Responsiones Bartholomaei Vgolini I.V.D. ad tres iurisconsul. ex primarijs gymn. Patauini iureprofessorib. Afferentes, infrascripta ducis, ac senatus Veneti, decreta, iusta atque valida esse, scilicet 1. De non alienandis bonis immobilibus in persona

71쪽

Institide leg. Falcid. n sim Postremo Ecclesia ius habet coercendi eos, qui prςdicta iura ei impediunt cit. m. r.& cap.fin.quod non habet ipse vicinus . Ex quo igiturdi uerta sunt, a facto a primata persona in suoloco, quod Iucrum vicino adimit, qui vicinus nullum ius impediendi habet,ad rem nostram,ta nquam ex diuerso, argume tum sumi non potest, arg. I. Papinianus exuti,ff.de min. 3 Immbi si damnum daret vicino, qui in suo loco ali- quid facit tuel ipse vicinus haberet ius prohibendi; idem iuris est,quod in casu nostro;non enim posset in suo facere,quod ei liberet,ut dicitur in cit.l.Proculus,& in i Trohatius, & ibi Gloss. de Bart.st.de damn inscct.& facit etiator. tit. extra de noui Oper. nunc. Retorqueri igitur potest argumentum hoc contra hunc Iureconsultum,ut mittam, responsiones datas ad tertium argumentu hucquo. que pertinere ,α idcirco, per rationem hancco Iuden. dum est,Decrerum hoc notasti m sed iam ad quartam rationem huius Iurisconsulti transeainus.

72쪽

llec ratio nihil probat. Naprimo pro certo habet, δε- eu tu hoc valere obid, quod illud valet; quod necessario non sequitur, sicut nec hoe, laicus percutiens clericum in excommunicationem incidit,ergo & clericus percutiens Iaicum excommunicatione obligatur, quod falsum est ob diuersam ration m. l. Praeterea negatur i statutum tale valere, quicquid dixerit Zabar. nulla ratione solidiori ductus ι nam, vel iu- habilem reddit laicum, ne ab Ecclesia recipiat mobilia. 8c in hoc casu non valet; est enim contra cap. fin. de immunit. Eccl. lib. 6. ubi etiam excommunicantur, qui decreta haec faciunt; Vel incapacem reddit, ne stabilia recipiat; & hoc iam non valet ob rationem politam iucit. c.fin.quia, scilicet, contra libertatem Eccl. factu est; si ergo non valet statutum illud; ergo nec hoc, eX quo, illo, tanquam sundamento, statutum hoc nititur, arg. l. I.&a .Ede usustula.dc de hac ratione satiS. ici l

a Duodecima ratio uasa r. Za Cousserari, Piscontra Ecco iam es, non valet, inai

Voox erub puebatur ab c Iurisconsulto

Ergo suit diu tissime obseruatum,& adhuc obseruatur venetiis,&in eius Ducatu, ut in facto proponitur: :'Ergo eadem ratione, & auctoritate potuit ad totu dominium, atq; ad omnes subditos extendi ob longi temporis consuetudinem,& obseruantiam, quae aequiparatur priuilegio, t.2.S.casus, Kdeaqu. pluu. arcen. Ergo valet. -- Haec

73쪽

Haec est Duodccima, & vltima ratio huius Iuriscon- sulti othelij, quae tamen nulla & ipsa est. Nam primo

negatur, decretum hoc esse ae v,ot iustum; reatrarium enim supra probauimus, ex quo per ipsum ius suum EF icicsiae ausertur,& ab eo, qui potestatem talem non habet, di Libertas Eccl. violatur. Secudo negatur ob id, quod fuit diutius obseruatum, a valere,& Obseruari debere ρt Nam consuetudo,quae EγHesae damnum graue inseri, cuiusmodi haec est, non ν let, & tolli omnino debet, c. I.& ibi not. De consuetiimmo radicitus extirpanda est ἱ nam alias in priuilegiorum ius assumitur ab impijs, ut dixit Nicolaus Papa in c.mala, d. 8. Consuetudo .n. rationabilis esse debet, & non comtra utilitateio Ecclesiae, cuiu unodi haec est,ut dixit Gloss. hilui. e i. o bd - Π Ex his patet, ehm tolli cosuetudo haee de beat,ad alios ipsam trahi no debere, argu.legata inutiliter, Ede adim, Ieg. Non .n. iuris priuilegia habet, ex quo contra Ecclesiam est, nec Papa videtur tacito eam probare, cum eam 3 probabiliter ignorauerit; t Sicut .m statuta locorum, ita R Consuetudines sunt qii Q facti, di idcirco probabiliter ignorantur, c. I. de consuet. lib. 6. Sc consequenter nec probari praesumuntur; quod autem a quopiam ignor tur, probare illud ipse no censetur, arg. c.eum quis iunct. Glin. Tuo nomine, cum seq. de sent.excom. lib.6.

