De bello Gallico, books 1-7; according to the text of Emanuel Hoffmann, Vienna, 1890. Edited with introd. and notes by St. George Stock

발행: 1898년

분량: 609페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

541쪽

gT IJ DE BELLO GALLICO LIB. VII 281 atque omnes illo ad hunitionem Copiae traducuntur. Vacua castra hostium Caesar Conspicatus tectis insignibus Suorum occultatisque signis militaribus raros milites, ne X oppido animadverterentur, e maioribus castris in

minora traducit legatisque, quos singuli S legionibus praefecerat, quid fieri velit, ostendit imprimis monet, ut contineant milites, ne studio pugnandi aut Spe praedae longius progrediantur quid iniquitas loci habeat incom-

modi, proponit hoc una celeritate poSSe mutari occato Sionis esse rem, non proelii. Hi rebuS XPOSitis signum hesmaheg

Aeduos mittit. CamPS, and

40 Oppidi murus a planici atque initio ScenSUS recta hie Pregione, L nullus amfractus intercederet, MCC passus belm aberat quidquid huc circuitus ad molliendum clivuma acceSSerat, id spatium itineris augebat. A medio sere colle in longitudinem, ut natura montiiserebat, eX grandi-bu SAXi Se Pedum murum, qui OStrorum impetum tardaret, praeduXerant Galli atque inferiore omni spatio Vacuo relicto superiorem partem colli usque ad murum. Oppidi densissimis castris compleverant. Milites dato

signo celeriter ad munitionem Perveniunt eamque tranS-- gressi trini castris potiuntur ac tanta fuit in castris capiendis celeritas, ut Teutomatus, re Nitiobrogum, subito in tabernaculo oppressuS, ut meridie ConquieUerat, Superiore Corporis parte nudata, Vulnerato quo ViX e X manibus praedantium militum eriperet. 4 Consecutus id, quod animo ProPOSVerat, ROSA Thenae

Sound the 9 mutari, compensated. his author explaining these ordsgT I. consectutum rict o. to mean indin himself in posses- Even Napoleon III deseris Caesar sion of the opportunit he destred, 'here, declaring that his objec must an suggesting that Caesar meant tohave been to tali Gergovia by a re-sor his troops and lea them onsudden assauit oberin has an to a regula assauit. ingenious devicerio fave the credit of

542쪽

lo b re milites non Xaudit sono tubae, quod Satis magna valles

'φ'l'ς intercedebat, tamen ab tribunis militum legatisque, ut erat a CaeSare praeceptum, retinebantur Sed elati spera celeris victoriae et hostium suga et Superiorum temporum secundis proeliis nihil adeo arduum ibi esse Xistimaverunt, quod non Virtute ConSequi OSSent, neque finem prius Sequendi secerunt, quam muro oppidi tortisque

Tumul in appropinqUarunt Um Oro X omnibus urbis partibus ih ςk orto clamore qui longius aberant, repentino tumultu perterriti, Cum hostem intra porta OSSO XiStimarent, Sese The womene oppido iecerunt MatreSfamiliae de muro vestem symPλ' argentumque iactabant et sectore nudo prominenteSpassis manibus obtestabantur RomanoS, ut sibi parcerent neu, sicut invarici fecissent, ne a mulieribus Auidem atque infantibus abstinerent; nonnullae de muris per A se manus demi Ssae sese militibus tradebant. Lucius Fabius, ibuti ilici centuri legioni VIII., quem inter suos eo die dixisse

Walis constabat eXCitari S AVaricenSibu Praemii neque commissurum, Ut riu NUiSquam murUm Scenderet, tres suos nactu manipulares atque ab iis sublevatus murum

ascendit ho ipse rursu Singulo CXceptan in murum extulit. The fiui Interim ii, qui ad alteram partem oppidi, ut Supra 4S b dis demonStraVimUS, munitioni AERUS AEOnUenerant, primo

receptui cani Al. 47, At hic he was, o ive an address.' Vatinius ae bene aesta aeceptui or his loose se of the supine e cecinit. might P. Verg. Aen. ix. 2 I contionatum The SS. have si fortuna permittitis uti

contionatus.' Momannys emenda quaeSitum Aenean.'

