장음표시 사용
281쪽
15. 3. DE BELLO GALLICO LIB. V D5 Pertinere. ConsuesSe enim deos immortaleS, quo graViu Shomine e commutatione rerum doleant, quo Pro Scelere eorum ulcisci velint, hi secundiores interdum 6 res et diuturniorem impunitatem concedere. Cum ea
ita sint, tamen, si obside ab iis sibi dentur, ut ea, quae polliceantur, facturos intellegat, et si Aeduis de iniuriis, qua ipsis sociisque eorum intulerint, item si Allobrogi
bus satisfaciant, Sese cum iis Iacem AESSO HCturum.' Divico respondit 'Ita Helvetios a maioribu sui inStitutos esse, uti obsides accipere, non dare consuerint: eius rei populum Romanum esse te Stem. HOC OSponSo
dato disceSSit. Postero die castra ex eo loco movent. Idem iacit Die Hel
Caesar equitatumque omnem, ad iumerum quattuor uphrior timilium, Quem e omni provincia et Aeduis atque eorum a C V try
Socri coactum habebat, PraemittIt, QUI Ideant, qua m
a partes hostes iter faciant. Qui cupidius novissimum agmen insecuti alieno loco cum equitatu Helvetiorum 3 Proelium committunt; et pauci de nostris cadunt Quo
Somewhat similar cis the Thrase the actio besore the minxi a way obscure ferre. Cicero. Paradoxa that coegerat 'wouldnot have done P 45 paupertatem . . . nunquam ei nil fac equivalent to coegerat obscure tulisti.' et habebat. In it e can se the 5. Quo graVitin homines, o Leonning of the se of habere 'as Cp. l. 25, At fortuna, quae an auxiliar ver b, hic has become Plerumque OS, quos plurimi bene generat in Europea syntax. Caesar ficiis imavit, ad duriorem casum is particulari addicte to theidiom.
had collected. his sorm is ex L cognitam habebat': M. I9, pressionaring the present effect of Q constitutum habuisse.'
282쪽
complainsos the Aedui forno helP-
proelio tibiat Helvetii, quod quingentis equitibus
tantam multitudinem equitum Propulerant, audacius subsiStere nonnunquam et OViSSimo agmine proelio nostros laceSSere coeperunt. CaeSar Suo a proeli con
tinebat ac satis habebat in praesentia hostem rapinis
pabulationibus populationibus que prohibere. Ita dies
circiter quindecim iter fecerunt, uti inter noviSsimum hostium agmen et Ostrum primum non ampliu quinis aut senis milibus passuum intereSSet. Interim cotidie Caesar Aeduos frumentum, quod essent publice polliciti, flagitare. Nam propter frigora, quod Gallia sub septentrionibus, ut ante dictum St, posita est, non modo frumenta in agri matura non erant, sed ne pabuli quidem Sati magna copia Suppetebat eo autem frumento, quod flumine Arare navibus SubVOXerat, Propterea uti minu poterat, quod iter ab Arare Helvetii averterant, a quibus discedere nolebat. Diem ex die ducere Aedui conferri, comportari,
adesse dicere. Ubi se diutius duci intellexit et diem instare, quo die frumentum militibus metiri oporteret, conVocatis eorum PrincipibuS, quorum magnam copiam in castris habebat, in his Divitiaco et Lisco, qui summo magiStratui praeerat, quem Vergobretum appellant 16
4 in raesentia. eut. l. Lit 'sor the present State of things.' The phrase recur in V. 37 Vi. 3, j x Vii. 2, - 2. DODulationibus . Supposed by Hos an to e a correctio sor pabulationibus preceding. 5. Quinis aut senis. Distributive, ecause the were ve orsi miles distant ver da for asorinight. p. v. 7, ignabina' o severat patrs of logs, ibid. M pedum quadragenum': Vii. 23, binos pedes, ibid. PedeS quadragenOS. 16. o. quo Esserit. The subjunctive put the thingin the ground of Caesar' demand. a. ante, I, 6 5-7. 5. Praeerat. The SS. aresaid o haves praeerant. But the pl. is inconsistent illi Caesar' langvage both here qui creatur annuus ' an in vii. 32, Q. Strabo iV. 4. Q Say of the aut generali 'Aριστοκρατικαὶ δ ῆσαν αἱ πλείους
