Federici Borromaei ... De sacris nostrorum temporum oratoribus libri quinque

발행: 1632년

분량: 277페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

191쪽

-osthenea ineditator. Demosthetis iPhiliopum mirificus a

mi , cum domum inde reuerterint, animo quieto cuncta sicum ipsi perpendant. Demosthenes igitur ,quantum coniectura licet assequi, meditando magis , et contemplando , qua dicturus esset, quam alios audiendo, tantam est illam eloquentia laudem assecutus. Et quia videtur, mille o res , oculosique totidem habuiste praetermittendo nihil υnquam, nihil transeundo per obliuionem,aeclarat ea res hanc ipsi fuisse consuetudinem, ut lente admodum probaret ea, qua litteris mandaret . Neque enim ullus hominum tanta fuerit

felicitate in scribendo , ut ei Aub Dii statim acumen fluccedant ea, qua fiunt ab ipso scripta diui

nitus. Apparet esse profecta omnia ex illius mente, qui multum temporis in meditando conmstumstrix ac fere flunt eiu odi, ut accidant ad aures noua et inexpectata, unicaque rario pluraret urit capita, et fines diuersos, quam ille rerum connexionem esse videtur assecutus , addendo multa deinceps , et vari' subinde temporibus, argumentum uniuersum attente peruolutando. Sed quamuis in omni fluarum o rionum parte Demo Aenes mirificus excels que reperiatur , iu

Philippi tamen inflectitione mihi superasse se ippum videtur , idque debuit accidere, mel quia j

mularetur oriroris animus erga Regem odis,mia quia de maximis Oniuersa bracia rebus ager tur i

192쪽

tur ἰ publicamque salutem, id negotium attingebat, re versabantur omnes in summo d crimine. rerum , ille stemper alias admirabilia re diuinuae , in similium inuentione non perinde felix fuit; quod arguit siummam negoti, totius di cutiatem, es nainstros homines, ut eo genere parcius atque cautiusimnantur, facile potest atamanere.. Gensiuit eredo, similitudines ipsas minus aptas esse sapim itum auribus, cum formis nequaquam indigeant

1ssis, qua ferme fiunt imperita muisitudinis libri. Eleuti de pictura dictum fuit. Rebiluvi autem . in laudes non satis a me posse arbitror explificari, neque nunc id aggrediar, ut quantuae reueis vis fuerit orasor Demo Jhenes, octendam. 16'- mo nihilominus, tantam.m ipse fuisse violem iam re motuae adeo vivaces , tantumque vel artis profunda, Vel natiua simplicitatis, ut non orali or

sted res ipsa loqui videasur, semperque sectior in amplificarione Demosthenes fuerit, quam ficeroses hoc ipse plus auctoritatis ad fidem faciendam

habebat. Non praecurrit expectationem argumenti conclusione, sid inserit magni siemper aliquid, uinopinati ue minimeque comentus nuda es simplici propositione, quam excogitarat, elicis ex ea quae icumque potest, et quendam ipsius exprimere quasi Decum cona r. Hinc fit , ut communes eloquen initia terminos Gadat , ac sue progredia: r ad

193쪽

r18 DE SACRIS ORATORI Bus

quanam debeat esse perfecti oratoris facultas, upientia. Iam vero , quia forma hac arti cio sermonis nostri, qua dicitur eloquentia , tantis, mi demonstrauimus antea , circumst a dist cuia talibus est , ut in eo superet catera omnia, qua vi fluit comprehendere scientia et cognitione humanus animus possit , ideo, prospiciens ad conpluendam huius eloquentia perfectionem nequaquam

auxili fore satis in simplici ac nuda praceptorum tractatione, faciendum putaui, ut exponerem quinto deinceps libro , quanam exempla , quive tum sacri, tum profani scrip-- res eligendi esse nobis ad imit

