장음표시 사용
201쪽
ignoravit, ideoque ignoravit quod naturae Lege a) per notum est sa) ; vel si non ignoravit , omisit Supp. 8. hortari, & injungere id praeceptum, cum nun- b per quam dixerit eam Doctrinam probabiliorem b); Schol. r. vel si illud praeceptum iniunxit, iniunxit , ut
Stip.28. omnes habeant cunctas D. Thomae sententias
n. a. tanquam probabiliores: quod tamen nec fecit e ), c) per nec porro fieri potest, quia Probabilioritas ut- idemn . pote subiectiva, & respectiva d , pendet non
Cor. 4. nique hortata est ad peccatum , & peccatum Sup. Io. iniunxit, quia iniunxit, ut universim, & semper reducamus ad praxim sententias omnes, &1ta etiam faventes libertati D. Thomae, inter quas sunt, , & aliquando sine laethali pra-Aicari non possunt, nempe quae non Videntur,&tum, cum non videntur nobis probabiliores . Num haec consecutionum monstra legitima sint, & necessario admittenda ab eo, qui assim mei, non posse ab.omnibus, & semper per se practicari sententias omnes faventes libertati D. Bonaventurae, & D. Thomae , Lector ipse viderit .
XXIX. opinio probabilis in conflictu probabilioris
non amittit suam probabilitatem. Haec est propria , ac principalis Suppositio Probabilistarum, supra quam totius vertitur car- do disputationis . Nam caeterae utrisque communes sunt.
Cor. Hinc denique tanquam e proprio , ac nativo loco evidentissime liquet, turpius mutito, quam crede possit, hallucinari Probabilioritas , cum Probabilistis contra illos disputantibus
202쪽
hus passim negant suppositum, videlicet negant, opinionem probabilem positam in probabilioris conspectu probabilem remanere . ouos propterea toties in hoc opere perstrihxi , quia valde miror , quomodo id ab iis negari possit. Nonne enim quaestio de probabilismo reflexa est a / a pe nonne reflexa quaestio directam supponit ι Z Sapp. 1. Nonne in omni quaestione unum supponitur, & b) per aliud quaeritur c) 8 Nonne comparativum in Can. a.
eodem subiecto positivum supponit d)8 Qv c per
modo ergo opinio, dei qua quaeritur, erit minus Can. I.
probabilis prae opposita magis probabili, si posi- d pertive probabilis non est Nonne tandem ad Pr Can. I 2. habilistas spectat quaestionis statum , ac sensum n. 2. exponere , omniaque eo pertinentia supponere,
ac determinare , ad Probabilioristas vero his omnibus acquiescere , & stare e 8 Et expo- e perstulabunt nybiscum , si illis exprobraverimus , Can. q.
neque quaestionem ipsam intelligere , nedum apte tractare posse bis enim ferre queat Uiros contra dialecticas Leges adeo turpiter peccantes, & de causae nihilominus victoria palam non solum, si Superis placet, gloriantes, Verum etiam Probabilistas tanquam Moralis corruptores, animarumque seductores conviciis , atquescqmmatibus traducentes λ Nam si probabilis opinio in conflictu probabilioris amplius probabilis non est , neque quaestio de Probabilismo amplius in mundo est . Tunc enim non erit ista quaestio : an minus probabilis in confιdia probabi is litate eligi possit : Sed ista : an minus probabilis in eo consista remaneat prolabialis. quantum ab illa diversa st , etiam lippis , atque tonsoribus liquet . Quae profecto quaestio , si statim in limine determinata N iuxta
203쪽
194 PROBABILIS MUs uxta Probabilioristarum sententiam supponatur, nempe si supponatur , minus probabilem opinionem in probabilioris concursu non esse amplius probabilem, iam manus illico dabunt Probabilivae . Nunquam enim somniarunt , posse licite eligi opinionem non probabilem in conspectu μ obabilioris ; cum hoc ipsum etiam contradictionem includat , ut ex verbis ipsis
At enim Augustinus contrarium aperte docet Lib. contra Cresconium Grammaticum D natist3m cap. 73. 74. 73. 76. 77., & Lib. q. cap. 33. , ubi totus in eo est ., ut ostendat , non
ex eo, quod asseritur aliquid probabilius , o positum quoque debere esse probabile , legitime inferri posse . Vide integrum locum in calce
operis, ubi, ne nimia eius prolixitate cursus hic sermonis interrumpatur , cum aliis quibusdam monumentis commodius positus est. Atque iste locus is est a nobis Cor. 4. Def. 26. 27. speci
liter indigitatus, quem Probabilioristae insignem
palmarem , decretorium , evidentem , ideoque insolubilem putant.. Sed hunc nihilo secius locum non modo infirmissimum, verum etiam ad rem minime eL se, multis liquet. Ut enim omittam, probabile hic fortassis in alieno sensu accipi ab Augustino, ut cap. 73. indicare videtur: primo nomen ' habilius pro probabiliter , hoc est non pro comparativo , sed pro positivo ipso a S. Doctore sumitur, ut cap. 7 . ipse fatetur. Quid igitur mirum, si assirmet, ex toprobabilius ex una parte, mobabile ex parte altera , recte inferri non posse λ In a per hac etenim usurpatione complexio ex uno eXCan. I a. tremo ad alterum oppositum illegitima est a .