283쪽
18. J DE BELLO GALLICO LIB. V 25 Aedui, qui creatur annuus et Vitae necisque in SUOS habet potestatem, graviter eos accuSat, quod Cum neque emi neque e agri Sumi posset, tam neceSSario tempore, tam propinquis hostibus ab iis non sublevetur,'
PraeSOrtim cum magna e parte eorum precibus adductus bellum susceperit multo etiam gravius, quod sit destitutus, querit Ur. 17 Tum demum Liscus oratione Caesaris adductus, quod Liscus
toritas apud plebem plurimum valeat, qui privatim plus Dumnori . et possint quam ipsi magistratus. Ho seditiosa atque improba ratione multitudinem deterrere, ne frumentum 3 conserant; quod praestare debeat, Si iam principatum Galliae obtinere non possint, Gallorum quam Romanocrum imperia perferreri neque dubitare debeant, quin Si Hel Uetios superaVerint Romani una cum reliqua Gallia Aeduis libertatem sint erepturi. Ab eisdem OStra consilia quaeque in Castris gerantur hostibus enuntiari
6 hos a se coerceri non posse. Quin etiam, quod neceS- Saria re coactus Caesari enuntiarit, intellegere Sese quanto id cum periculo secerit, et ob eam auSam, qVana diu potuerit, ac UiSSO.'
19 Caesar hac oratione Lisci Dumnorigem, Divitiaci
fratrem designari Sentiebat, sed, quod Pluribu PraeSCntibus eas res iactari nolebat, Celeriter concilium dimittit, Liscum retinet. Quaerit e solo ea, quae in OnUentu
284쪽
dixerat. Dicit liberius atque audacius. Eadem secreto
ab aliis quaerit reperit esse Vera ipsum SS Dum anorigem, Summa audacia, magna apud plebem Propter liberalitatem gratia, cupidum rerum moUarum. Om-Plurex Annox portorix reliquaque omnia ineduorum
Vectigalia parvo pretio redempta habere, propterea quod illo licente contra liceri audeat memo. His rebus et suam rem familiarem auXisse et facultates ad largiendum
magna ComParaSS magnum numerum equitatu Suo 3 SumPtu Semper alere et circum se habere, neque Solum
domi, sed etiam apud finitimas civitates largiter posse atque huiu potentiae causa matrem in Biturigibus homini illic nobilissimo ac potentissimo collocaSSe, PSUm
ex Helvetiis Xorem habere, sororem e matre Ct Propinquas ratias nuptum alias civitates modOcaSSe. Favere et cuperes Helvetiis propter iam russinitatem, odisse etiam Suo nomine CaeSarem et RomanOS, quod eorum adventu potentia eius deminuta, et Divitiacus
frater in antiquum docum gratiae atque honoris mitrestitutus Si quid accidat Romanis, summam in Spem per Helvetios regni obtinendi venire imperio populi
rebus largiter erat consecutus,' seo j . iupor Helvetiis, Wished these meaSures he had achieve a weli to the Helvetii. Instead os great result.' a dative, mea,' tua,' c., causa is in Biturigibus. The nam Bitu somelimes Mund Cic. ROSc. m. rige is supposed to mean worid j I sua causa cupere ac debere.'kings, 'biti being the fame or olus. e had suo above here
285쪽
