장음표시 사용
301쪽
liendo a circumstantiis cum quibus existit a pa te rei, vel in circumstantiis in quibus a Parte rei existit. CONCLUs Io I. Voluntas Dei non dicitur
antecedens ex eo, quod antecedat consensum quem creata voluntas aut Praebitura est, aut ne fatura gratiae excitanti: non dicitur quoque consequens ex eo, quod supponat praevium ejusdem creatae voluntatis consensum : hoc est Dei voluntas non dicitur aut antecedens aut conse quens, quod aut praecedat aut subsequatur merbiorum vel demeritorum praevisionem.
Probatur I. Si valeret adversariorum sententia, divisio, de qua agitur , non esset in membra opposita: utraque nimirum Dei voluntas praecederet in instanti naturae nostrum divinae gratia consensum aut dissensum : antecedens quidem ex ipsis adversariis I consequens etiam , quiac ut suo loco dicetur 9 est in statu natur e lapsae
causa nostri consensus, ad eumque voluntatem
infallibiliter determinat: unde c ut ait S. Thomas ea consequens Dei voluntas semper impletur . Probatur 2. Si veritate niteretur expositio ,
quam Molinae discipuli affingunt ei loquendi modo, quo S. Ioannes Chrysostomus, S. Ioannes
Damascenus, & S. Thomas usi sunt, eam expo-fitionem laudati Patres tradidissent, eum explicarunt , quid intelligerent nomine voluntatis a recedentis & consequentis : atqui eam nequamquam tradiderunt, imo ne vel illius apex apud illos scriptores legitur: ergo, &c. CONCLus Io a. Divinae voluntatis in ant cedentem & consequentem diviso, quam Patres tradiderunt, sumitur ex diverso statu, in quo O tectum aliquod potest considerari; ita ut antece dens sit ea, quae versatur circa objectum, ut est
in specie , seu praecisum & abstractum a circum-santiis particularibus, in quibus in individuo &a Parte rei reperitur: consequens e contra sit ea quae
302쪽
Differt.IV. De Attributis inspecie. 299
quae versatur circa objectum, non tantum in specie consideratum, sed etiam in individuo , seu, cum omnibus circumstantiis, in quibus in individuo & a parte rei existit. Probatur authoritate S. Τhomae, qui I. p. q. I9art. 5. ad I. sic loquitur: Ad cujus divisionis voluntatis diving in antecedentem & consequentem intellectum, considerandum est , quod unumquodque
secundum quod bonum est , se est volitum a Deor alia quid autem potest esse inprima sui consideratione , se-
eundum quod absolute consideratur,bonum vel malum, quod tamen prout eum aliquo adjuncto consideratur , quae est consequens consideratio ejus , e contreario se habet. Sicut hominem visere est bonum , ct hominem occidi , est malam secundum absolutaem consederation em; sed si addatur circa aliquem hominem , uod sit fomicida , vel vivens intericulum multitu inis , sic bonum est , eum oecidi , se malum est eum vivere a unde potest dici , quod judex justus antee
denter Ῥult homίnem vivere , sed consequenter viae
homisidam suspendi . Similiter Deus antecedenter vias , omnem hominem salvari , sed consequenter vult quosdam damnari secundum exigentiam 'aejustitiae. Eadem ratione loquitur S. Doctor quaestione 23. de veritate, nec non lectione I. in caput secundum prioris ad Timoth. epistola . Objicies. Damascenus lib. 2. de fide cap. 29. innuere videtur , antecedentem Dei voluntatem esse illam , quae non praesupponit operationem
creaturae , consequentem vero quae eam PraesuP-
Ponit: Voluntas antecedens sinquis est aeceptis Dei ex is o existens , ese consequens est concessio ex causa nostra. Idem docet S. Thomas : Voluntas tonse Mens , inquit in I. Sent. dist. 46. art. I. praesup nis praescientiam operum. Resp. dist. ant. Voluntas consequens justitiae de qua non est hic quaestio, supponit praescien
tiam Operum,conc. ant. voluntas consequens m
sericordiar, de qua hic agitur , neg. ant. Ratio dis Criminis est , quia voluntas consequens justitues N 6 neceI-
303쪽
necessarid praesepionit demeritum , non quidem Praecise ex eo, quod sit voluntas consequens, sed quod sit poenae inflictiva ; juste vero infligi poena non possit, nisi demeritum praecesserit: e contra Voluntas consequens misericordiae, eum non sit ex ratione debiti , non praesupponit meritum , quod Praecellerit.
