장음표시 사용
231쪽
ad per se licite practicari a : Thomo ae vero non solum
Sup. II. licite defendunt, ac docent sententias praefatas D. b) per Norme, sed etiam ad id Iuramento tenentur b ). Lemma. Non possiunt , quia pracepto obligantur ad aeque ymbabilia, ac probabiliora faventia Legi, sive .ab c per solute sive respective, utpote Probabiliori tae c . Deh. ac Ecclesiam eos hortari ad id , injungere quod sine peccato mortali facere non possunt. Homtatur enim, injungit, ut sequantur omnes fententias D. Thoma , intre quas aliquae sunt, quas sne peccato sequi non possunt, nempe faventes lia hertati tantum probabiles , modo supra explicato
Haec immania absurda coguntur devorare , σconcoquere Probabiliorisae. 3. An rem magis acu tetigeris, m melius egorii Bartholomaeus de Medina primus assertor, ac
propugnator Probabili mi, aliique Thomisae , qui per integrum ferme saeculum illum secuti sunt nam per octoginta annos , oe amplius omnes Doctores Tiamisas , qui post Medinam hae de re scripserunt , Probabili um tenuisse , omnibus nunc in Nerto est : an vero caeteri Thomiyiae, qui pytia tempus ab ejus insitato , ac sententia recesse
Caeterum haec admirabilia , quae toto Me Sch iis deduximus, nihil, si velit, moretur Lector, ut lubet, accipiat. Nam ea ad causiam principem nihil attinent, in liquet, o a nobis, non vere ad. hiruendum, , persuadendum, quamquam id verum est, sed solum ad vim approbatianis doctrinae D. Thomae, nec non ad efficaciam demonstrationis Hiendendam tradita sunt. PRO-
232쪽
AD Conscientiae obligationem requiritur in
omni Lege certa 'Praecepti existentia , ac promulgatio.
tur Propositio ubi, & eo modo, quo illa ai- Verta ab exilientia reperitur iuxta ea, quae do cuimus i n Scholio Def. ψ6. n. 3. Quod vero ad Praeceptum intelligitur de princeptis sive formalibus, sive virtualibus. Item intelligitur primum de praecepto in se,& a parte rei , ut nempe est externa Regula Conscientiae, deinde etiam ex parte operantis,& ut est interna Regula, & applicatio illius , cum iis tamen conditionibus , & ea ratione , quam explicuimus in Scholio Def. 44., praese tina n. 3 Et quidem de Praeceptis formalibus in Lege Divina , & Humana Propositio liquet ex Cor. Ax. I9. . Etenim in his existentia , & promulgatio authentica est. De formalibus vero , ac virtualibus in Lege naturae ex Ax. 2O. , eiusque Corollario ptimo. Nam cum in hac Lege existentia , & promul gatio idem sit a); Et haec Lex principiis practicis, atque avolu te consonis ad haec principia, & conclaeiones exinde evidenter demonstratas tanquam praeceptis elisitis, ac formaeibas ; Conclusionibus autem ipsis demonstratis tanquam praeceptis implicisis , . & virtualibus comprehe
233쪽
eta P R. o B A B I L I S M Ui s ' datur e quae omnia evidentia , & certa sunt ;perspicuum est praeceptorum tum formalium , tum virtualium in Lege naturae existentiam , atque promulgationem certam esse.
Quare solum de virtualibus in Lege 'Divina, & Humana demonstranda est . Quod ex mox dictis facile, & breviter fieri potest. Etenim in . praeceptis ad Conscientiae obligationem requiritur certa existentia, ac promulgatio per primam partem. Ergo, & in mirtualibus. Nam in utrisque par omnino conditio, & ratio est . Virtuale enim formali requi- pollet, immo cum in lucem eruitur idem omnino, ac formale est, quia aequaliter ac illud obligat, & aequaliter novum onus, & quidem ali-
Schol. I. gationem nulla inter utrumque differentia est. Def. s. Quapropter utriusque certa existentia , ac pro n. . mulgatio requiritur. 4 e. d.
PROBABiLIORisTE respondere possunt, nimium ex hac demonstratione probari. Probatur enim, .sicut praeceptorum formalium promulgatio authentica est , ita praeceptorum qu que virtualitum authenticam ponendam esse: quod
Sch.Def. Sed demonstrationis vis non cadit etiam supra M. n. . promulgationis authenticitatem , sed solum supra certitudinem . Unde sicuti certa est praecepto-
Schol. I. esse debet, cum par utrorumque sit obligatio H, Defa c. licet non certa eodem modo. Eo prorsus pacto,n. q. quo ΑΚ. 18. ex D. Thoma docuimus, Mens
234쪽
METH. MATH. DEMONsT. P. I. 22yram debere esse quidem certam , non tamenon ni modo , sed secundum qtiod es possibile in genere suo . Itaque utriusque praecepti tum so malis, tum virtualis promulsatio certa esse de hei ob rationem similis obligationis allatam , sed non omni, eodemque modo : unde formalis quidem authentica , quia ibi ita rei natura patitur , virtualis autem non authentica , quia hic rei natura non patitur, est. Cor. Hinc in quacumque Lege ad Conscie tiae obligationem non sussicit quantumvis probabilis vel probabilior praecepti existentia. aut promulgatio , quia huiusmodi nequidem certa moraliter a , sed omnino incerta, & aequaliter incerta est b).