204쪽
METH. MATH. DEMONST. p. I. I9s praererea asit Augustinus de Haeresi, & schisemate Donatistarum, & praecipue de causa Maximi anensium, uti ex toto opere, sed praese
tim ex Lib. I. cap. q. , ex Lib. 3. cap. 76., ex integro Lib. q. , & ex Lib. 2. Retract. cap. 26. constat: quae omnia iam erant certa, Comperta.
publice contestata, finita. Unde nomen probῶbilius aut probabiliter in significatione potius certitudinis, ac veritatis, quam strictae , & rigorosae probabilitatis hoc loco sumitur , sicut exigit rei natura, & ex laudato cap. 73. etiam colligi potest. Contra autem certitudinem probabilitas dari non potest a . Quid haec ad qua a) perstiones Probabilismo contentas, de quibus sermo Sch p. est , obscuras illas quidem , & omnino incer- 3.
pende. Sup. q. Deinde an hoc , etiam cum vel ex aperta Doctorum asseveratione, vel ex alio capite oppositum certo habetur, locum, aut vim habere potest y Nam probabile etsi probabiliori comparatum probabile . tamen remanere , atque ex
isto illud legitime deduci posse, cum aliis multis locis, tum praesertim tota Saep. I9. evidemtissime demonstratur. Nisi si velimus , Doctiares omnes, & potissimum Scholae principes . Au gustino caetera addictos, eidem hac in ad
An denique etiam contra ipsius quaestionis ' naturam , atque disputantium suppositionem 'Quippe iterum dico. Probabilistae in hae quaestione iam supponunt, minus probabilem opinionem probabiliori collatam vere probabilem remanere . Quod si statuatur secus , profitentur se vel statim submittere fasces, vel nullam am-
205쪽
1 6 PROBABILIS MUSplius eum Probabilioristis quaestionem habere. Ex quo postremo rursus patet, cuiusmodi sint vel eae authoritates , ideoque argumenta , in quibus evidentiam Adversarii constituunt, ac insolubilitatem. Apage igitur nugas . Minus igitur probabilis opinio , de qua famosa quaesito procedit , utcumque comparata semper vere, & absolute probabilis est , idque tanquam certissimum ab utraque parte supponendum est , siquidem disputatio non inepta, aut etiam nugatoria sui ra est. Ad hoc autem, ut vere sit probabilis, quattuor conditiones requiruntur. Ut eius m tiva sint magna: ut ab oppositis majoribus non elidantur , ac enerventur . Hoc enim conti gere potest . Ut nullo certo principio opponatur : ut motiva oppositae opinionis probabilioris apte solvantur. Quae quattuor conditiones
iam supponuntur locum habςre in controversa minori probabilitate.
PROPOSITIO LPROEAEtLITAs favens libertati , sive abs
luta, sive comparata, aut aequali probabilitati, aut probabilioritati, sive absolutae , sive respectivae flaventi Legi, tuta, tutissima: immo aequaliter, ac probabilitas pro Lege, & prob bilioritas ipsa sive absoluta , sive respectiva ,sive pro Lege, sive pro Libertate, tuta, tutissima est.
206쪽
17 CHOLI M. INTELLroiTUR Proposito ita , ut si atque
tutus in Conscientia qui sequitur probabilem pro libertate, ac qui aeque probabilem pro Lege , vel probabiliorem sive absolutam , uverespectivam, sive pro Libertate, sive pro Lege, nec ille isto minus tutus sit, quantum speAat ad rationem probabilitatis . Nam quod pertinet ad favorem Lesis, iam patet, tutius semper agere , qui sequitur opinionem sive probabilem , sue utcumque probabiliorem Legi faventem.