Vtrum voluntas antecedens sit in Deo pro
prie . 2ω. r. Status quaestionis est, utrum Deus proin Prie, hoc est, interius , velit id quod dicitur velle per voluntatem antecedentem: an vero tantum improprie , id est exterius, nempe aut quod nos id velle faciat, aut quδd praecipiat, ut id velimuS. Hor. 2. Circa eam quaestionem duplex est a thorum sententia. Prior quae a pluribus Thomissis, S ab omnibus Molinae discipulis defenditur, docet, Voluntatem antecedentem esse in Deo pr Prie & non tantam metaphoricδ. Altera est Bannesi multorumque veterum Homist arrum, quibus subscribit Estius in I. Sent. dist. 46. g. 3. ubi se loquitur : Caeterum longe probabilius sent uni qui negant, in Deo formaliter o proprie esse volunt rem antecedentem. Iisdem sere terminis subscri-hit etiam Sylvius in I. p. S. Thomae q. I
t. 3. Quaestio de qua agitur, potest conmderari vel speculative, vel practice , seu vel in se ipsa , vel in ordine ad praedestinationem &gratiam: hoc est, quaeri potest, utrum sententia dive amrmans , sive negans, voluntatem antece dentem esse in Deo formaliter & proprie , quid quam conferat ad praedestinationis & gratiae mycterium. CONCLUSIO 1. Voluntas antecedens est
304쪽
Dissen. IV. De Attribui. in specie. 3or
proprie in Deo, & non metaphorice tantum. Probatur I. authoritate S. Τhomae. Lectione I. in cap. 2. Prioris ep. ad Timoth.S. Doctor anteis cedentem Dei voluntatem comparat cum volu tate,quam habet mercator servandi suas merces , quas tamen projicit in mare , ut saeviente tempessate, vitet naufragium.atqui ea voluntas est proin priὸ in mercatore: ergo, &c. Idem S.Thom.q. 23. de veritate art.3. asserit, beneplaciti voluntatem,
quae proprie est in Deo , disidi per antecedentem in eonsequentem. Idem docet in 4. Sent. dist. 7.art.2. ubi haec habet: Possumus ergo loqui de volum te beneplaciti mei signi , O de voluntate beneplae t. vel eonsequente vel antecedenter voluntas vero b neplaciti est proprie in Deo. Probatur 2. ratione. Ea voluntas est proprie in Deo, cujus objectum est in se bonum: nam cum Dei voluntas sit infinita, vere ac proprie amat id omne, quod bonum est ratqui objectum voluntatis antecedentis est in se bonum: v. g. bonum est hominem in se sumptum salvari, hoc est prout est ad imaginem Dei conditus, & abstrahendo a Peccati statu, in quo versatur. Objicies r. S. Thomas in opusculo de pra scietia & praedestinatione expresse asserit,Dei voluntatem antecedentem no reduci ad voluntatem beneplaciti, sed tantum ad voluntatem signi: a qui voluntas signi non est proprie in Deo: ergo
Resp. non convenire omnes, quod illud op sculum sit germanus scelus S. Τhomae, unde in prioribus illius operum editionibus non legitur. Objicies 2. Uerum est quidem, S. Thomam in prioribus suis operibus docuisse , antecedentem Voluntatem esse proprie in Deo: sed id, sicut &multa alia, retractavit in sua Summa theologica .
tecedentem non esse voluntatem simpliciter, sed tantum secundum quid: esse meram velleitatem:
305쪽
simplex voluntas. Praeterea S. Doctor, qui in sene. scribens, diviserat voluntatem beneplaciti in voluntatem antecedentem & eonsequentem , in summa nusquam eam divisionem proposuit: a qui voluntas secundum quid , velle itas, non sunt proprie in Deo: ergo, &c. Resp. dist. mai. S. Thonias docet voluntatem antecedentem respective sumptam, hoc est, coinvaratam cum Voluntate consequente , esse vo-Juntatem secundum quid, esse velleitatem, conc. maj. quia consequens est semper efficax, nuGquam vero antecedens. Esse voluntatem secum dum quid, esse velleitatem, absolute & in se sumptam, neg. maj. quippe, ut dictum est, se habet sicut in mercatore voluntas conservandi suas merces, quas tamen, ut vitet naufragium, in mare projicit. CONCLUs Io 2. Sententia sive affirmans GVe negans, Vol untatem antecedentem esse in Deo Proprie,nullam habet connexionem cum praed sinationis aut gratiae mysterio. Probatur. Illud nullam habet connexionem cum praedestinationis aut gratiae mysterio, quod Deum non movet, ut aliquid aut definiat, aut
operetur circa creaturam rationalem: atqui voluntas antecedens est ejusmodi: nam i teste S. Τhoma se habet in Deo voluntas antecedens
respectu hominis lapsi, sicut se habet in iudice
Voluntas antecedens salvandi hominem alicujus flagitii reum: atqui antecedens voluntas non movet judicem, ut aliquid aut definiat, aut operetur circa illum hominem:nempe ex vi illius volunt tis judex non eligit media,quibus illius vitae comsulat : imo ne eligat ejusmodi media, impedis mento est voluntas consequens, vi cujus in eum fert mortis decretum,imperatque tortori,ut illud
Objicies. Si voluntas antecedens in Deo sit Proprie, Deus habebit veram, sinceram , & Pr
Prie dicta voluntatem salvandi omnes in individuo
306쪽
Dissere. IV. De Attributi inspecie. 3o 3
duo homines: quippe circa omnium in indiu, duo hominum salutem habet voluntatem ante cedentem ; ergo singulis in individuo homin,
bus actu conserret gratias ad salutem necessarias: siquidem qui vere , sncere ac Voluntate Proprie dicta, vult conferre finem, debet eadem voluntate velle conserre media, ad illum finem comparandum absolute necessaria: ergo, &c.
