장음표시 사용
311쪽
ctus, qui in rebus naturalibus contingit: atqui Dei voluntas est eausa desectus hujusmodi: nempe ille desectus habet rationem boni ; consertenim aut ad decus aut ad conservationem universi, ut in rerum generationibus & corruptionibus videre est. Probatur altera pars ex Scriptura : S; erit m tam in eisitate inquit Amos cap. 3. 9 quod D minus non fecerit Apud Isaiam eap. 4s. sic Deus ipse loquitur: Ego Dominus faciens pacem se ereans malum. Eccles. H. Bona ct mala, vita O mors, paupertas ct honestas a Deo sunt . Praeterea , mala poenae ordinari possunt ad bonum, scilicet ad justitiae conservationem , ad coercitionem impietatis, ad fructum boni operis: ergo Deus potest amare mala poenae sub iis rationibus consideratas Probatur tertia pars. Deus non est causa ejus quod non est ens: atqui malum culpae, seu pe catum , non est ens: si quidem malum culpae non
est aliquid positivum , sed mera bonitatis Privatio: si id est autem aliud cinquit Augustinus in Enchiridio ad Laurentium cap. LI.9 quod malum dieitur, nisi primatis boni Lib. I. contra Iuli, num cap. 8. idem S. Doctor asserit: Et hoe cait non est aliquid, quoniam penitus nihil est: ct ideo son potes authorem habere, quod nihil est.
CAPUT RVtrum Dei voluntas semper
impleatur. zor. I. NI on est hic quaestio de voluntatem signi : quive experientia CommPoetum est, eam non este essicacem : multa enim aut consuluntur, aut praecipiuntur a Deo, quae a creatura rationali executioni non mandantur .
Hor. a. Non est quoque quaestio de voluntate
312쪽
Dissert. IV. De Attributis insperie. 3ορ
antecedente: nam I. si ut volunt Estius, Sytivius, aliique theologi, quorum argumenta hujusce quaestionis cap. 2. art. 2. g. g. retulimus9voluntas antecedens sit idem cum voluntate signi , evidens est, eam non semper impleri. 2. Quamvis cui aliis authoribus placet) voluntas antecedens sit voluntas beneplaciti,constat quoque, eam non impleri, quia, ut ibidem observavimus, posita est in affectione, quae nullius essectus est productiva: eo quod nulla assiimat media,ut id exequatur, circa quod versatur: igitur tota dissicultas est de voluntate beneplaciti, quae sit etiam consequens voluntaS.
CONCLUs Io . Dei voluntas beneplaciti , quae dicitur voluntas simpliciter, voluntas consequens, semper impletur. Ita S. Τhomas I.
Probatur I. exscriptura. Isaiae 46. Consilium meum stabit, se omnis voluntas mea fiet. Vox illa et Omnis, formaliter universalis est; ac proinde omnem omnino consequentem Dei voluntatem
complectitur. EstherisI3. Mnest quipq tuae resistere voluntati. Si autem nihil vincendo sautem ) resistat divinar voluntati , sequitur, quod
semper impleatur. Danielis 4. Iuxta voluntatem
fuam facit, tam in virtutibus coeli, quam in habitatoribus terrae , O non est qui resistat manui ejus , O dieat ei: quare fecisti
Probatur 2. ex S. Patribus, inter quos Augustinus Ench. cap. 9s. asterit prisno, certam, essimcacem , & immutabilem esse Dei voluntatem .
Aserit1ecundo,quod si quae Dei voluntas non fiat, salsum erit illud Scripturae : Omnia quaecumque voluit Dominus, feeit. Ejusdem libri cap. 96. ideX eo confirmat, quod alioquin Deus non foret omnipotens: T eque cinquit verae ter ob aliud ocatur omnipotens , nisi quia quidquid vult, potest'.
