장음표시 사용
51쪽
8 De Romanorum Veterum Hunc Fauno , & ' ba genitum Laurente Marica Accipimus. Fauno Picus pater : ueparentem Te, Saturne , refert, tu sanguinis ultimus auditor .
Nobilitate potens ellem Telamone creatus sMaenia qui forti Traiana sub Hercule caepit, Littoraque invaset pegasaea Cholca ca
ACacus huic pater es , qui jura sontibus illis Reddit, ubi AEolidem saxum grave SLθpbon urget. AEacon agnovit summus , prolemque D
Puppiter ese suam , sic a Iove tertius
Et Ulysses pariter, cum de nobilitate ce taret , similem profert maiorum seriem b). Ita etiam Historici, inter quos Plutarchus Pyrrhi c , nec non Agidis , &
52쪽
Nobilitate dissertatio. 49 Leonidae a maiores per gradus commemorat , & quot distent gradibus a primo
nobilitatis auctore ostendit. Sed nullo tempore non fuit hoc in usu , ut ad familia. rum splendorem prodendum docti viri integras conscriberent ex professo genealogias, inter quos sic familiarum originem subtexuit Pomponius Atticus , ut, quemadmodum auctor eius vitae bin testatur, ex eo, donec
extavit , clarorum virorum propagines potuerint omnes cognoscere . Quoniam autem nemo non solitus omnibus saeculis de sua
nobilitate gloriari , solitum quoque fuisse
veteribus id curare, ut familiarum suarum genealogia ab aliquibus conscriberetur , discimus ab eodem auctore, qui hoc rogatum a M. Bruto, a Μarcello, a Scipione, a Fabio Maximo eumdem Atticum tradit: c Fecit hoc idem Pomponius Atticus) sep ratim in aliis Iibris, ut Marci Bruti rogatu 'uniam familiam a stirpe ad hanc aetatem ordine enumeravit, notans, qui , a quo ortus , quos honores , quibusque temporibus coepisset : pari modo Marcelli Claudii de Μarcellorum , ML pionis Cornelii, S Fabii Maximi de Corneliorum, Fabiorum, S IEmiliorum quoque . D Proe
53쪽
Propterea cum , qui nobilitatem iactabat, idem maiorum suorum seriem iactaret, caeperunt maiorum imagines domi tanta diligentia servari, & ostentari verissimum nobilitatis argumentum , ut si quis nullas domi imagines haberet, nobilis nequaquam haberetur . Ius itaque imaginum a Rosi.no a , & Sigonio b dicitur idem esse, ac ius nobilitatis , scilicet, quod qui nobiles erant, hoc sibi sumebant, ut imagines suorum ponerent, ac per eas vellent ab ob. sturis discerni , qui minime audebant posteris custodiendos parentum vultus committere , quorum facta non poterant posterorum memoriae mandare. Quare optime metonymictio dicitur nobilitas esse ab
imaginibus , a maioribus scilicet, quorum imagines servantur , & imagines pro ipsa nobilitate sumuntur , quemadmodum Cicero: c obrepsisti ad bonores commendatione fumosarum imaginum . Sed de imaginibus plura alibi . Huc etiam spectat, quod prae clarum ducebatur apud Romanos gentem habere , & iure gentilitatis frui . Contra ignobiles sine gente dicebantur. Horatius: d
54쪽
Nobilitate dissertatis. s r ut quamvis per urus erit, sine gente cruen
Sanguine fraterno . Gens autem modo late sumitur pro qualibet cognatione: s- Priami de gente vetusta: a Bellum gerimus cum gente Deorum b hinc sacra , hinc gens, hinc majorum multa vestigia cc : colligere sparsas gentilitates C: modo pressius gens ita refertur ad familiam , ut gens, quemadmodum scribit Si. gonius , se ad nomen, familia ad cognomen
referatur . Itaque illa totum continere vita rur , haec quodammodo partem : exempli camsa Cornelii omnes unius gentis esse dicuntur , uno nomine continentur omnes , at vero
