장음표시 사용
341쪽
Resp. conc. maj. neg. min. Ratio est, quia
ejusmodi agendi rationis gravissimae sunt cauta. Nemph se se Deus gerit, vel ut piorum virtus variis probata casibus illustrior fiat, ut in Iob, Το-hia, aliisque similibus contigit ; vel ut pii iis miseriis cautiores, seu humiliores fiant, ut in Apostolo videre est, qui ne revelationibus, ac miraculis insolesceret, permissus es cui ipsemet aio a Satana colaphizari: vel tandem sic se gerit - Deus, ut viri frugi doceantur, sarculum hoe tot asipersum miseriis, diligi non debere, sed alterum solicite debere desiderari, ad Pauli exemplum et
Objicies 4. Providentia ad minima quaeque non extenditur; id enim negare videtur Apostolus I. ad Corinth. 0. ubi ait: Eumquid de hostiae ema est Deo ' Id etiam negat Hieronymus in primum caput Habacuc: Caeterum c inquio absumdum est,ad hoe Dei deducere majestatem , ut sciat, per
momenta gula quot nascantur culices , quoire moriantur: ergo, &c.
Resp. ad I. neg. ant. Ad cujus priorem probationem, dist. ant. de bobus Deo cura non est
Praecipue, conc. ant. minus Praecipue, neg. anz.
hoc est, Paulus docet in textu quem laudat ex veteri Testamento: alligabis os bovi trituranti , Deum praecipue non attendisse ad bovem , sed ad Ecclesiae ministros, quibus jus est accipiendi, quae ad victum necessaria sunt, ab iis quibus f piritu Italargiuntur. Ratio solutionis petitur ex ipso-m et Apostolo, qui laudatis in argumento verbis haec alia subjicit: An propter nos utique hoe dicis nam propter nos scripta sunt. Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est , si nos cnnalia vestra
Ad alteram probationem , dist. ant. Hieronymus negat eomparative Dei providentiam in res maxime Viles, conc. ant. negat absolute, Deg. ant. hoc est,Hieronymus non negat,quod ab sol te non sit providentia respectu rerum maxime vi
342쪽
Dissert. IV. De Attributis inspuis. 3 3'
lium; sed tantum asserit, quod ita differt ab ea quae circa homines versatur, ut illius compar tione , generalis tantum , ac serme nulla esse vidi deatur. Hinc S. Doctor eos stultitiae damnat, qui singulis rebus proprios in custodiam Angelos assignant: hinc etiam textum, de quo est questio , hacce claudit sententia: Non simus tam fatui admiatores Dei , ut dum potentiam ejus etiam ad ima detralimus , A nos ipsos injuriosi us , eandem rationabilium quam irrationabilium providentiam esse
C Ap UT III. An providentia semper suam finem vis
Not. v Inis alterius rei duplex est, simplexnix mirum, seu absolutus, & comparativus , sive relativus . Prior convenit rei in se sumptae: alter vero comparatae ad aliam.
CONCLus Io . Dei providentia semper an sequitur propositum sibi finem. Probatur. Causae , quibus Deus Providet , sunt vel necessariae, vel contingentes, vel liberae : atqui Dei providentia in tribus illis causaruna speciebus semper asiequitur propositum sibi sinem ζ ergo Sc. Primo . Si causae necessariae impeditae non fuerint ab extrinseco, semper operantur secun dum innatam sibi virtutem; ae proinde convenientem sibi finem assequuntur. Si vero impedian tur ab extrinseco, non consequuntur quidem mnem sibi ipsis absolute consideratis conveniente, sed consequuntur eum qui ipsis convenit, quatenus sunt Pars Universi; quippe bonum Universi exigit, ut causarum particularium virtus nonnunquam impediatur; unde Deus, cum sit provisor universalis, impedimenta providet, quibus ea suum particularium virtus coerceatur. P x Se
343쪽
3 o . Institi Theolog. Pars I.