543쪽

50 3 DE BELLO GALLICO LIB. VII a CXaudito clamore, inde etiam crebris nuntiis incitati, and the oppidum a Romani teneri, praemiSSi equitibu magno fit,ing 'thea concurSU Contenderunt. Eorum ut quisque primus Om HS Venerat, Sub muro OnSistebat Suorumque pugnantium 3 numerum augebat Ouorum cum magna multitudo con-VCniSSOt, matreSfamiliae, quae paulo ante Romanis demur manu tendebant, suos obtestari et more Gallico paSsum capillum ostentare liberoSque in Conspectum Pro ferre coeperunt. Erat Romanis nec loco nec numero aequa contentiori simul et cursu et spatio pugnae defatigati non facile recentes atque integro SUStinebant. 4 CaeSar, cum iniquo loco pugnari hostiumque augeri Caesarcopias videret, praemetuen uix ad altum CXtium Σελ. , legatum, quem minoribu Castri praesidio reliquerat misit, ut cohortes e castri celeriter educeret et sub infimo colle ab dextro latere hostium con Stitueret, Ut, Si nostros loco depulsos vidisset, quo minus libere hostes inSequerentur, terreret. PSe paulum X eo loco cum legione progreSSUS, ubi OnStiterat, Ventum PugnaeeXSpectabat. 5 Cum acerrime comminus pugnaretur, hoStec loco et Panie numero, OStri Virtute confiderent subito sunt Aedui ' η'ς hy

vis ab latere nostris aperto, quos Caesar ab deXtra parte ance of thea alio ascensu manui distinendae Causa miserat. Hi similitudine armorum Vehementer OStro PertorrUCrunt, ac tametsi dextris umeris AEXSertis animadVertebantur, quod insigne pacatum esse consuerat, tamen id ipsum sui

fallendi causa milites ab hostibus actum Xistimabant. Eodem tempores Lucius Fabius centurio quique una Themurum ascenderant circumventi atque intersecti muro s4 4'

544쪽

C. IULII CAESARIS

50 3- Disastrous conclusion

soles his

praecipitabantur arcus Petronius, eiusdem legionis

Centurio, Cum Porta AEXCidere conatus esset, a multitudine oppressus ac sibi desperans multis iam vulneribus accepti manipularibu suis, qui illum secuti erant, quoniam,' inquit, Me Una vobiscum SerVar non POSSUm, VeStrae quidem certe Vitae prospiciam, quos cupiditate gloriae adductus in periculum deduxi. Vos data facultate vobis consulite. Simul in medios hostes irrupit duo 5busque interfectis reliquos a porta paulum Submovit. Conantibus auxiliari suis, frustra,' inquit, meae vitae SubVenire conamini, quem iam sanguis viresque deficiunt. Proinde abite, dum est facultas, vosque ad legionem recipite. Ita pugnans post paulum concidit ac SutS saluti fuit. NOStri, Cum undique premerentur, XLVI centurionibus 51 amissis deiecti sunt loco. Sed intolerantius Gallos insequente legio decima tardavit, quae pro Subsidio paulo aequiore loco Constiterat. Hanc rursus XIII. legionis cohorto CXCeperunt, quae e castris minoribus eductae cum ait, Sextio legato ceperant locum IUPOriorem. Legiones, ' ubi irimum planiciem attigerunt, infestis contra hostes signis constiterunt Vercingetorix ab radicibus collis suos intra munitiones reduxit. Eo die milites sunt paulo minus septingenti desiderati. Postero die Caesar contione advocata temeritatem 52 Cupiditatemque militum reprehendit, quod sibi ipsi iudicavissent, quo procedendum aut quid agendum Videretur, neque signo recipiendi dato constitissent neque ab tribunis militum legatisque retineri potuissent. EX et posuit, quid iniquitas loci posset, quid ipse ad Avaricum SenSiSSet, cum sine duce et sine equitatu deprehensis

