장음표시 사용
301쪽
stue cum his eisdem conditionibus, in partem alterutram tanquam probabiliorem, sive tacite, sive expresse declinando ; atque ideo aliquo ex iis modis , quos in Scholio Supp. I9. Partis primae tradidimus , utendo , quibus opinionis utriusque permissa, atque licita electio apud Auctores significatur . Hac autem agendi forma, ac praxi Probabilis mum ipsissimum nostrum, sin verbis , at re tamen, facto , & veritate contineri nihil enim denique aliud Probabilis minomine , quam haec inter varias probabiles opi-w - niones cujuslibet electio intelligitur ex tota. prima Parte, sed praesertim ex ipsa posteriori Controversiae expositione, perspicuum est. I U. Nullus est serme Doctor , qui de moralibus incertis non agat, vel frequenter, vel aliquarido opinando, non asserendo; & ideo non utatur locutionibus , aut aliis modis in Schol. Supp. I9. primae Partis in hanc rem allegatis. Hoc enim ex Doctorum antiquorum lectione patet, & peritis notum est.. Cor. Hinc nullus est serme Doctor sive ex Antiquis, sive ex Recentioribus, unde exempla
liciti usus Probabilitat merito desumi non posta sint; etiam ex iis ipsis, qui vel expresse Proba-
a per biliorismo favere , vel de eo leviter b) ,
Supp.2. vel ambigue , ac varie locuti sunt e) . Nam b) per hac communi, & consueta omnibus serme D
Cor. I. oribus agendi ratione, nempe opinando , non Supp. I. Herendo, atque formula locutionis ex praefatis
c) per aliqua uhendi , libera , ac licita Probabilismi Supp. electio, sin verbis, at re , quod maius est, ac facto ipso, .ut supra dixi , luculentissime conti-
302쪽
METH. MATH. DEMONsT. P.II. 293netur a . Quod ova ratione esse possiit, proximo Scholio satiς explicatum , atque probatum est. Unde a nobis exempla etiam ex D. Antonino, aliisque pluribus Supp. 3. generatim indicatis iimo etiam ex Henrico ipso, manifesto caeteroqui Probabilioris mi Assertore, facile afferri poteranticum etiam isti, sicut & caeteri, de rebus moralibus incertis, vel saepe, vel aliquando hac atione agant, quemadmodum per se Lectores poterunt exin periri. Sed non est omnino opus, sicuti universe Praemon. q. , &sigillatim Supp. 3. indicavimus. Atque quod ita gerere potuerint olim se Ueteres, mirum sane non est. Sed enim quod possint ita se gerere etiam num Recentissimi, non solum valde mirum, verum etiam lepidum est. Sunt etenim praesentis etiam temporis Scriptores , iurati alioqui Probabilioristae , qui , editis operibus , Probabiliorismum initio acriter defendentes , generatim quidem , non nisi tutiores vel aeque probabiles, vel probabiliores sequi opiniones se profitentur; at cum ad peculiares quasdam dissiciliores quaestiones deventum est ,
pro eo, quod has tantum opiniones assrmando
seligere, & speciatim Lectoribus proponere, ac ostendere debent , suae professionis , & obligationis videlicet obliti , rem totam etiam sibi ipsi solum transigunt opinando , ideoque forma disputationis aliqua utuntur ex iis, quibus libera cuiusvis opinionis optio permittitur. Neminem indigito , sed solum Lectores cautos, &admonitos facto . Quae procedendi diversitas , es inconstantia qui fieri possit, & unde oriatur, superiori Scholio satis, inquam, ostensum est. His praemissis tota haec 'secunda Pars una Propossitione demonstrabitur.
303쪽
SCHOLA , & Auctoritate, & Praxi Probabili mi usum licitum demonstrat.