74쪽

i sita probatur, sed tertia loach. Scuni t hςe est.. Decretum hoc se habet, sicut lex ciuilis,quae prohibet

alienationem rei dotalis. . . Diu a ad a r o. Ergo decretum hoc assicit etiam Eccles person unam prohibitio illa alienationis rei dotalis incit Eceles per-ιonas, ut alienatio ipsius in eas iacta non valeat, ut dixit Abb. ioc. quod clericis , nu. 3o. de tota compet. Haec est rati qua hic Iureconsultus probare nititur hanc conci

sionem, quae tamen nulla est. :

- Primo quoniam dis si illa iuris ciuilis ab Ecclesia et approbata est, id quod hinc patet. t Tum quιa non comtradicit iuri canonico, quo casu omnes leges intelliguntur probatae ab Ecclesia, c. fin. & ibi Abhi mr.3 .qui. eum canonem ad id quotidie allegari, testatur, de Opiti uini.

3 nunc. t Tum quia respuit eam prohibitionem E es in

ac rei)cit, ubi est iuramentu confirmata ε nam tunc sillam tollit, & non ob seruat, vi habetur iis c.cum comi iugat, de iureiuri in antiq. dc in c. licet, eod. lib. o. ubi etiam Rose manus Pontis mandat ordinari j s locorum, ut cogant i dices laicos censura Ecxl. ad seruandas huiusmodi ali nationes , quas mulieres iureiurando confirmarunt. Ex quo igitur in eo casu ipsas tollit, secus erit in aliis, ubi iusiurandum non adest ; exclusio .n. unius alterius inclusio est, c. nonne, de praesumpti& licum praetor, T de iud. At in casu nostro Decretum hoc Ecclesia non probat, immo ipsum improbat omnino, &ce suris latis probi- est. vi lubetur in Monitorio , non igitur ratio hse q-- quam facit.

Postremo negatur. Decretum hoc se habere, sicu i laxilla ciuilis. nam prohibitio rei dotalia facta ab ea lege, aut parum, aut nihil obest Eccisae et id quod hinc pat linam illa alienatio aut titulo lucrativo, aut oneroso fit in

75쪽

Ecclesias. Titulo lucrativo non prassumitur ex parte mainini,ex quo de suo largiretur,cum omnia bona mariti sint tacito hippothecata pro dote, l. vnic. C. de rei uxori assio Minus ex parte mulieris, quae non censetur suum patrimonium, unde se sustentati donare velle,cum genus mulierum auaris imu sit, ut dixit Glossi in I. 2.in verb. Retaintis, C. de ijs, qui ven. aetat. imp. Titulo oneroso autem si in Ecclesiam alienatio fiat, parum utilitatis recipit Eeci quo tantum dat, quantum recipit, ain. L fi & rem, &pretium, s. de peta haered. At perhoe decretum prohibentur alienatio es omnes zquocunq: titulo factae, & rarius titulo onerula fiunt, si Pius autem titulo lucratilio, & idcirco decretum hoc itis stri damnum Ecclesijs,ia cultui Diuino de saluti anim rum, quarum rerum gratia legata pia relinquuntur. Non: se habet igitur decretum hoc, sicut lex illa ciuilis: & ida circo idem ius statui non debet, sed diuersum sarg. sum pto a contrario sensu, c. cum dilecta. de confirm. viiLvel inutil.& l. illud,ssiad Ieg. Aquit. Addo. Ecclesiam id mi bare,quoniam in damnum mulieris redundaret, cum a terius damno autem no vult locupletari,ut iup.diximus,

- a meimaquarta mula qua mss. .. Is Charitas malum aestu speraturi

. c. I . . XIV.

fr, E e I M A et v AaYA ratio, quae est quinta Scaν ni,quasti probatur coelusio proposita, h cest...Decretum hoe a Principe laico latum, est decretum. quo prospicitur, ut homines, Principis imperio, & pro tectioni subiecti, plus habeant illis,qui non sunt ei subi

cti, ut personae rici. . . ' a

76쪽

Ergo prospicit iis, quibus magis debetur. Ergo Eliaritati conueniens est, i. praeses. C. de seresta

. . Ergo non est iniquum, nec illud instituens improbandus est,esto Glingar, conditionem Ecclesiasticarum personarum deteriorem fieri, ut dixit Baldis in cons. t r. si

