장음표시 사용
31쪽
mensa proportione coharent. Bitonius igitur, me memoram , plurimus erat in gestu, eamque partem oratoria fagustatis excoluit ita, ut magnam inde laudem adipisseretur .. Par nudium, atque diligentiam in rebus adhibebat, ut concionem W-sam accurate litteris mandaret, antequam veni
ret ad dicendum Aiebat enim, in singula scripta statium mensis opus esse sibi,si quam mouere ho
minum amrobationem vellet . Neque debemur ullo modo mirari, quod vix ille adeo lente pro-b tret flua, immo crediderim, non satis id esse
Nobilis fidieinis temPoris . memiuique narrari, nobilem fidicini m
olim, atque principem ervi,artII, cum plurium
mensium statio meditatus esset carmen, quod iuconoectu Regis Vallia tempore de Imato prola-
auimos admιratione perculisse , ut diuinam eam suise vocem si icarentur. Uuare facile inducor, ut credams tales aetas nostra ferret artifices incendi, quales canendi magi ri olim extitere , futurum haud dubie, ut musica artis miracula in hac oratoria facultate renouarentur . Homi num enim nisura gener Mim eiu et modi, ut sensibus obsecundare magis ament, quam parere
Species mutuatae rationi. Caterum, in Cornelio Bitonio coepere
quadam forma dicendi celebrari, Par eius asse cia complures imitabaritur , apud homines certe nonuos
32쪽
nostras eas non tanti video fieri, quantὸ fortasse
tune flebant. Setriuit enim eas, et corrupit assidua confluetudo , fecitque viles; or animus assuetus ei modi formis, minime commouetur, cum eas
dis . Videtur enim mutuata sic oratio nihil habere sterium, es ferri magis impetu quodam so . lito, re inani, quam esse plena spiritus, et veritatis. Non placent prudentibus, et doctis quotidiana illa, qua di im audiuntur e ssue . Per caput, atque fortunas vestras. Per vestram fidem . Quis non videt Quis non intelligit Et erunt in concione quamplurimi, qui rem ipsam nondum intelligant, de qua sermo fuit in Iu-tutuae . Rursus al. Dicite quaeso . Vidistisne
unquam Deus bone. Deus immortalis. Itemque vicies repetitum illud. En, En . Ita sane. . Minime vero. Vos alloquor, doctis vos, theo- Iogi , vos, concionatores. Nec, inquam, omnia fanas et eruditas aures o endunt. Etiam solenne
illud Sicuti, quod Auo verbo babet strusta Lingua, simile quoddam patitur atque Latinum illud Quanquam , qua dictio nimium haberet venusitatu, nimiumque placeret, nisi a fluo u fuit et deprauata se corrupta. Item si locus inciderit aliquis eiu odi, ut vel comparare, vel illuctrare similitudine quippiam ωelimus, in orationis prin- ρis idem illud Sicuti magnopere fugiendum erit,
33쪽
neque enim deerunt sexcenti modi, quibus iasi lfum exprimamus. In tota Corneli, Bitonii di tione Gidebatur posse desiderari, ut aliquanto re- iosius scriptores imitaretur. Transferebat enim ille in flua Aripta totidem fere merbis tit quidque placuisset ei; neque notabat locum, Unde stententiam desumsisset. Examen apum, non formicarum latebras refert oratio perfecta, et in lata omni laude . Poterat insever illius oratio plua babere maturitatis, re grauitatis, et constantia , ita ut pracipiti celeritate non raperetur, qua fer tur ad instar bominis currentis, et occupati, per i
de ac si deprehengus in arcto, si τὴ satis non
haberet ad loquendum. Laborant hoc Vitio concio' natores illi , qui vividam, et acrem, G inflamma tam formam orationis intemperanter concupiuere. Sed nullo modo possunt magni motus animorum . excitari, cum re ipsa veluti quodam transiliu percurruntur, non autem explicantur late ae diffuse , quantum satis fuerat, immorando singulisu insistendo . 6onstergitur enim leuiter animus eo liquore, non perfunditur, et penetratur. Huic nobili concionatori Bitonto, vel aetate, vel imita' tione proximus fuit Gabriel Flamma, et, ille sui seculi clarissimus, et orationum gloria notus Italia , flummaque cum gloria peruagatus inclyti nominis pulpita . Eius oratio non multum Aserat ab
34쪽
ab oratione Bitontia se erat concitatior aliquanto si maioremque cu'sum, et impetum habebat meeleritate 3 nonnihi etiam atraeerat ornamenta dicendi , ita ut essent in eo, vel pinna vel ligustriora , quam priores a Missenti est sane volubii , , is , reprehendenda volubilis oratio, rapida, vehemens, AER, incitata, si digna res impetu tanto subsit, mi magistri artis docent.' Non. tameu oportet eam esse semper esu odi, in qMo peccare plerosique conciorinatoresa animaduerto, quorum, Iesi oratio similis
rapidissimo flumini non onquiessenti, doneca in μα termino ac sine cursium avolvat. Hac fumiona turbidiores et lutulentau ferme aquas mehunt, ac selo turbant adspectιν ocudos dinimumque . 1
Non d imisi plane ratiane pia λου insecta βω-dibus celerrima illa fuit oratio ,i nulloque fructa
auditarem fatigat. In ea vera parte , qua per In orationis ex- sinet ad animos a ciendos, commossissime, nanira dicendum .
