장음표시 사용
141쪽
CAP. II. libros haereticorum osse in
quidam continent haere, sim ex pro Vestis, aut e m-stituto de Religionem actam tali j lico aliqtras haereses, de praua doctii nas interna liceant , et: trum tamen ex instituto faciunt. Aduertendum est se cundo haereticorum libro rum lectionem iure antiquo prohibitam e . se , ut constat ex cap. Fraternitatis de haeretic meX cap.
nulla crat lata excommunicatio nunc autem contra legentes huiussit odilibros duplex censura inuenitur altera in ulla Coenae,altera in indice librorum prohibito tum in quo tres classes distingusuntur prima continet haereticorum nomina lecunda libro aliquorum authorum siue haereticorum,
siue Catholicorum , qui propter dogma aliquod haeresis suspicionem, vel prauam doctrinam prohibentur tertia libros incer-
praedictas causas interdi adiri Vnde adi: ertendi mimare meest an libri struthoercticorum, an vero praedictas rationes prohibiti His positis sit prima c6cbis. Qui absis legitima Sedi postolicae authori. Ctate haereti corti libros haeresim continente , aut ex profest de Religione traestantes scienter legita ex vi huius ulla excommunicatur. Haec conclus in prima clausula huius ullae manifest exprimitur Cir ca quam aduertunt Nau. in Manu loco cit. Em m. in explicatione Bullae Cruciatae. O num. T. Vivat. ubi sub ramum. I. Tolet. AS unam lib. I. cap. id . Grais.
cis cit. tria requiri, ut hec censura incurratur Primum , quod libri sint authorum haercticorum secundum, ut haeresim contineant, aut de Religione tractent tertium, ut
scienter legantur . Vt quis autem legcre dicatur ad effectum incurrendi
142쪽
hanc cens uana sitis est, quod librum oculis per-
Currat, cum aduertetia ad ea quae in eo setipta sunt, quamuis ore nihil exprimas: ut notat Grai num. 3 Vgolin ad illa verba. Ac orithbos. s. I versi uinto. iuxta l. I. . Legi. E. deias, quae in testamen delen Non tamen sum ci libru
cet Sayr quidquid incontrariudicat Graii . Nihilo minus si sine causa id faciat,1 peccato non eXCUsatur. Parum tamen refert
manu scriptus Satis etiam est ut censura inclarratur, legere haereticorum quaterniones,aut scripta quaecumque haeresim continetia,aut de Religione tractatia, cum haec omnia adli bros reducantur, talibrorum appellatione veniant. Non tamen placet quod ait Dolinu vers. I ono. nimirum excommunicari legentes epistolas haereti corum haeresim continentes. Quoniam epistota, stultileiae saltemu accep- DIS P. XIII.
tione vulgata non dicuntur libri, nec ad libros reductitur Libri Geomantiae, de ali de quibus in regula . si indicis librorum prohibitor fit sermo, dprohibentur per hac clausulam, quia licet sint suspecti , anesim tamen non continet. Nam sicut Magi non comprehendunturs ubparticula, Haereticos i
Secunda Vivat d. num. I a. sic eorum libri haeretici iudicandi non sunt.
Secunda conclusio: Qui legit, licet absque edis
Apostolicae licentia, haere cti corti libros, qui ex profes' so haeresim, noco tinet, vel de Religione, tractant, qua uis hanesim aliqua cri- tineant, per hanc Bullam non ex comunicatur. Hac conclusionem tenet Gras. ubi supra num 3I. quam tamen negat Suare tom. s. descens disp. I. sect a. num. Io quatenus asserit sussicere, nam haeresim, ut ex vi huius clausulae liber censeatur prohibitus, ct si
143쪽
