in Deo sunt quaedam sormae, quae licet sint idem realiter eum Dei essentia, concipiuntur a nobis advenire eidem essentiae jam in suo este consti
Probatur altera conclusionis pars. Bonitas absoluta moralis, est persecta sanctitas: atquipe secta sanctitas Deo convenit. Nam primo, Deus immunis est omninδ a cujuslibet peccati labe: u de ipse ait in Scripturis: Sancti estote, quouiam ego. sanctus sum, & Christus in Evangelio: suis ex vo lis arquet me de peccato φ quibus sententiis plures alias umiles legere est in sacris codicibus. Secundo. Deus est prorsus impeccabilis, neque enim PO-test a bono deficere: quippe peccandi potestas in aliquo, saltem remote, Petitur ex eo, quod sit ens ex nihilo productum, quod sit mutabile,
quod novas astectiones recipere possit: eorum Vero neutrum Deo convenit ἱ ac proinde Prorsus
Confirmatur argumentum authoritate Augu- sint, qui lib. I. contra Iulianum cap. 8. de Manicharis agens, sic loquitur: uisaerunt itaque an his, unde sit malum: Re pondemus ex bono , sed non siimmo O incommutabit; bono. Ex bonis igitur in inferior bus atque mutabilibus orta sunt mala, quae mala licet intelligamus non esse naturas , sed π/tia naturarum e tamen ut in olligimus , ea nisi ex ali quibus, O in aliquibus naturis esse non posse , Nec
ab quid esse malum , nisi a bonitate defectam ......
220쪽
DisserLIV. De Attributis is sprete. ar
Nee malam voluntatem natura habere posset , nisi m-xabilis est: mutabilis porro natura non esset. si de
CONCLus Io 3. Deus est bonus bonitate respectiva. Probatur. Bonitas respectiva posita est in eo
venientia rei cum voluntate; atqui Deus maxime convenit voluntati, tum Propriae,tum creatae, cum sit bonum, ad cujus fruitionem ereatura tendit; eum sit ultimus finis, in quo solo ut dicetur insta P creatura potest suam beatitudinem
CONCLus Io 4. Deus est per essentiam bonus, tum bonitate absoluta, tum bonitate remeinctiva.
Probatur. Ex observatis, illud est bonum peressentiam,qood est bonum per se, & independenter ab alios atqui Deus bonus est, tum bonit te absoluta, tum respectiva; ergo est per essentiam bonus utraque illa bonitate. Μinor ostenditur I. authoritate Patrum: Bonust natura Deus solus cinquit Tertullianus lib.2. contra Marcionem eap. 6. qui enim quod es, sine nitio habet, non Astituteone habet illud , sed natura. Sic etiam loquitur Augustinus epist. s4. NM-ιiusparticipasione bonus est , quoniam bonum,quo bo
Ostenditur a. eadem minor propositio ratione theologica . Deus non est bonus per bonitatem a se realiter actu dist inctam, ut ostensum est contra Gilbertum Porretanum; ergo non est bonus dependenter ab aliqua sorma, quae ab essentia realiter distincta sit. Non est quoque bonus depe denter ab alio, tanquam a causa efficiente; cum enim sit ens a se, necessario habet a se omnem omnino bonitatem : Omnia bona ipse fecit , ait Augustinus in Psal. I 3 . ) isse es bonus quem nemo fecit. Ille bono suo bonus est , non aliunde part eipato bono; non eguit a quo fieret bonus , sed Sue runt illo cetera, ut fierenς bona. - . II. Κ CoN