nec τoluntate eujuspiam creaturae , voluntatis omnν
potentis impeditur effectus . Hieronymus in illa verba Isaiae I . me consilium quod cogitavi, Oe docet x
313쪽
docet, hoc Deum inter & creaturam discrimenelle, quod creaturae, non autem Det,l virtus impediatur: Sola inquit in perfecZa virtus in nullo ι- peditur , quo minus quod velit ct faciat. Probatur 3. ratione. Si Dei voluntas non seminper impletur, id contingit vel ex parte Dei qui mutet sententiam, Vel ex parte creaturae quae iuli resistat: atqui neutrum dici potest: non Primum : chm enim Deus sit immutabilis, lata a se decreta non rescindit : non secundum, quia cum virtus creaturae finita sit, superare non potest infinitam Dei virtutem: Et quod est indignius sve ba sunt Augustini in Enchiridio cap. 9s.) ideo non
fecit, quoniam ne fierer, quod volebatomnipotens svoluntas hominis impedivit. Solvitur argumentum desumptum ex Matth. cap. 23. Objicies . Christus Matth. 23. sic civitatem Hierosolymitanam alloquitur : Iuoties volui congregare filios tuos , quemadmodum gallina comgregat pullos suossub alas, O nolusi s unde sic a
guitur: Deus vol uit Iudaeorum conversionem eid enim denotat textus ex Matthaeo laudat .non accidit tamen ea conversio: ergo quoad id voluntas Dei non fuit impleta. Respondent I. nonnulli, illud verbum, Volui, intelligi de Christi humana voluntate, non abso Iuta quidem : ea enim Christi humana voluntas semper impletur,ipsemet Christo teste,qui apud Ioanne muc Patrem alloquitur: Seiebam, quia semier me audis: sed intelligi de voluntate opta-
Riva, quam vocant velleitatem, seu inefficacem voluntatem, ei similem quae respectu conserva tionis mercium reperitur in mercatore easdem merces Projiciente in mare, ut saeviente tempe sate vitet naufragium.
Sed contra est, quia licet, ut docent theologis maturales eiusmodi velleitates fuerint in humana christi voluntate: de iis tamen intelligi non Pinlaudatua ea Matthaeo locua: aam hoc advelabium δ
314쪽
Dissere. IV. De Attributis in specie . 3II
bium: suoties, non sumitur tantum Pro eo tem
pore quo Christus apud Iudaeos vixit ; sed , Ηieronymo interprete, sumitur quoque pro iis saeculis quae praecesserunt Verbi incarnationem: iis nimirum saeculis Deus per prophetas a se misso stentavit saepius Iudaeorum conversionem. Respondent 2. alii, revera conversos fuisse Iudaeos, quos Deus yer voluntatem beneplaciti converti voluit, licet impia civitas, quam ob id objurgatur Christus, eorum conversioni saepius obstiterit. Sed videtur, quod ea responsio stare non possit eum hisce verbis Ezechielis I . Mundare te νο- Ius, O non es mundata: quibus quidem verbis Deus non alloquitur eos, qui conversi sunt, sed' qui converti renuerunt.
Respondent 3. alii, quibus subscribit Estius, Vocem, Volui, de qua est quaestio , non intelligide voluntate beneplaciti, sed tantum de volunt, te signi: quatenus inquit Dqus fecit, ut sancti
homines quos ad Iudaeos misit, voluerint eorum conversionem , eique suam operam contulerint rvel quatenus ipse per Moysem caeterosque proinphetas Iudaeis prςcepit, ut suae conversioni sedulis incumberent. Respondent tandem 4. alii qui supponunt, an tecedentem Dei voluntatem distingui a voluntate signi, & reduci ad voluntatem beneplaciti: respondent cinquamo verbum, Volui,intelligi de-
here de voluntate antecedente , non autem de voluntate consequente. Quaecumque ex iis res
ponsionibus adhibeatur, immota stat nostra comclusio: quippe intelligitur tantum de Dei voluntate, quae est voluntas simpliciter,quaeque volu tas consequens a S. Thoma dicitur. Solvitur argumentum sumptum ex prioris epist. ad
objicies. In Deo est voluntas de omnium hominum salute . ilui vult sinquit Apostolus I. ad
315쪽
ad Τimoth. 2. omnes homines saHos fieri , se ad i.