tur. Probatur nihilominus conclusio Inci regulam dicis librorum prohibi*orum haereticorum libri heresim continentes, aut de Religione traeicties omnino damnantur: ali vero ab ipsis editi,erroribus ex Pur gati permittuntur, Vicere gula octava eii isdem indicis consstat; ergo non eodemodo prohibentur libri qui de Religione ex professo tractant, vel ex professo haeresim continent ac illi qui per occasionem haeresim, falsas doctrinas intermiscent. Cum igitur in Bulla omnino damnentur libri haereticorum hqresim continentes , illi tantum videntur damnari, qui de ea ex professis loquuntur. Et in hunc sensum huius canonis prohibitio explicanda est. Dixi in conclusone, non excommunicari per hanc Bullam legentes praedictos libro, quia
ex vi excommunicationis in indice contentae certuest excommunica in solum legetes haereticorum libros, sed etiam cuiusuis
D IS P. XIII S, authoris scrip ta propter
haeresim, vel Gisi dogmatis suspitione amitatari Uatiis libri ob alias causas prohibiti sub reatu tantum lethalis culpa legi interdi
Tertia conclusio: Legetes libros Catholicorum s
in quibus haereses,& haere liticorum argumenta referuntur,vel illos, in quibus tantum scholia, S an DOrationes ab haereticis addita
continentar, ex vi huius Bulta non excommunicitur. Haec com munis est: eam tenent Doctores citati. Et ratio es manifesta, quia in hac clausula tanta haereticorum libri sitiunt prohibiti aduertit tam e Suare secundam partem huius conclusionis esse intelligendam dummodo comentaris , in copiosi non sint, ut potius ex iis quam ex textu libri constent. At aduertentia haec potius in scrupulo quam in ratione videtur fundari, amicvera libri 1 Catholicis editi,
Catholicorum sint, eminu cupentur,quantumcum
144쪽
Quarta conclusio Qui paucas lineas libri in hac clausula prohibiti legerit,
non e C Amunicatur. Haec conclusio est contra Tole tum,&Vgolin. vers Octauo. Cana tamen tenent Vivat d. Grasi num. 3 ..Sayr nu. o citatis locis . Probatur; Paruitas materiae, ut com
muniter docent Scholastici, mortali peccato excusat,parum enim pro nihilo reputatur; sed ubi non da
tur peccatum mortale, eXCommunicatio non in cur
ritur ergo.&C. Ex hoc tamen non est facile sumen da occasio legendi necti neam una, et hoc faciens raro 1 culpa excusetur. Ab hac cessera excusantur ignorantes, ut patet eXParticula, si ter unde, qui
ignorat author libri esse hqreticu, aut si diiciat, ignoaea tamen in libro haeresim
contineri, non eXcommu- Catur, ut notat golin s. 2.vers. Primum utrumque
sciat librum esse haeretici, DIS P. XIII.
haeres incolatinere. 5eXcommunicatur etiam
qui legit librum Gentilis, vel Iudaei, quavis haeresim
Contineat, quia non est liber haeretici. Vnum tamen in hac materia explicandum superestri quinam dicantur libri des eligione tractantes. Respondetur dici omnes illos,qui ad fidei expositionem spectant, inconsequenter eos, quibus diurna Script tira vel aliqua pars illius explicatur eos etiam , qui Theologiam scholasticam tota, vel pa tem illius tractat qui etiatractant de cultu Deo debito, det eligione Christiana, de statu Religionis, ac de Ecclesiasticis Religio
enimnoso tu accipitur pro virtute, cuius proprium est
cultum Deo exhibere, sed etiam pro congregatione homini Deum coletium, in qua acceptione comprehendit statum Christianoru statum Clericorum, a CReligiosorum. Dubitare tamen quis
145쪽
Das vocant, quibus elucidantur loca Sacrae Scripturae, Euangelia , si ab haereticis stat editi , hoc loco interdicantur Ratio dubitandi est, quia huius modi libri S ab haereticis sunt editi,&de Religione tractant . Negat ita tamerespondendum existimo. Nam in huiusmodi libris nulla,vet pauca ab haereticis de suo apponuntur, sed Patrum, de Doctorum dicta, quae ad expositionem locorti Scripturico lucur, ab eis collecta in unu rediguntur. Huiusmodi etiam libri iuxta s. regulam indicis permittuntur, dii mo do, si quae expurganda habent, deleantur. Qui vero de Religione tractant, sit
haeresim non contineant, nullatenus conceduntur.
