장음표시 사용
341쪽
obligationem Probabilismi, uti patuit Supp. 3.
Et haec quidem Argumenta vetera sunt . Re
18. Probabilis mus est rejectus ab Alex'. VII.
in Prologo notae Constit. per ea verba : modus opinandi irrepsit , alienus omnino ab Gangelicas licitate , Sanflorumque Patrum Doctrina θα19. Est damnatus in Sacramentis Propos. I. Innoc. XI.eto. In materia Fidei Prop. q. eiusdem. a I. In materia Iudicii Prop. a. ejusdem . Adde: non condemnatum, sed tamen illicitum in
Medico, Magistro, caeterisque ossicialibus Reipublicae . Quidni ergo illicitus etiam in aliis
rebus ad propriam cujusque salutem pertinentibus Utrobique enim , vel aequa ratio , vel C-tiam ex hac parte maior est. Et quidem in his Propositionibus virtualiter, seu arguitive probabiliter damnatum existimant. 22. Universim autem damnatus est Prop. 3. Innocentii ejusdem. Generatim dum probabilitate sυe intrinseca, sue extrinseca quantumvis tenui , modo a Probabilitatis finibus non exeatur , rancis aliquid agimus, semper prudenter agimus . Atque hic esse proscriptum vi ratiocinii evidentis arbitrantur, quod est idem, ac evidenter. 23. Quoddam Concilium Gallicanum I7 . De hoc vero, praeter alia , quae parum ad rem faciunt, tria asserunt. I. in eo fuisse Probabilismum condemnatum. a. fuisse Concilium Nationale. 3. fuisse plenius, & celebrius omnium, quae hactenus in Gallia facta sunt. Fortasse plenissimo Concilio Generali Lateranensi . simillimum putes. Addunt , ex eo tempore Proba
342쪽
METH. MATH. DEMONsT. P. LII. 333bilismum ultimum lethale vulnus accepisse. It que , Lector , cave speres illum amplius videre , quia jam mortuus est. Vide hoc Concilium integre productum in calce , excerptum ab Auctore minime suspecto , nempe a Natali ab Alexandro Tom. a. Theol. Dogmat. in fine. 24. Multorum insignium Doctorum recentio. rum Probabilis mum rejicientium consensus. Σ3. Plurium Diceceseon contra illum Decreta. 26. Multarum Universitatum , praesertim
Galliae, & Flandriae iudicia. 27. Denique plurium ordinum Regularium pariter Decreta Probabilioris mi Dodiri nam injungentium, Probabilis mi vero prohibentium. Ne Lector alibi ea quaerat, inveniet pariter simul cum aliis Monumentis in calce Ope
Responsiones demonstrativae generales. r. T T ΨC omnia Argumenta, praesertim a Ra-L I tione ,. evertunt pariter Probabilioris. mum libertati faventem . Nam contra ipsum ex aequo regeri possunt a . a. Ex his omnibus Argumentis nihil certi conficitur : quod tamen a Probabilioristis praestandum est h) . Singula enim, vel certa, vel saltem probabili, & quidem multiplici solutione diluuntur c) : quae autem saltem probabiliter solvuntur, ea certa non sunt d) . Quapropter cum Probabilioristis, utpote Aggressoribus, probatio incumbat e) ; eaque, supposita probabilisticae sententiae ut minus probabili
tate, certa esse debeat : hinc fit , ut illi nihil a per
343쪽
334 PROBABILIs Mus nihil conficiant, ideoque vel ex hoc solum ipso
causa demonstrative cadant. 3. Cum hujus Controversae scopus generatim,& universe sit investigare , num eXtet pI.ECeptum iniungens Probabiliorismum, eoque propterea collineent omnia , quae contra , proque afferuntur argumenta ; filum vero ipsum , in
quod ultimo resolvitur quaestio , in eo denique contineatur: utrum sit imprudens , & minime tuta, an vero secus, Probabilis mi electio, sicuti ex tota Analysi liquet ; ideo omnia Adve
sarhorum Argumenta , vel ex contrariis capitibus , vel aliunde mutuata in universum soluta demonstrative manent per solas Propositiones I., P., 8., 9. Responsiones demonstratisi peculiares .
QUOD spectat ad Argumenta a Ratione.