Romani non modo de regno, sed etiam de ea, quamio habeat gratia desperare. Reperiebat etiam in quaerendo CaeSar, quod proelium equeStre adversum pauci ante diebus esset factum, initium eius fugae factum a Dumnorige atque eius equitibus nam equitatui, quem au Xilio Caesari Aedui miserant, Dumnori praeerath: eorum iuga reliquum esse equitatum perterritum.'10 Quibus rebus cognitis, cum ad ha Su Spicione CertiS Interviein Simae re accederent, quod per fines Sequanorum ' δι' Dy Helvetios traduxisset, quod obsides inter eos dandos CuraSSet, quod ea omnia non modo iniussu Suo et
civitatis, sed etiam inscientibus ipsis fecisset, quod a
magistratu Aeduorum accuSaretur, Sati CSS CRUSRCarbitrabatur, quare in eum aut ipse animadverteret, aut civitatem animadvertere iuberet. His omnibus rebus unum repugnabat, quod Divitiaci fratris summum in populum Romanum studium, Summam in Se Oluntatem, egregiam fidem, iustitiam, temperantiam cognovercti; nam, me eius supplici, Divitiaci animum offenderet, 3 verebatur Itaque prius, quam quidquam conaretur,
andiis horsemen. proelium equeStre adversum in fuga. quod seems here to he the relative pronou and notis conjunction. p. the similarbut more violent constructio in H. 7, Servi transfugerunt, qui nuntiaverunt a. d. III Non. Mart. proelium ad Soricam quod factum
but in Latin stic licence are more excePtionat. 19. I. Quo Der Ines, C. From his down to accusaretur is explanator os certissimae res.'These 'mos undoubte facts are in the subjunctive hecause the areput a viewed by Caesar For thefoursol repetitio of quod, cP. vii. Ο I. suo et civitatis. 'Suo refersto Caesar, civitatis to the Aedui, ipsis perhaps t both. Quo . . . meuStaretur, his being
286쪽
Divitiacum ad se vocari iubet et cotidianis interpretibus remotis per C. Valerium Procillum, principem Galliae
provinciae, familiarem suum, cui summam omnium
rerum fidem habebat, cum eo colloquitur; simul Com 4monefacit, quae ipso praesente in concilio Gallorum de Dumnorige sint dicta, et ostendit, quae e Paratim quisque de eo apud se dixerit. Petit atque hortatur, ut sine eius offensione animi et ipse de eo causa cognita Statuat, Vel civitatem statuere iubeat.'DiVitiacus multis cum lacrimis Caesarem Complexus 20ObSecrare coepit, ne quid gravius in fratrem statueret: Scire Se illa SS Vera, ne quem Uam X O tu quam S dolori Capere, Propterea quod, cum ipse gratia Plurimum domi atque in reliqua Gallia, ille minimum propter
uduleScentiam PoSSet, per se crevisset quibus opibu ac ne is non Olum ad minuendam gratiam, Sed Paene ad perniciem suam uteretur Sese tamen et amore fraterno 3
et existimatione vulgi commoveri uod si quid ei
i Caesare CraVius accidisset. Cum ipse eum docum amicitiae apud tum teneret, neminem MXiStimaturum non Sua Oluntate factum qua e re futurum, ut totius Galliae animi a se averterentur. Haec Cum pluribus verbis mens a Caesare peteret. Caesar eius ieXtram Prendit Consolatus rogat, inem orandi faciat: tanti eiu apud se gratiam esse Stendit, uti et reipublicae iniuriam et suum dolorem eius volaintati ac precibuSCondonet. Dumnorigem ad se vocat, fratrem adhibet 6
5. eius offensionε animi. haud facile alterius lubidini Offensione animi mahes j one malefacta condonabam. In Terencenoun, hich govern eius in the Phorm. 9 7 we n the ver con- genitive ipse in Caesar structe with two accusatives-2O. oonctonet Forgives argentum quod habes condona-out o respect dor, clit. maiies a mus te.' present of to. p. all. Cat. 5a, Hence iis se in the passive in Eun.
