장음표시 사용
51쪽
vicenis, quod effcit in Iibras ratione sestertiorum, qui tunc erant sestertium v M. Dcccx. post haec placuit xcti signari cro auri libris et paulatimque Principes imminuere pondus , minutissimus verd ad xlv. Rationem nostrae lectionis sigillatim explicabo. Cum enim ita signate auri taxationem vicenum sestert: um in singula scrupula proponat, scrupulum vero unciae pars sit viccsima quarta, vel librae 288, nihil caulae video, cur non audacter pro soo, Ieponam ssestertium v M. Dcc Lx. significat enim auri aestimationem Romae illo seculo ad argentum fuisse septendecuplani, quae sua aetate iam minor esset. siquidem quatuor sestertii denarium, quatuor & octoginta denarii libram esciant: diuitis itaque 1 6 sestertiis per
quotus erit i h. Val' iique tunc aureus unus
amplius denariis quatuor ει triginta, qui postmodum denariis quinque & viginti commutatus
est. Secundo pro x L M, reponendum censeo x LII.
lapsus enim librarii facilis fuit,..pro ii scribentis M. Cur autem. LI.I. legendum grbitrer, Plinius ipse causim nobi .diuet. Nam cum e libi a octois girua quatuor de harios signari itistumiellet. Vt supra docvj mus, aureumque dilaxua' senariorum
*8 ζομες43hadeo eiu JJara ibi. t omnia,& veritati consentanea,vἔgubitare.& ambigere amplius non liceat. Quamobrem aurei Romani iustum - pondus
52쪽
ς Ei R E NUM M A R I A. 3Ipondus facile his vestigiis eruemus. diuisis enim integrae librae granis 768o, per εχ aureorum numerum, dabitur singulorum legittimum pondus quasi granorum i 82. cum primum tot c libra stignati sint. sed quemadmodum argenti ivllum pondus paulatim accisum; ita quoque auri legi tinio pondere per fraudem imminuto, tandem senatusconsulto ita constitutum, ut quinque & qu 'draginta e singulis libris signarentur. itaque tum pondus aurei iustum fuit granorum i7o. Huius
iubobscura quaedam vestigia in nummis antiquis supersunt. Nam cum vix reperias nummum aureum aliquem nullo alieno metallo adulteraiatum, unde auaritia signantium non 2 aut etiam 3 grana succiderit: praeterea tam diuturni temporis usus totidem aut plura etiam detriueriir inuenias tamen nihilominus nummos legittimos *b Augusto signatos, qui i63 granori, m pondus im pleant: Tiberio is i. His si sex illa grana, quae partim auaritia, partim usti,decessera, adiicias, vides viproxime dictum illud:pondus explerii. Sed aureorum aliquot pondera, A quo autore signati sint, hic deinceps subiictae constitui. t Sitillud prius testatus fuero, omnes hos nummos quorum pondera absque titulia propono, ex arculis & l ctissima veterum nummorum gaza Nolahssimi viri Nicolai Rockoxii depromptos, qui pro tuo erga rem literariam affectu ostra gratia lingulorum pondera ita expenditi
Neronis Lues Domitiani illic ,13 8 Ex
53쪽
32 WILEBORDYs SNELLI v sEx his planum est Principum auaritia, vel tennisporis iniquitate paulatim nummariam rem accisam. quamuis negare non ausim aureos eiusdemi principis non semper eodem pondere signatos. Vidi aureum Augusti vix mille passibus 4 Lugduno
Batauorue terra erutum, anno I 199, loco RGomburch nomen hodieque est, tanquam RomaeOpu gum dicas. fuit illic olim Romanorum armamciatarium quoddam & simul Batauicae iuuentutis ἄρχητηριον, credo ne omnino militaris disciplinae rudes ad Romana signa venirent. Cumque 1blum il- Iud supra subiectos agr* extaret, ut agri pascui circumiacentes hac terra meliores fierent, complanatus est, prout quisque partem eius aliquam sibi a fisco redemerat . inde nummus hic, quem dico, erutus est, dia purus & asper, tanquam recens signatus ex ossicina prodii siet: parte una habebat Augusti essigiem expressam, hac circum oram inscriptione sin a Lugu BG. ita ut caetera marginem non coepisse, facile nosceres: quemadmodura in Hispaniat regum nummis quibusdam hodieque usu venire videmus. Parte altera Iouis effgiem in sella cum sulmine & seipione sedentis, apposito circum oram titulo Iuppiter. is,ut videbatur integerrimus, pendebat exacte tantum grana a s 3 ut usu & malignitate signantium non parum ei detrachium agnoicas. Hoc ipsb pondere,aut non multo minore aliquot nummi anno i6or etiam aliorum principum in Flandria inuenti sunt, prope Alestum in pago Mospelar, hic dum cuItores agri
altius moliuntur terram,olla aenea mille veteriis bus aureis nummis reserta, inuenta est. ex eo numero isti sunt.
