Bartholomaei Romulei ... Commentatio seu Repetitio ad Rubr. & L. j. de acqui. vel amit. posses. Qua subtilissima simul, & vtilissima possessionum materia continetur, atque explicatur

121쪽

anconcussum impost lanis. Ad illum tex.

respondetur,ut proxime dictum fuit adtex.in d.l.peregre.Quarto loco Bart. hic adducebat.l. possessio quoque.j.eodem.ibi: plurimum iuris . &. hoc per regulam. l.

quaeratur. de stat . hominum. magiS consistit possessio in iure,quam in facto,&ita

est iudicanda. Etiam iste text. non videtur obstare: nam quamuis dicat plurimuauris &c. I.C.tamen ob id non vult posses-ssionem esse quid iuris,sed illa verba apponuntur habita ratione personae, videlicetvsufructuarij,qui naturaliter possidere dicitur, ut inibi tex.dicit de idem in.l naturaliter .I. eo. Est autem sensus,quod ille vi- fructuarius plurimum iuris mutuabatur: quia licet tantum naturalem possessionemvsufructuarius habebat,habebat tamen aliquam quoque ciuilem .Quod vero usustuctuarius,& similes dicantur habere aliqualem possessionem ciuilem,voluit Glos. expresse ina ait praetor.I.ite ei.eXquab.caus. malo.&diximus nos etiam ind. g.qui ad nundinas. Quinto ad confirmadam hanc sententiam, adducitur ratio Iacobi de Rauen.qui dicit,quamuis hoc lege non proba

retur,

122쪽

retur, probaretur tame ratione: Licet enim contractus sint facti l .consilio. in fine. de curato furio. cx facto tamen ius oritur l.si ex plagis. 9. in primo capite. ad leg. Aquil . quaqua enim posscisio in modo iuueniendi sit facti, ex facto tamen illo ius resultabit que- admodum videmus nasci obligationem ex contractu, M nihilom nus tamcn est iuris, cum sit iuris vinculum, ut Insti. de obliga. in

prin Et huic rationi assentu Barc. ad quam responderi potestaimile non procedere incatu nostro . Qua uis c nam polsessio in esse deducta sit,non tamen requiritur,quod ex illo facto praecedente resultare debeat ius, quemadmodum probatur in I. denique. exquib. cau .ma. ubi textus loquitur in posscssione deducta in csse, nihilominus tam cutextus inibi dicit plurimum facti habere. Hoc idem videtur in textu nostro, in I . si

vir. quod secus est in cotractu:etenim obligatio deicedes ex cotractu emper rcmanet turis. Sexto faciticae t. in l. liber homo. g. ii-na. S. titu proximo. iuncta glossa ibi, ius es Quoniam te spondetur ,hoc mihi non probarnciam textus eo in loco non polSit expora ob lenium absurdum,qui Inde sequere',

123쪽

AD L.j.T DE Ac POs Iirtur,& ibidem Iurisconsultus arguit, quod per consequentia verba patet. Septimo facit textus in l. stipulatio ista. I. si quis j. de verbo. obligatio. ibi, et de quoligere atro iu- e , Et dictio, aBo, denotare solci similitudinem. Cu ergo dscatur ibi de possessione, ac deinde textus subiungat, Et de quolibet alio iure.&c. Manifestii in igitur est , posse Dsionem esse iuris. Verum ad texturn iitum duobus modis responderi potest: Primo quod illa verba,de quolibet allo iure.&c. non inducant similitudinem. Quoniam id quod dicitur hi liusmodi, scilicet dictiones aequiparari,procedit in poenalibus. ita So- cynus dicebat,in l. quidam relegatus.versitatertio de rebus dubiis. de sequitur in l. iaj.deserui. fugitiv. in ultimo notabili. Vel secundo, Φ illa verba de quolibet &c. respicilint usum,&vsu fructu, quae iuris sunt,& non refertur ad verbii,possessione na. Et sic illud ius late accipitur pro quolibet iure, ut supradictum est. Omitio videtur esse textus in l. cum hqredes. in princi p. infra eodem. ubi dicitur,l omnia iura haereditaria transeunt in haerede,excepta posscssione Ergo posse sio est iuris,alias non esset bona e ceptio Gi

124쪽

esse debeat.de regula l. nam quod liquidP.