Demonstratur generatim dupliciter. I. Primo. Cum Auctores opinando, non sp rendo aut oppositum non improbando sententiam aliquam eligunt, oppositam etiam permittunt,&qicitam faciunt a) . Nullus est autem, vel ex Scholae Principibus , vel aliis Doctoribus commemoratis, qui vel saepe, vel aliquando aliquam de rebus moralibus incertis sententiam opinam do, non asserendo , vel oppositum non improbam do, non eligat b). Igitur Schola universa usu, ac praxi Probabilis mum licitum facit. g. Secundo. Ohamus in . quaest. q. liti. R de ea quaest. An in parvuli; virtutes per Baptismum in-- fundantur, haec habet. Ad tertium dico, quod nec potes probari per rationem , nec per austoritatem Ecclesiae, quoI virtutes Theologicae fuscienter M. fundantur in Baptismos quia licet Ecclesia reputat illam probabiliorem nempe eo tempore, nam nunc id esse de fide in Schol. 2. Def. 26. 27. notatum est) quae tenet, quod ilia virtutes infun
duntur , tamen contrariam opinionem non damnat,
sicut patet Extra. de sum. Trinit., σ Fide Cat- pholica cap. Multo lib. 7., o Extra. de Baptismo , oe ejus effectu . ideo utrum infundantur , vel non dimittitur Doctoribus disputandum, investigandum . Sic igitur patet , quod non apparet necessitas ponendi dras virtutes Theologicas in Baptismo. Idem affirmat etiam Maior antiquus Sch lasticus in . Dist. q. q. I. concl. a. et imo clarius
304쪽
rius dicit , quod licet cuique tali determinationi nempe Ecclesiae ) contraire . Quem Doctorem propterea addo, quia est Probabiliorista. Opinio igitur, quae non damnatur ab Ecclestia, generatim teneri, & defendi potest, etiam in conflictu oppositae probabilioris, quia ea, de qua hic sermo est, probabilior est. Et advertat Lector, id affirmari ab Ohamo, & Maiore in casu probabilioritatis approbatae, & declaratae per Ec-Hesiam ; ideoque probabilioritatis absolutae, &realis, qua ma;or dari non potest. Quare si in huius conflictu electio opinionis minus probabilis licita, multo magis in conflictu probabilioritatis respectiyae, & apparentis licita est. aegidius Quodlib. 6. quaest. 3. , quae est. An
ad meratum , praeter habitum gratiae in essentia animae, requiratur habittis Charitatis in voluntate. De sententia Magistri id negantis haec habet. Dιximus vero, inquit, super Primum Sententiarum , quod opinio Magiseri subtilis esset, er quod
non posset per rationes creentes improbari . Quod se exponimus e non poto improbari per rationes cogentes, ides nondum vidimus, nec adhuc etiam videmus rationes , quae sc cogant , quod opinis Magiseri non pust tolerari, scuti opinio aliorum, maxime secundum eos, qui dicunt, quod idem sit Charitas , Gratia . Potes autem contingere , notet bene hoc Lector qtiod una opinis sit probabilior, o rationabilior, quam alia s
hoc tamen non obstante atia toleretur ut opinio.
Sic communis opinio multo probabilior , multo rationabιlior es, quam opinio Magiseri et sed 'ο-pter hoc non sequitur, s prohabilior es ea opinio, quam alia, quod alia non pilst opinio susineri. Et in calce loquens de ea laudata opinione .
305쪽
ouae statuit Charitatem, & Gratiam esse idem,ncuti etiam esse idem sive formaliter, sive virtualiter animae essentiam , & potentiam , subdit . Si hoc ergo toleratur ut opinio , quamvis oppositum videatur nobis probabiὶius tolerabilius , potest oe didium Magistri ut opinio tolerari . Igitur de mente aegidii minus probabilis opinio in conflictu probabilioris licite sustineri ,& doceri potest . Neque refert, haec fuisse ab Ohamo, Maiore, aegidio dieta in rebus speculativis , Sc occasione quaestionis speculativae . Nam eadem omnino ratio est de speculativis , ac practicis a): & quod teneri , ac defendi licite potest , potest etiam licite practicari b).S C H O L I M. EX hoe iugidii loco plura colliguntur . I.
Doctores per to rationes cogentes non intelligere rationes probabiliores, sed certas, & evidentes in genere suo, seu tales, quibus probabilitas auferatur. 2. consequens, probabilitatem non auferri, nisi per rationes hujusmodi, atque ideo opinionem semper probabilem remanere , etsi in conspectu probabilioris reponatur, neque per hanc enervari posse. 3. De utraque opinione sive probabili , sive probabiliori vere dici , , quod tolerari possit . Itaque utraque tolerabilis est, illa minus, ista magis, seu illa tolerabilis, ista tolerabilior. 4. Denique, opinionem probabilem in conspectu non solum probabilioris, sed etiam multo probabilioris, ac rationabilioris tolerari, & sustineri posse. D. Th.
