Federici Borromaei ... De sacris nostrorum temporum oratoribus libri quinque

발행: 1632년

분량: 277페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

211쪽

Demosthenes,&Tullius inter se diuersi.

ciem eloquentia longe praestantiorem ea, quam in ipsius libris admiramur. Diuersa orarionis forma placuit borum utrique ; duoque flummi ora

tores fuere dissimillimis institutis, sicuti plerisque

esse animaduersium τideo. Nam Demosthenes ad instar si ista, recta tendit in finem sivum e Tullius est similis volucri , qua circumuolitans aliquandiu, post multiplices denique gPros , in praedam incumbit. ossicit, afficiturque Tullius euidenter e Demosthenes occultiore etia. Non vide'

tur hic meditati quidquam attulisse domo ue quod de altero illo siusticari passim licet , nec est ea 2 Adiana facies o wionis ex intimo: βψω deprompta, it Demosthenica, s solum ad persuasionem facta. Deprehenditur enim artisicium, eg pro Ianiami motu conuus ingeni, , Liuiuumque non tam perfluadendi, quam dicendi ad quandam etiam orooris ipsius voluptatem accommodate. Ideo Semomenis eloquentia semper erit magis utili -es apta concionantibin , quam eloquentia Tulli, sicuti quidem antea, cum de enthymemate ageri tur , est demoniitratum. Plus etiam appare o hoc ora re Graco , mel stueritatis in ovimisi i. moribuου, mel rigoris in aliorum accusiasione ΜΠ

que quisquam unquam tanta grauita e spe e visius est hominum studia, es potentiam , an ille sese rerum huismodi contemptorem.

212쪽

Neque indicantia merba iustitiam, re animi ro-ιur , u religionem, atque pietatem in Deum , in alio m quam oratore frequentius fuere ,' caretquestemper illius ora io pusticione vanitatis. Aliquan-- mihi veniebat in mentem cogitare, num ora-

r isse, quem cateri tantopere fuissent imitati , quempiam imitari Ῥoluisset eorum , quos illa alas dicendi gloria praniantes tulit. Sane fuisse alien orisionis animarorem attentissimum indicat ea res, quam de Usso memoria proditam accepimus. Moties enim alicui concionarori praebui et au--res, reuertens inde domum, examinabat tacitus

atque seponebat ea, qua cadere posse in rem fluam arbitraretur. Et quamuis esset haud dubiu sapien-rissimus omnium , possetque ab oratoribus His admodum pauca mutuari; fortasse tamen fiebat ipsi

rerum varietate, quas audiret , mi ad noua , et

meliora quadam excogitanda flers illius animus excitaretur. Videntur omnino laudabiliter facere concionarares illi, qui ne eoncionatoribus absesepe auditores rabent 3 eaque confluetudo facile animum declarat nulla siusfusium inuidia, vel μι- perbia late. Debebunt autem in foe audiendi j tudio, non μlum in id se attenti. τticondant animo fluo ac steponant, si qua nactare, vel acute dicentur, sed etiam cinodire diligenter ea , quo

rerum auditarum occastone mement in mentem,

213쪽

166 DE sACRIs ORATORI avsut, cum domum inde reuerterint, animo quietoia cuncta sicum ipsi perpendant. Demosthenes e

tur,quantum coniectura licet assequi, meditando magis , et contemplando , qua dicturus esset, quam alios audiendo, tantam est illam eloquen-tιa laudem assecutus. Et quia videtur, mille aures , oculosique totidem habuiste praetermittendo nihil vinquam, nihil transieundo per obliuionem, declarat ea res hanc ipsi fulsese confiuetudinem, ut lente admodum probaret ea, qua litteris manda ret . Neque enim ullus hominum tanta fuerit

felicitate in scribendo , ut ei Aub Dis statim acumen fluccedant ea, qua flunt ab ipso scripta diui

nitus. Apparet esse profecta omnia ex illius mente, qui multum temporis in meditando con-stum erit; ac fere flunt eiu odi, ut accidant ad aures noua et in expectata, unicaque rario plura rellicit capita, et fines diuersos, quam ille rerum connexioneno esse videtur assecutus , addendo multa deinceps , et variis subinde temporibus, argumentum vnruersum attente peruolutando. 'i'ζό- - ' Sed quamuu in omni μarum orinionum parte Πες o, Demomenes mirificus exce* que reperiatur , iu

Philippi tamen insectitione mihi superasse se i

sum videtur, idque debuit accidere, mel quia II mularetur orareris animus erga Regem odio,via quia de maximis .niuersa bracia rebus ager tur .

