장음표시 사용
81쪽
sectatur,a christiana religione non dissent at,biae enim uirtute pre rcti oncm christianam repudiata, ficitur plane ut bonus milcs me nemo possit,& idem bonus christiauus,quod crat caput institutae disputationis N proinde uobis tam longe producto scrinone non negligediam. Dcm. Quasi uero quae hactcnus dicta sunt,ad hanc re non maximc pertineantsum declaratum sit, multis=q; rationibus effectum, nullam csse omnino uirytutem,quam religio christiana no amplectatur.
Sic igitur existimare debes Alsisse, nihil neque
in re militati,ncs in aliqua uitae part A chiis hastna doctrina rcpudiari, quod uirrutis nomine cescatur,nihil quod non sit etiam philosophorum,
non modo rcligiosorum iudicio uiciosum.
Alson . iniuriam igitur persequi' hostcs punaciter ulcisci,auidiusq; gloriam appetcre uiciosum putastin ego uero certum habeo, sic ciniudicant uiri sapicntes. At n. at non uiri forstres,quorum famae N gloriae prima cst, S manisma cura.Quis mim mediocris miles iniuria paulo grauiore lacendus,non uitam putat sibi csse peraccmam,quamdiu non datur inimicum poenis incritis ulciscissos multos uideas,despcrata uindictae tutioris occasione, i irae ac morae impatientes ad catamen singulare suumquemo; in inimicum prouocare,ut eo uel sublato,uel impulso ad deditiocin gloria deleat ignominiam, aut
82쪽
si fortuna tulcrit,fortirer occum,ndo doce antistae turpitudini ac dedecori longe mortem antesiserre. ec alios vidcas ore picniore a plerisq; omnibus laudari qui inimicorum supcrbam pctulantiam ad hunc modum represserunt, quod utiq; non ficret,si iniurias aut inimicos ulcisci hahegrae uiciosum. Dcm. Si sic flatuis essense, nunthominum uiciis approbationes plausus imperitae multitudinis,led uirtutibus sempcr excitari, Lym inducis, in uitam mortalium omni Fcste, mihi crede pemiciosorem . Quod cnim uenenia uel ad ueritatis splendorcm obfuscadum , vcladdeturpandam morum honestatem tetrius excoggitari possit, qi si fucrit hominibus persuasum, ut spreto iudicio sapientium prauas liultos opinioncs,ec uulgi crrorcs consectentur. Alson. Non eoo uel opificum sintcntiae, uel agricolam iudicio 'stadum esse dico, in de uirtute militari disputatur Ad de sortitudine di magnitudine animi fortes uiros masnanimos optime iudicare certum ha o. Amo. Recte tu quid eximi, mas,modo uirtutcs has,a prudcntia ne disiugas, quae omniu uirtutum est quasi magistra.Sed tu quos tandcm sortcs uirosn magnanimos appcllas Alson. haud cquidcin eos,qui aetate in octo, dc umbra trascyruttii tuba nus, nisi in ludonspectaculis audicrunt. Dcmo. Philosophos mihi uideris a sortium uirorum consortio seiungcys
83쪽
AIson . Non eos tantum,sed omnes etiam alios philosophorum similes,quibus nun*,aut uta accidit hostem uidere, aut in castris pernoctare . Non enim sine causa dictum Annibalis celcbratur,qui ut vi apud M. Tulliu, cum phormione philosophum aliquot horas cphcsi de imperatoris ossicio,&s omni re militari ambitiose cum caeterorum admiratione dis rete audisset, qua
stumi suisset ab eo quid nam ipse de illo philosepho iudicaret respondisse sertur, multos se deliros senes sepe uidisse sed a magis, que phormio
deliraret,uidisse neminem. Non tulit uidclicet Annibal arrogatiam uetuli philosophi,qui cum castra ipse nunq; uidisse tanto impcratori susti nerct,de re militari praecepta dare. m.Te Ψυtur auctore milites duntaxat fortes,& magnam fmos uiros appellabimusta cos putabimus optime omnium de his uirtutibus iudicare. Alson .
