장음표시 사용
41쪽
munuS, ut ea in quam Romalii paulatim utilem honestamque esse agnouissent Graecam disciplinam, pueri adulescentulisque tra-dserent. Qua in bipertitione facile agno Sca eam quae a Graecorum ingeni caeli spatio distabat Romana indoles, qua turpe erat uiris Romanis docere quod honestum erat di Scere Seneca controii.
lib. II praef. ), quo ex iudici ea qu0que pr0ssuxerunt quae leguntur apud Plinium in epist. IV 11 1: nunc e decidit ut
Atque illi liberti et serui, qui perceptis liberalibus disciplinis
perfecti atque idonei professores esse uidebantur, ob id litterati' appsellari solebant teste Orbilio Suet de gram. ), ut distinguere tur a litterat0ribus' id est mediocriter doetis. Sed mox ex
consuetudine Graesta grammatici uocari oepti sunt. Atque Suet 0nius cum librum de grammaticis con Scriberet,e0rum quos supra dixi litteratorum ac clariSSimorum uirorum, qui grammaticis Studiis uacauissent, nomina quidem protulit in praefatione, in numerum uero grammati orum Latinorum non
nisi professore recepit cf. Ioannes aliten, Opusc. ea d. I 1907p. 46 Sq. atque Sevium istanorem tamquam primum grammaticum Latinum posuit qui primus docendo ad famam dignationemque uenit, ita ut appareat Suetonium censuisse munus docendi necessario cum Latini grammatici nomine coniunctum esse. Id quod tam
uerum St, ut Varroni nomen, quem tamen eatis aTtino, e ratione
Graeca dici nemo negauerit, in omni Suetonii libro ne legatur quidem nec magis igidius Figulus n0minatus sit cf. Cic. Tim. 1, 1 testim 10 Funai0lii 'fuit ouim uir ille cum ceteri artibus
quae quidem dignae libero essent, ornatus omnibuS'). Neque linium iudicauit Suet0nius esse grammaticum, cuiuStamen nomen qui nostro aevo de grammatica Latina scripturus Sit, minime praeterire poterit. Quid inde Apparet Valerium Ρr0bum, nisi professor fuisset in libro Suetonii l0eum non habiturum fuisse. uet 0nius ergo, qui eum intra numerum profeS-l In has uero distinguondi subtilitates non descendebat uir Romanus, qui Onane quicumque docebant uel ludo praeerant, siue grammaticus insignis siue magis tellus quidam siue eruus Graecus siue libertus Latinus erat, uno appellationis termino comprehondebat, litteratores eos appellans ea designatione qua ante grammaticam Grapeam in urbem inlatam elem sentorum scribendi legendique institutores appellari soliti erant. Sicuti Messalla Coruinus Catonem litteratorem uocauit, eundem quem Suetonius de gram. poetam simul grammaticumque notissimum app0llauit ei Bibaculi uersiculos apud Suet degram 1 l).
42쪽
forum receperit, uerbis illis nec ulli praeterea grammatices
parti deditus certe non signis cauit, id quod uel, ter p. 43
uoluit, eum munere docendi non functum esse. ccedit quod partem grammatices μερος τῆς γραι Mart κά ς dixit, non officium' aut munus' accedit quod discipulos Probi nominat sillius X9, 12 acdedit quod ipsa uerba Suetonii Probum professorem certe demonstraui. Etenim traditur robus animaduertisse ueteres libros sibi nec gloriae nec fructui esse gloriae autem ueteres libri cuipiam legenti esse non poterant nisi professori, sicuti Palaemonis ludi magistri nomen magna gloria celebrabatur. Neque enim aliquis ea quae de uita Probi a Suetonio perhibentur, recte interpretatus sit rem0tis ceterorum grammaticorum uitis aut maxime illo de Palaem0ne capite. Nam collatis illis quae Suet0nius tradidit de gloria ingentique fructu quem e sch0la cepisset Palaemon, agile tibi persuaseris in Probi quoque uita Suet0nium, qui ubique de censu magistrorum mercedeque X schola comparata sedulo commonere solet ), fructum positurum fuisse tamquam mercedem e ludo partam. Et in uino quomodo digere potuit Suetonius, Berytium animaduertisse ueteres libr0s legentibus non fructui esse, sed eum nihilominus in proposito mansiSSe Quae uerba sensu carent, nisi intelleguntur de ludi magistro. Praeterea quae de pprobriis inlatis tradit Suetonius, ita interpretabimur ut collegas intellegamus ludi magistros Probo ueteres scriptores diseipulis suis praelegenti obtrectantes. Nam non afuisse a grammaticis Latinis m0tus quosdam simultatis aemulationisque mutuae idem Suetonius commonet, qui Pompilium Andronicum, cum se in urbe non solum Antonio Gniphoui, sed ceteris etiam deterioribus postponi uideret, Cumas transiisse
perhibet c. 8 cf. c. 18 et 23). Apparet igitur Probum, postquam ad studia se contulit, ludum
aperuisse sicut reliqui grammatici Latini, neque tamen recentes poeta praelegisse, Sed ueteres repetiuisse Scriptores. Atque bi molestiis uexatum adeo non eum munere profeSSOri se abdicauisse tradit Suetonius, ut in proposito manserit.