agnitionem veritatis veni e:Atqui ea voluntas non
impletur: neque enim omnes homines salvi fiunt: ergo Dei voluntas non semper impletur. Respondent I. nonnulli, Dei voluntatem de omnium hominum salute, esse conditionatam , non autem absolutam: hoc est, Deum velle omnium hominum salutem, si tamen in priori naturae , ipsi cum auxilio versatili eam velint. Sed Primo, id adversatur Apostolo dicenti: Deus est qui operatur velle o perficere pro bona voluntate : nemo igitur potest velle suam salutem , quin Deus ili priori naturae eam voluntatem operetur ; ac proinde qui respondent , Deum velle hominumsalutem , si lysi eam velint , proserunt responsionem, quae a parte rei est identica: nempe , Deum velle hominum salutem , si ipse Deus eam . revera Velit. Secundo, illud responsum insensu quo profertur ab adversariis, manifeste repugnat Apostoli scopo: nam Apostolus utitur hac ratione : uui vult omnes homines salvos fieri , ut probet, orandum esse pro omnibus hominibus: at inepta prorsus esset ea ratio , si Deus velit hominum salutem dependenter ab hae conditione: Si
adjuti auxilio versatil; eam ipsi velinti siquidem in
ea suppositione oporteret homines hortari, ut velint suam salutem, non autem orare Deum, ut eam velit ac operetur . Tertia, illud responsum manifestae falsitatis convincitur exemplo Parvum Iorum , qui moriuntur, antequam baptismum recipere Potuerint; ex quo quidem exemplo hancce conclusionem inseri Augustinus epist. Io7. V
de manifestum est,eos qui huic resistunt tam perspicisae
eritatι , non intelligere omnλο , qua locutione sit dictum , quod Deus omnes homines vult salvos sierν,
cum tam multi salmi non fiant, non quia ipsi, sed
Respondent x. alii vocem, Omnes, qua Apo stolus utitur, non sumi pro singulis generum, sed
Pro generibus singulorum, seu Deum velle salutem
316쪽
DisserLIV. De Attributis in specie. 3I3
tem hominum ex omni gente , Populo, natione: non velle vero salutem omnium in individuo hominum,qui sunt apud diversas gentes, populos , nationes: ita docet S. Thomas I. P. quaest. I9.
Sed , licet nihil falsi relata expositio contineat , non videtur tamen satis esse ad scopum quem sibi proponit Apostolus: neque enim Apostolus vult,ut oremus tantum pro omni hominum genere , sed etiam pro omnibus in individuo, ita ut quemque, saltem in genere, in nostra oratio ne complectamur. Respondent 3. alii, vocem omnes intelligi universaliter, universalitate non absoluta quidem, sed accommoda, ita ut sensus sit, Deum vellesativos fieri omnes qui salvantur: seu , ut nullus salvetur quem Deus non vel issalvum fieri r ita Augustin. E chiridii cap. Io3. ita etiam S. Thomas loco prox, me laudato. Vetitis illi responso obstat secundum aliquos quod, ut jam observatum est, Apostolus velit ut oremus non tantum pro iis, qui revera salvi fient, sed pro omnibus omnino hominibus, se tem in genere. Respondent 4. alii, Deum velle omnium omnino hominum salutem voluntate antecedente snon autem voluntate consequente: Tertio ci quit ) S. Thomas I. p. q. I9. art. 6. ad I.secundum
Damasimum intelligitur de voluntate antecedente snon de voluntate consequente.