Primum demonstrative solvitur per Cor. 3. Supp. q. P. I., & Prop. I. Secundum per Prop. 7. Tertium per Prop. i. Quartum per Prop. Io. Quintum per Prop. 6. Sextum per Prop. 9. Septimum per totam Partem secundam. Octavum per Def. I 3. Etenim nullum scelus licitum esse potest, cum certo prohibeatur &contra certitudinem vera probabilitas dari non
Supp.3. Nonum per omnes totius operis demon-p.p. strationes simul . Nam nullum absurdum contra rem adeo multipliciter certam, sive demonstratam locum habere potest , cum argumentatio
344쪽
META. MATH. DEMONsΤ. P.III. 333tio certa pariter e contrario, atque demonstra
Decimum per Cor. Supposit. 29. P. I. Cum enim ad hoc, ut opinio sit vere, certo, & practice probabilis quatuor requirantur, nempe ut ejus rationes sint solidae, ac magnae; ut ab orpositis non elidantur, & enerventur; ut nullo certo principio opponatur; ut fundamenta contraria apte tituantur: haec omnia inspicienda ,& examinanda sunt, siquidem constare debeat, opiniones vere, certo , atque practice probabiles esse ; quod nisi per exactam rei discussionem , ideoque per studium Scientiae Moralis fieri, ut liquet, non potest. Quod vero unusquisque suas sententias sequatur tanquam probabiliores, hoc non ex obligatione eas sequendi in praxi , sed ex natura
disputationis , & Intellectus ipsius repetendum est b) .
Quod vero ad Argumenta ab Auctoritate spectat. Undecimum, Duodecimum , & Tertiumdecimum per Can. 6. Nam uno, aut alio modo ex ibidem traditis intelligi apte , & explicari possunt. Ut omittam, haec Argumenta potius concionatoria, quam theologica esse. uartum decimum per Supposit. I. P. II. eiusque I. & a. Cor. , & Supp. 2. Etenim cum pauci tantum Veteres levissime hanc quaestionem tractaverint, paucissimi in terminis proposuerint, reliqui vero eam penitus etiam omiserint, illorum Auctoritates non clarae, & praecisae, sed obscurae , & ambiguae sunt ; ideoque nihil certo conficere possunt e) ; neque ex iis tantum de eorum mente judicandum eli. Unde
345쪽
336 PROBABILI sM Ustino , aut alio ex modis Can. 5. assignatis rationabiliter intelligi, & explicari possunt. Itemper Sch. Supp. 3. Nam fieri potest, ut Proba-Dilismus re, & praxi admittatur , licet verbo negari videatur . Quare ex nullo Antiquorum certa hujus quaestionis resqlutio expresse, & clare desumi potest. Quae responsio generalis etiam ad quattuor Doctores inibi peculiariter commemoratos universim extendenda est. Sed quod ad Alb. Magn. praesertim, & Scotum attinet, quoniam quaedam eorum loca distincte propolita, ita distincte solvenda sunt. Itaque quod est ad textus Scoti , secundi quidem vim nihil reformidet Lector , quia verba illa : Quia videlicet e usque ad finem , in quibus solum ea continetur , a Probabilioristis pro sua, ut alias diximus , liberalitate, vel ut minus indiligentia addita sunt . Tertii vero verba partim mutilata , partim mutata , partim adiecta pariter sunt . Nam locus hic integer, ac genuinus huiusmodi est. Sed hic est dubium primo de Amido m. Hic bremiter potest dici, quod cum certum sit ,
farinam tritici purgatam siecundum communem purgationem , eo modo scilicet , quo Pisores solenteam purgare, esse materiam convenientem ad faciendum panem consecrabilem: Jam nunc incipit Leictor intelligere, qua de re loquatur Scotus, & num hic locus, etiam sit esset germanus ac Verus, ad rem facere possit : dubium sit, an Amidi m si hujusmodi materia ς pars negariυa multum si probabilior, non sne peccato alia quis se exponιt tali dubio: maxime ille, qui exponit hostias consecrandas, quia sbi simpliciter ess
346쪽
METH. MATH. DEMONsT. P. II I. 3J7 te potes magis excusari de peccato, quia supponit
triem materiam esse bene praeparatam.