Sed quid tandem, si omnibus quas Di0nysius Thra discripsit
1 c. 17 Verrius Flaccus centena sestertia in annum accepit'; c. 23 Palaemon quamquam e schola quadringena annua caperet'; Antonius Gnipho nec unquam de mercedibus pactus eoque plura e liberalitate discentium consecutus'; Orbilius docuitque maiore fama quam emolumento' e. 1 in ultima pauperte' c. 13 gratis et sine mercede' c. lx Achola se sustentavit' c. 20 liboralitate sustentatum'.
43쪽
partes grammaticae, Berytius operam dedit, si officio docondistinetus est, quid tandem Suet0nius Significare uoluit cum diceret eum nulli praeterea parti grammatices deditum fuisse' Atque uiam demonstrat idem Suetonius; nam pergit: non tam discipulos quam sectatores aliquot habuit', id est maturioris aetatis adulescentes, cum quibus cum uersaretur, ei magistri persona non sustinenda erat. Itaque non puero S uero illos ac proprios discipulos, sed austos et tantum adulescentes ad se admittebat,
sicuti fecerat Q. Casecilius Epirota Suet de gram. 16). Neque qu0d ita faciebat mirabimur; nam impatiens traditur fuisse laboris praecipiendi persuadendique Geli. XIII 1, ). Iam affirmauerit
quispiam ergo εξ γ τικὴν illam uel narrativam partem quam dixit Diomedes l. s. s.), quae pertinet ad officia lectionis', retinuit Berytius, utpote qui cum sectatoribus legere quaedam perhibeatur ea autem quam neglexisse traditur partem, est illa ὁριστιχ r uel uitiua quae praecepta demonstrat'. Qu0d quidiXerit, sane prope ad ueritatem accesserit. Necdum tamen omnem sententiam Suetonii aperuisse uidetur, siquidem Suetonius, cum dixerit soli hui nec ulli praeterea grammatices parti deditus', B0n de una parte quam neglexerit Berytius, sed de pluribus cogitauisse uidetur. Et re uera Quintilianus I 9, 1), 0stquam dua grammatices partes, rationem loquendi et enarrationem auctorum, attulit, tamquam tertiam partem subiungit: adiciamus tamen eorum curae quaedam dicendi primordia, quibus aetates nondum rhetorem capientis instituant'. ccedit quod sub ipsis Quintiliani et Suetonii temporibus controuersia erat, utrum haec primordia tradenda partes essent grammaticae necne. Itaque ut recte Suetonii uerba intellegantur, declarari oportet primum quae fuerit haec contr0 uersia, deinde quae fuerit hae in re Suet0nii
Nam Quintilianus, quamquam primordia quaedam dicendi, narrationes fabellarum uel apologorum I 9, 2 6 grammatico
facile concedebat, aegre tamen ferebat grammaticos aliquas Occupauisse partes quas lim rhetores detinuissent; neque enim recte fecisse rhetores Latinos iudicabat, quod cetera maioris operis ac spiritus genera ueluti paraphrases, laudes uituperationeSque, Sententias, chrias, ethologias grammatici reliquissent I 9, 1-6; II 1, 1-13); nam Graecos rhetores qui magis operum suorum
