장음표시 사용
181쪽
tibus ad eum legati veniunt; quibus pacem atque amicitiam potentibus liberaliter respondit obsidesque ad so adduci iubet. Sugambri ex eo tempore, qquo pons institui coeptus est, fuga comparata hortantibus iis, quos ex Tencteris atque Usipetibus
apud se habebant, finibus suis eXce8Serant Suaque omnia exportaVerant Seque in solitudinem ac silvas abdiderant. Caesar paucos dies in eorum finibus moratus omni-1:bus vidis aedificiisque incensiS frument' o. ων, ω iatriis isque succisis se in fines Ubiorum recepit, a
atque iis auxilium suum pollicitus, si ab
Suebis premerentur, haec ab iis cognovit: t0 ut. SuebOS, posteaquam per eXploratores pontem fieri comperiSSent, more suo concilio habito nuntios in omnes partes dimisi88e, ut de oppidis demigrarent, liberos, uxores suaque omnia in SilVis deponerent, atque OmneS, qui arma ferre possent, unum in locum convenirent: hunc esse delectum medium fere regionum 3 earum, quas Suebi obtinerent; hic Romanorum ad- Ventum exspectare atque ibi decertare constituisse. Quod ubi Caesar comperit, omnibus rebus iis con-4fectis, quarum rerum caUSa traducere exercitum
constituerat, ut Germanis metum iniceret, ut Sugambros ulcisceretur, ut Ubiose obsidione liberaret, diebus omnino decem et octo trans Rhenum consumptis, satis et ad laudem et ad utilitatem profectum arbitratus, se in Galliam recepit pontemque rescidit.
182쪽
699 Cc. 20-36 CAESAR'S FIR ST INVASION OF BRΙΤΑΙΝ. 20 Exigua parte aestatis reliqua Caesar, etsi in his locus, triesto stet in- quod OImnis Gallia ad septentrionos
Britanniam proficisci contendit, quod omnibus fere Gallicis bullis hostibus nostris inde subministrata auxilia intellegobat et, si tempus anni ad bellum
a gerendum desceret, tamen magno sibi usui fore arbitrabatur, si modo insulam adi 88et, et genuS hominum perspeXi8Set, loca, portuS, aditUS cognoVisset; quae omnia fere Gallis erant incognita. 3 Neque enim temere praeter mercatores illo adit quisquam, neque iis ipsis quicquam praeter oram maritimam atque eas regione8, quae Sunt contra 4 Gallias, notum est. Itaque Vocatis ad se undique mercatoribus, neque quanta eSSet insulae magnitudo, neque quae aut quantae nationeS incolerent, nequo quem usum belli haberent aut quibus institutis uterentur, neque qui essent ad maiorum navium multitudinem idonei portus, reperire poterat. 21 Ad haec cognoscenda, priusquam periclum faceret, Re senas on ς. idoneum e8Se arbitratus Gaium Volua a Senum cum navi longa praemittit. Huiu αδtου-μVt, mandat, ut exploratis omnibus rebus ad 3 Se quam primum reVertatur. IpSe cum omnibus copiis in Morinos proficiscitur, quod inde erat brevissimus 4 in Britanniam traiectus. Huc naVeS undique ex finitimis regionibus et, quam Superiore aestate ad Venuticum bellum effecerat claSSem, iubet convenire. 3 Interim consilio eius cognito et per mercatores
183쪽
perlato ad Britannos, a compluribus insulae civita- B. tibus ad eum legati Veniunt, qui pol liceantur obsides dare atque imperio ,- ' bisap0puli Romani obtemperare. Quibus CommyVβ- 6 auditis, liberaliter pollicitus hortatusque, ut in ea sententia permanerent, eos domum remittit et cum iis una Commium, quem ipse Atrebatibus superatis regem ibi constituerat, cuius et Virtutem et consilium probabat et quem sibi fidelem esse arbitrabatur, cuiusque auctoritas in his regionibus magni habebatur, mittit. Huic imperat, qua S possit, adeat civi- 8tates horteturque, ut populi Romani fidem Sequantur,
seque celeriter eo Venturum nuntiet.
