De M. Valerii Probi Berytii vita et scriptis

51쪽

Gellius amitae secundum Valerium Probum profert, aut e familiari quodam illius se comperisse affirmat aut ipsi familiari haec tribuit uel alii cuipiam interloquenti. Atqui dudum cognitum est Gellium his et similibus l0cis snxisse tantummodo disputationis speciem, re uera autem Scripta eorum adhibuisse quos

disserentes induceret Ludovicus Mercklin, die Citiei methodeund uellent, en uigilii des . Gellius in de Noctes Atticast, Fleck. Jahrb. Suppl. III 1857-1860 p. 33-Tl0). Inde, cum

traditum sit Probum mortuum Siluam Obseruationum sermoniSantiqui reliquisse, Gelliana uer capita quae huc pertineant in

primis VII, XIII 21, VP ubi ipsius Pr0bi additum est n0men)omnino speciem exhibeant talium obseruationum serm0nis antiqui apparet edidisse reuera discipulos ea quae magistri scriniis reposita inuenissent, et praesto fuisse Gellio has commentationes Probianas, quarum multos admodum libros se inspexisse affirmat XV 30 5. Quae nisi exstitissent, aegre hoc dicere potuit scriptor Latinus uix duodecim lustris post mortem Berytii. Deinde quarto p0st Christum saeculo medio Burdigalae scripta Probi Berytii praeclara habebantur, quae in illa sede litterarum e0rde cadebat intimo professor quidam atque tam ampla quidem fuisse dicuntur hae scripta, ut is qui ea memoria tenebat, iudicetur Epirote Cinea memor magis' Aus0n opusc. 16, 16 i p. 66 Sehenkl). Congedamus multa pietati erga professores et natiuae iactantiae poetae, tamen haec non digi potuerunt de exiguis et minutis quaestiunculis, quas Probum edidisse Suetonius tradit. Nam ridissulum non uitauisset poeta, id quod minime conueniebat laudationi. Neque arbitrandum est Ausonium robos confudisse, id qu0d omnes fere p0stremae aetatis grammatici egisse uidentur; nam robus ille iunior qui dicitur, cuius tempora aetate Diocletiani GL IV 119 26 K sit 801 uti grammatici GL IV 413, 34 Κ)definiuntur, aequalis fere fuit temp0ribus Ausonii. Qui praeterea Suetonianam uitam nouisse uidetur, e qua adsumpserit illud Berytium' opusq. 3, 18 p. 2 Sch.), quae originis designati in omni Valerii Probi memoria n0n esturrit nisi apud Hieronymum, qui eodem fere tempore h0 patriae nomen apud Suetonium

legerat. Deinde C0nsentius GL V 366 16 26 K de generibus

uerborum sententiam protulit Probi uiri d0ctissimi', quam sicuti in catholicis ita in institutis frustra quaeres; neque

Frid. 0ettini de Flauio Capro Consenti fonte, diss. Regim Ont.1899 p. 20 sqq. hunc Probum Berytium esse affirmare dubitauit. Prisciani denique testimonio GL II 171 14Κ constat exstitisse

52쪽

Itaque praeter minuta illa scripta a r0bo ipso edita circumferebantur commentarii ampliores, quibus Probi doctrina exhibebatur, siue erant ipsius Probi nomine inscripti suseluti supra dictae commentationes quas Gellius attulit XV 30 5, uel liber de dubiis generibus , siue erunt seetat0rum commentarii manifeste doctrinam memoriamque Probi continuantes, ueluti scripta Favorini, qui mo erat του grosta x sιονε ιειν Geli. XIII 5, 12) uel Ca0s0lli Vindicis lectiones antiquae', quo de Probi sectatore disputabit qui de Gelliani capitis I 14 auet0re acturus est. Hoc statuendum erat, ut Sententia remoueatur . . Beckii De M. Valerio Probo Berytio quaestiones nouae, Grouingae 1886. cf. praeterea praefat. ad C. Plinii libr. lib. sermonis rel. 1894p. XVI), qui affirmauit r0bum librum qui de grammatica esset scripsisse nullum atque ab iis qui historiam grammatique Latinae describerent nomen Valerii Probi praeteriri posse. Quod ut effic0ret, Gellii testimoniis fidem non habendam esse contendit, quippe qui nomen Probi non alio consilio protulisset, quam ut uerum fontem obtegeret; neque Seruium teStem Scriptorum grammaticorum Probi afferri posse, quippe qui robum cum Sacerdote et Diomede confudisset, neque aliter riscianum Probum nominauisse, Charisium uero et Diomedem intellexisse ). Itaque nec uestigium nec omnino inscriptionem libri grammatici traditam

