장음표시 사용
291쪽
e Et quidem . Fr , praesupponit laturitionem rerum necessariarum, quia praestipponit decretum absolutum, quo earum suturitio decernitur: est enim eo decreto posterior, cum cui suo loco
dictum est) illud decretum sit medium, in quo sutura necessaria a Deo videntur. Secundo, scientia visionis praesupponit quoque, saltem respectu status naturae lapsae, suturitionem actuum liberorum ordini s supernaturalis: quippe quod actus illi sint suturi exdecreto absoluto, quod Deus ab aeterno tulit de eorum suturitione: u de sui superius probatum est illud detretum est medium, in quo a Deo sciuntur; medium vero prius est cognitione objecto, cujus est medium. Tertiὲ, actus liberi ordinis naturalis, imo&s
pernaturalis in statu naturae innocentis, PraesuP- ponuntur quoque suturi,antequam a Deo cognoscantur. Cum enim ut ostendetur in tractatu de gratia) Deus eos non operetur Per decretum absolatum & efficax , scientia Dei ad eorum pro ductionem non concurrit efficienter. Probatur altera pars. Ex authoribus ae defensoribus scientiae mediae, sutura sub conditione praeeedunt Dei cognitionem e per eam nimirum
inquiunt) Deus videt, ad quid volunta sese ex innata libertate determinatura sit, si in his aut in illis eircumstantiis a Deo Ponatur. Probatur tertia conclusionis pars. sola siemtia simplicis intelligentiae praecedit futuritionem rerum: sola in eas influit per modum prudentiae N artis; prudentiae quidem, inducens Dei voluntatem , ut hoc vel illud operari velit; artis vero , ostendens,post determinationem volunt ali modum quo res faetendae sunt. Objicies a. Scientia simplicis intelligentiae est mere speculativa , tota nimirum occupatur in contemplanda rerum possibilitate : atqui ut Phtet ) habitus mere speculativus non est causa efficiens rerum: ergo, &c.
Resp. dist. maj. Scientia simplicia. intellige
292쪽
DisserLIV. De Attributis in mete. 28y
tiae non applicata per actum divine voluntatis, est mere speculativa, cone. maj. applicata per actum voluntatis, nes. maj. Concessa minore, dist. co seq. Ergo scientia simplicis intelligentiae non applicata per actum divinae voluntatis, non est ca la essiciens rerum, conc. conseq. applicata peractum divinae voluntatis, neg. conseq.
Ut solutio intelligatur, tria rationis instantia dii inguenda sunt ; in primo Deus habet ideas rerum omnium possibilium; in altero sese determinat ad producendum hominem , v. g. juxta ideam hominis, quam in primo instanti gerebat in mente ; in tertio denique videt hominem existentem: in priore ex iis instantibus scientia simplicis intelligentiae est mere spe eulativa, at in altero est practica, quia dirigit Deum, ut se deterinminet ad hominis productionem , ad eamque
concurrit per modum causae exemplaris.
Objicies x. Impossibile est, aliquam scientiam
esse causam rei, quam non cognoscit: non enim
est causa,nisi cognoscendo: atqui scientia simplicis intelligentiae non cognoscit futura: siquidem illius, prout Specie distinguitur a caeteris divini gscientiis, objectum non est ens, quod existat in aliqua temporis differentia, sed quod ab omni
differentia temporis praescindit. Resp. ad i. disting. maj .Si nec ipsam rem suturam , nec ideam, ad quam fieri debet, cognoscat, conc. maj. si cognoscat ideam , ad quam fieri deinbet , neg. maj. Distinguo pariter min. Atqui scientia simplicis intelligentiae non cognoscit suis tura , sed cognoscit ideam, ad quam fieri debent, conc. min. &non cognoscit illam ideam, neg. min. Ars in artifice non cognoscit ipsum opus
quod artifex operari voluerit , sed cognoscit ideam ad quam, ex suppositione quod fiat, exigi
debet; ea tamen ars est causa operis: ergo pariter
seientia simplicis intelligentiae ideo est causa rerum futurarum, quod cognoscat ideam, ad quam futura, si fiant, exigi debent. Tom. II. N CON-
293쪽
CONO Lus Io 4. Non ideo res futurae sunt quod a Deo praesciantur: sed ideo praesciuntur quod futurae sint. Probatur. Futura vel sunt necessaria, vel libera: atqui neutra ideo futura sunt, quod a Deo Praei antur ; imo ideo praesciuntur , quod sint