306쪽
METH. MATH. DEMONsT. P. II. 297 D. Thom. Quod l. 3. a. Io. , ubi inquirit , utrum Auditores diversorum Magistrorum tenentium diversas opiniones excusentur a peccato erroris, si opiniones Magistrorum suorum sequantur, diserte docet, in rebus fidei , & morum manifestis ex Scriptura , vel Ecclesiae auctoritate, neminem excusari a vitio erroris, si opinionem erroneam alicujus Magistri sequatur ;excusari vero in rebus fidei , & morum hoc modo minime certis, ac declaratis , in hisque Propterea utramque ex diversis opinationibus
absque erroris periculo sequi posse . Et addit hujusmodi elle , in quibus locum habet illud Apostoli ad Rom. I . Unusquisique in suo sensu
Uide integrum articulum in fonte productum in calce operis, & attente confer antecedentia cum consequentibus, atque hunc et se genuinum ,& unicum huius articuli sensum clare perspicies. Unde mirari satis non poteris, quomodo locus tam aperte Probabilioristis oppositus , ab iisdem tamen nobis obiectari possit . Nam is unus praesertim ex illis est, quibus iidem contra nos utuntur, ut in tertia Parte apparebit. In rebus igitur pertinentibus ad fidem , hoc est speculativis non solum, sed etiam pertinentibus ad mores hoc est practicis per Scripturam, vel Ecclesiae auctoritatem non declaratis, hoc est minime certis, ex D. Thom. testimonio potest quilibet universim in suo sensu abundare ; atque ideo ex diversis opinionibus sive aequaliter , sive inaequaliter probabilibus quamlibet sine peccato amplecti; quia nulla opinio sive aeque , sive minus, aut magis probabilis Scripturae, aut declarationi Ecclesiae oppoMitur, seu
307쪽
a per seu error , sed omnis incerta, & sequa- Cor. 3. liter incerta est b . Et quod licite sequi po-Def. 26. test, potest etiam per se licite ad praxim dedu-27. ci o.
c per I Ro assequenda, ac retinenda integra intel- Stip. 13. I ligentia, ac vi huius loci, quattuor adve p. p. tenda sunt. I. hic a S. Doctore quaeitionem de eo , quod inter diversas Magistrorum opiniones sine erroris peccato sequi licet, vel non licet, non peculiariter, seu in aliqua speciali materia, ut pluries alibi fecisse constat, sed universaliter, hoc est in materia qualibet fuisse propositam ,
ac resolutam, ut ex verbis ipsis patet. 2. eidem quaestioni suffcienter fuisse ab eo satisfactum . Contrarium enim sentire iniuriam irrogat irigenio, ac doctrinae S. Thomae. 3. omnes Antiquos hi autem multi sunt) qui eamdem quaestionem agitarunt, & hoc eodem loco ad verbum usi sunt, in hunc sensum intellexisse ; &eorum neminem aut ei quaestioni non fuisse a S. Doctore sussicienter satisfactum indicasse, aut se quoque non satis fecisse reputasse . q. denilue, has diversas Magistrorum opiniones, quas equi licet , praeter id , quod manifestae Scripturae, aut determinationi Ecclesiae cognoscantur non repugnare, jam supponi insuper niti r tionibus magnis, seu esse vere probabiles. Nam quod alicui principio certo tantum non Opp nantur, hoc solum facit, ut ali Ecclesia damna
d) per ri non possint d) ; quod autem sine vitio i Sch.Ax. neri, & multo magis ad praxim deduci pos- . sint, etiam fundamentis solidis, ac magnis fulciri
308쪽
METH. MATH. DEMONsT. P. II. 299 ciri necesse est , cum utrumque requiratur adlicitam probabilitatem a . Tandem D. Bonav. in I. Sentent. Dist. o. dub. 3. in quaest. An Sacramenta Legis veteris contulerint gratiam; explicans quomodo se genserit in opinionibus tractandis , & eligendis de semetipso haec ait . . . . Cui communi posiι-tioni nempe quod Sacramenta Legis veteris gratiam non conferebant pro viribus meis in omnibus praecedentibus Libris adhaes, tanquam viae
securiori, o sicut scis, possum, mihi , m aliis
consimilibus parum intelligentibus persuadeo adhaerendum. Et quoniam per totum Librum hoc dia ligentius observati , scut adυertenti clarius reparebit , ut in iis quaesionibus dubiis , di ii