Resp. ad I. conc. ant. neg. conseq. Ad a. dissiant. Si vel it finem voluntate consequente , concisant. si voluntate tantam antecedentes neg. anta
Ratio est, quia media conseruntur subjecto prout est a parte rei , non autem prout consideratur in statu, in quo revera non est: at ut ex supra dictis patet ) voluntas antecedens non roseicit subjectum prout est a parte rei, sed tantum prout consideratur in statu, in quo revera non est , praecisum nimirum a circumstantiis Particularibus, in quibus revera reperitur: unde, cum Deus per voluntatem antecedentem velit si Iutem hominis , ut homoest, abstrahendo , an sit reus, ut est tamen revera post peccatum primi parentis; mirum non est , quod hujusmodi Voluntatis media, adlsalutem sussicientia , illi actu & de facto non conserat. Id patet judicis
exemplo, quo ipse S. Thomas utitur; patet etiam exemplo, Abrahami, qui licet voluntate ante cedente vere ac proprie vellet Isaaci vitam, Prout filius erat innocens, non adhibuit tamen media, quibus illi consuleret: imo quod voluntate consequente propter Dei mandatum vellet
ejus mortem, distrinxit gladium, ut illi vitam eriperet. Sed de his satis: de iis enim redibit se Ino in nostro tractatu de gratia.
307쪽
3o Institi Theolog. Pars LCAPUT III. De Objecto divina voluntatis.
Uemadmodum objectum intellectus est verum, ita objectum vo-
Iuntatis est bonum: unde id omne quod habet rationem boni, est objectum divinae voluntatis.Ratio vero boni reperitur in Deo; in creaturis existentibus in aliqua temporis disterentia ; in iis gi'm, saltem aliqua ratione , quae sunt merὸ possibiles . Hic igitur quaerendum est, utrum Dei voluntas versetur circa Deum ipsum, creaturas exb1tentes in aliqua temporis differentia, & creat Tas mere possibiles. Plat. 2. Objectum, ex Iogicis, duplex est, materiale & formale. Prius a potentia non attingitur propter se, sed tantum propter aliud: e contra po1terius propter se, absque ordine ad aliud
CONCLUs Io I. Objectum materiale divinae voluntatis sunt Deus ipse; creaturae quae exi-1tunt in aliqua temporis disterentia, non vero quae mere sunt possibiles. Probatur prior pars. Voluntas infinita debet nabere pro objecto bonum infinitum,quippe ob Iectum debet esse proportionatum facultati, Perquam attingitur: atqui Deus in se sumptus est Donum infinitum: ergo Deus ipse est obiectum materiale divinae voluntatis. Probatur altera pars. Voluntas Dei habet pro oblecto materiale id omne, cui inest aliqua ratio Doni: alioquin vis illius non esset infinita, quip-Pe daretur aliquod bonum,quod non attingeret datqui creaturis existentibus in aliqua temporis disterentia inest aliqua ratio boni participata n mirum: ergo, tic.