Sed quamvis certum sit, quod Deus omnium hominum salutem velit voluntate antecedente diamen ea voluntas non videtur esse satis,ut fideles
quod tamen sibi proponit Apostolusmoveat adorandum pro omnibus hominibus. Nam primo non magis ea voluntas,etiamsi supponatur esse in Deo cui loquuntur) Armaliter & proprie, debet movere fideles ad orandum, quam ipsum Deum moveat ad auxilium aliquod hominibus actu co- serendum: atqui ut superitis ostensum est) vο- Tom. II. O luib
317쪽
luntas antecedens salvandi omnes homines Deum non movet ad aliquod auxilium hominibus actu conserendum: ergo , &c. Secundo, ea antecedens voluntas abstrahit ut suo loco observatum esto a naturae lapsae statu, in quo homines post primi Parentis peccatum versantur: est enim ejusmodi , Vellem omnium hominum salutem ,s non essens rei: ergo movere non potest ad orandum pro hominibus, qui vere rei sunt: quippe non aliud suadet, quam quod ipsa habet pro objecto. Tertia, voluntas antecedens cui notatum fuit superitis) est saepe contraria voluntati cons quenti: siquidem plerumque Deus vult volunt te consequente damnare eos, quos vult salvare voluntate antecedente: non potest igitur movere ad orandum pro omnibus hominibus; quippe fideles praxim suam potius exigere debent ad voluntatem consequentem, si ipsis innotesceret , quam ad voluntatem antecedentem.
Respondent denique alii theologi , apostoIicam vocem , Viat, intelligi non tantum antec
dentem, sed etiam Musaliter: ita ut sensus sit Deum velle omnium hominum salutem , quod velit & faciat, ut pii homines eam velint , ac deis derent: Potest etiamsie melli inquit Augustin. lib. de Correp. & Gratia, eap. Is P quod omnes h mines Deus vult suros fieri , quoniam nos faeis veru
ιε , Mut misit Spiritum Filii sui clamantem , Abba Pater , id est , nos elamare faeientem. De ipso quippe Spiritu alis ueο c ad Rom. 8: θ ditati Aecep pii spiritum adoptionis filiorum , in quo elamamus ,
Abba Patre. 26s ergo elamamus , sed ille clamare dictus est , qui esseis, ut e memus. Si ergo el--- rem Sps tum vecte dixit Seriptura, a quo efficituν clamemus, recte etiam O volantem Deum, a quo ef
Confirmant illi auctores suam responsionem
ex eo , quδd ea explicatio maxime cohaerere videatur cum Apostoli tum contextu , tum seoPo.
Apostolus inquiunt fidelibus injunxerat, ut
318쪽
DisserLIV. De Attributis in specie. 3Is
pro omnibus orarent: obsecro igituin primum omωniam fieri obseerationes , orationes, pψulationes , orariarum actionespro omnibus homini si id verb am probat ex eo, quδd Deus velit,ut omnium s
lutem desideremus,imo illius desiderium in nobis operetur: me enim bonum est inquis se aereptum
eo m Salvatore ny o Deo , qui omnes homines viarsalνω fieri , O ad agnitionem veritatis venire Ut solvamus argumentum desumptum ex ap stolica sententia,necesse non est,ut h e definiamusquamam ex relatis expositionibus alteri sit pr. ferenda: quippe utra admittatur , stabit nostra conclusio, qua nimirum cum S. Thoma statuimus, Dei voluntatem semper impleri. Et quidem I. si vox omnes sumatur pro generibus singulorum, certum est, plures ex quolibet genere salutem consequi; proindeque adimpleri divinam de earum salute voluntatem. 2. Si sum tur pro distributione accommoda,constat,nullum salvum fieri, quem Deus non velit salvum fieri ias. Si verbum Vult intelligatur de voluntate ante cedente , argumentum non est ad rem : nam quaestio est in nostra conclusione de voluntate ,
quae sit voluntas simpliciter, &non secundum quid aquae sit voluntas absoluta, & non velleitas;
quae sit voluntas consequens, & non antecedens era autem voluntate Deum non velle omnium hominum salutem , omnes theologi docent post S.
Tandem s. si verbum Vias intelligatur eo HAser, inserri quidem poterit, id omne , quod Deus Praecipit, aut cuius desiderium in nobis per suam gratiam operatur, non fieri; non autem id quod ipse velit voluntate absolua, voluntate cons Quente, de qua est hὶe quaestio.
