장음표시 사용
101쪽
nibus potissimum suis discet nuntur. Sed quans
animi magnitudo in honoribus,ut diximus,ecrebus contrariis uersi inmagnantur' in honores et mamos, sibi a probris uiris delatos non masgni facit sed ipsis moderate desectatur, intalide
enim maiora etiam praemia suis uirtutibus deberi,cum uirtus cumulata nullis honoribus possit pro dignitate mancrari sed boni consulit, quoniam maiora praestari nequeu eos enim honores, qui a uulgo ob res paruas tribuuntur,ut se indit, Cnos penitus contemnit, nec popularibus si nistris rumoribus ves repulsis commouetur uirtutis S meritorum suorum conscienria aduersus leuitatem de in militiam hom num confirmat' ita P porcium catonem rcpulsis, tans honoribus ouadcre solitum plinius secundus est auctor . cuigitur praeter uirtutem nihil magni pendat cssicitur,ut iaci pericula fugiat propter timor Moeiniuriam in alterum inserre inducat animu. Qui enim parua ducit,quae caetcri demiranoc in maximis rebus habent, ius dcmum rei gratia huc turpitcr facere convcnicis licet autem in honori hus posissimum magnitudo animi ornatur, pasequitur tamen omnes parita utriusi fortunae, ita quidquid in diuitias,aut potesatcs prospcreaut secus acciderit Aret moderatc, nec gestici in his se do fortunae flatu. nec frangctur aduerso, cum in honore,quod multo maius bonum es .co
102쪽
magnanimi conicmptores esse vidcantur,cu ne/q; Opes,ncc impcria,ncc magistratus ac ne ipum quidem honorcm magnifaciant. uititur tamen
sertunae fauorc ipsa quoq; magnanimitas augesis re,paupcrcs cnim,ac ignobilcs a pictisq; conicnuntur,& his malis oppresa uirtus manca interdum cst ad ossicia fungenda, itaq; nonnunqi uel
frustra nititur instrumentis destituta,uel ne conatur quid ,ne cum auctoritas absit opa ne adssuscipiaturiplurima enim sunt, ut inquit poeta, quae non audent homines pertusa diceri lena,
traucro nobiles,& qui cum imperio siunt,ac opulenti honore digni existimantur ob excellentiam, quidquid enim bono aliquo praestat honoratius habetur.Itaq; talibus etiam bonis magnanimisitas inualescit.Nam licet uiris dumtaxat probis honor iure dc atur id tamcn externis bonis a quibusdam exhi tur,ut dubium non sit, quin uirtus his cumulata tanto magis honore digna censeas.At sine uirtute nulla neq; nobilitas, necopulantia magnitudincin animi praestabit accrebus magnis dignum quenquam emet. talis em fructus maxie propriῆ est uirtutis exa me. Quo minus serenda est quorundam importuna supcrbia, qui rebus dumtaxat extemis intumescen
tes, sibi magnopcre placent, di prae se caeteros
103쪽
etiam uistute superiores spernendos putant, conremptu solum magnan: mos imitates, quippe suis bonis dignitas cuil metienda est,non alienis. scitum Q.n.illud poetae. Nam gen' N proaucs,
quae non fecimus ipsi,uix ea nostra uoco . At cxterna quae dicuntur bona , cuncta esse aliena, hoc ipsum nomcn declarat,ec quod eadcm fortunae bona nuncupatur.Magnanimas igitur merito contemnit uirtute inferiores,quoniam suis bonis,hoc est uirtutibus excellit,& rcete iudicati unde fit,ut raro se periculis exponat,praesertim obleues causas de res exiguas.pericula enim non suscipiuntur nisi ab iis,quibus proposita praemia uidentur esse magna:cum nemo nisi stultus, hamo aureo qd usurpasse tradis Augustus Guar
Piscetur,praesertim pisces,quos parui facit .maggnanimuS autem, perpauca sunt,quae magni pedat. ut merito ridcantur a prudentibus truiculi quidam homines,qui lavdcm fortis&magni animi stulte in primis aucupantes,occasones petissculorum pro leuissimis etiam causis arripiunt. quos sape vidcas,aut mortam oppetae rcete iudicantium uituperatione aut plagas turpissisimas.& damnosissimas accipere pro reb' uel turpibus,uestiusmodi,ut eas uir magno animo ne disceptatione quidem dignas cs se duccret, quod est non solum stulti sed anousti etiam animi dos cometu, qui rumores in critae multitudinis taci
104쪽
sectat,ut eos uel cumdissicrimine uitae colligedos esse putat.Nam cum dignitas.magnitudoq; rei ossicium poscit.ut si patriae laboranti subuenim