54쪽
Sabina, qua uxor Neronis IsoHadriani a Si
. ntonini Pii iue o. arci Aurelii a IoOmnes ita integri, ut e nummaria ossicina tum primum prodiisse videri possint,quemadmodum Malle Augusti: credo aurum aetate, etiam sub terram abditum, se in nitorem dare: nam nec rubigo, nec aerugo, neque salis aut aceti succus auri bonitatem consi imit, aut pondus imminuit. Quamuis vero
horum pondus Principum edicto imini inutum.res ipsa haud leuem sulpicionem nobis praeberet possit, atque ex libra iam octo & quadraginta signatos pondere granorum i6o: hactenus tamen obstat Planius, qui iam suo tempore duntaxat quinque & quadraginta ex libris ungulis signari testatum reliquerit. Cum interim illius aetatis nummi, ut ille Augusti Neronis, Sabinae longe i fisa legittimum pondus subsistant. Exinde vero iniquiore multo pondere percussia constat. Ab Heliogabalo extant granorum ab Alexandro Seuero iso. ut quasi quinque &quinquaginta in libras singulas constitui possint granoru IAo. A Seuero quoque aureorum semisses& trientes primdm signat AEdusLampridius scriptum reliquit. locum integrum, quia huic loco iaportunus, totum adscribam. Vectigalia sinquit)publica in id contraxit, ut qui decem aureos sub Heliogabalo praestiteraui, tertiam Partem aurei ς P
55쪽
3 I LEBORDV s SN ELLI Vspraestarent, hoc est tricesimam partem. Tuncque .inimum semisses aureorum krmati Iunt: tunc ctiam, quum ad tertiam pactem aurci vectigal decidisset; tremesses, dicente Alexandro,etiam quartarios futuros, quod minus non polIcr. Hactenus Lampridius.Constat is q.aureum integrum,cuius partes erant,semissisA tremiliis sieu triens, ratione partium minorum Solidum esse dictum. Recte
Isidorus libri i6 capite Σ Solidus apud Latinos
alio nomine sextula dicitur, quod de iis sex uncia compleatur. Hunc, ut diximus,vulgus auieum δε-liduni vocat : cuius tertiam partem ideo dixerunt tremissem. Sex inqdam aurei postmodum in uncia, α septuageni bini in libra. quorum mentio crebra in libris Iuris .ut Codicis libro Io, .titulo γO,lla' rescripto valentiniani & Valentis Imperatorum. Quotiescunque certa summa solidorum pio tituli qualitate debetur, aut auri malia transimittitur, in septuaginta duos solidos libra feratur accepta. da
sulibus. qui fuit annus partae salutis 37o Quamobrem iam tum, & multo ante aurei solidi 71 libram implebant. fueritque singulorum pondus
granorum ro6. nisi signantium auaritia aliquot. grana rursum succidisset. Huius generis nummorum aliquot pondus hic subiiciam
Maximiniani Io Constantii patris Io
Constantii Iunioris si i Arcadii & Honorii soValaminiani Vol Iustiniani. . . so
56쪽
DE RE NUMMARIA. 3FVix duo ex omni numero ad praescriptura pondus factos vides. omnes quotquot unquam videri mihi datum est eodem collineant. Ecce cibi duos tres ve cum inscriptione sua