Et quidem primo, entia necessaria non prae sciuntur, nisi post decretum absolutum & efficax de eorum suturitione: quippe ut superius dictum suit illud decretum est medium, in quo cognoscuntur: proindeque eorum suturitio praeceindit, secundum nostrum concipiendi modum , Dei praevisionem. Secundo. Futura libera sunt vel peccata , vel hona opera, vel actus ex se indifferentes: atqui neutrum ex iis suturum est, quod a Deo praesci tur: siquidem ex iis suturis nullum est, cujus suturitio non praecedat in instanti rationis , Dei scientiam. De peccatis id plane certum est: ideo cinquit Hieronymus Dialogo 3. adversiis Pelagia-noc peceavit Adam, quia Deus hoc futurum nove-vo; Ied praescivit Deus , quod ille erat propria voluntare facturus. De pietatis operibus idem quoque constat :Siquidem pia opera in statu naturae lapsae sunt sutura per decretum de conserenda gratia efficaci Per quam in tempore futura sunt: atqui illud decretum praecedit, secundum nostrum concipie di modum, Dei praescientiam; cum, ut suo loco probatum est, sit medium,in quo pietatis opera,ad naturae lapst statum pertinentia,a Deo prae- seiunetur. De actibus ex se, hoe est, secundum speciem , indisterentibus, idem pariter evidens est. Nam vel illi actus a voluntate creata eliciuntur absque Praemotione, seu praedeterminatione physica, &sum solo simultaneo Dei concursu, vel non eliciuntur sine physica praemotione, seu Praedete
294쪽
Disseret.IV. De Attributis in oecie. 29r
minatione: si primum , non praevidentur futura , nisi ex suppositione, quod voluntas adiuta concursu simultaneo, sese ad eos determinatura sit: ergo in ea suppositione prius, in instanti saltem rationis, illi actus futuri sunt, quam a Deo praestiantur. Si secundum , actus , de quibus, agitur, non praesciuntur, nisi in instanti rationi kac naturae, post decretum de conserenda praedeterminatione physica , cui illi actus suam debent
futuritionem. Objietes I.Patres docuisse videntur,ideo reses se suturas, quod Deus eas praescierit, non e co
tra. Augustinus lib. I 3. Consest cap. 38. sic loquitur: sista quaefecisti, videmus, quia sunt ; Tu
autem quia vides ea ,sunt. Eodem modo loquitur lib. 6. de Trinit. cap. Io. lib. I s. cap. I 3. Similia habet Gregorius lib. 2 o. Mor. c. 24. Resp. iis textibus Patres non aliud velle,quam quod Deus non, ut solent creaturae, coeperit vis dere res, cum in tempore eductae sunt ex nihilo , sed e contra eas ab aeterno viderit in essentia divina , in qua, etiam secundum proprium suum esse, repraesentantur.
Objicies a. Si ideo res a Deo cognoscerentur, quod in priori naturae suturae sint, essent causa divinae scientiae: sed hoe est salsum ; nam alioquin a rebus creatis penderet: ergo, Sc. Resp. neg. maj. Ratio est, quia ut aliquid se causa alterius, debet illi dare esse: at res suturae non dant esse divinae scientiae, sed tantum eam terminant, sicut objectum terminat actum oculi
De voluntate Dei. Υ Τ quae ad Dei voluntatem spectant, cum methodo pertractentur,quςsti O
295쪽
nem hane partiemur in plura capita, in quibus divinae voluntatis existentiam, divisionem, objectum, causalitatem, essicaeiam , & libertatem
CAPUT I. Vtrum in Deo si voluntas.
Couch. V Xistit voluntas in Deo. In Probatur I. Scripturae Deo voluntatem adseribunt. Psal. II 3. Omnia quaeum que voluit, fecit. Matth. 6. jubente Christo se Deum oramus: Fiat Ῥοluntω tua. Ad Rom. s. Voluntati ejus quis resistit Probatur a. In Deo existit intellectus, eum, ut praecedenti quaestione demonstratum est, in eo sit scientia; scientia vero sit actus intellectus: ergo in eo est etiam voluntas: siquidem intellectus ex se ordinatur ad voluntatem: nam ideo alicui substantiae cognitio conceditur, ut cognitum possit vel appetere, si sibi sit conveniens, vel , si disconveniat, sugere. Quaeres I. an voluntas sit in Deo proprie, an metaphorice tanthm. Resp. voluntatem esse in Deo proprie, & non metaphorice. Ratio est, quia, ex dictis, omnis persectio simpliciter simplex est in Deo proprie , hoc est, secundum suam propriam formam: Atqui voluntas est ejusmodi, quippe, ut loquuntur, melior est ipsa, quam non ipsa. Quaeres 2. utrum voluntas sit in Deo per modum potentiae, quae in substantia divina recipiatur, quemadmodum in homine recipitur in
ResP. Voluntatem a parte rei esse omnino idem eum divina substantia: quia,sicut contra Abaela
dum suo loco dictum est, quidquid est in Deo , realiter Deus est: sed secundum nostrum concipiendi modum, in Dei substantia recipitur, quod nimiis
296쪽
Differt. IV. De Attribui. in specie. 293
nimirum id fiat in rebus creatis, ad quarum nor mam de divinis judicare solemus.
