장음표시 사용
161쪽
tanta subito malacia ac tranquillitas exstitit, ut se ex aloco commOVere non possent. Quae quidem res ad 4 negotium conficiendum maXime fuit opportuna: nam 5 singulas nostri consectati expugnaverunt, ut perpaucae eX Omni numero noctis interventu ad terram perVenerint, cum ab hora fere quarta usque ad solis occaSum Pugnaretur. Quo proelio bellum Venetorum totiusque orae mari- 16 timae confectum eSt. Nam cum Omnis su enaest und 'iuVentUS, Omne8 etiam graVioris aetatis,
in quibus aliquid consilii aut dignitatis
fuit, eo conVenerant, tum, naVium quod ubique fuerat, in unum locum coegerant; quibus amissis reliqui 3 neque quo Se reciperent, neque quemadmodum ΟΡ-pida defenderent, habebant. Itaque Se Suaque omnia Caesari dediderunt. In quos eo gravius Caesar Vin- qdicandum statuit, quo diligentius in reliquum tempus a barbaris ius legatorum conservaretur. Itaque omni
Senatu necato reliquos sub corona Vendidit. 17-19. SABINUS AMONG ΤΗE VENELLI.
Dum haec in Venetis geruntur, Quintus Titurius 1
acceperat, in fines Venellorum pervenit. His praeerat a Viridovix ac summam imperii tenebat earum Omnium civitatum, quae defecerant, ex quibu8 eXercitum magnaSque copias coegerat; atque his paucis diebus 3 Aulerci Eburovices Lexoviique senatu suo interfecto, quod auctores belli esse nolebant, portas clauserunt seque cum Virido Vice coniunxerunt; magnaque prae- Α
162쪽
698terea multitudo undique ex Gallia perditorum hominum latronumque conVenerat, quos Spes praedandi studiumque bellandi ab agricultura et cotidiano la-3 bore reVocabat. Sabinus idoneo omnibus rebus loco castris sese tenebat, cum Viridovix contra eum duum milium spatio consedisset cotidieque productis copiis pugnandi potestatem faceret, ut iam non Solum hostibus in contemptionem Sabinus veniret, sed etiam nostrorum militum vocibus nonnihil carperetur; tan-6 tamque opinionem timoris praebuit, ut iam ad vallum 7 castrorum hostes accedere auderent. Id ea de causa faciebat, quod cum tanta multitudine hostium, praesertim eo abSente, qui summam imperii teneret, nisi aequo loco aut opportunitate aliqua data legato dimicandum non existimabat.18 Hac confirmata opinione timoris idoneum quendam Indueestheenenis hominem et callidum delegit, Gallum, ex
et Huic magnis praemiis pollicitationibusque persuadet, uti ad hostes transeat, et, quid fieri Velit, edocet. a Qui ubi pro perfuga ad eos Venit, timorem Romanorum proponit, quibus angustiis ipse Caesar a Venetis 4 prematur, docet, neque longius abesse, quin proXima
nocte Sabinus clam ex castris exercitum educat et ad
5 Caesarem auxilii ferendi causa proficiscatur. Quod
ubi auditum est, conclamant omneS, OeeaSionem negotii bene gerendi amittendam non esse, ad castra 6 iri oportere. Multae res ad hoc consilium Gallos hortabantur: superiorum dierum Sabini cunctatio,
perfugae confirmatio, inopia cibariorum, cui rei parum diligenter ab iis erat proVisum, spes Venetici belli,
163쪽
et quod fere libenter homines id, quod Volunt, credunt. His rebus adducti non prius Virido
vicem reliquosque duces ex concilio dimittunt, quam ab his sit concessum, arma uti capiant et ad castra contendant. Qua re concessa laeti, ut explorata Victoria, Sarmentis Virgultisque collectis, quibus fossas Romanorum compleant, ad castra pergunt. LocuS erat castrorum editus et paulatim ab imo 19 acclivis circiter pasSuS mille. Hus magno titte, ιν curSu contenderunt, ut quam minimum spatii ad se colligendos armandosque Romanis daretur, exanimatique perVenerunt. Sabinus suos hor- atatus cupientibus signum dat. Impeditis hostibus 3 propter ea, quae ferebant, onera, subito duabus portis eruptionem seri iubet. Factum est opportunitate loci, hostium inscientia ac defetigatione, virtute militum et Superiorum pugnarum eXercitatione, ut ne unum quidem nostrorum impetum ferrent ac statim terga Verterent. Quos impeditos integris viribus 4 milites nostri consecuti magnam numerum eorum occiderunt ; reliquos equites consectati paucos, qui eX fuga eVaserant, reliquerunt. Sic uno tempore et 5
