Bartholomaei Romulei ... Commentatio seu Repetitio ad Rubr. & L. j. de acqui. vel amit. posses. Qua subtilissima simul, & vtilissima possessionum materia continetur, atque explicatur

101쪽

ΑD L .j. E. DE Acri Pos. 89 debet de bonis mobilibus, quae etiam non acquirunt milites,ut sunt vexilla , torme tabellica , &. similia,quae latum conceduntur

victori. Et quod tex .ille intelligi non possit de bonis repraesentatis a militibus, hoc apparet in conuincibiliter : nam si de illis loqueretur , nulla esset donatio , facta enim esset de rebus alienis donatio vero proprie est quaedam liberalitas.Lj.de donat. Et quia ille deberet distribuere, non diceretur donatio ex quo magistri militum compellerentur distribuere, M sic nullo modo esset donatio, quia donatio proprie est quς nullo iure cogente datur. Regula, donare .de regu .iur. I donare.de dona. Et dum tex .ibi dicit,donationem esse, ergo apparet quod

textus ille debeat intelligi de proprijs spo-lhs,quae no spectant ad milites Non obstat textus in d .cap. ius militare. Ad hunc enim respondebat idem Fabius, quod text. ille non probat, quia Gratian i est,qui non habuit potestatem legis condendae. Huius ratio debilis est,imo D D. magis communiter volunt librum eius esse authenticum: qua-doquidem publice in scholis receptus est. tque approbatus ex tacito Pontificis con-

102쪽

sensu. ita Panor in c.j.de restri.DD.in l.j. siccrt. peta. Alio modo respondere potes ad illum text. quod ibi loquitur rex r. le bonis immobilibus, quae non acquiruntur militibus, scd fisco,& principi. d.l. si captiuus . . expulsis. quemadmcdum respondebatur. s. ad icX.in d. l. penui .versa. simili etiam mmdo.vel de rebus mobilibus, quae etiam victoriduntaxat conceduntur. Et quod iste sit sensus,probatur, tum tex. ibi dicit,quod despolijs debeat esse portio Principis. Datur ergo expresse intelligi, illum textiam procedere vltra bona,& spolia quae iure legitimo militibus acquiruntur . Nam in illis iniquum est et,quod princeps de armi S,C- quis, Sc similibus deberet participare: cum solum spcctent ad milites. Et ille tex. procedit, ut dicunt DD. in d. cap. dicat aliquis, 'nod iure antiquo omnia spolia diuidenda crant inter milites, non habita ratione

ad bona mobilia vel immobilia. Principis enim crat partiri praeda,quod hodie no fit. No obstat criam dictu Bar. in d .l in bello. g. fi. Quonia dictum eius corruit ex quo fundatum est in dicta I penult.Et Bart. Vnum

dicit ibi,quod usus hodie mon obseruat, Sc

103쪽

ibi fatetur contrarium. Non Obst .it c tiam auctoritas glo. in d. c. dicat aliquis,quia licet sit magna aliis ritas glossarum, quo-ma n tam cla d schirm citas lcges non pro-28 bant, negari potest. t Quarta sit declaratio ut ita demum capta in bello efficiantur occupantium, si in bellu iustum fuerit: secus vero si iniustum. Iustum aute dicitur esse bellii, si indictum Dei it a Caesare,ves a Po-tifice,vel ab alijs suprcinis principibus. l. hors stes.& ibi Bar.j.de cap.& postl. reuer. Requiritur cliam ulteritis iusta causa bellum

indicedi,ut voluit Ancha .in re g. peccatum.

de regu .iur. in vj. ubi voluit, quod ad hoc, ut capta in bello efficerentur occupatium, duo sint necessaria, aut horitas principis,&iusta causa. Et ita DD.dicunt in c.olim .dercstitu. spolia. ac propterea capta in bello iniusto esse restituenda .c. sicut. el. iij.deiureiuran . licet hoc militcs hodie non o scruent. In hoc articulo, an sufficiat auth ritas principis, vel sint duo necessaria,DD. inter se dissenserunt: Nam Hostiens. I an. Andr.& Aret in . in dicto capitulo olim. Voluerunt, duntaxat principis authoritatem sufficere, quandoquidem in principe semper