545쪽

54 3 DE BELLO GALLICO LIB. VII 85 hostibus exploratam victoriam ii misisset, ne Parvum modo detrimentum in contentione propter iniquitatem loci accideret Ouanto opere eorum animi magnitudinem

admiraretur, quo non castrorum munitiones, non altitudo montis, non muru oppidi tardare potuisset, tanto opere licentiam arrogantiam qne rePrehendere quod luSse quam imperatorem de Victoria atque 'Nitin rerum Sentire Nistimarent; nec minus Se ab milite modestiam et continentiam quam Virtutem atque animi magnitudinem desiderare.'sa Hac habita contione et ad Xtremam orationem Onfirmatis militibus, ne ob hanc causam animo Ormo

Verentur neu, quod iniquitas loci attulisset, ii virtuti

hostium tribuerent, eadem de prosectione cogitanS, quae Aster offerante senserat, legione e caStri eduXit aciemque idoneo h loco constituit Cum Vercingetorix nihilo magis in into the

aequum locum descenderet, levi acto equestri proelio C. V.

3 atque secundo in castra Xercitum reduXit. Cum hoc idem postero die feciSset, satis ad Gallicam ostentationem minuendam militumque animos confirmandos tactum 4 existimans in Aeduos movit castra. Ne tum quidem insecutis hostibus tertio die ad flumen ElaVer pontes reficit eoque Xercitum traducit.

5 Ibi a Viridomaro atque Eporedorige Aeduis appet Viridolatus discit cum omni equitatu Litaviccum ad Sollici Eu hebes

tando Aeduos prosectum; opus esse ipsos antecedere deserta ad confirmandam civitatem. Etsi multis iam rebus perfidiam Aeduorum perspectam habebat atque horum discessu admaturari desectionem civitatis existimabat, tamen eo retinendos non constituit, ne aut inferre iniuriam videa retur aut dare timoris Iliquam suspicionem. Miscedenti-

546쪽

s86 C. IULII CAESARIS 54.3-bus his breviter sua in Aeduos merita eXposuit, quo et quam humiles accepisset, compulsos in oppida, multatos agris, omnibus ereptis Copiis, imposito stipendio, obsidi-bUS summa Cum contumelia eXtortis, et quam in fortunam quamque in amplitudinem deduxisset, ut non solum in pristinum statum redissent, sed omnium temporum dignitatem et gratiam antecessisse viderentur.' His datis mandatis eos ab se dimisit.

The . Edui Noviodunum erat oppidum Aeduorum ad ripas Ligeris 55 ih. .h. M OPPOrtuno loco IOSitum. Huc Caesar omnes obsides a

Galliae, frumentum, pecuniam Publicam, Suorum Atque eXercitu impedimentorum magnam partem contulerat;

huc magnum numerum equorum huius belli causa in s Italia atque Hispania coemtum miserat. Eo Cum Epore 4 dorix Viridomarusque venissent et de statin civitatis cognovissent, Litaviccum Bibracti ab Aeduis receptum, quod est oppidum apud eos maximae auctoritatis, Convictolitavim magistratum magnamque partem SenatuS ad eum Convenisse, legatos ad Vercingetorigem de pace et amicitia Concilianda publice missos, non praetermittendum tantum mommodum existimaverunt Itaque 5 intersectis Novioduni custodibus quique eo negotiandi

CRUS COnVenerant, Pecuniam atque equos inter Se partiti sunt obsides civitatum Bibracte ad magistratum deducendos curaverunt; oppidum, quod a Se teneri non posse iudicabant, ne Cui esset usui Romanis, incenderunt frumenti quod subito potuerunt navibus aveXerunt 8 reliquum flumine atque incendio corruperunt. Ipsi ex finitimis regionibus copias cogere, praesidia CustodiaSque ad ripas Ligeris disponere equitatumque omnibus locis iniciendi timoris causa ostentare coeperunt, Si ab re seu-