. Ergo decretum hoc valet. Haec est quarta ratio huius Iurisconsulti, Prae tamen nihil probat. Nam primo negatur, decretum hoc Charia2 tati consentaneum esse. 1 Et hoc, quoniam Charitas non agit perperam, ut inquit Apostolus ad Corinthis epist. r. cap 1 3. quod hic contingit, ex qub, ut subditis consulatur, Ecclesii priuantur iure, quod habent acquirendi, Macquisita retinendi contra c. I.&c. sin. de immun. Ecclis non igitur agit ex ossicio Charitatis, nec hoc ad ossicium Charitatis pertinetia Praeterea Charitas ordinata esse debet, & primo erga Deum, eius ei; diuinum cultu, & deinde erga proximum respectu habito in primis ad animam ,Iut de sententia D.. Tho m. dixit Syl. in verba CharitaS q. z-At hoc decreto impeditur diuinus cultus, nee non animarum salus, ut ex dictis pater, & hoc fit, ut consulatur corpori, ac temporalibus rebus, ergo Decretum hoc secundum Charitatem non est,& idcirco nihil probat. Lm -υPostremo, t esto, bonum finem propositum habeat,ut subditis consulatur, non tamen hoc sit est is ut re quis operetur.sed requiruntur debita,& conuenientia media,

&q. 47. artis .ec GIoss. Mincia a. de collus. deteg.&ibi not. Abb. nu.ε. Hinc, qui intendit facere eleemosynam, honum finem propositum habet, c.Venerabilibu f. penis de sentiexcoini. lib. 6. Id. quod & per se patet . at si iem alienam inuito domino largiatur, nihil facit, c. nolite, M

immolans, I 4. q-I. esto igitur finia bonus sit, medium

77쪽

xamen, scilicet ablatio rerum alterius , malum est, se λ - circo itispositio,.& decretum mala Q Hae igitur rationes sunt, quae ab his tribus Iureconsultis afferuntur , ad pr handum primum Decretum, quae sicut nullae sunt, ita de Decretum nulIum:iam ad refellendas alias rationes tramseamus, quae adducuntur pro secundo Decreto: id quod i

ta seq. praestabimus. . - . . a .

. Hospitalia quamobrem in rura, ct ab Dis opis visitantur. . 7 Catafrarernitates pleratu eausea inmixta, Distiantur ab Et sculu, ct probamur.

V ai L A T I s ratisnibus, quae a propositis Iureconsultis pro primo Decreto affer bantur; iam rationes eorundem aggr diaistriquibus lacundum Decretu probare nItuntur, quo cautum est, ne M nasteria, Ecclesiae, Hospitalia, &alii re ductus religiosorum, vel secularium sine licentia Princu

78쪽

pis, ac Senatus Veneti consti tuantur. Verum, quod in hoc probando confuse rem tractarunt, propterea ex e rum dictis rationes primarias omnes eliciam, se ad eas mgillatim respondebo. Decretum igitur hoc etiam validum esse, Marcus Ami tomus Pelcgrinus hac primum ratione 1 probat. Decretum hoc est factum a Principe laico Senat us Veisncti, ne in Monasteria, & loca pia mali homines congregemur, & statum Reipublicae perturbent.

Ergo fictum est ab habente ad id potestatem. I. I.sstae coli. illicit. & pio bono regimine-

'Hare est prima rat , qua hic Iurret stilitu, Echietumhoe validum esse, probare nititur, quae tamen nulla est. Nam negatur primo, fictum esse ab habente potestatem a prohibendi aedificationem horum locorum. t Nam dare licentiam, ut Monasteria religiosorum denuo aedificeris tur, vel non aedificentur, vel acquiratur vel viri,vel mulieres sint no ad laicum Principem pertinet, sed ad Pontificem Max. in primis, & alios Ecclesiae Praelatos, idest ad E piscopos in suas Dioeceses, ut habetur in c.vnico, de excess. Praelat. lib. s. & C lem. 3. de poen. di apud Tridis Synod .sess. 2 3. cap. 3. de Regul. Immo hodie Papa sibi Ieseruauit, & sine eius cognitione, di licentia noua Monasteria aedificari nequeunt, ita Sacra Congreg. Illustrisis moriun Cardinalium, quae declarationi eius Concili,

praeest, testatur.Ergo non ad laicum Principem pertinet, ergo nec facultatem aedifica di adimere potest ; eius enim est toIlere. cuius est dare, ita GIossi in c. cu maior.de m ior.& obed. Non igitur ab habente potestatem in hoc, factum est decretum. Secundo, negatur enam, pericuIum esse, ne in Mon feria, & haec loca pia mali homines congregetur,& Si tu Reipublicae perturbent.Nam aut loca haec lunt Ecclesia aut Monasteria, aut Hospitalia, aut Confiatemitates.