104쪽

semper iusta causa praesumitur. C5trarium tenuit Panorman d .ca.olim. ct illum sequitur ibi Aret. sibi contrarius,ubi pro hac sententia adducit optimum argumentu .Nam

si princeps non potest aliquem priuare suo

dominio sine causa, ut per Bar.in pro emio Pandectarum,& tex. est in l. item si verberatum. 9.j.de rei .vendi. eodem modo non poterit per in directum indicendo bellum ex iniusta causa, Sc aliquem. priri re dominio, Sc libertate,quorum Utrumque com-3o petit iure gentium, M naturali. . t Horum sententiam veriorem esse arbitror, ac maiorem in se aequitatem cotinere, scilicet,quod duo sint necessaria, & prauertim attenta dispositione iuris diuisai,dc canonaci. Ius naque canonicum,& diuiuum in hac materia,quae potest generare peccatu, pr se reda sunt iuxi humano. Etenim ius canonicum

expresse disponit, necessariam esse causam iussa. d.c. sicut. Ideo Sec. 8c in specie ita v luit glo.in d. c. sicut.ubi expresse dicit standum esse iuri canonico. Et ita tenendo non obstat text. in c. si episcopus. de suppl.negi. practa. in 6. ubi probatur etia episcopum effici seruum haeretici,vel sthimati i,cui bellum

105쪽

AD L. j. E. DE A cin PO S. 9 lum indixerit Potifex. que teXI. Arct. multum urgere fatetur. Contrarium tenentes respondebant Arctino, procedere illu textum attenta dispositione iuris positivi , Scciuilis,secus quoad ius canonicum.Vertim nulla est haec responsio. Nam materia ista, ut diximus,respicit peccatu,ut quis rem alterius occupet ex iniusta causa, idcirco ius canonicum nullo modo aduersaretur iurigentium, si respiceret salutem animae: Nam Pontifex semper hoc prae oculis habet,ne actus fiat in damnum alterius .capi. quamuis . de paci. in ε.& in plurib. alijs iuribus propterea ad d. c. si episcopus.qui tex. in veritate aduersari videtur: responderi potest,quod ille textus improprie loqua tur de sexuitute cognita iure gentium, sed de seruitute impropria, M in facto, prout interdum quoque accipit ianvi patet in l. sin. C de senten. pa in fin. cum gl. in Verb. 3I libertatem.' Quinta 3c vltima declaratio sit ad textum, ut duntaxat locum habeat in rebus captis in bello in territorio capientis,uel hostium,siccus vero in alieno.Ita voluit Ange. in sua disput.incip.NOta guerra. argv. l.denunciamus. M l. prcsenti.C.de his

106쪽

qui ad eccle. consu. 8c ita Socy. late hic voluit , sicq; ita consuluisse dicit per text. ini. quid si rugitivus. vcrs. Coelius ait, de aedili. edict. Contrarium autem voltut Ioan .de Ricci)s , aduocatus Florentinus, vir fert Socynus hic,qui voluit,vi in quocunq; loco fuerint capta, fiant occupanti u. per ic X.

in da. pen. versic. simili .ibi, in quisuscunqVelocis. qui tex. secunduna Socynu nullo modo probat, quia loquitur de donatione facta a Magistris militum , ut quocunq; loco facta sit,sive in bello, siue extra bellum, de beat valere absq; insinuatione sed quod bona fiant capientiri,quocuq; loco capiantur, hoc textus non dicit. Item teX. ibi, mi s-cunque. rcfertur ad bona donata, non ad

capta. Posset tamen quis dicere,textum ibi hoc probare videri 'dum dicit in genere despoliis,ac nullam facit mentionem loci ,3 sic datur intelligi, quod bona fiant capien-rium quocunque in loco. Sed respondetur illum textu intelligi dcberc secundum teX-32 tum nostrum,& alla iura. Attamen si quis Velit contrarium amplecti , vltra nostros Florentinos antiquos possemus dic erc,Verius esse,ut etiam bona fiant occupantiu in alieno