partes gentis huius sunt plures , quae ex cogum minum varietate distinctae sunt, eaeque familie dicuntur, ut Cornelii Dolabera , Cornelii Ce. rhegi, cornelii Scipiones , Cornelii Lentuli ,
itemque o caeteris . Cetero Corne/ii omnestinius existunt gentis . Haec ille ; sed tamen hoc discrimen non perpetuo servari ab auctoribus , obiter notandum ex Livio , qui sex & trecentos Fabios , patricium illum
55쪽
sh De Romanorum Veterum exercitum contra Veientes prosectum modo gentem , modo familiam vocat : rum
Fabia gens senatum adit , consul pro gente loquitur a I. At deinde: familiam unam sobjicise civitatis onus cb , pariterque continua oratione sex ct trecenti milites omnes patricii , omnes unius gentis , quorum neminem ducem sperneret egregius reuibuslibet reminporibus senatus , ibant unius familiae viribus Vesenti populo periem minitantes c . Agente autem dicti gentiles , qui eiusdem gentis inter se erant, & gentilitas ipsa inter gentiles cognatio . Sed aliquando gens,& gentilitas significat ius quoddam , quod gentilitatis dicebatur , & quo utebantur gentiles inter se . De hoc statim in seriori
capite agemus. Id solum hic animadverto, adeo praeclarum Romanis visum , posse gentem iactare , ut a nomine , quod pra clari viri gentis auctores tradiderant , tintam generis gloriam trahentes , nomen pro nobilitate sumerent . Tullius: d) ista vestra nomina nunquam sum admiratus : viros esse , qui ea vobis reliquissent , magnos arbitrabar . Idem : e .est tuum nomen utraque
56쪽
Nobilitate dyssertatis syfamilia cooulare, atque alibi : a posteriistiis amplitudinem nominis tradere. Ita etiam
de nobilissima Brutorum familia : b 3 es
quasi Deorum immortalium beneficio , oe munere datum Reipublicae Brutorum genus , oenomen , - libertatem populi Romani vel tanstituendam , vel recuperandam. De nova pariter Catonis nobilitate: e venit mihi in mentem M. Catonis bominis sapientis mi , qui cum se virtute , non genere populo Romano commendari putaret, cum ipse sui generis initium , acinominis ' se gigni ac propagari sellet, hominum potentis orum suscepit inimi. eitias . Plinius Iunior: d quibus imagini. bus oneretur , quae nomina , o' quanta sustineat. Ovidius e Credidimus blandis , quorum tibi copia verbis Credidimus generi, nominibusque tuis Nomen autem proprie ad gentem refertur. Cum enim Romani , ut viri docti obseravarunt sf), multiplici appellarentur noumine ; primo , quod & praenomen, personae distinguebantur, altero, quod proprie nomen, D 3 gen-
57쪽
s4 De Romanorum Veterum gentes, tertio , quod & cognomen, familiar, quibus insuper addi aliud aliquando solebat ex aliqua ratione , Vel eventu quaesitum , quod agnomen dicebatur. Hic quaerendum mihi est , an tot haec nomina nobilium tantummodo suerint , cuius rei suspicionem movet illud Ausonii de ternario numero :
Tres equitum turmae , tria nomina nobiliorum . Fere omnes Iuvenalis interpretes , inter
quos & vetus Scholiastes, id affirmant, ad illud poetae: b Et poηςre foris , fi quid tentaveris unis
Η*ere , tanquam habeas tria nomina. Ipse tamen dicam cum Politiano : e tria nomina nec 'si habebant nobiles, nec Gnivers. Soli certe nobiles non habebant, cum non ignobiles tantum, ut Μ.Porcius Cato, Μ. Tullius Cicero ita vocarentur , antequam ullum iniissent magistratum , sed de liberti tribus nominibus appellarentur . Praenomen enim inditum servis tunc statim, cum manumitterentur, clarum ex Persio: a
58쪽
Verterit hunc Dominus , momento tem poris exit Marcus Dama.