Volusenus perspectis regionibus omnibus 9 quantum ei facultatis dari potuit, qui navi egredi ac se barbaris committere non auderet, quinto die ad Caesarem revertitur, quaeque ibi perspexisset, renuntiat. Dum in his locis Caesar navium parandarum 22 causa moratur, ex magna Parte Morino Enim Pori trarum ad eum legati Venerunt, qui se desuperioris temporis conSilio excuSarent, quod homines barbari et nostrae consuetudinis imperiti bellum populo Romano feci8Sent, Seque ea, quae imperaSSet, facturos pollicerentur. Hoc sibi Caesar satis opportune accidisse arbitratus, quod neque post tergum hostem relinquere volebat neque belli gerendi propter anni tempus facultatem habebat neque has tantularum rerum Occupationes Britanniae anteponendas iudicabat, magnum iis numerum obsidum imperat. Quibus adductis eos in fidem recepit. 3
184쪽
quod satis esse ad duas transportandas legiones existimabat, quod praeterea naVium longarum habebat,4 quaestori, legatis praefectisque distribuit. Huc accedebant XVIII onerariae naVeS, quae eX eo loco ab milibus passuum VIII Vento tenebantur, quo minus in eundem portum Venire possent: has equitibus distri-5 buit. Reliquum exercitum Quinto Τiturio Sabino otLucio Aurunculeio Cottae legatis in Menapios atque in eos pagos Morinorum, ab quibus ad eum legati non 6 venerant, ducendum dedit; Publium Sulpicium
Rufum legatum cum eo praesidio, quod Satis esse arbitrabatur, portum tenere iuSSit. 23 His constitutis rebus nactus idoneam ad naVigan-Ηecrosses: Retture dum tempestatem tertia fere vigilia solvit
2 gredi et naves conscendere et se sequi iussit. A quibus cum paulo tardius esset administratum, ipse hora circiter diei quarta cum primis navibus Britanniam attigit atque ibi in omnibus collibus eXpositas 3 hostium copias armatas conspexit. Cuius loci haec erat natura, atque ita montibuS anguStis mare conrtinebatur, uti ex locis superioribus in litus telum 4 adigi posset. Hunc ad egrediendum nequaquam ido Deum locum arbitratus, dum reliquae naVeS eo convenirent, ad horam nonam in ancoriS eXSpectavit. 5 si, thilotiosi, Interim i istis tribunisque militum con to ki3 cor. vocatis, et quae ex VoluSeno cognosset et quae fieri vellet, ostendit monuitque, ut rei militaris ratio. maXime ut maritimae res postularent, ut quae celerem atque instabilem motum haberent,
185쪽
ad nutum ut ad tempus omnes res ab iis administrarentur. His dimissis et Ventum et aestum uno 6 tempore nactu8 Secundum, dato signo et sublatis ancoris circiter milia passuum septem ab eo loco progreSSUS, aperto ac plano litore naVes constituit. At barbari, consilio Romanorum cognito, praemisso 2 equitatu et essedariis, quo plerumque Di dulcies of
copiis subsecuti nostros navibus egredi prohibebant. Erat ob has causas summa difficultas, quod naves apropter magnitudinem ni Si in alto constitui non poterant, militibus autem ignotis locis, impeditis manibus, magno et graVi onere armorum oppressis simul et do navibus desiliendum et in fluctibus consistendum et cum hostibus erat pugnandum, cum illi aut ex 3 arido aut paulum in aquam progreSSi omnibus membris expeditis, notissimis locis audacter tela conicerent et equos insuefactos incitarent. Quibus rebus nostri 4 perterriti atque huius omnino generis pugnae imperiti non eadem alacritate ac Studio, quo in pedestribus uti proeliis conSuerant, utebantur. Quod ubi Caesar animad Vertit, naVes longas, quarum 26 et species erat barbaris inuSitatior et oestueties. motus ad usum expeditior, paulum removeri ab onerariis navibus et remis incitari et ad latus apertum hostium constitui atque inde fundis, Sagittis, tormentis hostes propelli ac submoVeri iu88it; quae res magno usui nostris fuit. Nam et navium figura et a remorum motu et inu8itato genere tormentorum permoti barbari constiterunt ac paulum modo pedem retulerunt. Atque nostris militibus cunctantibus, a