de navali pugna Sabinus et de Sabini victoria Caesar
certior factus est, civitatesque omnes se statim Titurio dediderunt. Nam ut ad bella suscipienda 6 Gallorum alacer ac promptus est animus, Sic mollis ac minime resistens ad calamitates perferendas mens
164쪽
74 CIRASSUS IN PENIL, BUT GOTORIOUS. iiii.
20 Ε0dem fere temp0re Publius Crassus, cum in
He metro, es Aquitaniam pervenisset, quae PR , ut
bushes, et multitudine hominum eX tertia parte Galliae est aestimanda, cum intellegeret, in iis locis sibi bellum gerendum, ubi paucis ante annis LuciuSValerius Ρraeconinus legatus eXercitu pulso interfectuS e8set, atque unde Lucius Mallius proconsul impedimentis amissis profugisset, non mediocrem Sibia diligentiam adhibendam intellegebat. Itaque re semmentaria provisa, auXiliis equitatuque comparato, multis praeterea viris fortibus Tolosa et Narbone, quae sunt civitates Galliae provinciae finitima0 his regionibu8, nominatim evocatis in Sotitiatum fines 3 exercitum introduxit. Cuius adventu cognito, Sontiates magnis copiis coactis equitatuque, quo plurimum Valebant, in itinere agmen nostrum adorti 4 primum equeStre proelium commiserunt, deinde, equitatu Suo pulso atque insequentibus nostris, subito pedestres copias, quas in convalle in insidiis collo caVerant, OStenderunt. Hi nostros disiectos adorti
21 Pugnatum est diu atque acriter, cum Sontiates but stiter 'ἐρeὸ δ' eri0ribus Victoriis freti in sua virtut6 totius Aquitaniae salutem P0Sitnm Dym RHOV- tarent, nostri autem, quid Sine imperatore et sine reliquis legionibus adulescentulo duce efficere possent, pei Spici cuperent: tandem consectia vulneribus hostes terga Vertere. Quorum magno
165쪽
numero interfecto Crassus ex itinere oppidum SOΠ- B. C.
tiatum oppugnare coepit. Quibus fortiter resi8te11- 3tibus, Vineas turresque egit. Illi alias eruptione temptata, alias cuniculis ad aggerem VineaSque actiS, cuius rei sunt longe peritissimi Aquitani, propterea quod multis locis apud eos aerariae Structuraeque Sunt, ubi diligontia nostrorum nihil his rebus prosci posse intelleXerunt, legatos ad Crassum mittunt, Seque in deditionem ut recipiat, petunt. Qua re impetrata arma tradere iussi faciunt. Atque in ea re omnium nostrorum intentis animis, 22 alia ex parte oppidi Adi tui nu , qVi udo Asub sor
summam imperii tenebat, cum DC deta t/eo diatunnu8
votis, quos illi soldurios appellant, quorum haec est a condicio, uti omnibus in vita commodis una cum iis fruuntur, quorum Se amicitiae dediderint, si quid his
per Vim accidat, aut eundem casum una ferant aut sibi mortem consciscant; neque adhuc hominum 3 memoria repertuS eSi qui8quam, qui eo interfecto, cuius se amicitiae deVOViSSet, mori recusaret: cum qhis Adiatunnus eruptionem facere conatuS, clamore ab ea parte munitionis sublato, cum ad arma milites concurrissent Vehementerque ibi pugnatum e8Set, repulsus in oppidum tamen, uti eadem deditionis condicione uteretur, ab Crasso impetraVit. Armis obsidibusque acceptis Crassus in fines Voca- 23tium et Tarusatium profectuS eSt. Tum The m oundino a
Vero barbar1 commot1, quod OΡΡΙdum et forces, natura loci et manu munitum paucis diebus, quibus eo Ventum erat, expugnatum cognoVerant, legatos quoque Versum dimittere, coniurare, obsides inter