Secundo. Causae contingentes ideo modo deficiunt, modo non deficiunt, quod ex Dei ordictatione sint defectibiles: ergo illarum desectus a Deo provisi sunt. Terisi. Causae liberae, aut sunt ex creaturarum electarum numero, aut non sunt. Si primum , beatitudinem , ad quam specialiter praeordinatae sunt, consequuntur; & quidem per media quae ex speciali providentia effectu non careant . Si secundum, non consequuntur quidem finem quisbi eonveniat, sed eum tantum, quem sibi providentia proposuit; nimirum divinae justiti a in altera vita manifestationem; in ista vero electorum per eas exercitium, aut in laboribus subsidium a
C Ap UT IV. Vtrum providentia rebus provisis necessim
tem imponat. et t. o Latonici, pluresque ex veteribus Phi-x losophi admisere quidem specialem
Dei providentiam respectu rerum necessariarum: sed negarunt, eandem providentiam se se ad humanae voluntatis actus extendere, quod inqui bant θ actuum libertas cum ea providentia stare minime possit. . CONCLUs Io. Dei providentia aliquibus quidem causis, sed non omnibus, necessitatem
Probatur. Deus providet causis secundum earum naturam & conditionem: atqui aliquarum causarum natura exigit, ut providentia eis necessitatem imponat: exigit vero aliarum natura ut eis non imponat necessitatem : ergo , &c. Probatur minor. Nonnullae causae sunt necessariae , seu quae,quod ad unum per innatam sibi naturam determinatae sint, operantur necessario: aliae econtra sunt liberae, seu ideo non operantur neceGsario x
344쪽
Differt.IV. De Attributis inspecie. 3 1
sario , quod per naturam ad unum determinata non sint: ergo aliquarum , sed non omnium causarum natura exigit, ut providentia eis necessitatem imPonat.
Objicies. Actus provisi non pollunt non fieri: ergo fiunt necessario, proindeque non sunt liberi. Probati lant. Si actus provisi possent non fieri , providentia divina pollet frustrari estectu, quem sibi proposuit; sed non potest: ergo, &c. Resp. ad T. neg. ant. Ad L. conc. maj. neg. min. Ratio est, quia ipsemet providentia divina seri, ut effectus ponatur quidem, sed ita ut possit non poni: Esectus divinae promidentiae inquit S. ThomaS I. P. q. 22. art. 4. ad I. nonsium es aliquid evenire quoquo modo , sed aliquid evenire meleontingenter c qua voce etiam complectitur evenire libere, cum libertas sit quaedam contingentiae species ) vel necessariὸ: ct ideo exente in allia hiliter O Meegario quod dimina providentia disponisa,/nire allibiliter O mee stario; Oevenit conis tingenter, quod divinae providentiae ratio habet, ut
De praedestinatione. O Vae ad praedestinationis materiam spectant,
adhaee capita reducuntur. Primo. Agendum est de predestinationis nomine: 2. de discrimine, quod inter praedestinationem, electionem ,& dilectionem reperitur: 3. de variis praedest natorum nominibus: q. de praedestinationis essentia : s. expendemus, an omnes salvandi, fuerint praedestinati: 6. dicemus de praedestinatio nis causis: 7. de illius effectibus: 8. tandem de illius proprietatibus.
345쪽
3 a Institi Theolog. Pars LCApDT PRIMUM. De nomine praedestinationis.
2θι. I. Videns est, hanc vocem, Praedestia In tio, esse vocem compositamex praepositione Fra , & verbo Destino. Ut igitur ada quate explicetur , necesse est, quid per praepositionem Prae, quid per verbum Destino, intellis
a. Ambrosius Catharinus docuit , per praepositionem Frae, in verbo Praedestino, non signifieari prioritatem temporis, sed dignitatis: hoc est , voluit, praedestinatorum nomine Scri-Pturam non intelligere eos omnes , qui ante mundi constitutionem electi sunt ad gloriam, sed eos tantum, qui prae salvandis electi sunt ad altiorem tum sanctitatis tum gloriae gradum. t. 3. Verbum Destino, nonnulli interpretantur de mera praecognitione,ita ut velint,Deum praedestinare, nihil aliud esse, quam Deum c gnoscere,quinam salvari debeant, antequam actu
2, Ol. 4. Ida fingi possunt pro termino verbi P destino, scilicet gratia quae in hoc saecu lo com fertur, gloria qua donabimur in altero , malatum istius tum alterius Vitae. Non Ex iis quae hucusque observata sunt, patet,hoc in capite expendendum esse I .utrum in verbo Praedestino, praepositio Prae, significet temporis, an dignitatis prioritatem: 2. utrum ver bum Destino, intelligatur de mera rei suturae praecognitione: 3. utrum idem verbum Praedestino , habeat pro termino hujus vitae gratiam, gloriam alterius , mala tum praesentis vitae tum sui
CONCLUs Io . In praedestinationis nomine
praepositio Prae, non signisicat prioritatem dignitatis, sed temporis.