quidem sententia, fecerint concitariores si dirent
1eniter, ac sidate, nimirum ut spmrium detur . . auditori, quo totis concipere flensibus , et in menas admittere rem totam queat. 2uippe rerum etiam earum, qua carent sensu, naturales varietates ex mutationes neq quam uno funt momento,sted siua tempora ,suasque moras seruantia In or . --rinatu , et elocutione suit Flammas accuratior ali- Flammi verbis.
35쪽
dore, iac Neritate caerebant , sed olebant antiquitatem, nec erarit omnino cum i a verborum Paritia et menustate conserenia..Grritiam,eam tameses ornatum satis ipse continuit intra terminos 3 .., licet largius uteretur, quam rateri uessent. '
Secutis postea temporibur . egressa eiu inris 'ex
imitatio, tantaque venit ora: soms pompa, ut sina, deformitatem haberent illi uot ostia merborum in concione , nicas 'possent manis gloria signin ationes, atque undicia, posthabito unita im ani l xx marum fructu. Per id rem us,m ast grexa et agmine, numeri concionatores extiter- 3 4rum a si portentose . nemo) sin desul a sum bant ἴ quidam mna festhconcione rerum 2 lema infinitana explicame posse; gloriabantur': norinullis etiam erat . ea persuasto, fora magnos ueri Haria i oratores, si tanta diremem melocitate, ruti non Pam. liborum equi', non aues ima stuperare, sium posta PT Ursiem , legissent ea, qua Patres anti Min R - ' ta reliquet unt in eos, qui S minis iurelia Utuntur inani sermone, et ornamenta fucata Eo quimurata. Quod si .gre orto, ian euo mi elabatur infelix esse, qua felici ma erat alas, quo, modo ille tandem a ceretur;si de contionatoribus Greo Nisieri-- histe leuisimus,mnum;aliquem audiuisier ZiFui . tiua res,et quondam tempus Ilis inti ine, cum Iescinoitiae florerent, ac praeelare haberenc, cum Mimi
36쪽
ium superflua haee, et verborum lepore atque arte fucata tractandς Theologiae ratio ad diui. nas caulas ne aditum quidem .habebat: verum idem erat calculis ludere inueisionii celerit te oculorum obtutum fallentibus, Ut omnigenis & lasciuis corporis flexibus spectatores ludificari, quod noui quidpiam ac curiosi dς Deo vel dicere, vel audire: simplex contra ingenuaque oratio atque doctrina pietas existiamabatur . Profecto ille mihi et iudicasse recte detur, et dixisse praeclare, qui pompam et omnatum orationis, non sicus atque me stem habilem
ad corpus, et iusta dimensione accommodatania esse, dixit oportere. In eo debemus imitari pic- pictoeo ,e, imitorum artem, quα -- ita vestit effigies, vis coria Ttati '' ' poris partes inter ste aquabiles et apta transluceant, totaque simul emineat corporatura, non sicinae si forent nudata . Neque id faciendum est ,: imitatione sculptorum, qui membra fingunt fiamul et messiunt, fled strictare potius ex imitari
oportet pictores eximios, qui eorpus. absoluunae
primo, deinde vectem. inuaunc. i. Neque uta Non tota oratIo
debet ese oratio compta et ornata, sed certu tan- ea.