Soliatur argumentum desumptum ex constitutione Innocentis Papae X. lata anno I 6s
319쪽
Probatur ant. Illud non semper habet suum estectum, cui interdum resistitur: atqui divinae voluntati interdum resistitur: ergo, Sc. Probatur minor: Resistere interiori gratiae, est resistere divinae voluntati: sed interdum resistitur interiori gratiae: siquidem Innocentius Papa X. pridie Kal.Junii ann. I 6s3. inter propositiones sibi ab Episcopis Gallis oblatas, occasione impressionis libri, evius titulus est: Augustinus cornelia Ian- sanit Episeopi Iprensis , hanc , quae numero estseeundo, solemni constitutione tanquam haeret, cam proscripsit: Interiori gratiae in statu natu Dpse nunquam resistitur: ergo, &c.
Ad 3. dist. maj. Resistere interiori gratiae, est retasere divinae voluntati aut signi, aut antecedenticon c. maj. voluntati aut beneplaciti, aut consequenti, neg. maj. Et deinde concessa minore ,αujus contradictoriam cum Innocentio X. damia Namus tanquam haereticam, dist. conseq.'Ergo resistitur divinae voluntati aut signi, aut antec denti , conc. conseq. voluntati beneplaciti, quae
Explicatur mox data solutio. Deus praecipit
homini, quem per gratiam interiorem movet, ut integrum, ad quem ocitatur & m Vetur , Piet tis actum operetur ; ut faciat pium opus, ad quod gratia per quam excitatur, ex natura sua ordinatur : v. g. cum Deus hominem movet, & excitat adversus tentationem qua urgetur, praecipit ei,ut
de facto tentationem superet: Proindeque cum eam non superat, resistit interiori grati ae qua movetur: nec enim tunc habet illa gratia estectum ad quem excitat, & ad quem ex natura sua destin tur: ac proinde resistit voluntati signi, qua rictoria praecipitur; resistit voluntati antecedenti, qua Deus vult bonum in genere, abstrahendo a ci cum stantiis particularibus: sed contendo, eum non resistere voluntati,quam S.Thomas hic vocat voluntatem simpliciter,absolutam,consequente.
320쪽
Disserere. De Attributis dispecie. 317
Ratio solutionis est, quia quamvis gratia,quam antiqui Patres exeitantem, adjuvantem, Praevenientem , hodierni vero theologi sufficientem vocant quaeque complet voluntatem, ut pos'; persectum ac integrum Pietatis opus ad quod excitatur, Peragere ; quamvis inquam, prae nimia, voluntatis obstinatione in malo, non semper habeat estectum ad quem excitat, ad quem ex natura sua per Dei voluntatem antecedentem ordinatur ; habet tamen semper estectum simperfectum nempe & inchoatum virtutis deliderium θ ad quem efffectum per beneplaciti absolutam & consequentem voluntatem consertur.
Thomistarum eo de articulo doctrinam Reverendissimus Gilbertus de Choisevil , primum
Convenarum, ac postea Tomaeensium Episco-Pus,clare explicat in Epistola,quam nomine multorum Archiepiscoporum ac Episcoporum regni Galliae ad Alexandrum Papam VII. conscripsit ;sic autem habet ea epistola numero E. Gratia interior duplex est: alia efficax , quae semper producis Alum esse tu ad quem Apellis voluntatem; alia imescax , quae voluntatem excitat ad effectum , quem non prodiscit. Prima gratia est ea, cte. Secunda autem ea est , quam tum excitantem , tum inesse
cem , tum fusticientem , idem 'nifieantibus verbis
vocant. Huic vero renis ac obnititur voluntas, eamque eo essectu prisat ad quem exestat , se ad quem potestatem largitur superius explicato Thomissa nsensu susscientem. Sic, explicato utriusque gratiae discrimine , prosequitur idem doctissimus Episcopus : Seiquamis illa gratia per se spectata effectu illo e
reat ad quem tendit, ad quem Noluntatem excitat , O ad quem per antecedentem Dei voluntatem destia
natur , adeoque falsum sit hoc sensu, omnem chria gratiam semper haberi eum effectum quem Deus vult et si tamen spectetur ut eum absoluta Dei voluntate conjuncta , merito hoe sensu useax diaci potest, quia semper id in eorde hominis operamo a surs