et nera et modum nouissent, etiamtum haec retinuisse. Et cum De rhetori Graecos digeret rhetores, intellegebat eo qui Romae uersarentur, maticis
qui inde ex illo tempore quo omne Graecorum disciplinae genus
44쪽
R0mum rari stati ina est, in urbe scholas aperuerunt, Graeca lingua pueros ad Graecam disputationem declamationemque instituentes. Hi sunt illi, apud qu0 ut Xerceretur Cicer puer inducebatur doctissimorum uirorum auctoritate, qui existimabant Graecis exercitationibus ali melius ingenia p0sse Suet de rhet. ). TaleS fuerunt denique ieetas et Hybreas et Theodorus et Plutio quos nobilissimos artis rhetoricae Graecos praeceptores habitos esse Hieronymus tradit in Chronico ad annum abis. c. 724 ). Praeter rhet0res Graecos grammatici quoque Graeci Romae docebant, quorum professi omni temp0re sedi et fuit a grammaticis Latinis Quint. I ammatico Gra000 an Latino' Asinius Pollio apud Suet de grum. 10 de telo grammaticus Latinus' Suet. de gram. 20 Cornelium leXandrum grammaticum Graecum';
Neque tamen ita frequentes grammatici Graeci Romae fuisse
uidentur nec magnae gratiae; nam e praelectione poetarum Graecorum laudem quidem eruditionis neque uero utilitatis fruetum ducebat adulescentulus Romanus. Huius autem e0mmodi atque De grammR USUS Spem amplissime pollicebantur grammatici Latini. Nam cum litterae utiles honestaeque Romanae genti uideri coep1SSentneque iam illa tempora fuisse ut quibus iassatoris opprobrio afficeretur qui poeticae arti studeret Ged. XI 2, 5), tum exstitisse supra disimus uiros libertos fere omnes Lemonii ter,itude Sur lac0ndition prive des assi avehis p. 280), qui id sibi suseipiebant
munuS, ut pueris adulescentulis Romauis similem impertirent disciplinam doctrinamque atque eam qua apud Graecos imbui Solerent pueri a Tammaticis Graecorum igitur instituta secuti puerorum ingenia acuere ac formare Studebant maxime legendis operibus Scriptorum, hae tamen re diuersi a collegis Graecis, qu0d, ut par erat in iustituendis pueris Romanis, Latina utebantur lingua et Latina proponebant legenda Scripta, praeterea quod dicendi qu0que praecepta tradebant, ueluti Suetonius de gram. 4)perhibet ueteres grammatic08 et rhetoricam docuisse et nonnullos usque ad ipsius tempora hanc c0nsuetudinem retinuisse. Idem
c0nclud0re licet ex libro Quintiliani qui dolebat, quod nonnullae
1 Rhotorum Graocorum nomina ante Tiberii mortem Romae Ommora
torum collogii Alsredus Hillsehor, Flecheis. Jahrb. Suppl. XVIII 189I 38 sqq.; de grammaticis Graecis disputauit inde a p. 367 qq.
