Bartholomaei Romulei ... Commentatio seu Repetitio ad Rubr. & L. j. de acqui. vel amit. posses. Qua subtilissima simul, & vtilissima possessionum materia continetur, atque explicatur

181쪽

17o BAR T. ROMUL. RE P.

quaistii Zasius dicit . Ad istud argumetu,

qua uis argutu adna odia eXistimari possit respoderim, sado in statia,qua illius corrueret argumentu. Na videmus,q 'od separata naturali te manet ciuilis ab , illa, ut est casus

in lege nostra, g pcr seruum qui in laga, Min. l. qDi fundii in prin l. pro emp. In quibus iurib. ollenditur,qiiod quamuis pereat possessio naturalis , remaneat t.: men ciuilis. Praeterea etiam tex.est secundum commure lectiir .m in d. f. qui ad nundinas. Ubi allu S Do retinet naturalem, si alter ingressus sit possessionem fundi,& tamen seruatur ciuilis pcssessio. Et sic apparet argum Cntu Fiaburgensum non is solidum. Dein C- , t iam respondori potest, Quod licet non differant in substantia, differant tamen informa , ut infra ostendam. Sexto facit secundum Perusinos: ciuilis enim possessio non potest considerari ni prius inaruralis praecedat: Quia ciuilis possessio tendit ad retentionem naturalis acquisitae. dicta l. licet dicta l. quemadmodum. cum similib. Itaque apparet quod una, eadem' est spec es. Cui responsioni ad hunc modum Occurres, quemadmoduetia in sei ius dicami

182쪽

AD Lj. T. DE AC Pos. IZIdicam , verum csse, quantum ad substantiam,non considerari posse ciuilem a principio, nisi consideretur etiam naturalis. Et quamuis ciuilis abluue naturali ex post facto stare possit, a principio tamen una atque eadem cst quantum ad lubstantiam , postea vero quantum ad formam in actu retentionis , de amissionis est diuersa , quoniam Ut supra vidimus, ciuilis absque naturali stare potest , quamuis naturalis absque ciuili consistere nequeat. Septimo facit, quod una eademst que sit speetes. Nam ciuilis possessio nihil noui inducere videtur, nisi approbando, α reprobando,ut puta in re sacra, in persona seruorum,Sc alijs casibus, Ideo no debet induci diuersa species .l. nam & ipsum .de iusti.& iure. Hocq; sentiebat AZo hic, ut refert Accurs. Ad istud autem argumentumae spondebis,quemadmodum s.Quod non solum ciuilis possessio approbat, vel improbat amo ponit formam diuersam a substantia. Quia naturalis possessio propter rei absentiam amittcbatur, iuilis vero Operatur retententione , quod naturalis no faciebat,

hinc liquet altera ab altera esse diuersam.

183쪽

ICO Secunda sententia principalis fuit Ioannis, cui subscribit Accursus hic,caeterique D D. communiter, ut hic per Alexan. Aret. Iaso.& retiquos, in imiru duplicem esse possessionem. tiar sententia pluribus iuraum autoritata bus suffulcitur. Primo namque adducitur text. in d. l. licet. ubi ponit Imperator inter diuersa. Ibi enim texi .dicit, duplicem esse rationem possessionis, unaquae in corpore, alteram quae in animo consistit:

unde illas esse diuersas apparet: quCd qua-do ponitur inter diu crsa duo interuenire

debeam, animus nimirum corpus. in retent One autem solus animus susti it : ergo diuersa: sunt. Ad hoc sic respondctur, quanis diuersimode naturalis possessio acqui ratUr, retineaturque , id tamen quod retinetur , semper in lubstantia unum & idem . est, ac retentio ciuilis ob hoc no mutat subsantiam possessionis naturalis, uti accides per notat .m Iia stit .de.iure persona. g. 1in-Sci fina g. quoties de publica. V vectigal. Se- Undo videtur locus esse pro hac sententia ita dicta l. nemo amb git. C.eod. ibi, ID ID