tum modo locis, et ubi res i si, re a umentum poHulabit. Scilicet, nec omnia metalla possunt aequaliter incidi. Ideo, Visolius etiam in canendo agrorum cultu , nequaquam omnes partes
37쪽
Quasdam sui a gumenta, S lG-ci similes bestiis agrestibus . Amplisseatio 1unium lumen o I ationis
illius artis Ormine tuo ampli undas Iusscepit,sted
eas tantum, qua dena forent conatu. Propterea, ornamenta tunc pania erunt adhibenda, cum vel dorendi locus eris, vel ristulandi. Toterunt igitur concionatores praeis itura eos locos, et argumenta, qua, binia metuo restes et eferata natura, mansiuefieri numquam potuere si In Diumarum disciplinarum tractatione Hudeant ita res eas temperare ac miscere, Ut similitudine quadam referant elementa, qua facultate imminuta, in coagmentatione et mistura rerum reperiuntuΥ. Nam Deus, es Dei minim a Natura tanto ci aeam utitur artificio, ut pulcherrima inde res ad
iuersitatis huius ornatum et stiendorem exisi tantis. Atque id nisi feret, certe mel Arundusi e conflagraret igne, vel siqualeret perpetuo ν gore ac gelu, vel etiam antiquo illo totius Orbis diluuio rusus opprimeremur. 6um autem in totqdicendi arte nullum sit maius, illini tu que lumen amplificatione recta et vera, non intelligunt
plerique concionatorum, in quo sit 'Ha partis huiusse laus, et perfectio, sicut etiam ad ί unia
eloquentia nomen hallucinantur . Existimant e- enim egregie rem amplificari, cum et adiunct multa, et idem significamia, et oppositas, atque
contrarias inter stest voces coaceruaueret . Dia
luntur vero mirifice. I agis enim in sententi
38쪽
Υum, quam in verborum figuris posita eri amplificatio . Praeterea, si rem ad propria re interiora praecepta reuocemm, non aliunde originem habet hae amplificatio, quam ex argumentis, qua aucuntur, mel ex adianctis, vel ex varietate ea serum, vel ex contrarijs, vel ex effectu, vel ex iis, qua antecedunt esse , vel consequuntnr. si habuerit eam artem, mi rem, de qua dicitur, post imminuere, vel augere, idque flat eleganter, et scite, cum stlendore verborum, ac delectu, qui restondeas argumento, tanto plus laudis habebit . Et quia pars in eiustmodi, quae conflumere possit omnem oratoriam facultatem, nihil debet transilire properanter, quin examine omnia siuisa momentis, et debitam unicuique rei
moram impendat. Id fiet, si quodammodo similis
erit digressioni, quam comparauerim amni, qui aliqua in valle, cursu parumper inhibito, Hagnat leniter ,post breuem deinde Drum, recto decurrit alueo, et fluum repetit iter. Talis esse debet amplificario ad reliquum oracionis nostra cursum
comparata . auoniam vero Flamma, quandocunque concionaretur, omnia proferebat lumina, qua nunc legentibus i in orationes appinen O; credere licet, solitum i 2m ea mandare memoria, qua dicturin est 3 neque tamen ea res vim, G
ardorem imminuisu orationis . Atque ei fom. E a lasse
Amplifieatio in quo consistat,ut eius leges. Similitudo dicam a Flammae subtilis diligentIa
39쪽
i e contingebat id, quod paucissimis alijs Gideo
contigisse, nimirum, ut singula concionis verba memoria complecundo, Usm re essicaciam omnem retineret. Non igitur plenam habet laudem o cura, et peue ρueritu eorum diligentia. qui recitant in concionando totidem meisis, quot scripsiere 3 vixque unus inter mille reperietur, qui occultare ac tegere negotium istud fiat . sum
etiam illud videmur baud temere posse monere nitit esse Giblatis in eo, si laboret edissendo flua, ins ripta quisquam, ita τι ea pronuntiare , ac
repetere Faepius i Mocat. Id enim est nihil aliud, quam si ipsium imitam suoque ob semper insi se
rentem,dicendi forma rasidem iteratre per imprindentiam, nec ulla unquam mariatione in dicendo fieri melle meliorem. Prolabit igitur, aliena sicripta mandare memoria, et qua eximia in illis erunt, hae a 'due, tamquam exemplum aliquod, intue-xi . Proximus huic atati valde dissimilem formam dicendi est hecutus Francisichinus cognomento Visdomini. Is, natura fortasse ductu, ad fleueristatem inclinabat. omnemque videbatur vltro stermonia elegantiam addiernari, re intentus esse mid unum, ut perfluaderet ea , qua vellet cum plurimo animarum fuctu . In obiurgando, rem
nominatim designabat et notabat ipsam, qua fium' ma esse obiurgationis latu videtur. Negotium
40쪽
-tem , eae munus Ussum obiurgandi, si melimus attentius introspicere, quandam honesiam lauda--bilemque detra tionem,sive dicacitatem esse com .periemus. Detractio autem ea tanto erit acriori obtest-tioni, culeoflue tanto vehementiores. ad pungendas Φ'. '' -
nimos habebit, quanto magis deficendet ad inti. 'ma et arcana, et verissima, quae nullam penitus ex usiationem admittant. Minime di milis est obiurgationum nattara . Itaque, si quis carpere generatim auaritiam insidiat, id humani animi
mitium instetando, frigida sane et languida reprehensio ent futura at magis utique percellentur
auditores, si quid in eo genere tur H ο quis
quam admiserit, exponemus .HEst etiam illud v τ . ,εio sint tilitatis in hac tractatione singularium, quod eo Φ' prope ad experientia auctoritatem accedant, cui
nos Fummam adhibere fidem solemus . Immo spe accidit, ut actiones imi simi meluti periclum , quo se aliquis experitur ac tentat. Earum stea testimonio ad fluvi rationes, et argumentumlatur orator, inuito fortasse, et reclamante illo,
a quo fuerint profecta. Insiuper, apud populares
animos quandam habet imaginem diuinationis ea rerum exquisita notatio, distincta temporibus, et loris, et perhonis: delectantur multi, vulgus -- miratur, si picitque concionatorem, tamquam hominem Diuinum, quia dependeris ad ea, qua