장음표시 사용
271쪽
ab se Salutem accipere Videantur. Haec ut intellega- 8tis,' inquit, a me sincere pronuntiari, audite Romanos milites. '' Ρroducit servos, quos in pabulatione paucis 9 ante diebus eXceperat et fame Vinculisque excruciaverat. Hi iam ante edocti, quae interrogati pronuntia- Iorent, milites se esse legionarios dicunt; fame et inopia adductos clam ex castris exisse, si quid frumenti aut pecoris in agris reperire possent; Simili omnem exer- IIcitum inopia premi, nec iam VireS Suffcere cuiuSquam nec ferre operis laborem posse; itaque Statuisse imperatorem, Si nihil in oppugnatione oppidi profecissent, triduo eXercitum deducere. Haec,' inquit, Ia a me, Vercingetorix, beneficia habetis, quem proditionis insimulatis ; cuius opera Sine VeStro Sanguine tantum exercitum Victorem fame consumptum Videtis; quem turpiter se ex fuga r ipientem ne qua ciVitas suis finibus recipiat a me prOVisum eSt. Conclamat omnis multitudo et suo more armis 21
concrepat, quod facere in eo conSHerunt, Resolve to sensi
esse Vercingetorigem ducem, nec de eius fide dubitandum, nec maiore ratione bellum administrari posse. Statuunt, ut X milia hominum delecta ex omnibus a copiis in oppidum mittantur, nec s0lis Biturigibus scommunem salutem committendam censent, quod paene in eo, si id oppidum retinuiSSent, Summam Victoriae constare intellegebant. Singulari militum nostrorum Virtuti consilia cu- 22 iusque modi Gallorum occurrebant, ut eSt summae genus sollertiae atque ad omnia imitanda et efficienda, quae ab quoque tra-
272쪽
VII. A. U. C. a duntur, aptiSSimum. Nam et laqueis falces avertebant, quaS, cum deStinaverant, tormentis introrsus reducebant, et aggerem cuniculis subtrahebant, eo scientius, quod apud eos magnae sunt ferrariae atque
omne genuS cuniculorum notum atque USitatum eSt. 3 Totum autem murum ex omni parte turribus con-4 tabulaverant atque has coriis inteXerant. Tum crebris diurnis nocturnisque eruptionibus aut aggeri ignem inferebant aut milites occupatos in opere adoriebantur et nostrarum turrium altitudinem, quantum has coti-5 dianus agger eXpreSSerat, commiSSi S Suarum turrium malis adaequabant et apertos cuniculos praeusta et praeacuta materia et pice fervefacta et maXimi ponderis SaXis morabantur moenibusque appropinquare
prohibebant. 23 Muri autem omnes Gallici hac fere forma sunt. Trabes directae perpetuae in longitudinem paribus intorvallis distantes inter se binos pedes, in solo
a collocantur. Hae revinciuntur introrsus et multo aggere VeStiuntur, ea autem, quae diximus, intervallas grandibus in fronte saxis effarciuntur. His collocatis et coagmentatis alius insuper ordo additur, ut idem illud intervallum servetur neque inter Se contingant trabes, sed paribus intermissae spatiis singulae singulis 4 saxis interiectis arte contineantur. Sic deinceps omne Opus conteXitur, dum iusta muri altitudo expleatur.5 Hoc cum in speciem varietatemque Opus deforme non est alternis trabibus ac saXis, quae rectis lineis suos ordines Servant, tum ad utilitatem et defensionem urbium summam habet opportunitatem, quod et ab incendio lapis et ab ariete materia defendit, quae per-
273쪽
petuis trabibus pedes quadragenos plerumque intro SUS reVincta neque perrumpi neque distrahi potest. His tot rebus impedita oppugnatione, milites, cum 24 toto tempore frigore et assiduis imbribus tardarentur,
tamen continenti labore omnia haec superaverunt et diebus XXV aggerem latum pedes CCCXXX, altum pedeS LXXX exstruXerunt. Cum is murum hostium a paene contingeret et CaeSar ad opus consuetudineeXcubaret militesque hortaretur, ne quod omnino tempus ab opere intermitteretur, paulo ante tertiam vigiliam est animad Versum, fumare aggerem, quem 3 cuniculo hostes succenderant, eodemque tempore toto muro clamore sublato duabus portis ab utroque latere
turrium eruptio fiebat. Alii faces atque aridam materiem de muro in aggerem eminus iaciebant, picem reliquasque res, quibus ignis excitari potest, fundebant, ut, quo primum curreretur aut cui rei ferretur auxilium, Vix ratio iniri posset. Tamen, squod instituto Caesaris semper duae legiones pro castris excubabant pluresque partitis temporibus erant in opere, celeriter factum est, ut alii eruptionibus
resisterent, alii turres reducerent aggeremque intem Scinderent, Omni8 Vero ex castris multitudo ad restinguendum concurreret.