Ceterum posteriores nummi auri bonitate prioris seculi numis non nihil cedunt : vetustissimi cnim auro purissimo constant. Certe Augustaeus ille nullo nummo ne Edoardaeo quideriaj nummusis aureus est ab Edoardo Angliae rege o im signatus qui reliquis hodie purior censetur, bonitate erat secundus, ut scro aurum obryzum diceres. Quod ut planius intelligatur, ratio indicaturae auri paulo altius erit mihi r petenda. Omni auro inest argentum vario pondere, alibi dena, alibi nona, alibi octava parte. In una tantum Galliae metallo, quod vocant Albicratense,est sexta trice sima portio: ideo taeteris praeest: inquit Plinius de auro nondum ausificum caminis perpurgato: narii quo saepius arsit, proficit ad bonitatem. itaque aurifices nostri quatuor & viginti bonitatis, seu puritatis auri gradus constituunt, quas caratras Vel ceratia ipsi vocitant: quorum quartus & vicesimus sic summus bonitatis gradus, quod VObryzum dicunt, nullum tamen aurum ad hunc pu
57쪽
3 6 UILEBOR Dus sNELLIVS tum intelligas, verum fuerit: inuenta enim est ars aurum purum putam praestandi, aquae chimicis opelibus medicatae beneficio. hanc aquam regia, alii sortem vocant, qudd omnia metalla, argentu. aes,serru, solo auro excepto, in liquorem resoluar. iscorias verd auri omnes solus ignis nunquam ex- purgabit : Itaque aurum etiam excoctissimum aiunt expurgari duntaxat ad 13 ceratium, lue puritatis gradum, hoc est,ut aliis vcrbis idem planius dicam, in auri massa quacunque ut minimum nOnagesimam sextam partem eiIe alieni metalli: argento autem sui hoc quoque addam) quadragesimam octavam. Itaque cum dicunt aurum esse IS earatrorum, quartam alieni metalli partem admixtam esse significant. atq. ita in caeteris. Exempla aliquot, prout nummi aurei Belgii αιτον ire Ordinum constitutione superiore anno salutis I 6 II
Quamobrem ut iam Edoardaei auri indicaturam cum alterius nummi auro instituas, sumendi tan-rum erunt tibi singulorum caratii, iidemque inter se comparandi.ut si Edoardaeum aurum, ad aurum
coronati Gallici ratio quaeratur, bonitas illius est
58쪽
23 '- caratioria, huius autem 1a aio igitur illius auri massam aliquam ad huius auri massam paris ponderis,eam habere rationem quam 23 ' ad ari , hoc est in min is terminis, quemadmodum i 9 ad 18, ita se habere aurum Edoardarum ad Gallicum. Sed ponderis ratio hic plane est inversa: Nam quia ratio melioris auri ad vilius est, quae I9 ad I 8, contra ratio ponderis erit ut 18 ad ι'. ut si Edoardarum sit unciarum i 8. Gallicum, ut illi pretio par sit sumenduin erit unciarum i9. ista enim reciprocatio hic locum habet. Vnde facile per proportione concludere licebit.vncia auri Edoaris
daei, siue Romani quot Gallici auri granis a ui paranda sit. hoc modo, ut i 8 ad rq; ita uncia, hoc est 6 o grana ad quem' concludes 6 s-L. id est 6 6 grana fere. Et cum aureus Gallicus habeat pondus 7i granorum, aurei s id est ut proximes aurei Gallici aequabutur unciae auri Edoardici, qui sunt rosati nobiles quatuor.&singuli Edoardaei
aequantur a Gallicis. Quare aureus Romanus podere 17o granorii accuratiore aestimatione par erit aureis Gallicis 1 Et propterea ro denarii uni coronato aequales erunt. Eodem modo in aliis quoq.experieris . Ut si libeat scire quot Rhenani uncia auri Edoardici vel Romani valeant. aurum Edoardaeli est 1iu caratiorum, Rhenanum i 8'-ca ratiorum, itaq. altius ad hoc eodem pondere ratio erit ut a uel
ad 183 siue in minimis terminis, ut is ad Is. At contra pondus Edoardaei i s granorum dicis graria ) aequabitur pretio auri Rhenani pondere granorum I9. Vnde proportio. Vt is ad mita o grana ad 8io grana auri Rhenani: cumque aureus Rhenanus pondus habeat os granorum, constat