dum sit,aut pro tenuiorum tutela contra impossientium iniurias deccrtadu, uel pro religi aduersus impios contendendia,ncmo nec litantius, nec pari constantia,uel capitis adit pericula, uel iustitiae ac omnis uirtutis patrocinium exequis, nemo suae uitae minus parcit, ri.n.huic poli'
est,t ut a talibus ossiciis p socordiam aut igna uiam discedat. Illud quoq; magni animi est, b
neficiis alios libeter demcrcti se utro eis adstrin=gi,non aequo animo,noe sine pudore ferre Nam neficia conserre praestantis est, accipere uicis sim inserioris.quamobrem magnanimus, si quado fuerit nignitate prouocat', gratiam rcfert maioribus ossiciis muneribus ue cumulatam, ut hac ratione qui prior tribuerat,liberalitatempesrem quae res facit,ut quos beneficiis affecerit, hos magis, bene de se meritos m inisse uideatur.Nam qui patitur,quatenus patitur, minor est eficimi magnanimus autem ι aeteris praestare uult. Itaq; sua in alios, aliorum in se meritalitantius audit unde mihi cosuetudo,qua apud hispanos plurimum inualuit rata es se vidcri sost Iet,quibus dum principes uiros aliquid de se bene meritos alloquuntur,ipsorumq; captant bestneuolentia liud in promptu dux quasi legiti
105쪽
mum ut se profiteantur,illis esse obligatos N ab Hiacm maiora etiam sperare. Est itidcm magnanimi,aut nullo modo,aut grauate precari qucra ψ,rooatum uero facile honestis precibus adquis escae. Ad haec cum illustribus, ta opuletis uiris suam dignitatem retinere uelle.mcdiocribus cosnam se,N perhumanum cxi rera quod uergi lius scire,ueret cecinit dc populo romano. Parcere subiectis,ta de ilare supcrbos' hos. superare magni negocii e,N gloriosum blas insolerer tractare ac inhvane acuitatis N iportunum.Obseruatum quotcst,magnanimii odii esse sectatorcm,nec in negociis properare, plericum res adhortatur,inquauersant magna mos
menta,aut de maximis honoribus agitur . Iude Paucis negociis implicari, di his magnis, di illis stribus,& siquid detrimcnti in re familiari, aut in Paruis rebus aliis acceptum suerit,ur immineat, nec querulum esse, nec ad &precandum prodiguem.id cnim hominis est talibus rebus studetis. Ac ut tenuiora signa, sed quae ne aristoteles quibdem praetermisit,persequamur,res quae sola pulchritudine comendantur,s utilcs sibi A fructuosas magis quaerere.hoc enim hominis est opule tuad haec incessum esus esse tardum,uocem grass
nihil magnum putat,ac perinde nihil magnope
106쪽
re demiratur. Illud ucro cessarii est adcf. maygnaimo,ut palam di oderitn amet.occultare nas timoris est,qui non cadit in magnanimum,ac ut rem longe antiquiorem habratis opinionem,
magno Geplo Quinti fabii maximi. qui no posi
ut aperte de loquatur N agat quod est confidcnytiar,li rorem illi contemptu rerum suggcrcnte. Itaq; de libre est ueritatis amator, nili cum ad uulgus utendum esse putat ironia, hoc cli suam
uirtutum intcnuati6c,item ut uiucta ncqucat ad alterius uolutatem,praetcrs amicorum, illud.Π.cil seruile . Itaq; omnes adulatores seruili animo sunt N abiecti Domnes assciatatores hab- .ac ne maloN quidem meminisse magnanimi vi, sed conlucre potius in commistis aliorum, ec ipsoru obliuisci. m cum sua in alios officiose factamcmorare alimum est ab hac summa uirtuae, tu aliorum in se comissa exprobrarc multo ctia magis nihil cnim laudabilius,ut claro tellatur nihil magno ec claro uiro dignius placabilitate, atq; clcmentia. in quo vnerc ivlium Caesarcin incclgluisse logimus in romanorum monumcntis, Ad trcmum magnanimo per ψ rarus sermo cli de hominibus,tuin in laudcm,tum ctiam in uituperium.Nam cum alicrum dc se laudationcs par ut faciat,multo minus ipse sua facta praedicare Padct, hoc enim imitatis dis deserintancc rur
107쪽
sis aliorum ustuperationibus delectitur, tam magnis uirtutibus princcps esse uult ec supcrior non alic rum infirmitata uci ignauia. Prorsus ut ne de inimicis quidcm male loquatur, nisi sorte
Prouocatus,ut rcserat male merenti columelia.