547쪽

57 1 DE BELLO GALLICO LIB. VII 87mentaria Romanos excludere aut adductos sinopia inio PrOUinciam Xpellere possent. Quam ad spem multum eo adiuvabat, quod Liger e nivibu Creverat, ut Omnino Vado non posse transiri Videretur.5 Quibus rebus cognitis Caesar maturandum sibi CenSuit, Caesar

si esset in perficiendis pontibus periclitandum, ut PriUS, h

a qUam Ssent maiores eo coactae Copiae, dimicaret Nam Liger. ut commutato consilio iter in ProVinciam converteret, Ut ne metu quidem necessario faciundum Xistimabat, cum

infamia atque indignitas rei et oppositus mons Cevenna viarumque dissicultas impediebat, tum maXime, quod abiuncto Labieno atque iis legionibus, qua Una mi Serat,3 Vehementer timebat. Itaque admodum magnis diurnis nocturnisque itineribus confecti contra omnium Pinio- nem ad Ligerem Venit Vadoque Per equites invento pro rei necessitate opportuno, ut brachia modo atque umeri ad sustinenda arma liberi ab aqua OSSO possent di S- posito equitatu, qui vim flumini refringeret, atque hosti bus primo Spectu perturbatis incolumem exercitum traduxit frumentumque in agri et pecori Copiam nactus repleto his rebus exercitu iter in Senones facere instituit. 5 Dum haec rapud Caesarem geruntur, Labienus e Labienus supplemento, quod nuper e Italia Venerat, reliCt Age Leses

GG. 6 2. ut ri motu uictem, M. Qui . . . refringeret Caesar&e The readi in the textris that recordihi employment of the same

his march into the Province a course it doW as a standin rule of the whichae di not thin ought neces an of a that when troops aresarii to e ahen even in se , he crossing river of any depti a Was prevented stom that, &c The line os cavato hould e stationed Constraction it . . . Converteret . . . bove to areah the force is theimpediebat find a parallel in Cic. current, and another belo Io inter-Rosc. m. 4 45I Di prohibeant cepi an soldier 'ho man have . . . t.' been carrie of thei leg by the abiuncto Labieno dative. Stream.

548쪽

C. IULII CAESARIS

dinci, ut esset impedimentis praesidio. cum quattuor legionibus Lutetiam proficiscitur est oppidum Parisiorum, quod positum est in insula fluminis Sequanae. Cuius adventu ab hostibus cognito magnae e finitimis ad acties of civitatibus copiae Convenerunt Summa imperii traditur 3 dehuk Camulogeno Aulerco, qui prope confectus aetate tamen propter Singularem scientiam rei militaris ad eum est honorem evocatus cum animadvertisset perpetuam CSSe paludem, quae influeret in Sequanam atque illum omnem locum magnopere impediret, hic consedit nostrosque transitu prohibere instituit. Labienus primo Vinea agere, cratibus atque aggerem Spaludem Yplere atque iter munire conabatur. Tostquam id dissicilius confieri animadvertit, silentio e castris tertia vigilia egreSSUS eodem, quo Venerat, itinere Metiosedum pervenit. Id est oppidum Senonum in insula Sequanae apositum, ut paulo ante de Lutetia diXimus Deprensis navibus circiter quinquaginta celeriterque Coniunctis atque eo militibus iniectis et rei novitate perterritis oppidaniS, quorum magna par erat ad bellum Vocata, Sine contentione oppido potitur Resecto ponte, quem Superioribus diebus hostes resciderant, Xercitum traducit et

secundo flumine ad Lutetiam iter sacere coepit. Hostes re Cognita a, iis, qui metiosedo sugerant. Lutetiam incendi pontesque eius oppidi rescindi iubent; ipsi praesaepti palude ad ripa. Sequanae e regione Lutetiae

contra Labieni CaStra conSidunt.