i aequalitate consuetudinis assertur coniectura facta remouere sibi

De armatis M. Valerii Probi mem0ria quae est apud Suet0nium excu8Sa

epigrammate .

III atque declarata ceter auctores repetendi Sunt Atque e Mar-

1 quamquam quae ex ipso Valerii Probi libro desiimpserit Priscianus quae per Caprum receperit, nondum patet cf. Ludovicus Ieep, Priscian ' Philolog. 67 l 908 p. 2, qui de Valerii robi apud Priscianum memoria disputauit p. 3 sqq. uid praeterea a WiAchnewski, o Prisciani institutionum grammaticarum com POAitione, diss. Regi mont. 909 p. 33 sqq. 2 Post ipsam Iulii Stoup opinionem profligatam hoc argumentum quod

inuenerat ille ad desperatam senisentiam commendandam, Oi, iam repetere debuit Batauus. Nam Seruius Diomedem et Probum ita non coniundere potuit, ut Diomodis artem post Serui commentum criptam esse appareat e adnot.

ad Aen. X 33: NEQUE ILLOS IUVERIS AUXILIO concessivus est isto

modii secundum Probum namque in artibus non inuenitur eiqA. Inuenitur

autem hic modus concessivus in arto Diomedis GL I 396, 30 sqq. .

53쪽

quo editus est tertius liber Martialis, Romae notum fuisse tamquam magnae auctoritatis Xistimatorem litterarum. Hoc autem maxime eonstat testimoni uersiculi Martialis al0rium iobum n0 ad antiquissimos tantummodo Scriptore curam contuliSSe, ueluti illi fecisse uidentur quos Seneca cauillatus est epist. 14, 13 cf. p. 7 Sed Sicuti praeter prisco liberae rei publieae seriploi'0 Augustea quoque aetati poeta eum magni fecisse d0eentrecensiones Vergilii et Horatii ab eo curatae, ita ne suorum quidem temporum poeta neglexiSSe Martialis testis est. Quamquam aliud St, poetae cuiusdam rationem habere, aliud eum

Cortuni de aetate Probi indicium hoc Martiali uerSiculo D aescitis non subicitur Martinus Schang, liti. Om. iiSt. II 2 p. 338).' hi seriis Tamen robum ann 8 p. h. n. etiamtum ui XiSSe 0n Sentaneum est, Si familiares eius Gellium uiderunt Kuebieri. s. p. 103. Sed accuratius usque ad quem terminum erutius uitam produxerit, definiri potest collatis eis quae apud Plinium l0guntur in epist. V 20 Respondit mihi Fonteius Maguus, unus e Bithynis, plurimis uerbis paustissimis rebus. Est plerisque Graecorum ut illi pro copia uolubilitas tam longas tamque frigidas periodos uno spiritu quasi torrente contorquent. Itaque Iulius Caudidus n0 iuuenuste solet dicere aliud esse eloquentiam, aliud loquentiam. Nam eloquentia ui uni aut alteri, immo, Si M. Antonio credimus, nemini, haec uero quam Candidus loquentiam appellat, multis atque etiam impudentissimo cuique maxime contigit'. Hanc autem appellationem loquentiam uerae eloquentiae oppositam proprii cuiusdam usus fuisse Iulii Candidi, aperto X- primitur uerbis haec uero quam Candidus l0quentiam appellat'; pra0terea Candidum hanc uocem nouauisse eo probatur, quod Plinius suum de hae fietione iudicium protulit, cum non inuenuste Candidum ita diesere solitum esse censeret id quod sensu careret, si communis iam tum fuisset uocis usus ). Editum esse quintum librum epistularum circa unum 109 p. Chr. n. Iulius