Atq; haec quidem praecepta.de sortitudine ma σgnitudinci ai a maximis philosophis psenim ab aristotelc tradita sunt,sic a uiris prudciatibus de utras uirtute disserit Aqui uirtutib'tantuabest ut religio christiana dissideat, ut his potissimum sundata εἰ latissime propagata mihi fuisse uideatur per sanistissimos heroas, quos quia intestimonium uerae religionis,mortcm sorti, massgnoq; animo pertulerunt latini quot graeco uocabulo martyres solint appellare.Nam quis uncj periculis adeundis,contenendist rebus, ascaeteri demirantur, retiorem aut maiore animu
itit, apostolisus graxosv aut romanoFobsalute patriae seu libertate aut humana gliam talare de morte subluit, ψ ipi,caeteries martyres spretis ipio' minis, tyranos res saeuitia propter christi religiones quano in loquendo, ψ fortiter moriedo caeteris hominibus piauerunt. Leop. De his qde uirtutib' democrates reste mihi uiderisn ex pceptis phulosophi peripateticoru* decretis dissct isse. etes e lad hiat certi signa ista magnaimitatis,& q supra de notis boni militis reserebat alsensus,vereor ne fortitudo
108쪽
magnitudoq; ai,& pride caerere mos uirtutes, no in nra uolutate,& meditatioe positae sint, sed a natura potedae& inopiadae. Na q natura uel contingunt hoibus, uel negantur, ut proceritas corporis latitudo pectoris uocis grauitas ,tarditas incesses,& his opposita haec ego non uideo, quomodo possint uoluntarios habitus significare, cum opera naturae auferri meditando scinelaedita no possint,voluntariis uirtutum ac uicioFactionibus nostro arbitratu modcremur. De. Nae istud impiade non sne magna ratione suspicaris.Nam quae nobis nec cupicntibus adsunt, nec aspernantibus discedunt, haec non possunt esse certa signa eorum,quae sunt in cuiusq; uolutate cum ne effectus quidcin naturales semper evadantsua ue antegressa,vel praetcnta signa cosequaturista meminisse debes , id quod te legisse arbitror in theorematis philosophorum,dupi
esse morum uirtutis genus,alterum naturale, rasstionis alterum. Est autem uirtus naturalis inam
de priore genere iam satis multa disseruimus innata quaedam pronitas absi ratione ad fortitudinis exempli gratia, munera uel liberalitatis obeundacitaq; nobiscum nascitur paulatim, nisi contraria consuetudine cohibeatur adole σscit.ut in pueris licet cotesari.hos.n.uitias ua
riis a natura pditos habitib',aliosq; ad alti uirtutes aut uicissi ad cotraria uicia Pcliues,il habit'
109쪽
nee laudandi materiam praebent, nec uitu σperandi,non magis y uelocitas, aut bona latera, uel his oppositae debilitates . Tales .n. uirtutes cum intellcctia usui oculo carcant, saepe notantur homines in magna sua,uel et aliorum incommoda transuoesos agere, similest sunt ualidis caecorum animaIium corporibus,quae temere coiis citata uehcmenter impingunt. Ictum si ad natural accedat cum rccta rationexa quae pro
prie uirtus inrelligitur,tunc ucro studiosus habitus facile paritur,altius excipitur,pertinacius inhaerescit existiti uirtus persectissima magnos uiros ericims,ec summa laude digni stimos. Nam cum viri' naturalis abcst,uel opposito malo cst natura dcprauata,quod utinam in paucis euiniret, dissicile factu est, ucram uirturem inge stnerari. nec ea fere nisi tenuis,& pcr summam curam assiduamq; exercitationem contingit, quae exercitatio diu per molcsta est,repugnante natura, ec si curam rcmittas uirtus aegre Paria,Paustatim effluit, sensimq; dilabituri ut reddi hominu naturas agrorum ingcnio persimiles esse dicas. qui agri si seraces sunt,ec huberes,coli tii debent. dc exerceri,& sic frugcs large serent, atq; fructus Coinmodissimos,aliter.n. Ducticare solet inutilis ter,ac spinas,& habas quados mortiferas P creare. sin sterilcs dc sabulosi,cura inunti opus cst,
assiduoq; labore,ut aliquid inde prouciuat,quod
110쪽
satis sit,ad usum aliquem humanae uitae necessarium.Tunc igitur optimus,& firmissimus uirtutis habitus Incratur,cum ratio di studium cum natura congruitra ossicium ab eo mananS,co stantius editur N persectius,non solum ob adiumenta naturae,quae ad aliquas uirtutes sic natis
hominibus plerumq; suppetui sed etiam .ppter
maiorem uoluptatcm,quam suggerit ratiois crinatura c5sensus.uoluptas n.ut philosophis placet,acti m rcddit pcrsectior uta*, similis viratio uirtutis naturalis,si cu uera in eodem genere conserat ali solertiar arn sic interpretor qua ora ci Rus raro: uocat cum prudelia collata in enim solertia uis quaedam mentis ualcns tum ad indagandum,tum ad agendum ca,quae ducunt,
ad finem,qualiscunq; is sucrit propositus. qui si
honcstus sit ea vis laudabilis habetur,sin turpis calliditas ta vcrsutia nuncupatur.Prudcntia vcyro habitus esse definitur cum ratione ucrus coF, quae homini bona sunt essiciens. quia tamcn sine solertia pru&ntia non consistit,cssicitur,ut prugdentes tum solertes, alias vcrsutos seu callidos appellemus,& contra Atal solcrs homota bos esse potest,& malus, prudcns ut quisci sit , qui non sit id uir bonus,non licctaeodcmi modo uirtute naturali, di ianc possumus S male uti,ta reb' c5tratiis accommodare. ucra uirtute, ut