s.f. de poeta .legat. cum similibus.veru tex. iste ut insta apparebit, potius probat contrarium, quod pos sessio non sit iuris. Et ita tex. adducitur pro parte contraria, quia enim ibi de transsatione iurium tractatur, Ι.C.noluit possessionem transferriveo quia

possessio est facti,& postliminium non habet locum,nisi in his quae sunt iuris:vt in d. l.denique.Nono facit text.inl.qui pigno- ris: infra eodem. ibi,cum plus iuris &c. Ad quem tex .respondetur prout supra ad alia

iura. Decimo adducitur tex. in l.iusta.infra

uti possidetis. dum texi dicit, auod qui possessor es plus iuris, emc. Ad text. istum

respondetur, uti iam saepe dictum est. Secundo ibi ius accipitur quantum ad iuris, effectum , qui sequitur , non quoad substantiam possessionis. Vndecimo comprobatur ista sententia , per rationem satis probabile,cuius author fuit Aretinus hic, quam sibi Iason adscribit,eadem etiam ex

dictis Barioli colligitur possessionem ideo iuris Eine,dc non facti,quia si esset facti, seruus possidere posset, quoniam eorum capax est quae in iacto consistunt. I. sed cum i factum

125쪽

AD L J. T. DE Ac Po S. facta. Insti .de inutil. stipula. sed seruus non potest possidere, sed tantu icnere .l.quod seruus.j.eo .l.ntiqua .j. t l. pIOX.& in s.possessio. s.jj.eod. in l. stipulatio ista .f.haec quoque. dc ver b. Obii. Ergo manifeste apparet possessionem esse iuras &non facti. Contrarium autem icnendo res podetur, quod quis seruus possidere nequeat,propterea tamen nos equi possessionem iuris esse. Quia non solum seruus non possidet ciuiliter, verum- etiam nec naturaliter,Vt patet in d. ivrib.

Et ideo possidere non potest,non quia possessio sit iuris,sed quia ex possessione plures iuris resultant effectus,qui poste1 cud re in seruum deberent, si possiaderet, quod

esset contra regulas iuris, cum seruus pro nihilo habeatur quantum ad ea quae iuris sunt.l.quod attinet.de reg. ivr.Duodecimo probatur , quia in iure dominium pro p sessione continetur.Uj.C.de prCba.l. fi.ver

quid enim prodest C. de praestripi. longitem p Mibi,glaexest in t intcrduJ.de verta significat.Ad hoc respondetur , quod licet nomine possessionis veniat dominium,non tame ideo sequitur esse iuris quod nomen possessionis large cotineat dominium,h

126쪽

tione,iuncto etiam communi usu loquedi. ut patet in d.l. interdum : regulam csse in contrarium, Sc quod possessio differat a poproprietate,probat l.quaestio.j de ver. fgni. Decimo tertio alias adducebam rationem pro hac communi sententia, possessionem Lilicet esse iuris. Nam ea dicebamquς sunt . incorporalia atquc in animo consistuntdicvtur iuris ess c. tex.est in Inst.de re.cor Mincorpora. dc in Lj.derer. si M. Verupossessio postquam in esse deducta ζst, animo retinetur.l.licet.C.co.& d. I.qui ad nundinas. merito iudicandum esset,possessionem esse iuris.Ita reperio Angelum, Areti dixisse in Insti. te reticorp.8c incorpo.ubi exemplum in possessione posuit. Sed tenendo contrariu posset responderi,quod quavis sit an mus incorporalis,ldeo tame conseques non esse,quod sit iuristilicet animo retineatur. Quandoquide secundum comuncm sente-

,iam animus est quid facti.l in bonaefidei. s.

titu.proxi. Aut secundo etiam hunc in m

dum respondetur,quod licet animus sit iuris,uti superiore loco dicebamus, videlicet extrinsecemo tamen sequitur,ut ob id possessio