rum epistulas aliquantum prius Soriptas esse quam editi suntl J. . l. s. p. 10 argumento non allato ipsa Plinii uerba neglegen negat Candidum hanc uocem nouam finxisse, hac in re Iulio Si eupOppositus qui ipse quoque p. 130 hanc uocem Candidi propriam fuisse iu

dicauerat.

54쪽

strauit, epistulam quae nunc legitur libro X T sedit circa annum 109), seriptam esse anno 107. Praeterea librum quintum epistularum circa annum 10 estitum esse censuerat Theodorus Momuissin Hermes III 1869 p. i). Denique Herm. Peter, Deriries in . rom. Litt. 190 p. 108 docuit primam epistularum triadem libros uidelicρ I-III, absolutam fuisse anno l04, uerum alteri triadi libris IV-VI, non nullas eiusdem fere temporis insertas esse epistulas. Itaque id certe confirmatur illa quam supra diximus epistula linii facetam illam ficti0uem Iulii Candidi circa annum 105 Romae laeuisse et innotuisse. Atqui cum legamus apud Hilium I 15, 18 alserium 1 0bum Sallustianum illud

satis eloquentiae', Sapientiae parum breui antequam uita decederet, Sic legere coepiSse et si a Sallusti relictum affirmauisse: satis loquentiae, sapientiae parum', non OS Sumus non affirmare Probum deductum esse in hanc eouiessturam uoce illa a Iulio Candido nouata λ). Atqui cum adiunxerit Gellius host euenisse brevi ante mortem Probi, inde colligitur Berytium uitam usque ad primo alterius p Chr. Saeculi an uos continuasse. Eodem deducimur testimonio Suetonii neque enim multo ante mortuus e SSe uidetur Probus quam editus est liber Suetonii circ. a. 10 p. Chr. qui nouiSSimum eum posuerit grammatistorum et de scriptis uerba fecerit quae uiuus ipse ediderit et quae mortuus reliquerit edenda. Neglegemus igitur testimonium Hieronymi qui, cum Valerium Probum n. 56 p. Chr. n. eruditissimum grammaticorum Romae agn0Sci perhiberet, auctoritate Suet0ui niti nequiuit. Sanctum uer patriarcham, cui in usebi tabulis supplendis certis tem-p0rum indicii opus esset, ea quae non commemorata inueniSset fortiter finxisse duardus 0rde exemplis probauit Rh. M. 61

Insequentibus temporibus memoria robi magis magi Sque inclaruit. Gellius eum appellauit grammaticum illustr0m' I b, 18), grammaticum inter suam aetatem praestanti scientia' IVI, 1). Hier0nymus ex sui temporis aestimatione adiunxit illud eruditissimus grammatic0rum'. tque facile dixerit quispiam Hieronymum iudicium iterasse qu0d de Berytio proferre Solitu esset

I Potuerit adeo conicere quispiam, ipsis his orbis Plinianis haec oro loquentia naulti atquo etiam impuden is si mo cuique maxime contigit' motum esse Valerium Probum, ut hanc loquentiam de Catilina dictam esse

pronuntiaret.

55쪽

praeceptor Donatus, qui Probi auctoritatem sepetiuerat in commentando Terentio. Sub finem quarti saeculi Ausonius Burdigalensis

praeclaram dixit esse gl0riam Probi Berytii, quam adipisci sibi

non contingeret. Primi quinti Saeculi annis Maei obius, cum de fabula quadam dissereret quam quo uetore Vergilius retulisset Probus nesciuerat, mirari se profitetur id tantum uirum fugisse. Quinto se inde saecul Sidonius Arvernorum episcopus propinquum quendam qui Probus uocabatur celebraturus, aperte euocauit