Cum in omnibus locis consumpta iam reliqua parte 26
noctis pugnaretur Semperque hostibus spes victoriae redintegraretur, eo magis, quod deustos pluteos turrium videbant nec facile adire apertos ad auxiliandum animadvertebant, Semperque ipsi recentes de-DSsis succederent omnemque Galliae salutom in illo vestigio temporis positam arbitrarentur, accidit iu-
274쪽
spectantibus nobis, quod dignum memoria visum a praetereundum non existimavimus. Quidam ante portam oppidi Gallus per manus sevi ac picis traditas glebas in ignem e regione turris proiciebat; Scorpione ab latere dextro traiectus exanimatuSque concidit. 3 Hunc ex proximis unus iacentem tranSgreSSUS eodem illo munere fungebatur; eadem ratione ictu scorpionis exanimato alteri successit tertius et tertio quartus,4 nec prius ille est a propugnatoribus Vacuus relictus locuS, quam TeStincto aggere atque omni ex parte summotis hostibus finis est pugnandi factus. 26 omnia experti Galli, quod res nulla SucceSSerat, postero die consilium ceperunt ex Oppido profugere, a hortante et iubente Vercingetorige. Id silentio noctis conati non magna iactura Suorum SeSe effecturos Sperabant, propterea quod neque longe ab oppido castra Vercingetorigis aberant, et palus, quae perpetua intercedebat, Romanos ad insequendum tardabat. 3 Iamque hoc facere noctu apparabant, cum matreS- familiae repente in publicum procurrerunt flentesque proiectae ad pedes Suorum omnibus precibus petierunt, ne Se et communes liberos hostibus ad supplicium dederent, quos ad capiendam fugam naturae 4 et virium infirmitas impediret. Ubi eos in sententia perstare Viderunt, quod plerumque in Summo periculo timor misericordiam non recipit, conclamare et Sig-s nificare de fuga Romanis coeperunt. Quo timore perterriti Galli, ne ab equitatu Romanorum viae praeoccuparentur, consilio destiterunt. 27 Postero die Caesar promota turri directisque operibus, quae sacere inStituerat, magno coorto imbre, non
275쪽
inutilem hanc ad capiendum consilium tempeStatem B. C. arbitratus est, quod paulo incautius custodias in muro dispositas Videbat, suosque languidius in opere Versari iussit et, quid fieri vellet, ostendit. Legionibusque a inter castra vineasque in Occulto expeditis, cohortatus, ut aliquando pro tantis laboribus fructum victoriae perciperent, iis qui primi murum ascendiSSent, praemia
proposuit militibusque signum dedit. Illi subito ex 3
omnibus partibus evolaVerunt murumque celeriter compleverunt.
HOSteS re ΠΟVa perterriti, muro turribusque dotecti in 28
foro ac locis patentioribus cuneatim conSti- The town icthen.
terunt, hoc animo, ut, Si qua ex parte obViam Veniretur, acie instructa depugnarent. Ubi neminem in aequum a locum sese demittere, Sed toto undique muro circumfundi viderunt, veriti, ne omnino spes fugae tolleretur, abiectis armis ultimas oppidi partes continenti impetu petiverunt, parsque ibi, cum angusto exitu portarum 3 se ipsi premerent, a militibus, pars iam egressa portis ab equitibus est interfecta. Nec fuit Generat maginere. quisquam, qui praedae studeret. Sic et Cenabi caede 4 et labore operis incitati non aetate confectiS, non mulieribus, non infantibus pepercerunt. Denique ex Somni numero, qui fuit circiter milium XL, ViX DCCC, qui primo clamore audito se ex oppido eiecerunt, incolumes ad Vercingetorigem perVenerunt. Quos 6 illo multa iam nocte silentio ex fuga excepit, Veritus, ne qua in caStris ex eorum concursu et misericordia vulgi seditio oreretur, ut, procul in via dispositis familiaribus suis principibusque civitatum, disparandos deducendosque ad SuOS curaret,
276쪽
186 NET PLANS OF VERCINGETORIX. fv11.
obvenerist.2s Posturo die concilio convocato con SolatuS cohorta C. not cliba tusque eSt, ne Se admodum animo demit ζ' μσρβ forent, ne perturbarentur incommodo.