LIsεRTAs, eiusque certa possessio non tollitur per incertam possessionem praecepti ἐhene vero certa possessio praecepti per incertam possessionem libertatis.
bertatem circa usum licitae, ac permissae alicujus operationis per quamcumque probabilitatem de pravitate operationis illius t tolli Vero certam praecepti obligationem per 'quamcumque veram probabilitatem libertatis de licito usu operationis ipsius. Intelligitur autem prima pars iuxta eamdem
doctrinam , & conditiones traditas in Scholio Def. M. & secunda pars in hypothesi , in qua P com per
235쪽
Sehol. Supp.3.226 PROBABILIS MUS contra Legis certitudinem probabilitas dari potest iuxta doctrinam Scholii Suppositionis tertiae. Et de praecepto tum formali, tum virtuali. Demonstratur prima pars. Libertas , eiusque possessio non tollitur nisi per Legis existentiam, atque sufficientem promulgationem a) : legis existentia, & sufficiens promulgatio debet esse certa b . Ergo libertas, eiusque possiessio non tollitur per incertam praecepti possessionem. Demonstr. 2. pars . Certa praecepti possessio non nisi certa existentia, ac promulgatione continetur c . At probabilitate libertatis tollitur existentiae , dc promulgationis certitudo ἱ quia contra probabilitatem certitudo esse. aut remanere non potest d . Ergo certa praecepti pose sessio per incertam libertatis possessionem tollitur . Q. c. d.
Α Tuux haec est differentia inter utrumque,& ratio cur primum fieri possit , secundum non possit. Nempe cum libertas praecepti existentiam , atque promulgationem suapte natura praecedat e , ea antequam praeceptum existat , & sus ienter promulgetur , in certa suae operationis possessione est . Cumque . lex , ut auferat libertatem , debeat esse certo existens, ac promulgata g , priusquam id certo fiat, libertas semper in possessione remanebit. Nunc cum contra certam legis existentiam, vel promulgationem accedit probabilitas, aufertur existentiae, vel promulgationis certitudo h , ideoque aufertur ea conditio ex parte Legis , quae ad tollendam libertatem omnino
236쪽
META. MATH. DEMONsT. P. I. . 227 necessaria est. Unde libertas in sui possessione perseverat . Itaque contra libertatem dari non potest praevalens probabilitas , bene vero contra Legem , quia hoc non Legis , utpote posterioris, sed libertatis , utpote prioris , privilegium est.
PROPOSITIO IV. U.T Praeceptum Conscientiam obliget d
Intelligitur Propositio . eodem modo , quo Propositio secunda ; hoc est secundum doctrinam , & cum iis conditionibus Scholii Def. M., & de praecepto quocumque cujuslibet Legis. Demonstratur mu)tipliciter. I. Lex , & praeceptum eii Regula externa , ac Mensura moralis obligationis a): Re gula, &mensura debet esse certa b scilicet in genere suo, & saltem moraliter c ; ergo praeceptum ad obligationem Conscientiae debet esse
ALITER a. Libertas non tollitur nisi per certum pri ceptum d) : praeceptum tollit libertatem ce ;ergo certum esse debet. ALITER 3. Praeceptum obligans non nisi eius existentia, ac promulgatione continetur r existentia, ac promulsatio certa esse debet g ; ergo praeceptum obligans debet esse certum. - l P a ALI-
237쪽
228 PROBABILIS MUs ALITER 4. Probabilitas nonnisi certitudine auferri po- a per test α . In hypothesi nempe Schol. Def. Sehav. n. 3. est probabilitas contra praeceptum . Ergo 3. non nisi praecepti certitudine tolli potest; ide que ut in ea hypothesi praeceptum conscientiam obliget, debet esse certum. ALITER
s. Intellectus speculativus non cogitur veristate aliqua speculativa, nisi evidens , & certast b ; ergo neque Intellectus practicus veri tate aliqua practica , seu obligatione , nisi pariter certa sit. Nam Intellectus speculativus, &practicus eadem omnino potentia est c : & triusque objectum idem verum sola ratione diis versum d): & quidquid uni competit, compotit etiam alteri e . Immo in practicis multo minus cogitur, cum minor adhuc persuasio requiratur D . Quapropter adhuc minus Intellelius practicus poterit
obligari , nisi praecepti obligatio certa ut . SCHOLI M. N S ullus sit cavillationi locus , sensus hu
ius demonstrationis est , quod sicut possumus in speculativis licite opinari usque ad scientiam veritatis , neque tenemur unam p tius, quam aliam partem necessario admittere; ita in practicis possumus licite opinari circa Conscientiae obligationem usque ad scientiam illius ; ideoque non tenemur admittere obligationem , nisi certa sit .