346쪽
Differt. IV. De Attribui. inspecie. 3 3
Probatur I. Immerito cui dicetur capite 4. Catharinus supponit, omnes salvandos non effepraedestinatos: id tamen verum esset, si praepotatio Prae, in praedestinationis nomine non significaret prioritatem temporis , sed dignitatis tam
Probatur 2. Non minus , cum de salvandis agitur, praepositio Prae , significat prioritatem temporis, quam cum agitur de ali is rebus: atqui cum agitur de aliis rebus , praepositio Frae, conjuncta cum verbo Destino, significat prioritatem lcmporis: Loquimur cinquit Apostolus r. ad
Cor. 2. 9 Dei sapientiam , quam praedestinavit Deus ante seeula. Eodem sensu sumitur ad Ephesios I. Qui praedestinaxit nos in adoptionem sili
Probatur 3. Alii Scripturae termini, quibus ytaedestinatio exprimitur , significant priorit tem non dignitatis, sed temporis: ergo significatur quoque ipso praedestinationis nomine. Proinhatur ant. Matthaei. 2s. Praedestinatio exprimis tur per regni coelestis praeparationem : Posidetec ait Christus praedestinatos alloquens paratum vobis regnum a constitutione mundi. Ad Ephesios I. significatur per electionem: Elegit nos in ipsoc ait Apostolus 9 ante constitutionem mundi. AARom. 8. praedestinatio conjungitur cum Praescientia , ut verbum Praedestino , per verbum Fr civit, intelligatur : suos praescivit O praed stinavit. Atqui ut patet ex laudatis textibus , illi termini intelliguntur de prioritate temporis: ergo de ea quoque intelligitur praepositio Prae , quae in verbo Praedestino, reperitur. CONCLUSIO 2. Verbum Destino , praeter actum intellectus) dicit voluntatis actum, decretum, Propositum. Probatur I. ex 2. Machabarorum cap. 2. Dest navit non admittere illicita propter vitae amorem is
2. ex secunda ad Corintla. cap. 9. Vn qui urprout destinavit in corde suo: atqui iis locis per P ver
347쪽
verbum Destinavit, non intelligitur solus actus intellectus, sed firmum voluntatis propositum: ergo, &c. Confirmatur ex aliis locis, ubi illud voluntatis propositum exprimitur per verba simplicia
Destino, Definior Et quidem filius hominis , secundum quod definitum est , vadit. Actuum se com
enerunt Deere, quae manus tua, O Gnsilium dein
ereverunt siret et quem quidem locum se legie Augustinus lib. de praedestinatione SS. cap. 6.
convenerunt facere, quanta manus tua ιθ eonfidelium
praedestinavit fieri. Nec id mirum est, quia quo 1ibet Dei decretum est aeternum, ac proinde Prae cedit temporalem epentum, qui decretus est: ILIud praed6 inandum erat cinquit Augustinus tract. Ios. in Ioannem θ quod nondum erat, ut sis suo
sempore fieret, quema modum ante omnia tempora praedestinatum erat, ut fieret.
CONCLUs Io 3. Praedestinatio est tum de donis hujus vitae, tum de gloria alterius, tum de malis poenae, sive ad hane praesentem, sive ad futuram vitam spectantibus: stricte tamen a theologis sumitur pro sola ad gloria praedestinatione . Probatur prior pars. Praedestinatio est de iis omnibus quae in tempore sunt Dei effectus: atquitum gratia hujus vitae; tum alteriu4 gloria; tu mala poenae, sive ad praesens saeculum, sive ad suturum spectent, sunt Dei effectus: ergo a Deo Iraedestinantur. Major constat ex Augustino,qui b. de praedestinatione SS. sic loquitur: Praedest Hatis sine prae Mentia non potest esse; potest autem sesine praedestinatione praestientia; praedestinatione quippe Deus ea prascimis, quae fuit ipse facturus. Haec etiam habet lib. de dono perseu. cap. II. In sua, qude falli, mutarique non potest , praescientia opera sua disponere, id omnino nec aliud quidquam
est praedestinaxe. Probatur min. Gratia hujus vitae , gloria alterius, donantur a Deo; malum Poenae tum hujus, rum futuri saeculi, ab eo infligitur: ergo sunt Dei estectus.
348쪽
DissertIV. De Attributis in specie. 3 s
Antecedentis prior pars ostenditur ex Augustino , qui ex constanti Ecclesiae fide , libro de praedestinatione SS. & libro de dono perseu. contra Massilienses, demonstrat, initium fidei, conversionem , pietatis opera, Perseverantiam usque in finem, esse specialia Dei dona, elle aeterna praedestinationis effectum: Inter gratiam se praedestinationem hoc tantum interest inquit lib. de Praedest. SS. cap. Io.9 quod praedestinatio est eratie pVparatis , gratia vero ipsi donatio .... Gratia 6ὶ pridestinationis effectus. Libro de dono persever. CaP. II. concludit, divinae gratiae dona, per quae in operibus bonis ab exordio usque ad finem vitae ambulamus, non praedestinari, si non sint Dei donas & e contra necessario praedestinari, si sint
dona Dei: An forte inquit 9 nee ipsa dicunturpVdestinata λ Ergo nec dantur a Deo , aut ea se da turum esse nescivit. suod si O dantur , O ea se ii rurum esse prescivit, profecto petdestinavit. Altera ejusdem antecedentis pars, hoc est ,
aeternam gloriam esse Dei donum, non minus est certa; nam Deum oramus, ut nobis coeleste re
gnum largiatur; quippe ad ipsum quotidie clamamus et Adveniat NPnum tuum : ergo 'regnum
coeleste est Dei donum, Dei eflectus; siquidem
oratio certissimum est argumentum, rem quam
postulamus, esse divinae gratiae & praedestinationis effectum: Me θώων ait Ausustinus lib. de dono Persever. cap. 23. que poscit a Domino, O semper ex quo ese coepit, poposcit Ecclesia , ista Deus
vocatis suis daturum se esse prUcisis, O in ipsa prsedestinatione jam dedit. Tertia ejusdem antecedentis pars ostenditur I. ex eo, quod ut supra dictum est ) Deus sit vera causa emciens cujuslibet mali poena ,live ad hanc vitam, sive ad alteram pertineat: ergo illud malum fuit ab aeterno praedestinatum, cum Deus nihil exequatur in tempore, quodno praedefinierit, seu non praedestinarit ab aeterno. Osten
349쪽
rentium cap. Ioo. sic loquitur: Bene utens se m lis tanquam summe bonus , ad eorum damnatio .