nominibus ludens memoriam M. Valerii Probi Berytii, nullum gloriae genus maiori fore dec0ri arbitratus patruo quam illam cum Berytio comparationem earm. IX 332-33 p. 30 Molir):

sed memento doctrinae columen Probum aduocare,

isti qui ualet exarationi destrictum bonus applicare theta. Atque qui accuratius iarmina illa i0nsid0rauerit, intelleget manifesto Martialis epigramma imitatum esse episcopum, ueluti v. 18 0s ualde sterilis modos Camenae rarae credimus hos breuique chartae, quae scombro merito piperque portet Sqq. v. 344 non te terreat hic nimis peritus, es praeterea indigem locorum similium Mon Germ. Hist auci. antiquisf. VIII p. 402 ita ut n0bis persuadeamus opinionem illam Ρrobi uelut asserrimi eritici et d0etissimi grammatici non mediocriter auctam isse it per aetates translatam illo Martialis uersiculo. Caelo Musa beat. Atque septimo Saeculo EugeniuS, cum opus Draconti iterum editurus celebres ueterum editores nominaret, sicut Homeri praeclarissimum editorem Aristarchum, ita Vergilii editorsem appellat r0bum una cum Tucca Varioque qui primi Aeneidem ediderant. Vergilii Horatii uereti carmina Pr0bum recensuisse OnStat Quos scri

testim0ni eodicis Parisini GL VII 534 4 K. Terentii recensionis fuerit Probus testis est commentarius qui fertur Donati editu a Paul WeSSneruit, ἡ-hti 1902-1908, ex quo quae ad recensionem Probi pertiΠere uidebantHΓ, his ''. ζ. ά collata sunt in reliquiarum conlectione λ), non ita tamen ut quaestionem me absoluisse iudicem. am eonferas praeterea quae

0bseruauerunt Paulus Rabbow De Donati comment in Terentium Specimen obseruationum primum, Miss. Bonii. 189 p. 13. f. p. 342), Paulus essner Aemilius Sper. Et Bettra Z. Om.

I quae mox Bonnae prodibit apud Ohenos.

56쪽

De adnota miniStretur quo ueStigia Probi demonstrentur. Nam in commento 'os κριοὶ, Donatistu non rarae inueniuntur Terentii eum Menandro et

sta 2b: Apollodor comparatione8, qua Paulus essuer l. s. p. 25 in Pς υμφη , μ' unum contulit e0nspectum. Qua tu comparatione duae aperte dinoseuntur diuersae uoluntates, quas ad eundem criticum diffidite retulerit quispiam. Quarum altera eo maxime tendit ut poetam Latinum redi fecisse iudicet, si qua in parte Romanum induerit colorem habitumque laudetque eum quod recesserit ab exemplo Graeco et eum scientem id fecisse pronuntiet, cum altera poetam Latinum uituperet et errauisse arguat relictis uestignis Menandri aut Ap0llodori Atqui recte demonstrauit Paulu WeSSner, praeter Probum Asprumque qui in fontibus numerandus esset Donati existimandum esse fere neminem. Probus uero qua e parte steterit h0 in discrimine docent duae adnotationes, ad Eun.

1 NON EAM NE NUNC VIDEM, non eam ' robus distiu-guit iungunt qui secundum etiandri exemplum legunt et illa ad Ph0rm. 1, 13 , B INITIABUNT legitur apud Varronem initiari pueros dulia et Potida et Cubae, dis edendi et p0tandi

et cubandi, ubi primum a lacte et a cunis transierunt; quod Vergilius bile. IV 63): nec deus hunc mensa, dea nec dignata cubili est.' hoc annotauit Probus'. Verum alter ille qui diuersum sustinuerit iudicium existimator, Sprum dico, e Sua Sententia hanc subiecit explicationem: sed Terentius Apollodorum Sequitur, apud quem legitur, initiis Samothraeum a certo tempore pueroSimbut 0re Atheniensium' euudemque criticum audia ad

Andr. III 4 13 QUIDNAM AUDIO legitur et audiam ' ei.