cem esse rationem possessionis , amnam quaein

184쪽

AD L.j.fLDE ACQ. POS. 17 perinde cst ac si Imperator his verbis ulu . fuisset, unam quae naturalis dicitur, altera. qiue ciuilis nucupatur:c si animus , ut supra diximus in principio sit naturalis, sic ciui-aoi lis posses, io. Τ Defendondo sentcntia Aaonis, responderi potest ad istum text. quod ibi intellig re debeamus rationc pro qualitate, hoc est . quod duae qualitates in sint in posscssione, una qriae in corpore, altera quae in animo consistit, videlicet q, ad hoc. ut possessio in luce reddatur, uecesse est ut

rus ipse potius probaret contrarium, ψ in substantia sit unica, quamuis diti ei lae sint.1oa qualitates.' Tcrtio pio hac sentcnua Iudi annis adducitur text. in l. i. j. pro haerede. dum expresse ibi dicitur, naturam Nec uitis,quo in loco de hac quisione text. esse videtur,ac esse superfluum plurib. de hac re disputare. quem text.etiam considerabat Dynus in d.c. sine possessiuiae. Et per litoni textum alia Auinionenses prosesiis rei Iuris assi runt ucra esse comunem sentctia Quaquam vero Bar. dixerat illii textu hoc non probare, coq, natu talis possessio ibi

185쪽

accipitur B deletatione per excpla apposita P I. C.quae no cadut in naturale possessionem Vr in De politario,& Comodatario, qno postulet, sed detiner,l. licet. s. rei depositae, lepositi. Atq; haec resp5sio glosia,qua uis larinis Bariolus mentionem no faciat liceti hac solutione glossae no resideat, residet tame in alia,ut ille te.a fortiori arguit. Quod si in naturali posississione, Vel in ciuili nodatur immutatio pissessiCnis, a fortiori, nec in deletatione. Hic sensus colligitur ibi, in Verbo, Propicrca,q, illatione de iactare videtur, nec restrictiue ad uictum generale sumi debet. Exupla enim no restringui dictu Idani infecti.cu vulg.de dan. ins . Ideomnino dicitur ad lex tum iii l. 3. 9. dcl)citur. Infra de vi δc vi arma. B irioli responsionem non posse procedere. Etenim si naturalis posteis io ibi acciperetur pro detentatione, tequeretur unum contra Illum textum

quod illi qui detineret, compctere deberet illud interdictum:quod est expresse contra illum textum, cum omnino illud interdictum possissionem requirat. d. l. i. g. hoc interdictum,&dicto g. de θcitur. Vbi ne cesse cst ad hoc , ut illud interdictum

186쪽

AD L.j.T DE Acin POS. I scompetat,ut is vel naturaliter, vel ciuiliter possideat, & videtur excludere dc tentationem, dum expicsse ibi cxcludit Colo: num. Et ratio est,cum non pOLide. t ' Tu-nendo veruntamen sentcntiam AZOnis alio modo responderim. QDod licet legesidi sim g tendo nomina ista dicant,Smecia i-lis,sive nati ratis,non tamen ob id sequitur, diuersas csse species.Nam nominum diuerisitas non inducit diuersitatem in substantia, ita dicit Bartol. ita l. si idem. C. de Codicili. Et sic procedat id, quod dicebat Alber. de Rosate,in dicta l. licet, qi os lex inue

nerit ista vocabula gratia commodioris doctrinae magis, quam ad constituendam diauersam speciem . Quarto Vltra iura praedicta videtur facere latis efficax ratio,quod

scilicet debeant esse duae species separata . Nam lex pro absurdo habet, duos simul na ituraliter insolidii possidere d. f. ex contrario. Sed ingressus in possessione alteri',quasi cu domino possidere dicitur ut dicit ten; in d .f. si ad nudinas. Nccessario igitur sc q. tur ad hoc viccss t absurdum,duas esse species,ut via' nath raliter possidcat,alt crvero ciuiliter. Ad hanc resposione replicat AZO.