a Non virtute neque in acie VicisSe Romanos, Sed artificio quodam et scientia oppugnationis, cuius rei 3 fuerint ipsi imperiti. Errare, si qui in bello omnis 4 SecundOS rerum proVentus eXSpectent. Sihi numquam placuisse Avaricum defendi, cuius rei testes ipsos haberet, sed factum imprudentia Biturigum et nimia obsequentia reliquorum, uti hoc incommodum accipes retur. Id tamen se celeriter maioribus commodis 6 Sanaturum. Nam quae ab reliquis Gallis civitatos dissentirent, has sua diligentia adiuncturum atquem his inoo, oua UΠum consilium totiuS Galliae effecturum bura h. cuius con SenSui ne OrbiS quidem terra-9GV 4- possit obsistere ; idque Se pr0pe iam ν effectum habere. Interea aequum eSSe ab iis communis Salutis cau8a impetrari, ut caStra munires instituerent, quo facilius repentinos hostium impetus
30 Fuit haec oratio non ingrata Gallis, et maxime, quod ipse animo non defecerat tanto accepto incommodo neque se in occultum abdiderat et conspectum a multitudinis fugerat; plusque animo providere et praesentire eXistimabatur, quod re integra primo incendendum Avaricum, poSt deSerendum cenSuerat. 3 Itaque ut reliquorum imperatorum res ad Versae auctoritatem minuunt, sic huius ex contrario dignitas 4 incommodo accepto in dies augebatur. Simul iu
277쪽
spem veniebant eius assirmatione de reliquis adiun- B. C.
gendis civitatibus; primumque eo tempore Galli castra munire instituerunt, et sic sunt animo confirmati homines insueti laboris, ut omnia, quae imperarentur, sibi patienda eXistimarent. Nec minus, quam est pollicitus, Vercingetorix animo 31 laborabat, ut reliquas civitates adiungeret, atque eaS donis pollicitationibusque alliciebat. Huic rei idoneos a homines deligebat, quorum quiSque aut oratione subdola aut amicitia facillime capere posset. Qui sΑVarico expugnato refugerant, armandOS VeStiendOS-que curat; Simul, ut deminutae copiae redintegrarentur, imperat certum numerum militum civitatibus, quem et quam ante diem in castra adduci velit, sagittario8que OmneS, quorum erat permagnUS B Umerus in Gallia, conquiri et ad se mitti ita sit. His robus celeriter id, quod ΑVarici deperierat, expletur. Interim Teutomatus, Olloviconis filius, rex Nitiobro- 5gum, cui HS pater ab Senatu nostro amicus erat appellatuS, cum magno equitum Suorum numero et quos
ex Aquitania conduxerat ad eum perVenit. Caesar Avarici complures dies commoratus sum- 32mamque ibi copiam frumenti et reliqui commeatus nanctus exercitum ex labore atque inopia refecit. Iam prope hieme confecta, cum ipSo anni tempore ad agerendum bellum Vocaretur et ad hostem proficisci constituisset, Sive eum ex paludibus silvisque elicere sive obsidione premere posset, legati ad eum principes
neceSSario tempore civitati subveniat: Summo eSSe in Periculo rem, quod, sum 3
278쪽
singuli magistratus antiquitus creari atque regiam potestatem annum obtinere consuessent, duo magistratum gerant et se uterque eorum legibus creatum 4 esse dicat. Horum esse alterum Convictolitavem, florentem et illustrem adulescentem, alterum Cotum, antiquissima familia natum atque ipsum hominem summae potentiae et magnae cognationis, cuius frater Valetiacus proximo anno eundem magiStratum geS-3 serit. Civitatem esse omnem in armis; divisum Senatum, divisum populum, Suas cuiusque eorum clientelas. Quod si diutius alatur contrOVersia, fore, uti pars cum parte civitatis confligat; id ne accidat, positum in eius diligentia atque auctoritate. 33 Caesar, etsi a bello atque hoste discedere detrimentosum esse eXiStimabat, tamen non ignoranS, quanta ex dissensionibus incommoda oriri consueSSent, ne tanta et tam coniuncta populo Romano ciVitas, quam ipse semper aluisset omnibusque rebus ornasset, ad vim atque arma descenderet, atque ea pars, quae minus confideret, auxilia a Vercingetorige arcesSeret,
et His dediston. huic rei praevertendum existimavit et,
quod legibus Aeduorum iis, qui summum magistratum obtinerent, excedere ex finibus non liceret, ne quid do iure aut de legibus eorum deminuisse Videretur, ipse in Aeduos proficisci statuit senatumque omnem et quos inter controversia esset ad se Decetiam
3 oVocaVit. Cum prope omniS ciVitas eo convenisset, docereturque, paucis clam convocatis alio loco, alio tempore, atque oportuerit, fratrem a fratre renuntiatum, cum leges duo ex una familia vivo utroque non Solum magistratus creari vetarent, sed etiam in
279쪽
senatu esse prohiberent, Cotum imperium deponere B. c. coegit, ConvictolitaVem, qui per Sacerdotes more civitatis intermissis magistratibus esset creatUS, poteStatem obtinere iussit.