127쪽

sessio sit iuris,quoniam possessio ab animo est separata,& differt posscssio retenta a re

tinente,quemadmodum contentum a con

tinente. Decimoquarto probatur per i .in conuentionalibus.I J.j.de verbo.obligatio, ubi si quis stipuletur vacuam possessionem tradi, no nudum factum, sed causam bonorum,&. sic traditione per consequens ius sub uniuersitate. Ad textum istum respondet hic Alex.illum nihil probare, quamobrem vero non probet, non ostendit.Perusini tamen hic declarant sic,quandoquiadem ibi consideratur actus traditionis .me rito textus ille probare non videtur. Decimo quinto facit text.in d.l.possessio.f.j. ibi, Non ea acli quam -is,quoniam respondetur, quod illa tex. contrarium potius probet,possessionem scilicet fore mixta. Item magis poderare videtur I.C.textum ,& factum,quam ius ex modo dicendi.Decimo- sexto allegatur l.si quis a se fundum,ibi, raposse ionis Crende vi. Respodetur enim ad textum illum,quemadmodum supra ad alia iura est responsum. Decimoseptimo adducitur l.si ea res.in fine.de actio. empti.

ibi lotior es prius ius apprenhende

is a

128쪽

ri e I.C.ibi exponit,id est,cuius res primo tradita fuerit. Ad istum text.respondetur, I.C.considerasse essectus resultantes ex possessione,a possessione separatosinon autem quod possessito sit tiaris,cum omnino sepa-tata sit,ide6que textus ille nihil irnpedimeti ad sert. v c Principalis sententia est,quae Toecunia fuit Agonis in secunda d. finitione,cui Accursius astipulatur. Roma. Pe. de Bostonito,atque alii quampl. res quos enumerant Alex.&Iason hic. Pro qua sententia confirmanda adducitur teX. noster

induob.locis, primo,in I. seq. M ing. si vir. in quib.expressi: dicitur possessionem esse

facti.Contarium autem tenendo, facile responderi potest , quod iura praedicta loquuntur de possessione in modo ineundi, ut ibi eYpresse apparet , merito seges di- eunt esse facti. quo casu ut diximus supra Dyn. Bartos M omnes fatetitur ab initio possessionem esse quid facti. dc ita glossibi intellexit in verbo, eam rem. Eodem modo intellexit Socyn. hic. idemque sequntur tepetentes Floreiatini hic. Sed re

sponsio Rusni est debilis, quae ibi est, dictio

129쪽

dictio enim,quq est relativa.Ideo cum dicatur an possit possidere,&addatur. Laenim&c.debet intelligi de possessione. Veru dices tu,quaestione mihi esse,no an possit possilere, sed an possit inciperepossidere,& resposo intelligi debet secundum praecedentem quaestionem,quemadmodum dicitur. responsionem debere esse consorme inter rogationi.argDI.prqterea. Inst.de inu. stipu. Ad tex.vero in d. 9.si vir. alio modo respondetur: nam ibi pr supponitur quod possese so deducta sit ad esse. Respondetur enim quod hinc I. c. ibi dixerunt, ius ciuile noR posse tollere possessionem , non ergo sequitur possessionem esse facti.verum quod lex non possit tollere possessionem, Mea quae sunt facti, ac facta non habere pro

infectis,probat.l. in bello.I.facta.de capi. postlim. reuers Secundo pro hac sententa adducitur tex.in .l.j. 3. Scaevola si quis test.

in animi. Ergo apparet possessionem esse facti,quia eodem modo respondetur adlum textum,quod loquatur de acquisiti ne possessionis,& sic in modo ineundi, neque vciba illa inam, animi, aliter in

130쪽

terpretari possitnt,quam si dictum fuisset,

in acquisitione possessionis corpus d animumque requiri.dicta l.iij.in princip.ini.

quemadmodum. cum alijs. infra eodem.

Etenim si loqueretur de possessione inesse perducta, non requireretur nisi animus , nam solus animus sufficit ad retinendam posscssionem .dicta l.licet. Itaque manifestum est , cum dicat text. possessio facti, M animi est, o qui illum in modo ineundi. Grtid pro hac sententia facit rexi.ini denique.ex quibus causis malo. ibi, plurimum facti habet. Istum textum adducit Petrus de Boetantio, qui dicit ibi esse, quando possessio deducta erat in esse,quod patet ibi,cum loquatur de possessione acquisita,quae fuit perdita,no potuisset amitti,nisi pre suisset acquisis.Privatio enim prauupponit habitum. l.decem. de verbo. obligat.l manumissiones. de iustit.& iure. Et ita tenendo non obstat responso Ias nis:quod cum tractetur de recuperada possessione,perinde est,ac si tractaretur de apprehensone possessionis: Respoderi enim posset,ibi possessionem non considerari in modo