45쪽
partes 'hetoricae propriae a grammatici Latinis occupatae essent; quam artium consuSionem apud lammaticos et rhetores Graecosn0u uri laudat II 1, 13 I , ). Graeeis igitur grammaticis
qui lare in interpretandis poetis se continebant Suet de gram. 4 hoc maxime propo Situm erat, ut omnino ingenia puerorum uterent excolerentque Suet de rhet. 2) Latini uero grammatici, ut erat B0mana gens ad utilitates imprimis intenta, pi'aesenti potiusseruiebaut usui utque necessitati; et ideo cum rei publicae Romanae condicione exigerent adulesgentem n0u litteratum illum quidem, sed qui dicendo imprimis ualeret, magistri ex Graecorum artibus, et grammatica et rhetorica, in Suam disciplinam contulerunt ea quae huic fini accommodata uiderentur Graeca grammatica nata ex studi litterarum litteratum excolebat discipulum, Latina grammatica nata ex necessitatibus rei publicae utilem formabat patronum. Atque ille maxime probabatur Romanae genti perfectusque uidebatur esse grammaticus, cuius e ludo adulescentes statim in forum transissent atque in numerum praestantissimorum patronorum Ssent recepti Suet de gram. ). Itaque Suetonium ex R0 mauis uiris eos qui remota omni d0cendio utilitatis c0gitatione ingenii litterarum studio agrarent, ne in grammatici Latinis quidem numerauisse supra intelleximus
Cum uero postea mole ac uarietate operum opprimerentur e rhetori-
magiStri Latini, secretae sunt professiones exstiteruntque illirhet0res Latini Friderieus Mai X, Proteg. ad Auct ad Her. p. 141 sqq.), Similitudine disciplinae atque materiae eum Graecis coniuncti rhetoribus qui ipsi quoque Romae docebaut, formauer ita diuersi, ut Latina tantum lingua uterentur, Latina tantum declamationes instituorent Graecae artis memoria omnino oblita Mar l. S. P. 146). Tamen altera quoque ne Seio an deprehendi liceat rhet0rum Latin0rum proprietas, posita illa quidem in ipsa ratione docendi; siquidem ex effectu colligitur natura u0luntasque
efficientis. Nam Quintiliani et Suetonii temporibus rhetores Latini ita diuersi erant a Gra0eis, ut hi traditum disciplinae
ambitum integrum custodiuissent, illi uero non mediocrem partem arti Suae et exercitationum genera non pauca reliquissent Quint. 9 6 II 1, 1 - 13). Quas parte cum grammatici occupRSSent factum est ut grammatistae et rhetoricae Latinae parte primo post Christum aequio ita peruerSae essent, ut quae S Sent parteS grammatissae, quae rhetorigae certaretur. Atque de uariis generibus exercitationum quae in ludis rhe-
46쪽
torum sibi successerint, egregie nos edocet Seneca orator controii lib. I praef. p. 7, 2 Mulier): declamabat autem Cicero non quales nunc controuersia dicimus, ne tales quidem quales ante Ciceronem dicebantur, qua theSi uocabant hoc enim genus materiae quo
nos Xercemur, adeo nouum St, ut nomen quoque eius nouum
sit controuerSias no dicimuS, Cicero cauSa uocabat hoc uero alterum 110men, Graecum quidem Sed in Latinum ita translatum ut pro Latino sit, Schollastica controuersia multo recentiu8 St, stetit ipsa deglamatio apud nullum antiquum auctorem ante Ciceronem et Caluum inueniri potest, qui declamationem a dictione distinguit ait enim declamare iam se non mediocriter dicere bene; alterum putat domesticae exercitationis e SSe, alterum uerae actionis. modo nomen hoc prodiit, nam et Studium ipsum nuper celebrarie00pit ideo facile est mihi ab incunabulis nosse rem post me natam. Alterum testimonium est Taciti dialog. b): at nunc adulescentuli nostri deducuntur in scholas ist0rum qui rhetores
uocantur, quo paulo ante Ciceroni tempora exstitisse nec placuisse maioribus nostris ex eo manifestum est, quod Crasso et Domitio censoribus cludere, ut ait Cicero, ludum impudentiae iussi sunt Νempe enim duo genera materiarum apud rhetore tractantur, Suasoriae et controuersiae. Tertius testis est Suetonius de rhet l): Sed rati d0cendi nec una omnibus ne singulis eadem Semper fuit, quando uario modo quisque discipulo exercuerunt. Nam et dicta praeclare per omnes figura8, per caSu et apologo aliter atque aliter exponere, et narrationes cum breuiter ac preSSetum latius et uberius explicare consuerant interdum Graecorum Seripta conuertere a uiros illustre laudare uel uituperare quaedam etiam ad usum communis uitae instituta tum utilia et neceSSaria, tum pernigiosa et Superuacanea Ostendere, saepe fabulis fid se firmare aut demere, quod genu thesis et anaSceva et cataScevas Graeci uocant donec Sensim hae exoleverunt et ad controuersiam uentum est. Tria igitur, ut Senecae testimonium repetamus, rhetoricae Latinae tempora diScernebantur, quorum primum genus S set eo tempore cum θέσεις Xercerentur. Quae
quale fuerint osset Cistero orat. 14 46), quaestiones uidelie et
unde Omnis in utramque partem traheretur oratio; cf. Tu Scul.