214쪽

tur: publicamque salutem id negotium attingebat,

re mersabantur omnes in summo diserimine. Demostliendi In rum , isse stemper alias admirabiti re iuum, , tum klin.

in similium inuentione non perinde felix fuit; quod

arguit pummam negoti, totius dissiculmum , Gna' . .. ν stros homines, ut eo genere parcius atque cauis

tius Stantur, facile fotest admonere A Gensiuit eredo,similitudines ipseM minus aptas esse sapim tum oribus, cum formis nequaquam indigeant

illis, qua ferme fiunt imperita multitudinis libri si euti de pinura dictum fuit. Rebetivi autem . ius laudes non satis a me posse arbitror explificari; neque nuno id aggredi r, ut quantuae reue vis fuerit orasor Demopenes, inendam. ossis mo nihilominus, tantam in ipse fuisse violentiam re motin adeo vivaces , tantumque vel artis profunda, mel nasiva simplicitatis , ut non ori πώ

sted res ipsa loqui videasur,semperque sectior in amplificarione Demosthenes fuerit, quam Cicero; re hoc ipse pluae auctoritatis ad fidem faciendam

habebat. Non praecurrit expectationem argumenti conclusione , sied inserit magni stemper aliquid, eae inopinati 3 minimeque contentus nuda es simplici propositione, quam excogitarat, elicis ex ea quae cumque potest, et quendam i ius exprimere quasi

Decum cona r. Hinc fit, ut communes eloquen -

ria terminos excedat , ac sev e progrediacur ad

meram

215쪽

DE. SACRIS ORATORI Bus

metam istam ultimam, ultra quam nou exIenditur. humana mentis facultas. Plerique omnes

contendunt, enthymema proprium fuisse Demosi

Uenis , va mi in es argumentationis genere nemo

magis exta erit. Hoc ent mema existimo ego Fmiis esse tractor s machinis , quarum adiumentis in re mutari stans, ac mouentur ea, qua nec feri, nec ma res posse. videbantur. Refert quorque similitudine quadam nauium vela, qua , cum simi molis a odum fragilique conIextu , molem ramen iliam tranti ponderis impellunt, nec ima distrumpuntur. Ad eum plane modum miraculastinare licet eloquentia , qua noliros tam leni motu sectere animos potest, mobiles aboqui, et irrugi stuperabiles miose ista. In occultam banc eloquentia tyrannidem stemper insentam habere men. tis aciem non ri concionaeores deberent, omissumerborum fossusis, et consiectatione rerum , qMammuda, et Aeregrina nomine permuliere animos

simi. 2uod si adiquis fortasse tenereIwr mari studio popularis aura , melletque dicendo deri

magn- , et augustus , et summos hominum exci-gare clamores, non equidem video ego quidpsit esse eam magnificum et admirabile , quam Om nium animos unius orarione conuerti, et ligari, scuti sit, eum ad eos trabendos vim a umento rum admouemin. inu fortasse mili reo copia

216쪽

nitentes purpura , gemmisique, et auro, si fuerint interea desides ad pugnam , ornatu suo vidioris gloriam superabunt Z Uerum , si moles utique

cuncta in orationem ornamenta transferre, idque animo tuo fixum atque destinatum erit, illis tantummodo velim Utare, qua ιιbι erunt accommo

data, debebisique satis habere, si potueris ici arci Tulli, , vel Salluvij, Liurque, vel Taciis orato

rios ornatus adhibere , ne etiam illa conquiraου , qua sunt extrema vanitatis, quam: penitus ab horrent a ratione, et arte, nec iustius aliud, quam ineptiarum, et vecordia nomen habent. Videtur

in hunc locum istud egregie cadere, quod est apud sementem olexandrinum de principe pictorum opelle. Cum enim disicipulum ille fluum mississet ita coloribus Helenam expressise , mi effigies

tota gemmis, et auro circumluceret , conuersus leniter ad eum ue ita vero , inquit o fili, cum non

posses banc pulchram facere mulierem , fecisti faltem opulentam. Oredunt aliqui, positam seoli,

et orisionis elegantiam in eo . si res , et verba quaesita vanitatis congerere , et ostentare possint, atque persuasum babent, eloquentia, vel doctrina famam ,et opinionem omnibuae modis esse coia ligendam. Ideo , possim audiuntur qui velint prompta videri sibi sacrinum Litterarum testimonia, quibus quamcumque rem propoluere, confir-T ment,