186쪽
699 minime propter altitudinem maris. qui decimae R uis stetion l*gi Di. Huitrem ferebat, contestatus recidio α. 16 4 ut ea re8 legioni feliciter eveniret, temon. Desilite,'' inquit, milites, nisi vultis aquilam hostibus prodere: ego certe meum reipub- licae atque imperatori ossicium praestitero.' Hoc cum Voce magna diXi8Set, Se ex nini proiecit atques in hostes aquilam ferre coepit. Tum nostri cohortati
inter se, ne tantum dedecus admitteretur, universi 6 ex navi desiluerunt. Hos item ex proXimis navibus cum conSpeXiSSent, Subsecuti hostibus appropinquarunt. 26 Pugnatum est ab utrisque acriter. Nostri tamen, Di euit position quod neque ordines Semare neque firmiter
signis occurrerat, Se aggregabat, magnopere pertura babantur; hostes Vero, notis Omnibus vadis, ubi ex litore aliquos singulares ex navi egredientes conspexerant, incitatis equis impeditos adoriebantur, a plures paucos circumsistebant, alii ab latere aperto in universos tela coniciebant. Quod cum animadvertisset Caesar, scapha8 longarum naVium, item speculatoria navigia militibus compleri iussit et, quos laborantes conspexerat, his subsidia submittebat. 5 Nostri, simul in arido constiterunt, suis omnibus consecutis in hostes impetum fecerunt atque eos in fugam dederunt, neque longi HS pr0Sequi potuerunt, quod equites curSum tenere atque insulam capere non potuerant. Hoc unum ad pristinam fortunam
187쪽
Η0Stes Pr0elio Superati, simul atque se ex fuga 27 receperunt, Statim ad CaeSarem legatos de pace miserunt; obSides daturOS, quaeque imperasset, facturos polliciti sunt. imsoδρε k03t G. Una cum his legatis Commius Atrebas Venit, quem et supra demonstraVeram a Caesare in Britanniam praemissum. Hunc illi e navi egre88um, cum ad e08 3 oratoris modo Caesaris mandata deferret, comprehenderant atque in vincula coniecerant; tum proelio sacto remiserunt. In petenda pace eius rei culpam in multitudinem coniecerunt et, propter imprudentiam ut ignosceretur, peti Verunt. Caesar queStus, quod, scum ultro in continentem legatis missis pacem ab se petissent, bellum sine causa intulissent, ignoscere imprudentiae dixit obsidesque imperavit; quorum illi 6 partem statim dederunt, partem ex longinquioribus locis arcessitam paucis diebus sese daturos dixerunt. Interea suos remigrare in agr0S iuSSerunt, principeSque 1 undique convenire et se ciVitatesque suas Caesari
His rebus pace confirmata, post diem quartum, 28
quam est in Britanniam Ventum, naVeS A storm prevenis
XVIII, de quibus Supra demonStratum ἰαndino, est, quae equites SuStulerant, ex Superiore portu leni vento solverunt. Quae cum appropinquarent di Britanniae et ex castris Viderentur, tanta tempestas subito coorta est, Ut nulla earum curSum tenere pOS-set, sed aliae eodem, unde erant profectae, referrentur, aliae ad inferiorem partem inSulae, quae est propius solis occasum, magno Sui cum periculo, deicerentur; quae tamen ancoris iactis cum fluctibus complerentur, 3
188쪽
necessario ad Versa nocte in altum profectae continentem petierunt. 29 Eadum nocte accidit, ut esset luna plena, qui and severety dα- dieS maritimos aestus maXimos in Oc0-
a incognitum. Ita uno tempore et longaS DRVeS, quibus Caesar exercitum transportandum cura Verat quasque in aridum SubduXerat, aeStUS compleVerat, et onerarias, quae ad ancoras erant deligatae, tempestas amictabat, neque ulla nostris facultas aut adminis-3 trandi aut auxiliandi dabatur. Compluribus navibus Me --ν tia st ti8 reliqua e Cum eSSent funibus, ancoris Rom*R-- reliquisque armamentis amissis ad navigandum inutiles, magna, id quod nece8Se erat accidere,4 totius eXercitus perturbatio facta est. Neque enim times erant aliae, quibuS reportari po8Sent, et omnia deerant, quae ad reficiendas naVeS erant HSui, et, quod omnibus constabat, hiemari in Gallia oportere, fru- montum his in locis in hiemem prOViSum non erat.