II 9 et Quint. II 4, 24 et Suetonii uerba supra descripta Suetonii igitur testimonio constat rhetores Latinos i), cum primum
1 nam de Latinis tantum egit rhetoribus Suetonius, sicut de grammaticis tantum egerat Latinis. Etenim primum rhetorem ess iudicavit L. Plotium Gallum quem Cicero se puero primum Latine docere coepisse refert Suet.
47쪽
Romae esse coeperunt, omnino diSciplinam Graecam in Suum usum conuertisse, eius generis Xercitatione di Scipulis prop0nentes qu0 genus thesis et nasceva et cata80euas Graeci u0carent'. Haec autem exoleuisse et ad controuerSiam uentum esse Suetonius perhibet. Sed quale fuit alterum illud genus d0clamationis', quod medium inseruit Seneca inter thesium et controuersiarum tempora pQuid quod ipsum nomen declamationis apud nullum antiquum auctorem ante Ciceronem et Caluum inueniri posse affirmat Atque
declamare ait esse domesticae exercitationiS, uerarum actionum
praeparationis ); id quod comprobat Quintilianus IV 2, 29 cum
sit declamati forensium actionum meditatio'. auSa uero quae apud p0pulum Romanum agerentur, praeparare uel meditari n0n nisi Latini rhetores p0terant, Graeci nequiuerunt. A Latinis igitur rhetoribus o exergitationum genus quod proprie declamati0nes u0cabant et quo ipsa causa quae in foro agerentur, meditari iubebant diseipulos institutum esse apertum est. Ita sub ipsum ciuile bellum forenses causas meditabatur ompeius
apud L. Voltacilium Pilutum rhet0rem Latinum Suet de rhet. 1 3), ita M. Antonius et Augustus ne Mutinensi quidem bello omiserunt deglamandi onsuetudinem apud M. Epidium Suet de rhet. 1; 4). Neque te fugiat, quam diuersa sit istiusmodi ipsarum
causarum forensium meditati a disciplina Graecorum, qua thesibus prop08itis et argumentandi ratione a dialecticis ad Sumpta in uniuersum ingenia alere facultatemque dicendi larmare studuerint profe8Sores Graeci, neque iniuria Senecam has scholaSticas declamatione con Siderasse tamquam nouatum a rhetoribus Latinis
Denique ad controuersia et Suasoria uentum St, non quo eas antea non exercuissent professores, nimirum in rhetorica
ad Herennium iam inueniuntur cf. Mari, Proteg. p. 104), Sed mutatis August principe rei publicae condissionibus iterum rhetores Latini se adcommodauerunt temporibus et deliberativas tantum-rhet 2 cf. MOX, proleg ad Her. p. 1473, atqtie nouissimum posuit Quintilianum qui ita rhetor fuit Latinus, ut aperte suae artis condicionibus OppOSuerit Graecorum rhetorum institutari 9 6 II 1, 13).1 man declamandi significationsem uerae actioni Oppositam aperte Suetonii quoque demonstrant verba de rhet. 6): declamare autem genere uario modo splendide modo adornate tum ne Sque quaque Sehola Sticu mistimaretur, circumcise et sordide et tantum non triuialibus uerbis. Egit et causas, uerum rariUS.'