Wessue p. 28), Menander enim sic ait τί toT' κοωostas '. Atque recte nos hanc existimandi partem, qua laudaretur Terentius a Graecae fabulae ratione discedens, robo attribuisse, exemplo confirmatur adnotati0nis ad uersum Andr. III 2 NVNC

PRIMUM FAC ISTA VT LAVET imperitiae notantes Menandrum aut Terentium ipsi ultro imperiti inueniuntur: nam et ille λουσαι at ελιν dicens a consuetudine non receSSit, ' cum lauisse se aut non lauisse a parte totum significantes et Terentiu8 propius ad significationem essessit ista' dicendo ne pudenda nominaret. . . . , FAC ISTA UT LAVET ista quae ex puerperio

57쪽

sordebant; iuidam ista ipsam puerperam dicunt sic enim Menander λοι cyax αυτὴν at Tisa , Sed imperitiae accuSantur, quod nou 0ntinuo solentio Si puerperium lauare, sed diebus omissis'.

Is igitur eriticus nam numerum pluralem dicunt de m0r posuit ille qui e0mmentum cou Scripsit), qui Terentii uerba interpretanda esse censeret ex uerbi Menandri, ista ipsam puerperam esse intellegebat, quia apud Menandrum λουσαι DL ν legeretur; idemque eritissus, Asper scilicet, et Terentium et Menandrum imperitiae accusabat, qu0d non continuo αυτ α solerent post puerperium lauare, Sed diebuS O mi SSiS. Contra quem exstitit alter eriticus uehemens ille quidem atque inclemens, qui reprehensionis aculeum in ipsos reiceret, ipsos ultro imperitos inueniri coarguens qui Menandrum aut Terentium imperitiae notauissent. Neutrum

enim poetam reprehendendum SSe uideri nam quod Menander diceret λουσα αυτην, eum Sum SSe orationi quadam

figura , id est dixisse quidem poetam 'cii τὴν sed intellegendum

esse immundum parturientis sanguinem. tque Terentium non uerbum e uerbo Menandri Xpressisse ita ut ista αυτ esset, sed p0etam Latinum propius ad significationem acgeSSiSSe, cum ista posuisset tamquam ista quae e puerperio sordebant'. Atque hunc eriticum Valerium Probum SSe praeterquam quod eiu ratio mutuo accommodata est ei rationi quam ProbieSSe nouimus e adnotatione ad Eun. I 1, 1 qua uerba Oetae Latini ex uerbis Menandri intellegenda esse nolebat, hac consideratione commendatur quod uehemens ille in aduersarios et indociles pronuntiandi mos a Berytio alienus esse non uidetur )

Geli XIII 1, ). Sed aede dunt alia. Etenim testimoni Serv.

ad Aen. VIII 406 0nstat robum eam secutum esse in interpretandi uerbis poetarum uiam, ut iudicaret poetas talia uerba p0SutSSe quibus cacemphato uitaretur. Atque plane c0BSimilem rationem agnoueris in illo si ista dicendo ne pudenda u0minaret'. Denique illa quam Probo uindieauimus interpretationem, Omnivo accommodata est sententiae Beryti de dubia specie uerbi lauare'.

1 hic enim sensus subesse uidetur uerbi illis corruptis cum lauisse se aut non ubi λουσα αυτνην iam R. Sabbadini coniecerat lauisse a parte totum significantes'. 2 Si recto hanc disputandi consuetudinem qua aculeus in pSum ad- UerSarium reiceretur, Probo propriam fuisse Ostendimus, nescio an hine proficisci debeat qui locum Charisii GL I 212, 2 Parcissime. robus de

inaequalitate consuetudinis quaerit an quis hoc extulerit, quod et ipsum credo non parcissime factum expedire uoluerit. 3.