Mem, quos juste praedestinaτit ad poenam . Ostenditur 3. ex S. Fulgentio, qui libro ad Monimum non solum id asserit, quod hic proferimus, sed praeterea reddit illius rationem ; haec enim habet: God nunquam est in opere ejus, nunquam fuit in praedestinatione ejus . Non ergo praeaestinati sunt mali ad hoc , quod male operantur a concupiscentia
sua abstracti O illecti , sed ad hoe quod juste potiuntur inviti. Ostenditur 4. ex Concilio Valentino, quod sub Lothario celebratum est: nempe illud Concilium tanquam fidei articulum definiit duplicem esse hominum praedestinationem ;Nnam ad vitam, alteram ad mortem: Fidenter Diemur c ait can. 3. 9 praedestinarionem electorum ad vitam , O praedestinationem impiorum ad mom
Probatur denique ultima concIusionis pars, seu praedestinationis nomen,passim & ordinarie a theologis sumi pro praedestinatione ad gloriam. Primo, ita fert tritus apud hodiernos theologos Ioquendi modus. Secundo, medi a quae ad vitam aeternam in fallibiliter perducunt, ided tantum praedestinantur, quod ipsa vita aeterna, ad quam tanquam ad finem illa media ordinantur, praedestinata suerit. Tertio, qui apud Augustinum absolute ac sine addito dicuntur praedest inati, ii sunt tantum qui ad vitam aeternam electi sunt; qui a Peccatis, caeterisque, quas hic patimur, mi se riis, debent aliquando esse omnino liberi; hos enim praecipue complectitur definitio praedesti- Rationis in bono , quam Augustinus, tanquam sui de gratia sestematis principium,tradidit: Priv vagis benemiorum Dei , quibus centime liberantur Picumque liberantμr.
350쪽
Dissen. IV. De Attribui. insperie. 3 7 CAPUT II. II 'omodo differant Praedesinatio , Dil ctio, Eleῖtio, Propositum, Discretio, Pragaratio. CONCL. I. NT Omina de quibus est qui stio , in Scripturis & Patribus pro uno ac eodem tapius usurpantur. Probatur I. Ubi Paulus ad Ephesios I. Electionis nomine usus est .Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem , ut essemus sancti O immaeulati in conspectu ejus , statim adhibet praedestinationis nomen '. Euipraedesinavit nos in adoptionem filiorum. In Epistola ad Rom. cap. 8. eos, qui semeundum propositum vocati sunt sancti, vocat prae
destinatos: Ram quos praescisis O praedestinarit:
vocat etiam electos: suis accusabit adversus electos Dei l .
Probatur a. In Epistola Prosperi ad Augustinum illa nomina promiscue pro eodem usurpantur: Hoc autem propositum c inquiunt θ quo ante mundi consi tutionem eligendorum O rejiciendorum dieitur facta diseretis , ut secundum quod placuiς creato ι , alia vasa honoris , alii vasa eontumeliae sierent , causam resurgendi adimere , eum ,si aliud habeat praedestinantis electio , easse' annitentis intentio. Removeri itaque industriam , si Dei consi/
tutis humanas praeveniat voluntates.
Probatur 3. ex Augustino , apud quem eadem, de quibus agitur, nomina idem plane significant: suomodo inquit libro de praedestinatione SS. cap. I 8. 9 eligeret eos, qui nondum nati erant, nisi praedestinando Elegit ergo praedestinans
nos. Fecit autem hoc secundum placitum voluntatis
suae , ut nemo de sua, sed illius erga se votantate su-Υ etur .... In quosortem consecutistamus praedesima-
i secundum propositum , non nostrum, sed ejus qui Mia,ersa operatur .... Ex hoc proposito ejus est illa P 6 ele