CAPUT II. De divisione divina voluntatis.
Di. I. T On est hie quaestio de voluntatem prout est a parte rei: quippe con stat ex dictis , quod sic sumpta, sit una tantum &non multiplex: sed est quaestio de voluntate Dei prout a nobis viatoribus concipitur. Lot. 2. Celebris est in schola divisio divinae voluntatis in voluntatem Signi & in voluntatem Beneplaciti: tum in voluntatem Antecedentem &in voluntatem Consequentem. De duplici illa divisione subsequentibus articulis est agendum. ARTICUL Us I.
De disi ione divinae voluntatis in volunt tem Agni ct in voluntatem beneplaciti.
POL T Y Ie uuaeri potest I. utrum revera ad- LX mittenda sit divisio divinae voluntatis in voluntatem signi & in voluntatem beneplaciti: a. quot sint species voluntatis signi. CONCLus Io I. Admittenda est divisio divinae voluntatis in voluntatem signi di in volu tatem beneplaciti. Probatur. Admittenda est divinae voluntatis divisio ex parte modi, quo Deus vult res: atqui exigit ille modus, ut Dei voluntas dividatur iuvoluntatem signi, & in voluntatem beneplaciti: Nam Deus vult res vel improprie, ut Isaaci occisonem ab Abrahamo a vel proprie, ut conservationem universi. Si primum, constituitur volu tas signi: si vero secundum, constituitur volun tas beneplaciti.
297쪽
blinc patet I. voluntatem signi esse tantum meis taphorice in Deo, voluntatem vero beneplaciti, formaliter. Patet a. voluntatem signi nihil aliud esse, quam signum temporarium, quo judicamus Deum aliquid velle: voluntatem vero beneplaci-xi esse veram ac sinceram Dei in objectum aliquod propensionem. De prioris voluntatis specie i telliguntur haec Psal. I s. verba: Mirificavit omnes voluntates meas ta eis : de posteriori vero
haec Pauli ad Rom. in Volumini ejus quis re
Objicies. Divisio, de qua in conclusione, a
mitti non debet: Siquidem non valet divisio totius in partes, quarum una includit aliam, cum ex logicis divisio fieri debeat in opposita membra : atqui pars allatae divisionis includit aliam: quippe omnis voluntas signi est etiam voluntas heneplaciti: alioquin signum divinae voluntatis esset falsum, quippe Deus praeciperet, aut sua deret, quod revera non vellet: ergo, &c. Resp. ad I .neg. min. Ad 2. neg. ant. Ad 3. dist. ant. Alioquin signum divinar voluntatis esset sabsum , si esset a Deo positum, ut testaretur Deum revera velle id,quod aut praecipit, aut suadet, aut Permittit, conc. anti si significaret, Deum velle aliud, nexant. Consilium, Praeceptum , Pe missio , aliaque divinar voluntatis signa non semper a Deo ponuntur, ut significent, Deum re vera velle, quod aut suadet, aut praecipit, aut permittit; sed nonnunquam ponuntur, ut signi ficent, Deum velle aliquid omnino distinctumae diversum ab eo, quod aut suadet, aut praecia Pit, aut permittit: v. g. cum aliquid praecipit , sincere vult, ut homines ad id teneantur, quod injungit ; cum aliquid permittit, vult revera, ut id si in ejus potestate, cui permittitur . Sic, cum Deus Abrahamo praecepit Isaaci caedem , non
Praecepit, tanquam signum, quo testaretur, se r vera velle eam caedem, sed eam praecepit, tanquam signum,quo volebat, ut Abrahamus signi iacaret
298쪽
Differt.IU. De Attribstiis in specie. 29 s
caret, separatum animum habere ad Isaaci ea in deae. . Idem saepius apud homines contingit eue e multa praecipiunt , quae reveri nolunt fieri : sed tantum ut eorum, quibus imperant, exploratam habeant voluntatem. Co MCLus Io 2. Quinque sunt species v
luntatis signi, scilicet praeceptum, consilium , prohibitio, permissio, operatio. Probatur. Tot sunt species voluntatis signi , quot sunt species signorum; quibus judicamus Deum aliquid velle : atqui signorum ejusmodi sunt quinque species: nam tot sunt signa quibus judicamus, Deum aliquid velle, quot sunt, quibus iudieamus, creaturas aliquid velle: quippe Deum hic non apprehendimus, ut in se est, sed
de eo raciocinamur, ut solemus de rebus creatis et atqui sunt quinque signorum species, quibus judicamus creatam voluntatem aliquid velle, aut nolle: velle quidem cum praecipit, aut suadet saut permittit, aut OPeratur 2 nolle vero cuiuprohibet.