Propositio quinque Partes habet, quae omnes ex approbationei Doctrinae Sanctorum Thomae,&Bonav. demonstrandae sunt. Cum autem statui possint tres hypotheses circa hanc approbationem iuxta ea , quae supra docuimus , idcirco secundum omnes demonstrabuntur . Eit autem prima i, quod utraque Doctrina horum Doct rum sit aequaliter approbata, vel tantum ut a solute probabilis , vel etiam plerumque ut probabilior: a. quod D. Bonaventurae sit approba ta dumtaxat veluti absolute probabilis, D. Th mae vero etiam plerumque ut absolute probabilior. 3. etiam in hypotnesi, quod sola D. Th mae Doctrina sit approbata, & ut absolute probabilis , & etiam plerumque ut absolute probabilior. Demonstratur I. , & a. pars iuxta priorem hypothesim in primo sensu. Omnes Sententiae D. Thomae, & D. Bonav. intellige nunc de practicis opinativis : nam a per solum de istis quaestio est sunt absolute proba- SU.27. biles, & ut tales approbatae a : nulla est ap- 28.
207쪽
1 3 PROBABILIS MUS probata ut absolute probabilior a : erso omnes absolute aeque probabiles inspecta scilicet Ecclesiae approbatione) . Multae sunt contradictoriae , hoc est aliae faventes libertati , aliae Legi b) . Ergo multae contradictoriae sunt ab inlute aeque probabiles. Omnes sunt tutae, tutissimae absolute, & in se, &ut tales approbatae c). Igitur multae contradictoriae absolute aeque probabiles sunt per se tutar, tutissimae, & ita a probatae . Ergo probabilitas pro libertate, sive absoluta , sive comparata aequali probabilitati pro Lege tuta, tutissima est. Demonst. 3. , & q. pars iuxta eandem hyp thesim in 1. sensu. Omnes sunt approbatae ut absolute probabiles d) : plures ex utraque parte ut absolute probabiliores e) : ita tamen ut certo sciri non possit, quaenam determinate sint approbatae, ut absolute probabiliores ). Multae sunt contradictoriae, hoc est aliae faventes Lesi , aliae Libertati t) . Igitur aliquae ex utrinque appr batis tanquam absolute probabilioribus possunt esse ex itiis contradictoriis ; cum nulla certo assisnari possit, veluti approbata tanquam probabilior, ut diximus, taeo quaelibet ceu probabilior sumi possit . In qua hypothesi illae , quae statutis ex una parte tanquam absolute probabilioribus sunt ex altera parte contradictoriae, nequeunt esse absolute probabiliores , quia contradictoria absolute probabiliora simul esse non possunt h . Illae igitur in hac hypothesi erunt tantum absolute probabiles. Omnes sunt tutae, & ut tales approbatae i) . E go aliquae tantum in se probabiles comparatae cum contradictoriis absolute probabilioribus sunt
208쪽
METH. MATH. DEMONsT. P. I. I99 tutae. Ergo Probabilitas favens Libertati comparata Probabilioritati absolutae faventi Legit uta est . Idem facilius demonstratur de probabilioritate respectiva. Etenim unusquisque Doctor habet suas sententias tanquam probabiliores a . Ergo omnes sententiae D. Thomae, & D. Bonav. sunt singulis respective probabiliores. Multae sunt contradictoriae, hoc est aliae faventes Legi, aliae Lἰ-bertati s b . Hae utrinque contradictoriae non posis urit este singulis simul probabiliores , quoniam contradictoria nequeunt esse simul probabiliora se . Igitur hae contradictoriae sunt singulis tantum probabiles . Istae contradictoriae tantum minus probabiles sunt in se tutae , quandoquidem Omnes tutae aeprobatae sunt d) . Ergo Probabilitas pro Libertate comparata probabilioritati respectivae pro Lege tuta est. Demonst. 3. pars iuxta eandem hypothesim in utroque sensu. omnes sunt aequaliter tutae , tutissimae e) , nempe attenta Ecclesiae approbatione . Omnes sunt vel absolute probabiles iuxta primum sensum , vel etiam plures utrinque absolute probabiliores juxta secundum. Omnes utrinque respective probabiliores 1D . Multae contradidi riae, hoc est aliae faventes Libertati , aliae L gi . Igitur fieri potest, ut nonnullae vel ex utrinque aeque probabilibus, vel etiam ex utrinque probabilioribus sint ex his contradictoriis , cum certo nequeat sciri , quaenam sint peculiariter absolute probabiliores h); ideoque quaelibet veluti aut tantum aeque probabilis , aut etiam ut probabilior sumi possit. In qua