Quod tandem ad locum Alb. Magn., qui revera clarior est, is dupliciter peculiariter solvitur. I. per illius exempla P. II. allata, & Sch. Sup. 3. p. eiusdem. Nam in illis Probabili thuiure , & praxi diserte licitus invenitur, licet hoc
loco verbis clare negari videatur. a. per Schol. r. ad Def. 26. Fortasse enim per minus probabile , quod ex to magis probabile hoc loco necessario infertur, non intelligit veram , & propriam probabilitatem , sed potius impropriam , ac diminutam, nempe eam, quae pro se nou habet rationem expresam; ideoque aliter intelligit, ac nos intelligimus . In qua usurpatione , ejus testimonium nobis non solum non obcise , scd ne quidem ad rem esse, perspicuum est. Quod vero Antiquitas fere tota Probabilismum non reiecerit, sed approbaverit, ex tota secunda Parte in Scholarum Principibus, aliisque Doctoribus liquet. Quintumdecimum per Cor. a. AX. 13. , &Can. 6. , ac Supp. a. p. hujus. Siquidem quod ad primum locum attinet, de opinionibus Magistrorum diversis in rebus Fidei aut Morum necessariis intelligitur , quae sunt erroneae, seu quae certo principio Opponuntur, nempe vel manifestae Scripturae, vel Ecclesiae determinationi. Hae autem opiniones probabiles esse non possunt, quia opinio probabilis error non est a . Unde hic locus potius Probatioristis vel maxime nocet, ut secunda Parte notavimus. Lege articulum in fonte, & id ipsismet oculis cognosceS . Quod ad secundum, cum huius loci vis comtineatur in illis verbis: praecipue autem periculo-
347쪽
338 PROBABILIS MUS sum est , ubi veritas ambigua est ; quod in hac quaestione accidit, quia inveniuntur Theologi The logis , O' Iurisae Iurisis contraria sentire : ea a
piissime intelligi, & explicari possunt de ambiguitate, ac dubietate practica, & directa , mi -
Con. 6. autem , & directa reflexe certo removeri p
Schol. 2. Quod ad tertium , cum is locus sit non s Prop. Io. tum obscurus , sed omnium obscurissimus , eon. 8. minime omnium quidpiam conficitur c) . Tu e per ipse, Lector, periculum fac, atque seclusa etiam Can. 2. Interpretum dissensione , locum esse intellectu valde dissicilem experimento cognosces. Et tamen hoc loco Probabilismus a D. Thoma evidenter, si D so placet, reiectus est. Quod a Ueritate tamen longissime abesse illud magnopere confirmat; & quod etiam Probabilis at ipsi hoc eodem loco ad probandum ex D. Thoma licitum Probabilis mi usum maxime utuntur &quod non distinguit S. Doe . de opinione minus, aeque, vel magis probabili, sed de opinionibus contrariis magistrorum universim loquitur ; & quod assirmat diserte, non peccare quempiam , si ex contrariis opinionibus in dubitationem non adducatur; & quod alia dicit, ex quibus bene consideratis, atque perpensis ratiocinando legitime colligi possit, S. Doe . Probabilismum admisisse. Uide Scriptores hunc locum ex proseta interpretantes, ac discutientes. Sed nos hoc loco minime usi sumus, quia non ambigua, involuta, incerta, peculiaria, contentiosa,
d) per sed clara, certa , & communia solum a nobis Praem. . sumenda sunt d). p. p. Quartus denique locus de novo additus invicte
348쪽
METH. MATH. DEMONST. P.III. 339 Alvitur per hoc primum, quod opusculum illud communi consensitone non est foetus genuinus D. Thomae. Quae fortasse causa est, cur a Probabiliorinis non fuerit hactenus usurpatus. Deinde etiam fac esse , solvitur tamen demonstrative per Supp. IO. , & I9. Etenim per ea verba , quibus vis continetur, nihil aliud astruitur, quam mos amplectendi, defendendi , consulendi proprias sententias tanquam probabiliores, qui apud Doctores obtinet non vero astruitur , minus probabiles opiniones in probabiliorum conflictus equi non posse. Nam contrarium posse licite fieri etiam per D. Thom. , nisi si eum sibi turpiter contradicentem velis , cum ex Scholio ejusdem Supp. I9., tum ex Propos. Σ. p., tum denique ex toto opere luculentissime demonstr tum est.