Ad primum argu initio positum respondetur,qua-uis libri damnat authoris damnati etiam ce seantur, non tamen prohiberi per
hanc Bullam nisi eos, de quibus illa specialiter lo quitur. Vnde legens librubae retici ab eo editum quo DIS P. XIII. Itempore idolis erat, hanc bullae excommunicatio nem non incurrit, cum liber non sit haeretici, qua talis formali terri in quo sensu verba Bulla intelli- enda sunt sed Catholici in har resim postea prolapsi indicis vero XCC municationem non evadit. Ad ecundum, concessi,
sequentia; ratio est,quia tota lectio illorum libro arum in odium aut horis interdicitur . Quapropter
legentes, eoquod sententiam haereticam legunt; alias enim legentes illam in libris Catholicorum es sent similiter excommuni
cati, quod falsum esse os tendimus, sed quia legunt librum sub tali censura prohibitum . Ex quo ad
confirmatione patet talutio . Quamuis igitur ex lectione librorum Catholicorum , qui haeretico
referunt, aliqua possint in conuenientia prouenire , nequeunt tamen omnia vitari,
146쪽
die L est iudicaturi opor te enim eos, ut haereticorum argumenta soluantur, ipsorum confutentur errores, in medium afferri,
Uti mii, qui audiunt alios legentes libros iu
i. Coelu md conclusio Qui ait ditione sua nullo modo et cause,ut aliquis libros prohibitos egere cipiat aut
eorum lectionem conti nuet, hoc loco non exco municatur. Hanc tenent Emmanu inexplicatione Bulla Cruciatae. s. ' dub. T.num TZ &Say lib. s. decens C. . num .i . Et ratio est, quoniam haec excommunicatio cs lata in legente hic autem nec realiter nec moraliter vero dici
potest legere. DIS P. XIV. Secunda conclusio Qui , est causa , ut aliquis legat et Co is
legenti per hunc canone, aut in lectione illius persis adprobabile est manere excommunicatum , sicut qui legit meo tamen iudicio longe probabilius est: oppositum. Primam partEhuius conclusionis docent Grais lib. . decis c. I 8. n. 3 .&Say ubi sup Erpro batur Qui consilliri rogar, aut alia simili ratione est: causa, ut aliquis praedictos libros legat, moraliter laequendo illos legere cens tur; ergo per hanc censi
quia si quis alteri suadeat lectionem libri, quem ex facultate sibi concessa legere potest, quod tamen suasori non liconio exc5- municatur, imo absolute
loquendo non peccat, citactum illicitum aut prohibitum non suadeat. Sectan. da, pars quam tenet nolin hoc loco ad illa verba. Ac eoru obros. S. 2 vcta P .
147쪽
o. ostenditur Haec exc5- municatio fertur tantum
quantumcumque lectione persuaserit, in nulla verborum proprietate dicitur legere ergo non eXCOm
Cotra primam partem huius coclus dicet aliquis
sequi ex ea manere eXCOmmunicatu, qui omne illud consulit,quod sub excommunicationis cena prohibetur quod tamen falsum est. Nam qui consulit alicui ut claus ra monasterii monialium ingrediatur, non incurrit excom an unicationem quamuis
qui ingreditur excommunicetur. Sequella ex eo probatur , quia tam causta moralis huius ingressus est consulens qu1m suadens ei lauda Iecti tariae libri prohibiti. Contra secundam partem ciusdem conclusionis sic arguitur . Agentes,
cossentietes pari poena plectendi sunt, ut habetur C.
urent, de sentent. excOm. LX qua ratione intestae X
tus non solum excommunicari percutientes Clericos , sed etiam non impedietes dolose atqui maior est ratio de suadente legere: ergo etiam ille excom
Pro resolutione primi argum in gratiam authoiu qui primam conclusionis. partem defendunt, aduertendum est causae morali alter o duobus modis posse tribui ellectum. Primo si tribuatur ei tantunx ut causae ad talem flectunt
est ectus ver moraliter de illa non dicatur secundo si taliter tribuatur vicatis , ut effectus de illa vere moraliter praedicetur Exemplum primi sit in consule-
te ingressu Religionis, cui talis ingressus tribuitur ut cauta ipse tamen ver8moiraliterno dicitur Religionem intrare. Item in suadente adulterium, cui etii tribuitur,ut cause: cum ve-r8 adulterari non dicatur..
Exemplum secundi sit imconsulente homicidium , .comitante eum secubitibi uta
148쪽
co CAP. II. tribuit consilion cui G
Enni dimicidium tribui tu ut cauta sed ci mo raliter dicitur homicida Primo modo tribuitur a ct is quoad meritum, vel culpam tantii in cum ad
hoc satis si quod consiliu , vel suasito obiectum malu , vel bonum respiciant. Q. cundo modo non solii in tribuitur actius quoad cui pam, sed etiam poena taliae tui imposita, vel imponeda, cum ille vero dicatur illum actum ommisisse cui talis poena debetur. Hoc posito, ad primum
argumenturn negatur sequellari Nam ille tantum
P cenam incurri de quo actus prohibitus vero mo raliter affirmature non e ro illes cui ut cauta tantum actus tribuitur. Et quia suadens lectionem libri pro. hibiti illum moraliter di citur legere, excommunicatur ratio est illa, qui de suadente homicidiu,&co
initate diximus, cu ille suo modo in actuali lectione
i ij, cum intrare non dica tur, Ese communicatio iii in predientem ferat arran
tum Si tamen aliquis co-sulat praedictiam lectione, Se legentem non audiat non X communicabitur, quia tunc ver non dicetur ere.