Mihi quidem sie prorsus uidctur. Dem. Qui uero rctas urbanis obcundis robustum animum pnitarint,ta tum publicas,tum ctiam priuatas importunorum ciuium iniurias constanter repultarint,lc Rcip.praesidentes impotcntium audacia nullo timore retardati cohibuerint,ne hos quidepcr te nobis licebit sortes uiros appellare Also. Ego uero tales,tantost uiros fortos & magnam mos essedi G in numcrum militum reponensida Nel enim abhorret a militia, turbulentorta
84쪽
esulam eonatibus etiam sine armis obsistere, de nocentium crimina mcritis legitimiis panis uedicare. Dem. Quid philosophos siqui uirtutes has non solum scholis,N meditatione, sed rcbus publicis administrandis,&bellicis muneribus
undis coluere,qualis fuisse memoratur apud Athenienses socrates in primis,a quo uelut fon/te doctrina morum emanauit, N Timotheus isocratis discipulus.Ex Romanis publius Africas nus, cius Lucullus,& qui libros etiam de phi losophia scriptawarroracero,Brut',& plerit alii ros inqua metuctra' prcptcrea quod fuerint philosophi fortibus uitis aggregaresaut in caussis sortitudinis tant ineptos iudices reiicicmus iudicios stabimus turbae militaris, quae magna ex parte robustis quid ,N ad pugnandu ma
hominibus ecnsistit An hoc pondcris Nauctoritatis plas habere debet talium philosophorum
sentcntia,quod ad rerum usum,obseruandi dili gentiam,ingenii perspicacitalcmm doctrinae cognitioncm adhibueruntsut robusta agricola me livis N fodiet,& arabit uir consularis, aut sinatorius delicatus,pmdcntius tamen de agricultura & singulis esus partibus edisserent , certiora. prircepta dabunt Marcus Cato, Plinius secutis dus,us Columellara his aetate superior Il e
Phrastus,qui hanc philosophiz Partam coluere,
85쪽
LIBERNelegantissi s libris sunt cohaplexi, qi quiuis
rusticus arator, cuius pedes ta manus colendorerram diuturnis laboribus obcalluerint. Ni enim caeterae disciplinae prudentium ae instgoniosorum hominum diliginti uariarum rerum obseruatione factae sunt,non aliter de s homi nibus exillimare morum philosophiam contigisse. Ars cnim biidicedi,quae facultas oratoria nominatur,cX multorum orationibus collecta est, qui natura fuerunt eloquentes,n om m tanta inomii felicitate donatus cst a natura,ut cia multa reste dicerct non interdum in aliquod oratio nis uicium Iabcretur,sed multorum praeitantibus inomiis collatis,quae magna cx parte natura ducuntur ad potiora facile fuit pruditibus hominibus uirtutes sermonis, atque uicia diiusidicare . nec secus tum de uirtutum aliarum, tum de fortitudinis di magnitudinis animi praeceptis accidisse putare conuenit . Non enim quidquid unus, aut alter uir fortis inagnasenimus factitavcrit, id pro lcge de quasi regula habendum cst, ut rcetc deliis uirtutibus uatusiatur , na uiciis nemo sine nascitur , ut inquit
poeta, caetcrum LX multorum talium uirorum
factis N consiliis cadcm ratione facta vi di asciplina, qua de sortis ta magni animi uirtu tibus,ta contrariis rstus optime iudicctur, qua
86쪽
quia philosophi partim etiam obseruatione, Musu rerum,ut socratcs,ta caetcri,qui bellicis quoσq; inunc ribus functi sunt, partim ratione, prudelial pcpctarunt & retinent .cfficitur ut phigiosophorum prudcntia , non uulgi militaris tes' mcritate harum uirtutum causa sit diiudicans da . Nam q, ais phormionem ab annibali construmeliose fuisse dimissum, quod de remilitari, quam nunquam ipse reptus erat, coram se massgno impcratore arrogantcr disputas ct,potcram dictu Annibalis,& iure fortasse, ncc sine bonis auctoribus reiiccre,ut inhumanum N plane barybarum sed faciamus cum iuste senis danasse les uitatem,num cadem causa fuerit eius, qui artcmquam ipse nunquam G expcrtus, uclit sum smum artificem edorere, quod ficti nisi stuItissi
me non potest, de eorum, qui de uirtutibus iudicant,quai um sciciatiam profitentur, ab iis acyccptam, qui eam , S usia r crum , di summis imgeniis p crerunt, de a quibus ipsi non abhor vcnt. Nam qui mortem p rhorrescit, S res exstcrnas Ionge uirtute infitiores,pluris facit,quam pro iparum dignitate is no re tantu sed etia note
philosophi indignus est, in quarum rerum dcspicimalia fortitudo dil magnitudo animi nitcscit. Alf. Quid igitur cauis philosophi asserunt, cur iniurias perscqui, S gloriam expctere uiciosum Pu tensiquando Ucrte nobis non licet ab ipsoru
87쪽
Ebunali prouorare quod mihi non magis rationibus, s auctoritate tua persuasisti,cum te dc strenuia militen vim cruditissimu ta magnifice uidea de philosophis sentiscitam. Quia aliud esse causae putas. nili qaod id longe abhorret ab ea. qaa toties nominam' magnitudine animi Ali Quid ais dcm crates s non ne hoc inauditum
est,ec praeter omnium hom num sententia. Dem. imperitorum fortasse'c qui rerum ueritate uulo Et erroribus miluuntur Nam qui sapicntiu phis losophorum praecepta didicerit, di magnanimorum uirorum facta c instituta meminerit,is multo secus cxistimabit .Ne lcmere igitur, aut arros ganter causam line auctoribus ec testibus avre uideamur.opcrae pretium fuerit,si tibi uidcis , ad maximi uiri de sortitudinc,ac magnitudine ani mi praeceperint,paucis vcrbis explicare. Also M:hi ucro commodissimum uidetur.