tionem viderentur Nulla

194쪽

SACRIS

NOSTRORUM TEMPORUM ,

IN J M E credo ego , posse

l. quemquam admirari , quod

195쪽

vota contundere strepitum insana multitudini' , υtθNe violentior in eam tonaret 8 9uis nosti sit ut magnus ille NemoRhenes , humero dextere mel simaro ferrum applicaret eo ingenio , Qt, tantillum indecore fle.commoueret , eodem νι mento vulneraretur arte flua P uuam paucos de reperim , suos hecesse sit exorare , ne dicendι munus relinquant 3 pertimescentcs huius muneris pericula αβ que dubios , orationem unam in tertium m que premant almum, a I tequam ad rouuntianduυ. inducantur, et emendantes agidue sua Icripta conseneflcant Non te regrinamur hodie Rhodum ' que , nec excet tissimos ariis magistros avide consectimur , n Eaquis admittimin auribus aliena monita , qssa ., π meliores Use sucerone , qui exprobrantes sili Ioa orationis vitia , eam libenter audiebat ; stu cit que tantopere catastare si quid amici luxuri se iuueniliter rensiuissent. fgo igitur affirmauerim, artem esse nullam, in qua minus Ueta consis 'Mυ bomines, quam in eloquentia ue ferique iabot u λ-dio , ut ad res tantum ipsas attenti, lem cura in verborum, et sententiarum ornatu nusi Mam , p-cuti paulo antea conquerebar, occupemur Cum autem antiqui illi proceres eloquentia, ιnuicto la boribus animo , tantum temporis I eι cura posi eri

rint in Acribendo, quis poterit dubιιam, Min eo

196쪽

L I B E R Q v I N T V s: m monumenta sint abstrutissima artis , αρρηθι omnem humana sapientia vim amplectam iaLegendi fiunt igitur accuram meritatione, nec Ν-lum, ut hauriamus lude re= pulcherrimas , qui-ι- eorum Aater oratis , vise colligamus elo.

qumria pracepta , qua suut ibi expressa divinisin. sed etiam, quia Φim niau eam sociis seuppe ini

bunt, qua permovere mentra audisorum , et mnostros lem momento trahere siensius posiimus Non amplector autem ego profanorum appella rione, fabellarum auctores, eome , qui Graca , vel Romana vanitatis exempla litteris mandauere ς nec tantum ob eam causam ce eo tractandos e poetas, ut simititudines , et lepores, et soboli, et inania multra, sted potrus, ut hosidi fructus ex eo. σum te tione decerpantur, exprimendo nimirummim, acrimoniamque merborum, et varios m e

ricordia, vel doloris affectus, in quibus excitan dis eorum plerique fluminam se confiecuri tua, dem sidentur. Est igitur inanis ex profana sta

veterum aiactorum constuetudine timor, atque re,

figio 3 nec poterunt unquam moribus obese no-pris, si maturo consilio, et ea, qua decet, cautio ne tractabuntur. Nam , sicuti magnopere nobis et optandum, ut, si posset reuiuisiere Demosthenes, et Christianos induere mores , conriona vetur de nostra Fidei musterra ea vi, qua propriss

ae suis

insani quinami di Coti

197쪽

DE SACRII ORATORI Bus

suis estin , G inste retur acerrime mitia et la-As , qua nunc in communi vita versantur ; ita studendum est conrionararibus hodie notis opsent talem ab ore fundere sonum orasionis , qualem Demosthenes olim ipse fundebat. Quam tam existimare debemus ora res illos othenien-m habuisse mim in dicendo q- vocis, es a tionis, re motur e caria usos fuisse, quandoquidem necessariam esse legem putauere , qua vetiret orat orem in exordienda orisione , vel concludendam cere quidquam ad animos permovendos , tolleret us praecipua ornameum, qua propriam in orationis principio, ac in fine sedem habent i Non tamen poteris a edere quisequam ad eorum imita tionem , nisi prius ea, ' qua scripta reliquere, per uolutarit, neque perfectin omnino contionasor exi Flet, nisi qui tractatione illorum diuturna fuerit exercitatus. Exquisita autem imitationis formam is modum, sicuti sculptor aiebat eximius, cum dessa loqueretur arte, tunc erit aliquis assecutus, cum transierit ars in naturam; quod nequaquam exigui temporis esse negotium intelligere omnes possunt . Nec ideo debemus smitando procedere tam longe per imprudentiam, ut stub picari bomines po int, videri nobis alienum a Rudis , sexercitatione dicendi praceptum illud, quo Marseem Tullius Cicero decorum . definiuit. , tam