58쪽

Nam apparet diuersa ratione intellegendum fuisse illud ista' prout aut transitiuum accipiebatur uerbum lauare' aut intransitiuum. Etenim qui ista secundum Menandri exemplum feminini generi esse et nominatiuum accipiebant, lauet intransitiuum intellegerent necesse erat tamquam lauetur'. Quam in sententiam abire non potuit Berytius, sed eam defendere debebat interpretati0nem, qua ista contenderet esse aequSatiuum et uerbum lauare transitivum. Nam hanc Beryti fuisse sententiam c0mpertum est collata adnotati0n Servii ad ΑΗ . I 194 PARTITUR Sallustius ait Iug. 43, 1 , prouincias inter se partiuerant' nam et parti et parti0 dicimus: et est uerbum de his quae, cum utramque reeipiant declinationem pro BOStra uoluntate, netiuae tamen sunt significationis, ut punio punior, fabrisso fabricor, lavo lavor; quamquam temptauerit robus faeere disserentiam inter stetitiam passivamque significationem, ut dicamu tondeo alterum tondeor

ab altero', et Servii S0rgii comm in Don. GL IV 437 25 Κ:

uerba quorum declinatio in nostra potestate est sunt haec tondeo lavo fabrico punio et reliqua uerum tamen debemu Secundum naturam actuum uel asstiuum uel passivum praesumere in deglinatione ut ego lavor' balneum lavat'; quando ego capillos depono, ut dicam tondeor', quando alteri capillos detraho, ut

Quae si recte disputata sunt, e Donati adnotationibus ad Andr. IIII, 3 haec ad Valerium Ρr0bum seserenda sunt: NUNC PRIMUM FAC ISTA V LAVET 1 imp 0ritiae notantes Menandrum aut Terentium ipsi ultro imperiti inueniuntur: nam et ille

λουσag υτ λὶν dicens a consuetudine non recessit ' eum lauisse Se aut non lauisse a parte totum Significantes, et Terentius

propius ad signifieationem egessit ista distendo, ne pudendan0minaret. 3 FAC ISTA UT LAVET ista ' quae ex puerperio sordebant'. Neque non Eugraphius p. 46 essuer sententiam

Probi retulit: melior sensus est: nunc primum fac istaec ut lavet, ut illa scilicet quae immunda sunt sanguine parturientis impleta lauentur'. Qu0 de Terentiana arte iudicium cum suo auctori reStituerimuS, X commento D0nati cetera quoque iudicia quae manifestoe eadem ratione profecta sunt, Valerio Probo uindieanda erunt;

1 qui ipse quoque ad horm. I, 5 Probi adnotationem seruauit quam

ceteri Terentii commentatores repudiauerunt.

59쪽

1, 15, Romanos mores palliatae inmiscuerit necnon Valerio Probo qui ad Eunuchi primum uersum Menandri uerbis neglectis Terentium propriam quandam rationem Sestutum esse iudicauerit, talia attribuenda sunt ueluti ad Heg. III 4, 26: imperit in Terentium . . . diXiSSe aiunt . . Sed ego Terentium ut scientem facetius Myconium crispum dixisse', uel ad Eun. IV 4, 22, serrauit Terentius non intellegens Menandricum illust . . . . at ego adisionum equor qui recte intellexit Terentium scientem mustellino ol0re' dixisse eunuehum uelut subliuido, quia uere eunuchi aut ex candidissimis lentiginosi fiunt, ut ex Gallis et eiusm0di occidentalibus, aut e fuscis subliuidi, ut ex Armeniis et aliis 0rientalibus'. Id quod optime accommodatum est sententiae Pauli essuer, qui ΑSp. p. 37 docuit ea adnotationes quae figura at ego' sed ego inferrentur, ad ipsum Donatum referendas esse; nam hune cum ita Terentium defenderet, non suis usum eSSe argumentis, Sed alieni cuiusdam interpretis, apparet ex illis quam descripsi adnotatione ad Eun. IV 4, 22 At ego ' di-Sionum sequor qui eiq8. ubi ut robi nomen corruptum reStituamuS, argumentationis ratione ne uia dedueimur.