ARTICU Lus ILDe ditiiseons divina voluntatis in antec dentem ct conseque
temorior. π Τ dissicultas , de qua agitur, clarὸ exinta pendatur , tria quaerenda sunt r. utrum admittenda sit divinae voluntatis divisio in Antecedentem , & Consequentem : 2. uri de ejusmodi divisio petatur : an utraque illa voluntas sit in Deo proprie ac formali
299쪽
Vtrum admitti debeat divina voluntatis dιν io in antecedentem oe
conseventem. Pist. Quid anteeedentis & consequentis v Iuntatis nomine debeat intelligi, supponimus ex hujusce capitis paragrapho secundo. CONCLUs Io . Admitti debet divinae volu tatis divisio in antecedentem & consequentem. Probatur. Ea divisio est admittenda , cujusi Patres meminerunt: atqui Patres meminerunt divisionis voluntatis divinae in antecedentem Sconsequentem: ergo , Sc. Minor variis Patrum testimoniis ostenditur. Chrysostomus hom. I. in epist. ad Ephesios distinguit in Deo voluntatem primam, & volu
tatem secundam: Prima c inquit est, ut non pereant , qui non peecarunt. Voluntas secunda est , ut sint mali, pereant : atqui prima & Ω-cunda voIuntas idem Plane sunt cum voluntate antecedente & consequente, ut ex mox dicendis Patebit. S. Ioannes Damascenus Iib. 1. de fide cap. 29. expresse meminit divisionis,de qua agitur: Prima quidem voluntate cait θ Deus vult omnes homines Iemari , ac reri sui compotes esset neque enim βου- ttic t ac erueratus causa , verum ad hoc ut bonitaris Vsiui participes simus , nos e xit: ut justus amem σνε qisoque qui peccant , poenam infert , hoc est v Iuntate consequenti , seu secundaria. S. Thomas eandem divisionem refert I. P. q. 'g--u 9 lv ns argumentum, ex hac Apo-rioli sententia petitum : Deus vult omnes homines
satros fieri , Ac loquitur: Tertio seeundum Dama
scenum snteus tur de voluntate antecedente , non de voluntate consequente.
300쪽
DisserLIV. De Attributis in specie. 2979. II. de petatur divisio divina voluntatis in
antecedentem ist confe-γentem . Nox. I. Licet omnes theologi admittant divisonem divinar voluntatis in antecedentem, &consequentem, disientiunt tamen quammaxime circa id unde petatur . Vol. 2. Qui jurant in verba Ludovici Molinae , docent eam , de qua agitur, divisionem peti ex vario respectu, quem habet divina voluntas ad creaturae rationalis voluntatem: Antecedens Dei voluntas cinquiunt P est ea, quae intelligitur Praecedere creaturae rationalis consensum e Consequens vero quae intelligitur eundem eo sensum supponere. 3. Eam interpretationem laudati scriptores commenti sunt , ut declinarent argumentum quod ex ea divisione petitur adversus illorum systema de praedestinatione S gratia: Si enim voluntas consequens in instanti naturae praecedat suturum creatae voluntatis consensum , ac sempercut docet S. Thomas in impleatur, voluntas Dei erit per se efficax , seu independenter a praevisione consensus voluntatis; erit pariter in Deo voluntas efficax & absoluta salvandi quosdam homines independenter a praevisione meritorum et ac proinde praedestinatio erit gratuita , non tantum ad gratiam , sed etiam ad gloriam; quod tamen negant authores de quibus agitur. . q. Theologi qui sunt extra Molinae scho-Iam,unanimi consensu docent, divisionem,de qua est quaestio;non peti ex aliquo respectu,quem Dei voluntas dicat ad praevisum aut non praevisum voluntatis creatς consensum; sed ex diverso statu, in quo creatura rationalis potest considerari. Po