198쪽

itu diceret, Admodum autem tuenda sunt sua cuique non vitiosa , sed tamen propria , quo facilius decorum illud , quod quaerimus, re

tineatur. Deinde paulo post subdit ι Id enim maximὶ quemque decet , quod est cuiusque

suum maxime. Agonemur eograuissimo consti irine leuiter ac temere nota formam orasionis immutemuae , neve descendamuae iliac nulla m- mulante necestitate , et tantum Budio quodam experiendi, num alienam nos induere formam possimus. Ita Cicero , cum Demomenem imitaretur , magnopere attentus fuit, ne quam Aripartem euerteret, atque, labefactaret, sed ea tantum sequeretur , q-bus ipse flua studia, et natis uum habitum atque pro Hionem animi quam perfectissime posset expolire. Nescis , an mihi progredi liceat illuc , mi affirmem , quamuis Πρέiat atque exultet imitatione Demomenis Cicero , contigisse tamen ei , ut exprimeret ea tantum, qua in lita fuerant or fore, obuia es prompta , vim autem ipsam, et acrimoniam, ac vi lentiam enthymematis, magnitudinemque sientennarum, es consiliorum, squandam tota diffusam

orarione magnanimitatem haud sane fuisse consecutum. 2uod si res ille tauras esset assecutus , minime dubitamus, quin conditionis sua gloriam potuisset augere partibus infinitis, es exhibere ρε-

X a ciem

M. Tullii s deosnc. Lio. I. Cicero quom d Demosthcilem

imitatu .

199쪽

Demosthenει,δt Tullius inter in diuersi.

ciem eliquentia longe praestantiorem ea , quam in ipsius libris admiramur. Diuersa orisionis forma placuit borum Urique ; duoque flummi ora

tores fuere dissimillimis institutis, sicuti pser que

esse animaduersium mitio. Nam Demosthenes ad instar Agitta, recta tendit in sinem pιum e Tullius est similis volucri , qua circumuolitans aliquandiu, post multiplices denique yros , in praedam incumbit. officit, amiturque Tullius euidenter: Demosthenes occultiore etia. Non miri

tur hic meditati quidquam attulisse domo ue quod de altero itu flusticari passim licet , nec est ea Tulliana faciei orationis ex intimo βψω deprompta, it Demosthenica, os solum ad persuasionem facta . Deprehenditur enim artificium, G pro: an mi motu conuus ingeni1 , Liudiumque non tam perfluadendi, quam dicendi ad quatuom etiam orMoris Esius voluptatem accommodate. Idest Demo siems eloquentia semper erit magis millis ex apsa concionantibin , quam eloquentia Tulli, scuti quidem antea, eum de enthymemate agra tor , est demonstratum. Plus etiam apparet in hoc ora fore Graco , mel seuerimiis in animis i moribus , ωel rigoris in aliorum accusiasione; n

200쪽

Neque indicantia merba luctitiam, es animi robur , et religionem, atque pietatem in Deum, in alio m quam oratore stequentius fuere ς caretque semper illius orario pus icione vanitatis. Aliquando mihi meniebat in mentem cogitare, num ora tor isse, quem cateri tantopere fuissent imitati, quempiam imitari Ῥoluisset eorum, quos illa alas

dicendi gloria practantes tulit. Sane fuisse alien

Mawionis asiimriorem attentissimum indicat ea res, quam de ipse memoria proritam accepimus. Ouoties enim alicui conci adori praebui et au-σes , reuertens inde domum, examinabat tacitus

atque seponebat ea, qua cadere posse in rem fluam arbitraretur. Et quamuis esset haud dubie sapien--tissimus omnium , possetque ab oratoribus illis admodum pauca mutuari 3 fortasse tamen fiebat ipsi

rerum varietate, quas audiret , ut ad noua , et

meliora quadam excogitanda solers illius animus excitaretur. Videntur omnino laudabiliter facere conciona res illi , qui sese eonesonatoribus a s ve auditores rabent 3 e ue confluetudo facile animum declarat nulla si fusium inuidia, vel superbia labe . Debebunt autem in hoc audiendi studio, non serum in id se attenti vi icondant animo fluo ac seponant ,si quae praesare, vel acute dicentur, sed etiam cinodire. diligenter ea , quα

rerum auditarum occasione memens in mentem,

SEARCH

MENU NAVIGATION