238쪽
METH. MATH. DEMONST. P. I. 229 Porro si quae sunt, quae pro disparitate a speculativis ad practica quomodolibet afferri possunt, . ea omnia in Corollariis praesertim Supp. 19. praeoccupata reperiuntur. ALITER 6. Nihil tenemur credere , nisi sit certo deside a . Igitur nihil tenemur observare , nisi si certo praeceptum . Etenim obligatio de credendis , & agendis par eit, immo eadem est, quia aequali praecepto tenemur credere quidquid de fide credendum proponitur , ac observare
quidquid faciendum praecipitur. b . S C IL O L IU M.
SENsus huius demonstrationis est idem ae
praecedentis , nempe quod scut in rebus etiam ad fidem pertinentibus licet utrinque opinari usque dum aliquid sit ad credendumeerto & clare propositum , ideoque quamquam id asseratur esse de fide , & utcumque probetur , tamen non teneor ei assentite, & - credere , nisi constet esse de fide , seu non teneor eum, & donec incertum, & opinabile est : ita in rebus pertinentibus ad mores licet utrinque opinari, quousque praeceptum clare, & ce to propositum sit, ideoque etsi aliquid amrmetur praeceptum , & quomodocumque probetur, tamen non teneor illud admittere , & adimplere , nisi constet esse praeceptum , seu non teneor cum , & donec incertum , ,& opinabile est . Quod tamen iuxta doctrinam , & conditiones Sch. Def. V. n. 6. : & Sch. Ax. ser &Sch. Supp. 3. intelligendum est . Cuius diver-
239쪽
Δ3o PROBABILIS MUS statis ratio , dc causa est , quod fides pendet ex sola veritate, & infallibilitate DEI revelantis , mores autem etiam ex conscientia , opi-
per nione, ac persuasione ipsius operantis . a) Umidem. de est , quod certitudo fidei , seu obiectorum ejus est suprema, & infallibilis , ideoque maior
etiam metaphysica, ac mathematica ipsa certitudine , & evidentia , quamquam illa ob sui obscuritatem, & inevidentiam Intellectum omnino non cogat , sicut ista . Certitudo vero,& evidentia de veritate solius fidei nostrae, ide que de credibilitate eorum, quae fide contine tur, est tantum moralis, & quidem non perfecta , cuiusmodi est hujus propositionis : exilite. Roma : quae adeo ad assensum cogit, ut nemini dubium relinquat, sed imperfecta . Consum git enim ex quibusdam motivis , ut Vocant , Credibilitatis , iam notis , quae licet satis , acisuperabundanter Uiros prudentes , & cordatos Iersuadere valeant , ac certos , & securos redinere, non tamen omnes cogunt, sicut certit
do moralis perfecta supradicta , ut experientia liquet . Ex quo fit, quod tam de objectis ipsis fidei, quamvis in se certissimis, ad infallibilibus , quam de illorum credibilitate dubium
qu ndoque , licet omnino imprudens, oriri si leat , possit . oritur enim illinc ob in videntiam , uti diximus , & obscuritatem, hinc ob moralem tantum imperfectam evide tiam , ac certitudinem . Quae omnia etiam pluries alias, nempe Schol. Def. I. n. I. & 3. :& Cor. 6. 7. Ia. I 3. Ax. 9. IO. e dc Schol. Cor. I 6. AX. eorundem num. I. iam a nobis tacta sunt.
Sicut igitur non tenemur credere, nisi quod est
240쪽
META. ΜAU. DEMONsT. P. I. 23rest certo de' fide ; ita neque observare , nisi quod est certo praeceptum. Nam sicut mensura.& regula morum est lex divina a); ita & mensura, ac regula fidei veritas, & revelatio divina b): unde utraque & semper eadem est , & vel certa apud nos , vel incerta ex aequo est.
Et sicut & quo modo' illa obligat , ne ali-'quid efficiatur ipsi contrarium; ita, eodemque modo ista obligat , t ne aliquid contrarium ipsi credatur, quandoquidem & fidei, &morum qualis obligario est e . Et sicut in opinativis morum adest periculum temere asserendi , & eligendi falsum practicum, seu aliquid falso licitum , ideoque eLficiendi aliquid ei oppositum, quod DEUs prae-evit ; ita in opinativis fidei adest hericulum asserendi , & eligendi falsum speculativum v.
f. de Incarnatione, de Trinitate &c. : nam deis speculativis comparate ad practica nunc intelligimus, cum alioqui etiam complura pra Ehica limul de fide sint seu credendi aliquid ei oppositum , quod DEUs revelavit : quia in omnibus opinativis , utpote aequaliter inceditis d , periculum ex aequo huiusmodi reperitur . Quod sane periculum in utrisque facile ex aequo vitari potest vel per suspensionem, illinc operationis , hinc assensus , vel per electionem partis tutioris, nempe illinc partis logi, hinc partis certae , '& cognitae veritati faventis e . Reliqua omnia utrisque communia, videlicet quod in utrisque veritas inveniri absolute. non potest, atque ideo non est oblieatio eam. inveniendi, verbo quod in . utrisque ignorantia