Ad secundum argUmetum respondetur C. Uau- e. este extensionem cap. a uicissiadent, solo I R. q. q. alias enim consulens percussionem 'Clerici ex vi illius non excomunica, retur. At circa persuadentes legere libros pro ibitos nulla extat talis extensio, vel declaratio. Vnde quia poena sunt rem inge dae c. Od a. de regul iur. iii
nicatio contra legentes Itabios extendenda ad persuadentes.
binam libros in hacc a fula prohibitos
149쪽
C A P. a I. Ulla ratione licitum
esse concedere facultatem ad legendum haereticorum libros, praesertim qui haereses, falsamque dochii nam contineri, suade, tur primo : Huiusmodi libri non solum mali sunt
prohibiti quia mali, continent enim haereses, blasphemias,ac falsas scanda-losasque doctrinas; sed tu qin se, Mintrinsece mala ut,
occasioque ruinae, nullo modo tractare communicare licet; ergo ob nulla causam concedenda est a
cultas hos libros legendi. Secudo: Si propter ali quam rationem praedicta facultas post et indeberet concedi, ea esset, ut huius modi libris contentili reses, errores 1 viris doctis pugnarentur; sed haec ratio nulla est ergo c. Probatur minor ex quod1
Breui Pi IIII relato inter literas Apostolicas ad sine Direct Inquisit fol. I 2'. quod incipit Cumpro munere Vbi Summus Ponti sex reddens rationem, ob DIS P. XV. 61
quam facultatem haereticorum libros legendi reuocat , addit suis cienter damnatas esse haereses nom i temporis in Concilio generali taliter, ut hoc tu
nccre omnibus debeat ad vitandos errores h lcique catholicae veritatem eos noscendam , in Uir, sirus praetere. consutasio requirenda sit. Tettio: Quod libro hq
reticoru prohibitos unusquisque lice te possit comburere suadetur ex eo, quia per hoc consequitur e stectus intentus a Summo Potifice videlicet quod tales libri non extent, ne ulla ratione occasio scandali, Scruinae esse possint.
Tandem Qui habet libruhaereticorum, vere est dominus illius ergo potest
illum comburere. Probatur cosequentia, quoniam
unicuique licd de re sua ad libitum disponere. Pro resolucione sit prima conclusio Licite viris doctis, pij facultas hae reticorum libros legendi
150쪽
conclusione dubitandum non est , cum videamus Summos Pontifices huius modi facultates multoties concedere . Et probatur: In Ecclesia debet esse cognitio erroruni haeresuiu, tum ut vitentur, cum etiavi impugnetur licctenim Catholicis sufficiat doctri ua Conciliorum, ut veritatem sequanim, hoc tamen ad manifest conuincendos haereticos, qui Conci liorum,&: Ecclesiae authoritate inficiantur, sufficies non est ergo ad co S conuincendos, reducendo Sq;
ut ab aliquibus eorum librilega nitar. Secunda conclusio Inquisitoribus, oc Cominis. sarijs ab Apostolica edesuper haeretica prauitate deputatis,durante ipsa deputatione , licitum stlenere libros prohibitos, ctii
Episcopis. Haec conclusio constat ex Breui Iuli III. incipiente, Cum meditatio. relato ad finem Directo.
ri Inquisi fol. Hi ec ex illo DIS P. XV. Pi IIII stricitato. In qui
bus, cum reuocet iacultates cui cu in lire, etiar
Episcopo, aut Archiepisscopo concesta, A qilrbuscumque aliis excipiuntur Inquisitores, in Sede Apostolica deputati Illud ramen notandum est cum Pegia in a. p. Di rech. In quisit. Com. s. g. Nihilominus. Pol si. etsi Cernissarios in
stitutos ab Inquisitoribus posse legere praedictos libros tali cci missione durite cum eo ipso quod ab Inquisitoribus instituuntur, a Sede Apos holica in stitui videantur. Tertia conclusii : Quis habent libros haereticoru i &falsam doctrini cotine fio tes, qu uis non satisfaciant, ob uredo prc dictos libro S, sed Inquii ciuitatis, in quailbri sunt, illos realiter B cu effectu tradere debeat, notam per hanc Bullam
pars proba tu excitatoBreui Iulii III. in quo prqcipies ut libri pracfati sub excommunicationis poenam si ha-