287쪽
22. J DE BELLO GALLICO LIB. V 29 quae in eo reprehendat, ostendit quae ipse intellegat, A Watcbquae civitas queratur, proponit monet, in reliquum Dumnoriae. temPUS Omne Suspiciones Vitet praeterita se Divitiaco fratri condonare dicit Dumnorigi Custode Ponit, ut, quae agat, quibuScum loquatur, Scire OSSit. 2 Eodem die ita exploratoribus certior Tactus hostes A strategie
sub monte Consedisse mitia PASSUUIU R IPSIUS CAStrix dedocto, quali isset matura montis et qualis in circuitu brough
iacilem esse. De tertia vigilia Titum Labienum lega δὲβλμ' tum Pro praetore, cum duabus legionibus et iis ducibus. qui iter cognoUerant, summum iugum monti RSconderea iubet; quid sui consilii sit, ostendit. Ipse de quarta vigili: eodem itinere, quo hostes ierant, ad eos Contendit equitatumque omnem ante se mittit. P. Considius, qui rei militaris peritissimus habebatur et in exercitu L. Sullae et postea in M. Crassi fuerat, cum XPlora' toribus praemittitur.32 Prima luce, cum summus mons a Labieno teneretur, ipse ab hostium castris non longius mille et quingentis passibus abOSSOt, neque, Ut postea e captiUi comperit, aut ipsius adventus aut Labieni cognitus esset, Considius equo admisso ad tum accurrit. dicit hontem, quem
Prol. I7- of Q. Fufius Calenus B. G. viii. 39, habeo inlix multa, quae munc θ 3 anotheris Caesar' lieuienanis condonabitur.' horaecam prominent in the Civil21. 6 I milia ASBuum . . . oeto. War, under thesametitie, πρεσβευτhς Acc os distance, as in a j 5 49, ad ἀντιστράτηγος. S I, 3 and osten. Qui sui consilii sit. O La6 4. Iegatum iro iraetore. nihil . . . reliqui.'This is noto usual ille It has M. Crassi In the Servile been conjecture that it a be a War, B. C. 7I Considius the had cor Sequence of Some special pro experience of a Gallic nemy, a thevision of the Lex Vatini by hicli flave arm consiAte o Gaul and Caesar a appotnte to his com Germans. liv. Epit. 7. Cp. o mand raner mentions that in servili tumultu, quos.'
inscription Mund at Olympi Spealis
288쪽
a Labieno occupari voluerit, ab hostibus teneri: id se a Gallicis armis atque insignibus cognovisSe Caesar a
Suas copias in proximum collem subducit, aciem instruit. Labienus, ut erat ei praeceptum a CaeSare, ne proelium committeret, misi i ipsius copiae prope hostium castra ViSae essent, ut undique uno tempore in hostes impetus fieret, monte CCupato noStro eXSpectabat proelioque abstinebat multo denique die per X ploratore CaeSar cognovit et montem a suis teneri et Helvetio castra movisse et considium timore Ierterritum, quod non vidisset, pro Viso sibi renuntiasse. Eo die quo Consuerat intervallo hostes sequitur et milia passuum tria ab eorum Castri caStra ponit. Caesar Postridie eius diei, quod omnino biduum Supererat, 23m, oh 6 cum CXerCitu frumentum metiri Oporteret, et quod Ward Bi a Bibracte, oppido Aeduorum longe maXimo et copiosis-
i soliorue Simo, non mPl IUS militi UM PASSUum XVIII aberat, rei
ylbς. frumentariae prospiciendum e Xistimavit: iter ab Helvetiis avertit ac Bibracte ire contendit. Ea res per a fugitivos L. Aemilii, decurionis equitum Gallorum, hos-
Were reali in possession of the hili, Labienus an his orce mus have been destroyed, o that Caesar asexpecting an attach. 23. I. nostricti olus iei. Cp. 7, pridie eius diei. Soin Livy, xxvii. 35 I. an Cic. ad Att. iii. post diem tertium eius diei. Bibracto. For a long time this was identi fie&with Auti in the Augustodunum os ac Ann. iii 43 , but the researches of blongi eur Bullio have et it beyon doub that Bibracte a reatly on the summito Mont euvray, at a distance of Some twenty-five hilometres byuoad fro Autun One a stili tracethere the fortifications of the ancient Gallic ity in the formo a steepmound and the entrenchments of Caesar's inter amm Vii. O, ),
a. fugitivos L. Aemilii, d serier sto L. Aemilius.' p. Flor. ii. 13, desertoris sui,' a deserter iro himself.'ctecurionis. A decurio a thecommander os a turma, hic consiste of thirty-two men, and was tothe cavalry what the centur Was tothe insaniry. Vegetius, ii I .
289쪽
confiderent, commutat consilio atque itinere conUerso nostros a novissimo agmine inSequi ac laceSsere coeperunt.