R0bertus auer Stud Vindob. X. 1898 p. 25 sqq. XXII 6 codicibus

uideantur

correctorem exemplari simili is quae nos communi notam designare Solemus, ii uidelicet quae antiquissimam exhibent speciem Calliopeae quae dicitur regensionis l. s. p. 265). Sunt autem

cod. Vietorianus-Laurentianus XXXVIII 4 s. IXIX D et Od. Decurtatus-Vatiganus 1640 s. XI XII G). Atque euenit ut

plerumque c0ngruant distinctiones Iovialis cum adnotationibus D 0nati atque imprimis in uersu unuchi fabulae primo, ubi distineti uerborum ad Valorii Probi uetoritatem a Donato relata est. Unde recte suspissatus est Rob. auer l. s. XXII p. 90 omne quae apud Donatum ad distinetionem pertinerent adnotationes cum Iovialis distinetionibus congruentes Berytio tribueudas esse. Quod si est concedendum est Probi distinctionem quodammodo coniunctam esse cum ea re consione fabularum, cuius Speciem etiamnunc eXhibent e0dices D et G. Id qu0d altero praeterea uiueitur argumento Nam Andr. IV 3, 5

1 simili modo ad Andr. IV 3, 5 Probum disputauisse intelleximus contra eum qui Terentium imperitiae arguerat.

60쪽

Probum dolorem legisse Donati adnotatio docet. Quam legitonem ex omnibus codicibus soli seruauerunt. Qualis tandem est illa essensio , quam cum robi recensione coniunctam esSe iam ui negaueris 3 Atque cognita est illa Bembini odistis recensio quae fabulas sequndum tempora quibus actae sunt a poeta 1 dinata exhibet, quam rece Sionem paulo post poetae moriem a familiaribus curatam esse Edmundus

Haule adfirmauit in editione h0rmionis' 1898 p. 17 adn. 2.

Praeterea exstat altera, hae ipsa de qua quaeritur recensio , hac in re diuersa ab illa Benabina, quod fabulas secundum litteras ordinatas exhibet, ita ut Hecyra ultima sit Andr. d. Eun. Form. Heaut Hec ). Quodsi recte hanc ad robi secensionem retulimus, Berytius, Sicuti Varro lautina fabulas secundum littera ordinauerat, ita quoque in recensendis fabulis Terentianis fecisse uidetur. Tertiam recensionem sy qui curauit, Secundum Graeca maxime exempla fabulas ordinauisse docuit ridericus

egregie accommodari uidetur eum illa quam in commento Donatian ubique Probo opp0sitam videmus Xistimandi rationem, quam ad semilium sprum retulit Paulus essner. Placet ultimam subiungere obseruationem de Terentianae recensionis memoria ad Valerium robum pertinente. Adscripta enim sunt in odie Bembino gliolia edita a Francise Umplau-bach in Herm. 0l. II p. 33 sq. cf. praeterea Guil. Studemund.

Flecti Jahrb. 1868, 546 1882, 51 sqq. non ita multo post Iovialis

distinctionem adpicta, in quibus id memorabile cernitur, qu0d diligenter ratio habita est distineti0uis et emendationis I0uialis Κauer l. s. XX, 261 sqq.). Praeterea Iovialis curae pertinentuSque ad Heaut uersum 92, exclusa fabula Hecyrae atque ipsa quoque Scholia pertinent usque ad Heaut. u. 582 exclusa fabula Hecyrae. Unde recte suspicatus est Paulus e88ner Asp. p. l)haec Sch0lia non e commentario quodam, Sed e eodem Xemplari Terenti fabularum adsumpta SSe quo SuS SSet IouinES. Itaque si exempla Iovialis e recensione Probi profectum esse demonstratum est, haec qu0que Scholia ad eundem referendueSS Ructorem apparet. Hanc Sententiam, tu quam ratione ac uia deducti sumus, uerum Sse, argumenti praeterea confirmare

licet. Etenim autus essner Asp. 41 iam obseruauit, Ach0liis illi a manu uetere adscriptis proprium esse frequens illud quod positum est dixit'. Atque quis fuerit ille qui tam impigre docebat, intellegas ex sch0lio ad Eun. I 1, 34 calamitas dixit grando