De.Ut summa igie rei paulo alii' repetam'.
fortitudinem Alfonse ec magnitudincin animi multi non duas uirtutes esse putauerunt,sed una dumtaxat duobus nominibus appellatam, quaz latissime pateat,pertineatq; non solum ad malorum perpession Ic ad mortis propici honestarem oppetendae contemptum,sed ad omnium rerum externarum dc icicntiam. quorum sentcntia neq; improbanda es, ncc si rationis summaspules,multum dissidet a Peripateticis,nos in
88쪽
men seqvcmur Aristotelim, qui fortitudincm a magnanimitate distinoucias, utriusq; praecepta dat scparatim,ac pru&ntillimo,ut caetcra, diligereri psequit hoc iois auctore sortitudincm instriligimus uirtut .audacias S timores in a de
undis sustincndisti' honestatis gratia mortis pcriculis rationc modcratcm licci cnim timor, ec audacia latissimc palcant,cuncta cnim mala inctu'untur,ut paupcrtas infamia morbus non tammin harum rerum timoribus tetia randis fortitudo coenitur, nam quaedam mala timcre non modo non turpe sed honcstum etiam habetur. infamiam nat mctuere, probitatis uaccudia . non timere uicissim impudctia .aliaucro, ut paupoetas ex morbus,t incri quid Dcn dcbcnt ni lati cnim nactucre oportaet,quod no sit a culpa nostra prosectum,qui tamcn harum rerum timore non frangitur hunc libcralim, S tolcrantem aut talem quedam non sinclaude nuncupamus, fortem coelo nec di rc solanus,ncc sciatii e praetcripcr translationem .dc toleratiae similitudincm. sortis enim tolerantissimus vi malorum, quae criminc uacantiquorum quia mors vi ictribilissima cfficitur,ut qui in mortis honestae piculis infractu, inrerrituing animum pratat, hic solus nomine suo uir fortis consuetudine consensuq; prudcntlyum homincm appelletur. cst auicin mors honesta, quae propicr honestarem di iustitiam oppes
89쪽
est locus,liccti fortitir, di uiriliter agere. quan=qua enim in morbo,aut naufragio, uel ruentibus fulminibus uir fortis non succumbit timori, naPaulo uchemcntius non commoueri maius es humana firmitate, in huius tamen generis mortihus,talibusq; periculis fortitudinis splendor payrum clucescit. Ac fortitudinem quidcm tale quasidam uirtutem intelligimus,qua cognita haud sane fuerit difficile,de contrariis uiciis constitueret. quae duplici genere excessus,& desectus,ut pleraq; Omnia,contincritur.excedcndo porro duobus omnino modis peccatur.aut enim considendo
quis in adeundis periculis exuperatAudaxi uocatur,aut sustinendis nihil timet, ne ea quid ,
quae uires humanas excedunt, ut terrae motus de maris tempestates,&sulmina,quod uicium neq;
apud graecos,nes apud latinos nomm inueuit, oedo quia raro cadit in homines paulo modo humaniores, sed quia parum abeste uidentur adementia id circo in quem cadit, hunc modo demet interdum appcllare solemus stupidum. At qui infirmo animo est ad pericula subcunda. timidus is,atq; nauus appellatur,siue plus meo tuat,seu minus confidarsi oportat. sic enim dupliciter hoc quoq; in extremo delinquitur. In quihus omnibus discemcndis,una vi certissima restgula a sapientibus Gadita,& a uobis tenenda i
90쪽
FInter adhibenda ut qui illa quae sipra diximus, mortis pincursultinet, atq; audet, a uicissim intuit quae, ec gratia cuius oportet, di quemadmodum oportet, εἰ quo rempore, horum quidl abest, eum in alterutro uicio esse Putemus.Haec est enim natura uirtutis,ut nisi tericat omnes suas parto statim sit honestatis nosmen amissura. sed ratio finis plurimum habet. μα- p. Φec uirium,di auctoritatis in rebus agendis,ut embciens causa in operibus naturae, cum utrunq; sit suo modo principium, quod principium ueteri graecorum prouerbio,dimidium totius me dici tur. finis aurem cuiusq; uirtutis proxim', in ipsus honestas.
Sublato igitur honestatis respinu, tota cors ruit substatia fortitudinis icci interdum speclas
quaedam commcntitia relinquatur, quod quiris modis accidere notauit aristotelis,quidam enim facta uirorum fortium imitantes,honores dumtaxat, et gloriam sequuntur, aut increpationes D unt,ec ignominiam, quae ciuilis fortitudo nuncupatur, quaeque idcirco proxime ad utaram sortitudinem accedere dicitur . quoniam