24 Postquam id animum advertit, copias suas Caesar in Deseat os proXimum collem Subducit equitatum Ue, qui SUStineret hiii. hostium impetum, misit. Ipse interim in colle medio triplicem aciem instruXit legionum quattuor et oranRDrum Supra ea in Summo iugo dua legiones, quas in Gallia citeriore proxime conscripserat, et omnia auXilia collocari ac totum montem Ominibus compleri et interea sarcina in unum locum Conserri et eum ab his.
3. Quo . . . existimarent Thesubjunctive is no neceSSar here. That a statem en is ut, o Mariaci, but a the word o thoughisos someone a b indicate I i by the subjunctive 'Nithout a ver of sayin or thinhing or a b a verbo sayin or th hin in the indicative. Thus the mean in that is hererequired might be expressed in either
I quod timore perterriti Romania se discederent, ' a 'quod timore perterritos Romanos discedere a se existimabant.'
I9. I, here Caesar thre hisown thought into the subjunctive. But by a species of attractio the ver os sayin or thinhin is ome- times itael put in to the subjuncti Ve. Cp. 7, quod . . . existimarent': 39 'quam sibi ad proficiscendam necessariam esse diceret' v. 6, partim quod insuetus namgandi mare timeret, Partim, quod
religionibus impediri sese diceret ' where impediretur alone Would have done ci C. iii. 83, quod gestum in Hispania diceret ' Liv.
Epit. 7 hostes . . . Vetuit occidi,
24. I. i animviri advertit. animum advertit' mahe u onenotion hic govem d.' encethe condensed for animadvertere.'whic is also sed by Caesar, as in O, I. So animum inducere
coalesce into a single Verb. Ter. Heaut Prol. I - Mea causa causam hanc iustameSSe animum inducite.'
3 auor e . The MSS. have ita ut supra sed .' in Gallia citeriore Se IO, Q. where it is calle Italy. Sarcinas. Generali used os thelight baggage carried by the soldiem.
290쪽
3a C. IULII CAESARIS 24 3- qui in superiore acie constiterant, muniri iussit. Hel vetii cum omnibus suis carris secuti impedimenta in unum locum contulerunt; ipsi consertissima acie reiecto nostro equitatu phalanges facta sub primam . nostram
CaeSar primum Suo, deinde omnium eX conspectu 25 remoti equis, ut aequato omnium periculo Spem fugae tolleret. Cohortatus suos Iroelium Commisit. Milites a
e loco superiore pilis missis acile hostium phalangem perfregerunt. Ea disiecta gladiis destrictis in eos impetum secerunt Gallis magno ad pugnam erat impedi a
mento, quod pluribus eorum scutis uno ictu pilorum transfixis et colligatis cum serrum se inflexi SSet, neque evellere neque sinistra impedita satis commode pugnare poterant, multi ij iii iactat, brachio praeoptarent scutum manu emittere et nudo Corpore pugnare an fidem vulneribus desessi et pedem reserre et, quod monS suberat circiter mille paSSuum, e Se recipere OOPerunt. Capto monte et succedentibus nostris Boii et Tulingi, qui hominum milibus circiter XV agmen hostium claudebant et novissimis praeSidio erant, e itinere noStros latere inperto aggressi circumvenire, et cis conspicati
25. 4 4 Primum suo. See cerentur. p. also 6, Q, vix qua. 'Suet. J. C. 6o. Plutarch Caes. IS suherat. The Latin diomrecord Caesar o have sat when differs rom our here sayiowhi horse agarought to him, Q will far is a thin is, in Roman hoπus this aster victor for the Pur near. suit butio let u go against the , . latera porto. The rightime. Caesar's ord here remin flank was unprotected by the hield, us os Sali Cat. 59 Dein re cp. Liv xxii. 5o D II et quum in motis omnium equis, quo militibus latus dextrum, quod patebat, Nu- exaequato Periculo animus amplior idae iacularentur translatis cinesset ' dextram cutis, in maiora castra ad multi ut 'insomuch that sexcentos evaserunt.' But e must many For the hyperbaton 'it notores this meantndi a though ut, cp. 3, ex equis ut collo the est nan os an ama could neverquerentur' ii. commeatus e exposed. p. i. 23 4 4, iv. . . . ut ' Vi. 32, ad Se ut redu- 25 v. 35 a.