166쪽
76 ORASSUS RESOLVES TO OFFER BATTLE. III.
6983 Se dare, copias parare coeperunt. Mittuntur etiam ad eas civitates legati, quae sunt citerioris Hispaniae finitimasi Aquitaniae: inde auXilia duceSque arceS-4 Suntur. Quorum ad Ventu magna cum auctoritate et magna cum hominum multitudine bellum gereres conantur. Duces Vero ii deliguntur, qui una cum Quinto Sertorio omnes annOS fuerant Summamque 6 scientiam rei militaris habere existimabantur. Hi consuetudine populi Romani loca capere, caStra munire, commeatibus nostros intercludere instituunt.
Quod ubi Crassus animadvertit, suas copiaS propter exiguitatem non facile diduci, hostem et vagari et vias obsidere et castris satis praesidii relinquere, ob
eam cauSam minuS commode frumentum commeatumque sibi supportari, in dies hostium numerum augeri, non cunctandum eXistimaVit, quin pugna decertaret. Hac re ad consilium delata, ubi omnes idem sentire intellexit. posterum diem pugnae constituit.
24 Prima luce productis omnibus copiis duplici
αnd to to eui in acie instituta, auXiliis in mediam aciem
et exspectabat. Illi, etsi propter multitudinem et veterem belli gloriam paucitatemque Π0Strorum Se tuto dimicaturos existimabant, tamen tutius eSSe arbitrabantur, obsessis viis commeatu intercluSO Sine ullo vulnere victoria potiri, et, si propter inopiam rei frumentariae 3 Romani sese recipere coepissent, impeditos in agmineot sub sarcinis infirmiore animo adoriri cogitabant. 4 Hoc consilio probato ab ducibuS, productis Roman-5 orum copii S, SeSe castriS tenebiant. Hac re perspecta
167쪽
CraSSUS, cum Sua cunctatione atque opinione timoris hostes nostros milites alacriores ad pugnandum esse-ciSSent, atque omnium VoceS audirentur, eXSpectari diutius non oportere, quin ad caStra iretur, cohortatus suos, omnibus cupientibus ad hostium castra contendit. Ibi cum alii fossas complerent, alii multis telis con- 25
pellerent, auxiliaresque,quibus ad pugnam tarnon multum Crassus confidebat, lapidibus . QVs,ter. telisque subministrandis et ad aggerem cespitibus comportandis speciem atque opinionem pugnantium praeberent, cum item ab hostibus constanter ac non timide pugnaretur telaque ex loco Superiore missa non frustra acciderent, equites circumitis hostium castris Crasso a renuntiaVerunt, non eadem esse diligentia ab decumana porta caStra munita facilemque aditum habere. Crassus equitum praefectos cohortatus, ut mag- 26nis praemiis pollicitationibusque suos excitarent, quid fieri velit, ostendit. Illi, ut erat imperatum, adductis iis cohortibus, quae praesidio castris relictae intritae ab labore erant, et longiore itinere circumductis, ne eX hostium caStri S conSpici poSSent, Omnium oculis mentibusque ad pugnam intentis, celeriter adeas, quaS diXimVS, munitiones pervenerunt atque his aprorutis prius in hostium caStris conStiterunt, quam plane ab his Videri aut, quid rei gereretur, cognosci posset. Tum Vero clamore ab ea parte audito nostri redintegratis viribus, quod plerumque in spe Victoriae
accidere consueVit, acrius impugnare coeperunt. Hostes sundique circumventi desperatis omnibus rebus Se per
168쪽
A. U. C. mun1tioneS deicere et fuga Salutem petere intenderunt. 6 Quos equitatus apertissimi S campiS conSectatuS, ex milium L numero, quae ex Aquitania Cantabrisque convenisse conStabat, ViX quarta parte relicta, multa nocte se in caStra recipit. 27 Hac audita pugna maxima pars Aquitaniae The orereter νατι Sese CraSSO dedidit obsidesque ultro
Bigerriones, Ptianii, Vocates, Tarusate8, Elusates, a Gates, Ausci, Garumni, Sibugates, Coc08ateS ; paucae ultimae nationes anni tempore consSae, quod hiems suberat, hoc facere negleXerunt.