30 Quibus rebus cognitis principes Britanniae qui post
The nretive chielsa proelium ad CaeSarem conVenerant, inter
mentum Romanis deesse intellegerent et paucitatem militum ex castrorum eXiguitate cognOScerent, quae hoc erant etiam angustiora, quod sine impedimentis a Caesar legiones transportaverat, Optimum factu esse duxerunt, rebellione facta frumento commeatuque nostros prohibere et rem in hiemem producere, quod his superatis aut reditu interclusis neminem postea bolli inferondi causa in Britanniam transiturum confidebant. Itaque rursus coniuratione facta paulatim ex
189쪽
castris discedere ac suos clam ex agri S deducere coep- B. C
At Caesar, etsi nondum eorum consilia cognoverat, δὲ
eo, quod obsides dare intermiserant, fore id, quod accidit, suspicabatur. Itaque ad omnes a casus subsidia comparabat. Nam et frumentum ex agris cotidie in castra conferebat et, quae graViSSime affictae erant naVes, earum materia atque aere ad reliquas reficiendas utebatur et, quae ad eas res erant usui, ex continenti comportari iubebat. Itaque, cum a summo studio a militibus administraretur, XII navibus amissis, reliquis ut navigari commode posset, effecit. Dum ea geruntur, legione ex consuetudine una fru- 32 mentatum mi8Sa, quae appellabatur Septima, neque ulla ad id tempus belli suspicione interposita, cum pars hominum in agris remaneret, pars etiam in caStra Ventitaret, ii, qui pro portis castrorum in statione erant, CaeSari nuntiaVerunt, pul-Verem maiorem, quam con Suetudo ferret, in ea parte
videri, quam in partem legio iter fecisset. Caesar id, a quod erat, Suspicatus, aliquid novi a barbaris initum
consilii, cohortes, quae in Stationibu8 erant, secum in eam partem proficisci, eX reliquis duas in stationum cohortes Succedere, reliquas armari et confestim sese subsequi iussit. Cum paulo longius a caStri S prO- 3 cessisset, suos ab hoStibus premi atque aegre sustinere et conferta legione ex omnibus partibus tela conici animadvertit. Nam quod omni ex reliquis partibus 4 demesso frumento pars una erat reliqua, Suspicatili OStes, huc DOStroS eSSe Venturos, noctu in silvis
190쪽
699 ue delituerant; tum dispersos depositis armis in metendo occupatos subito adorti, paucis interfectis reliquos incertis ordinibus perturbaverant, Simul equitatu atque essedis circumdederant. 33 Genus hoc est ex essedis pugnae. Primo per omneSMo ofusi, tia P V 08 Perequitini et tela coniciunt atque
ordines plerumque perturbant, et cum Se inter equitum turmaS in Sinumerunt, ex essedis desiliunt et pedibus a proeliantur. Aurigae interim paulatim ex proelio excedunt atque ita currus collocant, ut, si illi a multitudine hostium premantur, expeditum ad SHOS receps tum habeant. Ita mobilitatem equitum, stabilitatem peditum in proeliis praestant, ac tantum usu cotidiano et exercitatione essiciunt, uti in declivi ac praecipiti loco incitatos equos sustinere et brevi moderari ac flectere et per temonem percurrere et in iugo insistere et so inde in currus citissime recipere conSuerint. 34 Quibus rebus perturbatis nostris noVitate pugnae
. comes up a d tempore opportunissimo Caesar auxilium
st stiterunt, nostri se eX timore receperunt. Quo facto ad lacessendum et ad committendum proelium alienum esse tempus arbitratu8 suo se loco continuit et brevis tempore intermisso in castra legiones reduxit. Dum me Britona geruntur, nostris omnibus occupatis, reliqui, disceSSerunt. 4 Secutae sunt continuos complures dies tempestates, quae et nostros in caStris continerent et 3 hostem a pugna prohiberent. Interim barbari nuntios in omnes partes dimiserunt paucitatemque nostrorum