hus , in quibus non potui deprehendere , quae esset via communis , quia sapientes opinantur contrarie sapientibus , sic unam partem tanquam magis pro habilem susineri , ut tamen aliam minime impro
EX hoc pariter loco quattuor colliguntur . I. per electionem partis probabilioris oppositam minus probabilem non rejici, aut improbari, ideoque eligi posse, non solum suel citer , re in sensu diviso, sed comparate , & infensu composito , seu qua minus probabilis est . Assirmat enim S. Doctor, minus probabiles non improbari , cum oppositae tanquam probabiliores a se defenduntur . a. Doctores opinionibus communibus, seu probabilioribus adhaerere solere tanquam viae securiori, quod est, non ex necessitate, & obligatione , quasi vero via Oppo
309쪽
a oo 'PROBABILIS MUssita secura non sit , sed ex consilii bonitate . . Non improbari opiniones minus probabiles, licet oppositae probabiliores eligantur , propterea quia Sapientes opinantur contrarie Sapientibus ;ob idque potissimum in dubiis ae dissonibus opiniones contradictorias non esse improbandas, sed permittendas, & admittendas, quamquam probabiliores eligantur; ac propterea dissentientibus Sapientibus inter se licite quaslibet eligi pos se . q. denique, id esse verum tam in speculativis, quam in practicis , etiam seclusa ea ratione, per quod par sit omnino ratio in utrisque a). Et e-Gr.Ax. nim D. Bonav. affirmat , se adhaesisse. quidem opinionibus probabilioribus , ac securioribus in omnibus praecedentibus Libris suis , alias tamen oppositas minus probabiles non improbas. . In Libris vero praecedentibus , nempe in codem Tertio, & in Secundo nuillae quaelliones practicae sunt , ut quilibet videre potest . Quod idem fecisse consequens est in Quarto, ubi magna ex parte quaestiones practicae reperiuntur . In omnibus igitur his quaestionibus practicis dubiis quidem , ac discilibus , in quibus proinde Sapientes opinantur contrarie Sapientib&s S. Bonav. eligit, defendit, docet opiniones probabiliores, ac securiores , oppositas tamen sibi minus probabiles , & minus securas non reiicit , ac improbat, sed permittit, admittit, & licitas facit. uod autem hi quattuor Dodiores claris verbis expresserunt, & fecerunt, id ipsum sensisse, quamvis iisdem verbis non explicaverint, ac secisse, tametsi id minime aliunde constaret, cs
Sch p. natura rei, nempe opinabilἰtatis ipsius , ince
3. titudinis, & difficultatis b) ; ita modestiae ratio
310쪽
METH. MATH. DEMONST. P. II. 3ortio, & reverentia Doctoribus varie opinantibus debita. Immo idipsum re vera omnes licet non iisdem verbis , tamen consimilibus expressisse , cum illis locutionibus: neutram reprobo: utraque
fuistineri potest: elige quam mois : sne praejuditio ; & aliis hujusmodi usi sunt ; nam re ipsa omnes id genus formulis usi sunt a) . His enim loquendi, & censendi formulis unius quidem partis electio/ tanquam rationabilioris, ac tutioris, minime tamen alterius reiectio, ac improbatio significatur b) . Schola igitur universa generali testimonio , ac praxi usum Probabilis mi licitum ostendit. d. e. d. Demonstratur speciatim quoad exempla. Incipiamus a D. Thoma, cujus quidem plura afferri possunt , sed aliquot dumtaxat afferenda
Exempla usus liciti Probabili iex D. Thoma. PRIMA a. , & a. a. quaeit. 7 . art. 8. intrum consensus in deletiatione si peccatum mortale. Duas opiniones recenset, alteram pro libertate , seu talem consensum non esse pec- Catum mortale, alteram pro lege, videlicet esse . Dicendum, inquit, quod circa hoc aliqui diaversmode opinati sunt . Quidam enim . . . . alii vero . . . . de affirmante pro lege ait . Et haec opinio egi communior, oe verosimilior. Iterum Lectorem admoneo, me in his eXemplis vim non facere in veritate probabilitatis sententiarum oppostarum, sed in deductione. - ΙΠ 3. Sentent. Dist. 36. art. 5. Utrum modus charitatis si in praecepto . Affert quattuor Opiniones cum suis rationibus, tres absolute enuntian. l.