79쪽

De Ecclesiis, nihil est dicendum i non .n. ibi congrega 3 tiones fiunt. t In Monasterijs aut habitant viri, aut mu- Iieres ; si viri, ex quo hi mo se dicarunt, mundi spretis illecebris, & tribus votis factis obedientiae, paupertatis,& continen tiae, caum ad Monasterium, de stat. Monach. dies, noctesque in Diuinis laudibus insumunt, saepius sacra faciunt, ieiunijs se dedunt, a suis maioribus statis temporibus vis tantur, atq, rcsermantur, nihil tale de i sis suspicandum est, c. a. de reg.tur. & l. merito, T pro incis 6 t Accedit item, quod Religiones nouae noadmittuntur, nisi a Sede Apostolica approbetur ad Psam .n. ipsarum

probatio pertinet, c. fi n. de relig. dom. & c. I. eod. lib. λ& ut dixit Bart. in l. sodales num. 6. vers. Quaedam collegia, Cde coli .illicit. ergo non est existimandum, Romanum Pontificem religionem aliquam admiserum, unde perturbatio status alicuius priuati, aut Reipublicae contingat ; nam, ubi quid tale in ipsa nouit, vel quod fidem Christianam violet, vel cotra bonos mores sit,illam prChibet, atq; improbat, & tollit, ac cxtinguit, ut Clem. U. Sect Im Beguinorum, & Beguinarum in Regno Alema niae, quae catholicam fidem, ac Regnum illud perturbabat, ut habetur in Clem. fin. de haeretae Pius U.ordinem iam probatum Fratrum Humiliatorum, Regulae S. Ben dicti, ob deprauatos eorum mores,e medio sustulit, ut habetur in Bulla eius d. Pont. incip. Quemadmodum sollicitus pater, quae est in ordine ra a. di ita faciendum effridixit in n. in c.cum dilectam, nu. a.de excess. praelat. Non

ergo dubitadum est de coli egi, seligiosorum, quod perturbationem aliquam afferant.

I Hinc etiam i apparer, non ad Principes secu Iares peristinere, inquirere, di decernere, an collegia liqc licita, ill citaue sint, cum ob praedicta, tum quod, an rectam fidem habeant,& recte de fide sentiant, & ad Diuinum cultum sint instituta, inquirendum fiesset, non haec ad laicos, sed ad Ecclesiasticas perlanas peruuet, argis tot. titi deli freta μοῦ

80쪽

Nec facit, quod dixit Barran l. t. ff. de illic.coll. sub principibus secularibus esse collegia, nam non d collegi Is religiosol una agit, sed laicorum, quae non religionis gratia, sed ob aliam causam fiui; ut mittam, quo ad ea,quae pertinent ad religionem, laicos se immis re non posse. Hinc etiam apparet, prohibitionem huius Decreti e se contra cit. l. s. Sibi nota Barti qua permissum est. collegia religionis causa fieri . Et ex his quoq; tollitur ratio prima Othelij; necnon Scayni in secunda responsione, qui, ob hoc periculum nouas religiones permittedas non esse, sine Principis laici licentia, ceu fuerunt: sed&minus verendum est in hoc de Monast crijs monialium,ob sexus eius fragilitatem, quod nemo sanae mentis inficiabitur. o De Hospitalibus etiam , t in quae recipiuntur pauperes leprosi, coeci, claudi, senes, infantes, inutiles ad operandum, aegroti, di peregrini, qui breue tempus ibi pernoctant ; ad hos . n. miseros sustentandos Hospitalia construuntur, ut habetur in Clem. 2.relisedom.&apud Trid. Synod. si. 2 2. de reform.cap. 8.& in L sancimus, ct in l. vi inter diuinum, C. de sacros. Eccl.& in Lomnia priuilegia. C. de epis.& cler.de apud Paul. Fus de visit. cap. r 3. quae perturbatio in Rempublicam, quae mala exoriri inde poterunt Θ An pauperes, fgroti, infantes, senes,&huiusmodi, qui nec viribus, nec corpore valent, nec arma gerere

possunt, & pecuniis omnino priuati sunt, tumultus in Rempubl. excitabuntὸ Ridiculus plane timor hic est; ridicula, ct insulsa ratio, nemo enim eorum opera, Vltro etiam oblata, uti vellet. Accedit, quod haec fisospitalia ab Episcopis visit tali debent, ut habetur apud I rid. Sy-

d. in proxime cit. locis. Et ita, si quae ibi inordinata , inueniantur, per eos corrigenda mandantur. Non est igi- tutab his quicquam pei timcscendum. A Costaternitatibus demum, quae religionis causa institutae sunt, & idcirco licitae, i. i. g. sed religionis causa, ' ff. de coli. illicit. nihil tale metuendum est. t Tum quod Epiv