Hoc decreto interposito cohortatus Aeduos, ut δε
controversiarum ac diSSeΠSiOΠiS Obli Visco' Mapinea sponrentur atque omnibus omissis rebus huic bello servirent eaque, quae meruissent, praemia ab
se devicta Gallia eXSpectarent equitatumque omnem ot poditum milia decem sibi celeriter mitterent, quae in praesidiis rei frumentariae causa disponeret, eXercitum in duas partes divisit: quattuor legiones in a Sonones Parisiosque Labieno ducendas dedit, sex ipso in Arvernos ad oppidum Gergoviam secundum flumen Elaver duxit; equitatus partem illi attribuit, partem sibi reliquit. Qua re cognita Vercingetorix 3 omnibus interruptis eius fluminis pontibus ab altera
fluminis parte iter facere coepit. Cum uterque utrique esset exercitus in conspectu 3b
dispositis exploratoribus, necubi essecto ponte Romani copias traducerent, erat in magnis Caesaris adissicultatibus res, ne maiorem aestatis partem flumine impediretur, quod non fere ante autumnum Elaver vado transiri solet. Itaque, ne id accideret, silvestri 3 loco castris positis e regione unius eorum pontium, quos Vercingetorix rescindendos curaVerat, POStero die cum duabus legionibus in occulto restitit; reli-4 quas copias cum omnibus impedimentis, ut consueverat, misit, captis quibusdam cohortibus, uti numerus legionum constare Videretur. His, quam longissime s
280쪽
Ρ08Sent, egredi iu8Sis, cum iam ex diei tempore coniecturam ceperat, in castra perventum, i8dem sublicis, quarum pars inferior integra remanebat, si pontem reficere coepit. Celeriter effecto opere legionibusque traductis et loco castris idoneo delecto
7 reliquas copias reVocmit. Vercingetorix re cognita, ne contra Suam voluntatem dimicare cogeretur, magnis itinoribus anteceSSit.
36 Caesar ex eo loco quintis castris GergOViam se Reeonnoitrea Venit equestrique eo die proelio iovi facto, perspecto urbis situ, quae 90sitast VHG altissimo monte omnis aditus difficiles habebat, de expugnatione desperavit, de ObSe8sione non prius agendum con Stituit, quam rema frumentariam expedisset. At Vercingetorix castris prope oppidum positis mediocribus circum se intenvallis separatim singularum civitatium copias collocaverat, atque Omnibus eius iugi collibus occupatis,
qua dispici p0terat, horribilem speciem praebebat
3 principesque earum civitatium, quos sibi ad consilium capiendum delegerat, prima luce cotidie ad se convenire iubebat, Seu quid communicandum, Seu quid 4 administrandum Videretur, neque ullum sero diem intermittebat, quin equestri proelio interiectis sagit tariis, quid in quoque e8Set animi ac Virtutis Suorum, 5 perSpiceretur. Erat e regione oppidi collis sub ipsis
radicibus montis egregie munitus atque ex omni parte circumci Sus; quem Si tenerent n08tri, et aquae
magna parte et pabulatione libera prohibituri hostes 6 videbantur. Sed is locus praesidio ab his non nimis