Patroni autem praenomen imponi libertis solebat, licet aliud etiam aliquando sibi sumerent , ut tradit idem Politianus a quandam Ciceronis epistolam interpretatus, cum quo sentit Antonius Augustinus b j. Ita Cicero ad Atticum : c de Euocbidegrarum , qui vetere praenomine , novo nomine
T. erit Caecilius ut est ex me, oe ex te iunctus Dionysius , M. Pomponitis. Eutychides igitur libertate donatus ab Attico, postquam hic per adoptionem avunculi non T. Pomponius, sed Caecilius vocabatur , maluit tamen Vetus patroni praenomen sumere,&Titus appellari ; Dionysius vero ante ado Ptionem manumissus, non patroni , sed Ci Ceronis praenomine Marcus dici maluit, sive, ut, quae inter ipsum , patronumque intercedebat, amicitiae adplauderet , sive ut se utrique obnoxium declararet . Nomen autem ille Caecilii , hic Pomponii sumpsit, cum id de patroni gente nemo
non sumeret, curus nominis novam fami liam liberti ordiebantur, vetere eorum no
59쪽
s 6 De Romanorum Veterum mine , quo ante manumissionem vocabanis tur , in familiae cognomen converso. Hinc
Caecilia Eutychidum , Pomponia Dionysiorum , ac Pompeia Theophanum, Tullia Tironum , quarum gentium auctores meis morati Eutychides Q. Caecilii , Dionysius T. Pomponii , necnon Theophanes Pompeii , ac Ciceronis Tiro liberti . Quoties
vero aliquem cum Romano nomine , &barbaro cognomine inveneris ; hunc continuo servorum genus ne existimes . Et id enim noveris , si quis peregrinus Roma. nam civitatem adipisceretur , hunc consue. visse nomen sibi sumere ejus gentis, e qua ille erat , cujus beneficio , aut lege in civitatem Romanam venerat , Vetere , quo appellabatur , nomine ad novam familiam, iquae tum primum civitatis iure potiebatur, distinguendam servato . obvia duo exempla afferam . Archias Antiochenus auctoritate , & gratia Luculli, ut Tullius testa. tur a , ab Heracliensibus impetrata ci. vitate, atque hinc Romanam consequutus, A. Licinius Archias dictus est , quoniam e Licinia gente Luculli : Balbus Gaditanus civitate a Pompeio b lege Cornelia dona
60쪽
Nobilitate dissertatio. s tus L Cornelius Balbus vocari coepit. Iam vero neque universi nobiles tribus nominibus utebantur . Cognomine enim nullo usus C. Marius ne post septimum quidem consulatum , nullo Antoniorum familia plebeia , quae tamen nobilissima . Agnomen autem modo aliquorum peculiare fuit, ut Affricanus, Asiaticus, modo totius familiae commune , idque praecipue cum alicu. ius gentis familia in alias familias secabatur, ut e Cornelia gente familia Lentulo. rum , qui in CaudinOS , Lupos , Suras , Spintheres, Μarcellinos dividebatur. Agitatum est aliquando ab eruditissimis viris, utrum sceminis Romanis praenomina essent, quod nescio an diverticula quaesiisse dicar , si iterum ad examen revocavero. Inter alios
id assirmat Sigonius a , negat Ioseph
Castalio brevi syntagmate: Contra assertores praenominum uminarum , & potissimum ni. titur testimonio veterum lapidum , in qui. bus nullum praenomen stminarum ait, viis disse, praeterquam Cais in duobus lapidi. bus gentilitio nomini praefixum , quod cum
omnium mulierum commune fuerit, Con-.tra se facere non arbitratur . Ipse quoque, quas