QUONiAM ex solius D. Thomae auctoritate, si de illius mente certo constet, con sentientibus in id probabilioristis simul , atque Probabilistis, controversa haec nullo negotio
definiri potest a) ; & illi tribus superioribus a) pis
peculiariter locis evidenter pro se definitam hisor.a. putant, sed praesertim loco tertio, quem pro p. n. II.pterea quaestionis sedem appellant; isti vero con tra arbitrantur: ut Lectoribus facile appareat , cuiusmodi sint vel illae auctoritates, quae habentur demonstrativae , iuvat retorsionem omnibus arδumentis applicabilem generatim responsione prima universali traditam , his tribus locis peculiariter applicare.
Aio igitur, has tres auctoritates, vel Probabili D
349쪽
3 o PROBABILI s Mus mum nihil omnino tangere, vel etiam Probabili rismum libertati faventem simul ex aequo labefa clare . Ut caetera omittam, quae in mea Methodo ad rem modicum faciunt, tota istorum' locorum emeacia in illis verbis maiusculo charaistere impressis continetur . Lege , Lector , & confer . Nunc etiam Probabilioris mus favens libertati versatur in dubiis, ac ambiguis, ubi veritas expresse non habetur ι τ): Etiam opinio probabilior favens libertati error esse potest aeque, aCopinio minus probabilis b): Et ex possita aequali peccandi periculo sc); quamquam neutra de terminate error est id ) : Cum sunt duar opiniones contradiistoriae de eodem, oportet esse alteram Ueram, alteram falsam e); idque sive aequaliter, sive inaequaliter sint probabiles: Neque cum opinione probabiliore adest ulla certitudo f) : Etiam inter probabilem, & probabiliorem dubitatio oriri solet, & pote it ob ipsam opinionum contrarietatem g): In summa opinionis mi
nus probabilis, vel probabilioris faventis libertati , omnia paria sunt hJ . Quare si in his
locis Probabilismus utcumque evertitur, everti quoque Probabiliorismum utcumque necesse est. Sed nec unus , nec alter villo modo evertitur, cum haec loca certo non intelligantur, quemadmodum Probabilioristae contendunt . Vide interpretationes varias apud Auctores.
Adde, quod ad secundum locum attinet, illum magis adhuc Probabiliortilis, quam Prob bilistis obesse. Etenim assirmat D. Thomas, periculose determinari quaestionem de peccato momtali, nis expressa veritas habeatur, o praecipue ubi illa ambigua est, quia errari potest. Subdit Vero, errorem , quo non creditur esse peccatum
350쪽
METu. MATH. DEMONs T. p. III. 3 Imortale q&od est peccatum mortale, Conscientiam non excusare a toto, licet forte a tanto hoc emcere , , ut sit 'peccatum veniale , vel saltem mortale levius) errorem vero, quo creditur esse mortale, quod non es mortale, ex Conscientia obligator ad peccatum mortale . Iam vero inter opiniones utrinque vel aequaliter, vel inaequaliter probabiles, veritas expressa nunquam habetur ,
ted ea ambigua est a) . Probabilioristae determinant, esse peccatum mortale, quod probabilius mortale eit, licet probabiliter non sit mortale ; Probabilistae vero determinant , non esse mortale , quod probabiliter mortale non est , quamvis probabilius sit mortale . Quamobrem ctiamsi peccatum mortale a parte rei non sit, Probabiliori stat tamen ligant Conscientiam ad mortale , & quidem ita grave, sicuti an consescientia est; Probabilistae vero, etiamsi peccatum mortale a parte rei sit , Conscientiam tamen so
-vunt, Vel omnino a mortali, vel a mortali graviore ; ideoque illi periculosius quaestionem de mortali determinant, quam isti, &propterea in D. Thomae Doctrinam impingunt, eo vel ipso maxime loco, quem sibi potissimum evidenter
Sextumdecimum per supposit. 2. P. II. Nam - Henricus ita leviter quaestionem pertractavit, ut fere nihil contulisse. ad eius decisionem vide tur. Lege in tante. Et unum tantum argumentum ex capite Conscientiae, & reeiae Rationis desumptum affert, quod falsum esse a nobis demonstratum est. b) Accedit, quod loquitur tantum de conflictu minus probabilis cum probabiliore, non vero cum aequaliter probabili . Un- de Probabilismus xx ea parte, qua inter opinio-- ι Y 3 nes