- bMRr para: In tantum Deus amat aliquida in quantum illi bonitatem tribuit, quia Dei
308쪽
Dissert.IR De Attributis inspecis. 3os
amor non est aflectivus tantum , sed etiam effiectivus,ita ut impertiatur objecto honum,quod in eo amat: atqui Deus nullam omnino bonitatem tribuit, nec tribuet unquam creaturis mere possibilibus: hoc est, quae nunquam existent In aliqua temporis disserentia: ergo Deus non amat creaturas possibiles. Objicies I. Id Deus amat,quod necessario connexum est cum aliquo ex illius attributis,quippe quod sic connexum est,consert ad ejusmodi attributi bonitatem: atqui creaturae, etiam mere Posistates,sunt connexae cum aliquo ex attributis di-Vinis, nempe cum omnipotentia : si enim nullae creaturae essent possibiles, in Deo nulla esset omnipotentia: ergo, &c. Resp. dist. maj. Deus amat id omne, quod est
connexum a priori cum aliquo ex illius attrib iis, conc. maj. quod est connexum tantum aps nori, neg. maj. Hoc, nou autem illo modo, creaturae mere possibiles connexae sunt cum Dei ominpotentia: neque enim sunt causa aut conditio
quod in Deo detur omnipotentia: sed potius ideo sunt possibiles, quod in Deo sit omnipotentia :lse habent enim illius respectu per modum termini
Objicies t. Creaturae mere possibiIes habent
aliquam bonitatem, nimirum essentialem partiuintegritatem: nam essentia abstrahit ab existe tia: ergo amantur a Deo: cum nullum sit bonum quod ab eius voluntate non attingatur. Resp. dist. ant.Habent bonitatem objectivam , hoe est, in mente hominis abstrahentis, conc. ant. bonitatem realem, seu a parte rei existentem, neg. ant. Hanc non autem illam attingit Dei
CONGLUs Io 2. Creaturae non sunt obje
ctum formale amoris divini, sed sola illius boni
tas increata, Probatur.Quod a Deo non amatur ratione sit
non est objectum formale divini amoris: atqui
309쪽
ereaturae a Deo non amantur ratione sui: siquidem amantur tantum ratione bonitatis increatae 3 seu , prout sunt illius aut participatio aut manis satio. Praeterea creaturae non possunt movere Deum ad sui amorem per modum finis,quia alioquin Deus moveretur ab aliquo extra se posito; quod est absurdum: ita ratiocinatur S. Thomas
Objicies 1. Si sola bonitas increata esset objectum formale amoris divini, unica esset in Deo virtus, charitas nimirtim , quae versatur circa Deum, prout in se bonus est. Nam in eo est unica Virtus , in quo unica ratio formalis omnium actuum & habituum, nempe multiplicitas actuuaut habituum, sumitur a multiplicitate rationum formalium , quae in iis tum actibus, tum habit bus reperiri possunt: atqui esset unica ratio se malis omnium Dei actuum , increata nimirum illius bonitas, a qua sola moveri posset: ergo, &c. Resp. ad I. neg. maj. Ad 2. dist. maj. Si illa r
tio sormalis non contineat eminenter rationem sermalem omnium aliarum virtutum, conc. maj.
si contineat, neg. maj. Increata Dei bonitas,prout est ratio miserendi, parit in Deo virtutem miseris eordiae: prout est ratio praemiandi,parit virtutem iustitiae ; & ita de caeteris : hinc patet, increatam Dei bonitatem esse rationem volendi actum cujuscumque virtutis Particularis. Objicies 2. Voluntas divina amat creaturas, non tantum prout earum bonitas in bonitate divina continetur ; sed prout sunt bonae in se ipsis: ergo creaturae sunt objectum formale divinae voluntati S . Resp. conc. ant. neg. conseq. Ratio est , quia , licet res amentur, prout sunt in se ipsis, se habent tamen per modum objecti materialis: non enim
earum bonitas est ratio sermalis, sub qua a Deo
310쪽
tassen. IV. De Attribui. inspecie. 3OT
G A P U T IV. Vtrum Dei voluntas sit causa rerum.
rui. TY Ic duo quaeremus: I . utrum Deus sit L 1 causa rerum per suam voluntatem ea. utrum sit causa mali. CONCLus Io I. Deus est causa rerum per suam voluntatem. Probatur I. ex Scriptura.Ρsal. I 34. Omnνα qua cumque voluit, sicit. Ad Ephes. I. Operarinummaseundum consilium voluntatis suae . Sapientiae 2.
suomodo potest aliquid permanere , nisi tu voluisses ςΗine Augustin. Iib. I 3. de Trinit. cap. q. Omnes
omnino tum species tum motiones reducit aci Dei voluntatem, tanquam ad summam & PrImam rerum omnium causam.
Probatur 2. ratione. Ille est causa rerum per Voluntatem, qui est agens per intellectum: nam actio intellectus est propter actionem voluntatis, cum intellectus sit radix ac sundamentum Voluntatis: atqui Deus agit per actionem intellectus , cognoscendo nimirum res producendas , S lup
Peditando ideas, ad quas exigi debent, ut estormentur: ergo, &C. Quaeres, utrum Deus magis immediate opere tur Per Voluntatem , quam per intellectum. Resp. amrmativE. Ratio est, quia quod deinterminat aliud ad operandum, magis immedi te operatur: atqui, secundum nostrum concipiendi modum, divina voluntas determinat in tellectum ad operandum: quippe intellectus ex
se est indifferens ad opus, cum nihil aliud eminciat, quam praebere ideam, ad quam Opus exiga- 'Cou e Lusio E. Dei voluntas est causa ma-Ii tum naturae, tum poenae'. sed non est causa ma-Probatur prior pars. Malum naturae e dese