48쪽
m0do iudicialesque materias colere coeperunt ex elusis reli
Atque natura ferebat, ut remota a periculo fori 6elamati illa scholastica quae antea aetionis tantum forensis causa iustituta erat, iam in se posita esse coepisset de M. Porgio Latrone, Latino declamatore uide uel de rhet. 8 cf. Asini P0ssionis iudicium apud Sen. controu. II 3, 13 atque in eam abisteretur eloquentia condicionem quam reprehendit Montanus Votienus Senec. controu. 9 praef. 1 eum diceret: qui destiamationem parat, scribit non ut uiuent, sed ut laeeat'; cf. Quint. V 2, 17. Gradus igitur et aetat0s rhet0ridae Latinae persecuti eam maxime intelleximus conspicuam fuisse in rhetoribus Latinis u0luntatem, ut Graecam disdiplinam, aeque ac grammatici federant Latini, ad praesentem semper usum necessitatemque defleet 0rent et temporibus statim se aptarent utilitatibusque. Itaque narrationes uituperationes ethologias δεσεις denique Graecorum mox remouerunt quasi nullius in foro usus. Nam ita eo argumentatos esse apparet ex refutatione Taditi dialog. 31 sit Quintiliani II , - 12 An ignoramus antiquis hoc fuisse ad augendam
eloquentiam genus Xercitationis, ut thesi dicerent et communes loco S, citra compleXum rerum perSOnarumque, quibus uerae fictaeque controuersiae continentur e quo palam est, quam turpit0 deserat eam partem rhetorices institutio, quam et primam habuit et diu s0lam quid autem est ex his de quibus supra dixi, quod non cum in alia quae sunt propria rhetorum, tum certe in illud iudiciale causae genus incidat an non in foro narrandum est qua in parte nescio an sit uel plurimum. non laus ac uituperati certaminibus illis frequenter inseritur non communes loci sqq. Praesenti igitur successui inseruientes atque promptae dicendi facilitati studentes humanitatem diseipulorum excolere neglegebant neque omnino id sibi neg0tii impertiebant, ut iudicium discentium, quod tamen maximum est in oratore Tae dial0g. 34 plurimum iudieii iuuenibus statim contingebat' formarent confirmarentque, sed satis habebant dicentes ad securitatem uehementiamque pr0nuntiationis gestusque instituere et Tae dia L 31 non ut in rhet0rum seliolis
declamarent ne ut . . . linguam modo et uocem exercerent'
et Cic0ronianum illud 0rat. XV, 47 declamat0 aliquis de ludo aut rabula'). Quid quod prae exorditaminibus illis p0sthabitis ad ipsas statim causas forenses deducebant pueros uel paene adulescentulo. Iam uides quo pertinuerit illud opprobrium
49쪽
impudentiae quo Cicero et qui una e sentirent, Latinos rhe-t0res notare solebant Cic. de orat. III 4 93 94 cf. Jiii ut II 2, 12 uana de se persuasio'; ac dial0g. 35 nihil reverentiae'). Aliter i0itur ac rhetores Graesti qui prudentius iudieantes de
operunt suorum et Oneribus et modo ueteris et sp0etata disciplinae partes conseruabant' etiam post n0ua Demetrii Phalerei instituta Quint. II 4 41 cf. E. 0rden, uiast pr0sa I 27 248), Latini rhetores excepto deliberativo iudicialique genere ceteras
fere miles partes miserunt et grammaticis Xercendas reliquerunt. Atque ita nata est illa disceptatio, utrum recte grammatici Latini has partes occupauissent necne uti in certamine uintilianum Graedae disciplinae rationem omnino probauisse saepius monuimus') Suetonius uero omnino oppositus fuit sententiae Quid Sueto.
Quintillaueae. Nam postquam ab Initio grammaticam et rhetoricam de partibus
coniunctas uisse docuit, laudat rat Ionem eorum grammaticorum qui etiam post Secretas professiones quaedam genera institutionum ad eloquentiam praeparandam retinerent. Quae uero Suet0uius grammatico uindicat genera, ut problemata, paraphrasis, allocuti0nes, ethologias atque alia h0 genus', eadem sunt atque eae partes qua non recte a grammaticis ecupatas esse Quintilianus contendit, thesis dico sententias, paraphrases, chrias, eth0logias
I 9, 2-6 II 1, 8 sqq.). Unde apparet Suetonium primas illas
exercitationes rhetoricas quibus pueri instituerentur partes iudicauisse grammaticae Latinae neceSsarius.