209쪽
hypothesi illae , quae statutis ex una parte tan- ouam probabilibus sunt ex altera parte contradi Aoriae, possunt esse vel aeque probabiles, vel probabiliores, quia contradictoria, & aequaliter,& inaequaliter probabilia esse possunt sa); illae vero, quae statutis tanquam probabilioribus, neque absolute, neque respective queunt esse probabiliores , quia contradictoria nec absolute , nec respective possunt simul esse probabiliora Istae igitur ex altera parte contradictoriae, erunt tantum absolute minus probabiles. Omnes, inquam, sunt aequaliter tutar, tutissimae , & ita approbatae. Ergo contradictoriar, sive probabiles aequaliter, sive inaequaliter, sive absolute, sive respe nive, tutae aequaliter, tutissimae sunt. Ergo Probabilitas favorabilis Libertati est aequaliter tuta tutissima, ac aequalis Probabilitas, vel Pr babilioritas sive absoluta, sive respectiva favorabilis Legi; nec non probabilioritas, sive a soluta, sive relativa favorabilis Libertati. Haec omnia eodem modo demonstrantur iuxta secundam hypothesim , nempe si statuatur D. Bonaventurae Doctrina approlista tantum ut a, solute probabilis , D. vero Thomae etiam plerumque ut absolute probabilior. Cum enim in utroque sint sententiae faventes tum Legi, tum Libertati e : &plures inter illos contradictoriae d): atque ex his promiscue omnibus ex parte D. Thomae possint esse multae, vel ex absolute tantum probabilibus, vel etiam ex absolute probabilioribus, quia certo sciri non potest, quaenam sint determinate absolute probabiliores e ; ideoque quaelibet vel ut tantum absolute probabilis, vel etiam ut absolute probabilior sumi possit : & omnes sint respective
210쪽
probabiliores a : ex parte vero D. Bonavent. a) per omnes tantum absolute probabiles b . Cum- Sup.ro. que denique omnes ex utraque parte sint aequa- b)iter tutat tutissimae c) ; si aliqua sententia spoth. D. Bonav. favens Libertati comparetur cum ορ- c) perposita D. Thomae favente Legi, evidenter sequi- Sup. 29tur, r. Probabilitatem absolutam Libertati fa- 28.
ventem esse tutam : 2. esse tutam, non solum
comparatam aequali probabilitati, sed etiam probabilioritati faventi LUi: I. absolutae e q. respectivae : 3. tandem esse aequaliter tutam , ac aequalem probabilitatem faventem Legi, nec non probabilioritatem, sive absolutam, sive respectivam favorabilem sive Legi, sive Libertati. Demonst. tota propositio simul iuxta 3.hypothecomnes sententiae D. Thomae sunt amualiter
tutae , tutissimae d): Omnes sunt absolute d per probabiles e) : Multae absolute probabilio- Stip. 23. res : Plures faventes tum Legi, tum Li- e) perbertati g . Ex his multae esse possunt ex ata Sup. 27. solute probabilioribus, cum sciri nequeat, quae- f) pernam sint determinate absolute probabiliores , bpoth. ideoque quaelibet ceu probabilior absolute sumi g per possit h . Omnes respective probabiliores i). Sup. II. Igitur multae absolute tantum probabiles siven- ch) pertes Libertati sunt tutae, & aevaliter tutae, ac Sch. a. absolute probabiles, & probabiliores sive abs Sup. 26. Iute, sive respective favorabiles Legi , nec non 28. n. I. probabiliores sive absolute, sive respective sev i per rabiles Libertati. Ergo I. probabilitas absoluta Sup. IO.
pro Libertate est tuta: a. aeque tuta, ac aequalis probabilitas pro Lege , & Probabilioritas , sive absoluta, sive respectiva , sive pro Lege , sive pro Libertate. Sunt multae aliis Doctoridus h per contradictoriae ih ; & fieri potest, ut nonnul- p. I a. lae