28 Eodum fere tempore Caesar, etSi prope eXacta
These tribes pelire iam aeStaS erat, tamen, quod omni
rant, qui in armi8 eSSent neque ad eum umquam togatos de pace misissent, arbitratus, id bellum celeriter confici posse, eo eXercitum adduxit; qui longe alia ratione ac reliqui Galli bellum gerere coeperunt. a Nam quod intellegebant, maXima8 natione8, quae proelio contendi8Sent, pulSRS Superata Sque eSSe, continentesque silvaS ac paludeS habebant, eo Se suaque 3 omnia contulerunt. Ad quarum initium silvarum cum Caesar perVeni SSet caStraque munire instituisset, nequo hostis interim Visus e88et, dispersis in opere nostris, subito ex omnibu8 partibu8 Silvae evolaverunt et in n0stros impetum fecerunt. NoStri coleriter arma
169쪽
interfectis longius impeditioribus lovis secuti pineos ex suis deperdiderunt. Reliquis deinceps diebus Caesar Silvas cae- 29 dero instituit et, ne quis inermibu' o. iam reted by imprudentibusque militibus ab latere
impetus fieri po8Set, Omnem eum materiam, quae erat caeSa, conVerSam ad hostem collocabat et pro vallo ad utrumque latu S eXStruebat. Incre- adibili celeritate magno spatio paucis diebuS confecto, cum iam pecu8 atque eXtrema impedimenta ab nostris tenerentur, ipsi den8iores silvas peterent, eiusmodi sunt tempestates con Secutae, uti OpUS neceSSario intermitteretur et continuatione imbrium diutius sub pelli bus milites contineri non possent. Itaque VaStati8 3Omnibus eorum agris, Vicis aedisciisque incensis Caesar exercitum reduxit et in Aulercis LeXoviisque, reliquis item civitatibus, quae proxime bellum fecerant. in hibernis collocaVit.
170쪽
C. IULI CAESARIS DE BELLO GALLICO
1 EA, quae secuta est, hieme, qui fuit annus Gneo The Vripue, and P mPstio, Mureo Crasso consulibus,
tne si bi- magna cum multitudine hominum flumen Rhenum transierunt non longe a mari, quo Rhenusa influit. Causa transeundi fuit, quod ab Suebis complures annos exagitati bello premebantur et agricultura 3 prohibebantur. Sueborum gens est longe maXima et mnnesis V ιλή bditi O8i88imn Geminorum omnium. q)i- Hi centum pagos habere dicuntur, eX quibus quotannis singula milia armatorum bellandis causa ex finibus educunt. Reliqui, qui domi manserunt, se atque illos alunt; hi rursus in vicem anno 6 post in armis sunt, illi domi remanent. Sic neque agricultura nec ratio atque usus belli intermittitur.