107쪽

alieno dominio, dummodo ab holtibus capiantur, Ac in bello. Et pro hac sententia podero textum nostrum, dum dicit, In gulo.& in d. l. naturalem .cu alijs iuribus,quae bellum selumodo,non etiam locum cos ferar, extra bellum dcnc gant. Secundo expresse latrarium apparet pertextum nos iu sic induccndo, i non sit necessarius locus. Nacertum est omnia supradicta exempla I. c. ante ver. item capta in bello.proccdunt in quociiq; loco, Quod sa quis ceperit animalia , & piscatus suerit, SI aucupatus etiam in alieno agro, fieri occupata a. ut in g. serae. cum alijs. Inst.de re r. diui. Ergo code modo dicendum, Q ver. ite capta. debeat intelligi eode modo, quo intclliguntur praecedentia exepta,ut sit bona comparatio, δί praecede tia declarant etia sequentia,& maxime norando illam diction: Dem, quae est similiti repexitiua dc ita reperio Deciu hic idem dixisse. Nec ego nunc muto sententia,quauis

hactenus communi sentetiae subscripserim. Q notandum est ibi, Insula in mari,

o Q LO Insulam in mari natam feri occumpantis,& propterea infero, quod si insula sit occupatis,ergo etia id quod constrictum est

et a

108쪽

est per occupante in insula fiat propriti, seliberum ab omni iurisdictione. Ideoqὲ Venetiarum ciuitas, quae condita est in mari,&in loco,qui est in bonis nullius,iure Caesarem non recognoscit, nec quenquam alium superiorem, ita Salicet. dicit de illa urbe, in l. tertia. C.de nauti. foen. Bati.V ronen. in tract. seruitvt.rusti .in ver b. donare. Iason quoque M alij in l. si insulam.de verbo. obligat.

garitae inter se differ ut vi patet propter illam copula in quae solet poni inter diuessa. per not. in Rubr. C.de iur.& fac. igno.Quod vero sint dii tersa, habem' tex. in l. Vs no sint,vel si sint. g. gema.de au.& arg.le. 3 s t Ac quonia lapillus varijs modis accipitur ut pro precioso lapillo, M pro paruo lapillo ut dicit gl. in t .viai.C.de err. calc, propterea Alexader,& DD. hic inserui ad dicta Raynecij de Foroliuio,in d I gemmae. ivbi reseri,dum esset Floretiae apud Ducem Calabriae, inquisitam fuisse quandam meretrice,quod aliam lapillo percussisset: quin rebatur utrum esset condemnanda , Raynerius

109쪽

nerius voluit illam esse absoluendam,quandoquidem lapillus diuersimode accipitur, ille autem modus amplectendus est semper,perque sequitur absolutio. Nam pars benignior in poenis semper es enenda.l. si praeses. & l.interpretationem. j. de poenis.

Sed accipiendo pro lapillo precioso,erit benignior interpretatio, cum lapillus pretiosus non sit aptus ad offensionem. Dictum

37 Raynerij approbat hic Alex.& t comprobat ex dicto Barioli, in I.filius familias, detesta.&inl.ij.insin.de duolareis promit.& stipit. Quod si formata esset inquisitio contra alique, & dicatur Titium muliere violen ter cognouisse,ex quo illa Verba violenter ,accipi possunt active, dc passive,uoluit Bart. in praedictis locis illum non puniendu38 esse. t Accedit etiam ultra Alexan. hicin tabile dictum eiusdem Alexand.in consit. 2O3. incip.Super themate.libro. h. v excusauit mulierem inquisita de veneno,quandoquidem venenum bonum,dc malum esse potest ut est in l.qui venenum de verb.su. Hoc idem tenuit Alex.in consit. Hue inci. in 3s causa inquisitionis. libr.iij.t Veruntamen quamuis magis communis sententia sit si N

110쪽

per praedictis casibus, neutiquam tamen mihi satisfacit Raynerii dictum , ac multo minus dictum Barioli,in d. l. i3. I. h.dc duob. reis,minimeq; placet dictum Alex.in prae- o dictis costi. Et primo quantum ad dactum Raynerio, quoniam quocunq, modo lapillus accipiatur, semper inuenitur verificata offensio,atque accusatio,& dicitur nequaquam dubia inquisitio, ut sentit etiam hic Riparius,arguendo de libello alternatiso,

qui etiam toleratur,quando concluditur in Vtramque partem .c.ex parte.& ibi, Panor. in iis . notab.extra,de foro compe. Illud semper attendi debet,quod plex unque fit:cstq;

verisimilius potius aliquem laedi paruo lapillo,quam pretioso. Solitus stam adducere tex. in ibi glo. fina.de contra Send.empl.quem teX. hic etiam praeceptor meus Decius adducebat. Non obstat dictum Barto. in praedictis locis: respondetur enim eode modo, ut supra. Raro enim contingit,id quod experientia rerum ma gistra docet,quod mulier violenter virum cognoscat:& ob id hoc non est consideran-

1 dum .l Ac illa verba iolenter, magis debent intelligi actiue , quam passive. Primo O magis