Lutetia

5B. I. Connori. A rare formfor the passive of conficio. Cp. Verg. Aen. v. II 6 Servius Sulpicius in Cic. ad Fam iv. I. a. otiosectum. Here and in the ther passages here this

549쪽

Iam Caesar a Gergovia discessisse audiebatur, iam de Labienus Aeduorum desectione et secundo Galliae motu rumore ges in asserebantur, Gallique in colloquiis interclusum itinere et dissiculties. Ligeri Caesarem inopia frumenti coactum in provinciam

a Contendisse confirmabant. Bellovaci autem desectione Aeduorum cognita, qui ante erant per se infideles, manuS cogere atque aperte bellum Parare coeperunt. Tum Labienus tanta rerum commutatione longe aliud sibi capiendum consilium, atque antea Senserat, intellegebat neque iam, ut aliquid acquireret proelioque hostes lacesseret, sed ut incolumem Xercitum Agedincum reduceret, cogitabat. Namque altera e parte BelloUaci, quae civitas in Gallia maximam habet opinionem Virtutis, in- Stabant, alteram Camulogenus parato atque inStructoeXercitu tenebat; tum legiones a praesidio atque impedimentis interclusas maXimum flumen iistinebat. Tantis subito difficultatibus obiectis ab animi virtute

auxilium petendum videbat. Sub vesperum consilio Convocato cohortatus, Ut Ca, is quae imperasset, diligenter industrieque adminiStrarent, naves, quas MetioSedo deduXerat, singulas requitibus Romanis attribuit et prima confecta vigilia quattuor millia passuum secundo flumine silentio progredi ibique se a X spectare iubet. Quinque cohortes, quas minime firmas ad dimicandum esse Xistimabat, Castris praesidio a relinquit; quinque eiusdem legionis reliquas de media nocte cum omnibus impedimentis adverso flumine magno tumultu proficisci imperat. Conquirit etiam lintreS; a magno sonitu remorum incitatas in eandem partem mittit. Ipse post paulo silentio egreSSUS cum

550쪽

am C. IULII CAESARIS eo.

tribus legionibus eum docum petit, quo naves appelli

iusserat.

Eo cum Sset Uentum, exploratores hostium, ut omni HI fluminis parte erant dispositi, inopinantes, quod magna subito erat coorta tempestas, ab nostri opprimuntur eXercitus equitatusque equitibus Romanis administranti λbUS, quo ei negotio praefecerat, Celeriter transmittitur. Uno re tempore sub lucem hostibus muntiatur, in castris Romanorum praeter consuetudinem tumultuari, et magnum ire agmen adverso flumine sonitumque remorum in eadem parte exaudiri et paulo infra milites navibus transportari. Quibus rebus auditis quod existi qmabant tribus locis transire legiones atque omne Perturbatos desectione Aeduorum sugam Parare, SuaS QUOQUE copias in tres partes distribuerunt Nam praesidio eraregion Castrorum relicto et parva manu Metiosedum Versus miSSa, quae tantum Progrediatur, quantum naUeSproceSSiSSent, reliqua Copias Contra Labienum duxerunt. He deseat Prima duce et nostri omnes erant transportati, et 2 hiid . ih hostium Cie Cernebatur Labienus milites cohortatus, a Caesar ut Suae Pristinae virtutis et secundiSSimorum proeliorum retinerent memoriam atque ipsum Caesarem, Cuius ductu Saepenumero hostes SuperaSsent, iraeSentem rudOSSO existimarent, dat signum proelii. Primo concursu a 3 deXtro cornu, ubi septima legio constiterat, hostes pelluntur atque in fugam coniciuntur; ab iniStro, quem locum duodecima legio tenebat, cum primi ordines hostium transfixi telis concidissent, tamen Cerrime relliqui resiStebant, ne dabat Suspicionem fugae quiSquam. Ipse 5 du hostium Camulogenus suis aderat atque eo Cohor-

SEARCH

MENU NAVIGATION