187쪽

& Placentinus, in alia tamen quaesti me,Vx s. per gloss.vidistis, Piod uagi effus haberet posscisioneni naturale naturalitcr,alter ve ro haberet naturalem ciuiliter H c rei ponsio nullo modo procedit,cum expiresse lex tui in d. I ex cotrario rcfragetur,quia duo lnaturaliter possidere non posscine, neque cosiderari potcst aliqua mixtura .quia duo quoque ciuiles possessores h mul intolidum possidere nequeunt,quod si diceretur, prG- ut multi dicunt,quod ingressu. pi scisionem alterius non consequatur possessionem naturalem, sed duallaxit deiciat alio u neminaturalem vero dominus conseruer,

Res 'Undendiam est illam respontionem aperte confundi vir ratextil. in d l3. qui ad nundiu ab . per textum lcgA nostiae seruum iuncta. l. li cui de libertate I licet. s. deliber.causi quat iura simul iuncta dicunt apprchensorem rei naturaliter possidere itidem in uertitur huiusmodi responsio scritext. ina.iij I. Nerua. ubi l. C umma ponit. quod eatenus possidemus ciuiliter,quatcnus naturalii possesSionem namcisci pose in sumus. Hi ne apparet natur alcm possessionem esse penes apprehensorem rei. Ad ideua

188쪽

respondere possiimus ad hunc modum. tatemur quidem illum, qui ingressus si pos.sessionem alterius,consequi possestionem naturalem,sed non sequitur quod etiam

domin non retineat per ciuilem,quae cosistit in animo.Quia si habet animum recuperandi, neq; suspicatur se posse repelli,adhuc reseruat ius recuperandi naturale, per possessionem ciuile. Hoc est quod insinuare voluit tex. in d .g.qui ad nudinas. Quinto ultra DD.videtur nobis sitssragari tex. ind. g. Nerua filius inducedo illae ut 3.ubi separatim cosiderat ciuile,& naturau possessionem neq; obstaret resp5so quod ille teX. loquatur in reb' mobilibus.Na responsio no esset generalis.Alio tamen modo co-trarium defendedo tespodere posses,quod illud verbum ibi,naturalem possession accipiatur pro detentatione, scuti videmus etia is simili,in l. stipulatio ista. haec quoque ibi ad naturalem.I. de verbo.obligatio.

189쪽

est, nimirum nominum diuersitatem n Cyinduc e d y rsitatem in substantia. Sept mo locu ego alia S adducebam: ratiouem huiusmodi certum e st ius rendum ius quaesitum se dister a. qui amem in princ. quae in fra v d credit. Verum natu talis posscsio: tendit ad ius quae Iedum,ci . uilis autem ad uiris quaeliti retentionem: patet igitur diuersas .esse species. Sed respod p flesti etiam naturalem possessionem eCdom modo tendere ad retentionem

iuris qua hi sic t iam statim quaeredispexna ira ς apprehensionem ius acquuitur, ac Vno m QNento accc dis . approbatio ciuilis, nasciturq sta ima ciuilis post ssio, quam do ortum habet naturali S posse sito,& sic Uno, Sc eodem tempore considetatur,ut ictarit tex. ju d. l. licet. Octauo secundΩm Iasonem. hic facit rex t. in l. quemadmodum. i.

eo thi, nulla possessio. Ergo datur intestigi, plures fore species posses sionis,propter. Illud verbiana, nulla,quod sua propria natura plura significat .Hic responderi potest ,

quod

190쪽

AD L.j. E DE AC Pos. I79 quod ini dictiomulla,ponitur ratione causiqvi sensus sit , ut cx quacunq;.causa possessio acquiratur interuenire debeat corp', M animus etiam in amittedo. no autem quod I.C.

significare velit plures esse species possessionis, sed plures sunt cause,modiqi, quib' possessio aquiratur. i. g. genera.&d. l.j.j.iu suo Deniq, ad confirmationem istius sententiae adducebatur etiam ratio hic secundit Iasonem, Sc alios. Naturalis possessio solli none Dufficiens, ut effectus ciuiles B ducat. l. acquiritur. in finecis .ii. proxi. rum necesse est ut ciuilis quoq; interueniat. l. nostra g. per seruum& ini. qui fundu .j.pro emptor. in pri n. dc ibi Bart. DD. late in d. g. ex contrario. Apparet igitur duas esse species possessionis. Sed huic,ut iam sepius dixim respoderi potes ,quod cum naturalis per ciuilem retinctur,eadem sit in substantia, ciuilis ta-tummodo operatur retentionem alios

effectus,veru substat iam diuersam non inducit.Item ciuilis sola potest ciuiles producere effectus,quado naturalis sit vacans,secus vero si res occuparetur ῖ aliti. Hoc videtur dicere tex. ind. l. nostra. I. per seruum