59쪽
Romam pretio aequari, & singulos Edoardaeos pre- io aequari. Rhenanis. at l. ita de caeteris; dc denam 8 . 8 hoc eli ut proxime 8 no Rhenano
continctiuntur. Auri veto ad argentum valorem etiam aliquando auctu imminutumve, pro Vtriusque metalli abundantia& penuria, quotidiana nos experientia docet. Itaque Menadro poetae auri valor fuit tantum decuplus argenti, Herodoto πιπαιδεκαειέ πω tredecuplus;Romanis cum primum argentum signatum fuit septendecuplus; Plinio lib. I9. c. I .dlIOdecuplus: Straboni rursum decuplus, ut &Liuio anno urbis 361. ubi de .sitolorum pace ita loqujtur: Pro argento si aurum dare mallent,
dirent conuenit,dum tro argenteis decem aureus
unus valeret. At subHonorio & Arcadio vi 71 ad s. Codicis lib. t o titulo s.Vt pro singulis argenti libris, quinos solidos inferat. Ab hinc annis centum ut Irad i, nobis in Vollandia hoc ipso labente anno 16ir, ut Ao ad 3. atque ita alias, alia. Similis quoque r*tio in caeteris metallis obtinet, quorum retia pro penuria & copia intendi remitti so-ent. Honorio & Arcadio imp p. titui. χ' codicis lib. io solidus unus viginti libris aeris rependitur.
itaque ratio auri ad aes vi I 4o ad i. argenti autem ad aes ut ro ad i. Quae nunc multo minor es. aeris enim pretiit superioribus annis multum excreuit. Intcrim illud notandum, in hac comparatione puritatis gradus obseruandos, ut aurum purissimucum optimo desecatissimoqtud argento contendas: alias enim haec ratio te multum fallet. Et hacte
rims quidem monetae Romanae cum aestimatio,ium pondus re ipsa, & scribentium autoritate demonstrata
60쪽
DE IOl Nuu MARIA. 3'strata sunto. Exterhuis numisma deinceps succedat: Et primo quidem Graecorum: quibus usitata
Talentum, ct mina pro aliqua pecuniae summa,
=nonnunquam cor pro pondere pater, obolus,chalcus etiam pro numismate. Talentum, ταὶ τον, vox Graecis varia notione
surpata: proprie pro libri zygostatici & bilance. Inde per tropum , continente ad rem contentam traiisiit, & ponderis appensi significationem induit: peculiariter verd delinito aliquot librarum pondo; in qua significatione , tanquam propria, tandem haesit. Hoc modo Plinius libri 3 3 capite 3
Varronis autoritatem appellat: Talentum autem,
inqui mgyptium pondo octoginta patere Vario tradit. ita de Liuius libro ιδ de foedere Antiochi Argenti probi Attica talenta duodecim milIia dato intra duodecim annos,pensionibus aequis. talentum ne minus pondo octoginta Romanis ponderibus pendat. Vitruvius etiam aliud I ro librarum constituit libri io capite M, Agetoris Byzantii te studinem describens. Gubernabant eam homines centum, habentem pondus talentum quatuor milli tim,qtiod fit 48ooco pondo. quare diuisis 48ooo per Acoo talenta, lingulis cedet pondus leto librarum. Hero Antiochicum quoddam talentu ξυλαὸν appellatum scribit continere minas Atticas 36o, libras autem Romanas intelliget 3 s. elixum
quo Moses argenti,aeris. auri e pondera iretaber naculi fabrica expendit, fuit minarum Atticarum. Iro. quem calculum accurate satis exprestit Exodi Capite 38, commate 1y & 26. Verba ipsa libet adscribere: Item argentum numeratorum e coetu c centum