Atque iam intellegimus quid significare u0luerit ille, cum de Valeri Prob dixerit soli huic ne ulli praeterea parti grammatices deditus'. empse dixit Bernium ei parti quae uersaretur in interpretandis scriptoribus, suffecisse quidem, cum libros eorum adnotaret adulesgentibusque praelegeret, alteri autem parti quae praecepta demonstraret et quae recte seribendi loquendique scientia c0utineretur Diom. GL I 426 15 ), eum defuisse neque magis eum deditum fuisse instituendis pueris ad eloquentiam praeparandam, quae tamen pars magistro Latino rhinime ne egenda esset. Atque recte nos ita sententiam Suet0ui aperuisse, ceteris praeterea argumentis comprobatur Nam quod dixit Suet0nius,
I ita tamen ut eas προγυμνασματων loco haberent; nam hae esse eadem
atque illae prima exercitationes' Qtiint. II 4, 36 uel curae quasdam dicendi primordia' L9, 1 Quintiliani, qua non recte ille a rhetoribus Latinis omissas Se pronuntiauerit, docuit Casimirus a MoraWsta, Quaestiones Quintilianeae, diss. Berol. 18 4 p. 6. 2 cf. praeterea Iustinus Ochre l. s. p. 10 sqq. p. 32 sqq.
50쪽
haec institutionum rhetoricarum genera a sui aeui grammaticis 0mitti s quae quidem omitti iam uid00'), non facile haec dicere potuit nisi de Valerio Probo quem nouissimum posuit professorem Latinum Denique quod sibi persuasum esse pronuntiauit, haec a magistris neglegi non fastidio', sed desidia et infantia', ea uerba mirum i modum illustrantur, si de Valerio robo dicta sunt; nam tum demum intellegitur quid sibi uelit illa uerborum quasi sibi insidens cumulatio quibus segnities expressa sit atque inertia
uiri: unum et alterum, uel cum plurimos tres aut quattuor p0stmeridianis horis, cubans, inter longo ne uulgures e mones, legere quaedam - idque perraro, de quibusdam
minutis quaestiunculis'. Neque non infantiae nota in Berytium cadere uidetur, si quidem recte do Probi genere dicendi disputauimus p. 49 sqq. Suetonium igitur non a partibus robi stetisse aut rationem eius probauisse apparet; neque Ximium quendam ard0rem indicant illa legerat in pr0uinei quosdam ueteres libellos apud grammatistam', nequὰ omnino Suetonius ea Beryti ueterum seriptorum editoris admiratione incensus fuisse uidetur, quam ridericus Leo in illo agnouerat Plautinische Forschungen p. 21 Sqq.).
De commen Doctrinam Probi, quam diuulgari ipse adeo negleXerat, ut uiuus ani a j sci-paue tantum et Tigua de minutis quaestiunculis ederet, utque discipulos non modo non allisteret, uerum etiam satis inclementer
non nunquam a se dimitteret Gell. XIII 21, 8 h0minem dimisit, ut mos eius fuit erga indociles, prope inclementer'), diuulgaverunt discipuli, similiter atqu0 Deerant disdipuli Antonii Gniphonis Suet de gram T). Et edidisse credendum est nomen inscribentes magistri, sicuti fecerunt discipuli Quintiliani in St. r. I 00em T), sicut Aristarchi circumferebantur commentarii ad eius schola adisssipulis e0nsiguati ), de quibus disputavit K. Lehrs de Arist.
Stud Hom. p. 22 cf. MarX, proleg ad Auct ad Her. p. 80 Biri, Buchwesen p. 344 sqq. Et re vera ita factum esse comprobari licet eo argumento, quod posterioris aetatis grammatistis inde a Gellio praesto fuerunt Probiana seripta atque ea plura et ampliora, quam quae ab ipso edita esse Suetonii testim0ni c0nstat. am1 nam alterum genus de quo K. Lehr diSseruit, iν χοδεκον υπομνV- ριάτων, illo dico commentario ab ipso Aristarcho ad usum discipulorum On- Scriptos, quominus Berytium quoque tales coniecisse putemus, Obstat eXiguum quod in e fuisse uno consensu et Gellius et Suetonius tradiderunt discipulorum studium patientiamque Gell. l. s. Suet de gram. 24 cubans legit quaedam idque perraro'). io commentariis Vergilianis infra disputabitur.