217쪽

quanam debeat esse perfecti oratoris facultas, eae scientia. Iam mero , quia forma hac artificiosa sermonis nostri, qMa dicitur eloquentia , tantu, mi demonstrauimus antea , circumsie a di cuia talibus est, ut in eo stuperet catera omnia, qua vi sua comprehendere scientia et cognitione humanus animus possit ,1 ideo, prospiciens ad constequendam huius eloquentia perfectionem nequaquam auxili, fore satis in simplici ac nuda praceptorum. tractatione, faciendum putaui, ut exponerem quinto deinceps libro , quanam exempla , quive tum sacri, tum profoni scriptores eligendi esse nobis ad imit

218쪽

SACRIS NOSTRORVM TEMPORUM

IN I ME eredo ego , 'O' a quemquam admirari , quod 3 λη non babeat hodie tales orato, res Ecclesia, quales antiquis aca, melSomana Rei indi

temporibus in foro ruri μνωesabantur. Non enim privaram- ad dicen dum eo studio et cura , quam, Uuρο orato res adbib.bant. Ubi inno inueni Iur bo ne tam auari bonarum horarum , mr , siemitonsul cupite, cogerent sti oin Hainere pωM, ό qua. oeus ille defremi te feste contra magandi dulcedi nem armauit δ uuis hiato fumismm ripam, aut adire littora Maris mellet, ut boreisono silic asin actuu murmure.. posset ipse. Pastor, poli

veterum Drat . rum studi .

219쪽

voce contundere strepitum insana multitudisse imique violentior in eam tonaret 8 Dras nostria . His magnus ille Semouhenes , humero dextere meisinistro ferrum Vplicaret eo ingenio , Qt, Atantissum indecore sese.commoueret , eodem v 9-mento vulneraretur arte siua P uuam paucos denique reperias , quos necesse sit exorare , ne dicendi munus relinquant 3 quive pertimescentcs huius muneris pericula care seque dubios , orastonem Unam in tertium usique premant annum, a I tequan ad ρroaustiandis, inducantur, is emendantes assidue flua scripta consteneflcant Non te regrinamur hodie Rhodum' que , nec exceL; ti mos artis magistros asciae consectamur , n caquis admittimuae auribus aliena monita , qlsa uia. ,2 meliores imo C icerone , qui exprobrantes sili Aa orationis vitia , eam libenter audiebat ; studuit que tautopere castigare si quid amici luxui i ri L . . , - iuueniliter censiuissent. εν igitur assi mauerim, artem esse nullam, in qua minus opem conse mam, bomines , quam in eis Mentia ue ferique iatam i x-dis , ut ad res tantum i vi attenti, lem cura in verborum, et sententiarum ornatu v quam, sicuti paulo antea conquerebar, occupemur. , Cum autem antiqui illi proceres eloquentia , inuicta L. boribuae μι- , tantum temporis , et cura po*crirint in Acribendo, quis poterit dubum ae , mn eo

220쪽

Cum monumenta sint Abolutissima artis , et mn omnem humana sapientia vim amplectantur tLegendi sunt igitur accurata meritatιone, nec μ- Prosiani quinam iam, ut haWiamus lude res pulcherrimas . qui- 'm 'g' ς' hus eorum Rater oratio , vise colligamus eloquentia pracepra , qua fluxi ibi expresse diuinitin. sed etiam , quia mim nobis eam facile μ' diminbunt, qua permovere mentra audisorum , et in nostros lem momento trahere flensius 8 imus . Non amplector autem ego profanorum appella rione, sabellarum auctores, eowe, qui Graca . vel Romana vanitatis exempla Atteris mandauere ;mec tantum ob eam causam censeo. irac dat e semeto, ut simisitudines, et lepores, et sis Ruli, et inania multa, sted potavi, ut holidi staretus ex eo

σum lectione decerpantur, exprimendo nimirum mim. acrimoniamque merborum, et varios muse

risordia, mel doloris assectus , in quibus excisis dis eorum plerique flummam esse constecuti La dem videntur. Est igitur inanu ex profana silameterum auctorum constuetudine timor, acque reri

figis ue nec poterunt Unquam, moribus obse 'pris, si maturo consilis , et ea, qua decet , cautio ne tractabuntur. Nam , sicuti magnopere nobis esset optandum, in , si posset reuiuiscere ominthenes, et Christianos induere mores , conciona

vetur de nostra Fidei m erra ea vi, qu/ propri

SEARCH

MENU NAVIGATION