장음표시 사용
31쪽
i, EZECHIELIS PROPHETAE CAP. I.
ob maiorem huius dissicillimi capitis intelligentiam eius
dem explanationi, & Commentario de prima Visione, praemittimus sequentem visionis eiusdem figuram, quae oculis sublici et Cherubinorum , Rotarum dc Currus, necnon Sedentis in throno veram imaginem: quam qui mente conceperit, fa
cilem sibi aditum ad sequentia
35쪽
T factum eP. Exordium fis Aquens scriptoribus sacris,a quo
auspicari consueuerunt hist rias,& prophetias, ut videre est Iosue pruno . Et fictum eu
ς m percussit Alexander Philippi Macedo dcci Ionae primo. D factum e fit versum Domini. Trenorum B primo. Et factum ess postquam in curauitatem reae ctra est Orael Sec. Valet autem ea dicendi ratio
idem quod accidit, contigit, fim quomodo vertere solent Septuaginta Interpretes vel, Deo ita
Lucini p. dii ponente, euenit, ita res se habet. Tulinodi est 3 . illa phratis. ι Meamus hoc verbum quod factum G ,
id est, rem quae gesta est, factum quod contigit. α' . Et Placet I . Gregorio ut coniunctio dc nectatveiba exteriora prophetae cum visione interiore.
Quae sententia Augustini fuit in psalmo quarto, se
enim habet. Iunctura coniunctionis, cum sententia non praecesserit, cui sequens ann ctatur, mirabiliter fortasse insinuat prolationem veritatis in voce cum ea visione, quae fit in corde, esse coniunctam. Verum ibidem Augustinus testatur familia- C. L . re est e scriptum coniunctioncm &ὶ superi tuere, ut ij iis f. hoc loco Ezechielis credi posset. Quod notaue- Num. rat etiam Origenes. Vernaculum scilicet esse linguae Hebraicae & coniunctione frequenter uti, botu, ut interdum abundet ex linguae proprietate . v. Io. r. Idemque Euthymius repetit .coniunctio & in Hebraico idiomate irequenter abundat . Idem qu Decum nue notauit Oecumenius Roma: les undo. Quae si aduertisset Isychius mon Iaborasset tantum nodum in scirpo quaerens . Neque enim nouum estim Misi L. Miptores librum ordiri a constinctione, cum Exo xi t. a. diis, Leviticus, Numeri, Iolae,Iudicum, Ruth, &omnes libri Regum, ab eadem auspiccntur.
Consulatur Dirige sanno. Existimarunt plerique veteres atque cx eorum mente Hieronymus in prooemio D
' Eleehielis, annum trigesimum aetatis ipsus Pr
suae an phetae suisse: quorum sententiam iptemet Ilier nymu reijcit in Commentario, & merito: qu
νου , '' mam nusquam apud sacros in iptores talis mos
ιιι ero. He. suit, ab ortu suo, vaticinii tempora computare rDeinde quia notae istae locorum, di temporum ab historicis adhibentur, quas testes veritatis rei geste, quam se narrare profitentur. Quare oportet esse insignes, omnibusque perspectas , quo fi-em faciant historiae. at vero natalis dies prophe
is, neque celebris erat, neque notus. quare parum , aut nihil ad veritatem historiae confirmandam poterat adiuuare. Sed demus, natalem Pr phetae diem fuisse notissimum, certe explicari de buisset, hac ratione. In tricesimo anno vitae meae, Ede quantumuis vel notus esset, vel celebris , non debuit in computatione annorum ab eo caepta sit, audiri per antonomasiam, qua usus est in hoc exordio . Etenim antonomasiae simili locus non est, nisi cum initium annalium tam cst insigne dc vulgatum , ut sine nomine, de charactere appositum, Meunda o, ab omnibus intelligatur. nio de trige Alijs visum est hunc cise annum trigesimum a Iusim ann bdeo praecedenti Ceterum iure lue opinio a Hi
I tonymo de Theodorem rei citur,quoniam no con eurrit annus quintus Ioachin eum trigesimo Iubilaei, ut ex nostra Chronologia licet animaduertere. . Chaldaeus Paraphrastes, sic versum interpretatus est . Et factum est in fine trigesimi anni, post- titum auriuquam inuenisset Helcias sacerdos magnus librum
legis in diebus Iosiae, quibus verbis eas li huiu, h
caput, facit annum decimum octauum regni Iosae: A. , nam eo anno inuentus est liber legis .Chaldaeum μsecutus est Hieronymus, Theodoretus,& alii posterioribus seculis, qui omnes volunt Vatem tempus Hierum. vaticinii sui numerasse ab eo secto tam insigni, vel τιτις Orci. miraculo tam celebri, qualis siit inuentio libri praeter spem omnem, responsum Oidae prophetidis tam seuerum, Regis etiam & populi foedus cum Deo renouatum , atque, si placet, Phase illud celeberrimum eodem anno decimo auo Iosiae sacrum, non solum a Iudaeis, sed etiam a reliquijs caeterarum Tribuum, quae auitam Idololatriam abiurantes se secum Dei populo coniunxerant. Caeterum haec sententia multis argumentis im- Con inti pugnari potest, quorum hoc sit primum. Vel haee uti optiuo aera, seu caput computation' annalium, vulgareetat, scriptoribusque omnibus eius aetatis commune, vel Erechielis proprium . Si vulgare erat , quomodo Ieremias eo non est usus 3 semper enim meminit annorum regni Ioachin, vel Sedechiae,nu uam inuenti libri, neque Phase I saer immo ipse Eheehiel capite vigesimo nono numerat an num decimum, capite autem tristam primo nu-
merat annum undecimum , capite vero trigesimo secundo annum numerat duodecimum, quorum annorum exordium constat esse non decimum
octauum Iosiae, sed initium regni Sedechiae. Non
erat igatur vulgaris, & communis illa computamdi ratio, cum neque a Ieremia E echielis cocleuo
usurpata sit, neque ab ipso Ejechiele nerit semper retenta. Sed neque dieendum est id eκordium annalium a Vate ex speciali ratione usurpatum fuisse: quoniam stilicet in eo anno decimo octauo Iosae deelarata est sententia captiuitatis , quam ipse iam patiebatur . Etenim oportuisset Vatem
apponere notam capitis , a quo numerabat . si intelligi volebat, eum sciret non esse vulgare , ne que praecepto, aut consuetudine inductum. Pra terea si propter sententiam declaratam, ab eo at no computauit propheta, cur non potius num
rauit a quarto anno Ioachin filii Iosae , in quo Ieremias propheta aperte, & distincte Dei nomi
ne intimauit eisdem Iuta is urbis, de Templi excidium , audiorem cladis nomine proprio compeI-lans, scilicet Nabuchodonosori atque tempus captiuitatis impendentis decernens, scilicet septuaginta annos quae omnia constant ex eius capite vigesimo quinto. Cum igitur non conueniat prae- Ierem. 23.
dicta aera cum Vatis charactere, necesse est alium i 'ri inuestigare qui quadret.
Asserimus itaque,primo eum characterem, vel tre, non m
eaput computationis non pertinere ad Rempublia eam Istaelitarum: quod duplici argumento nobis persuademus. primo quia usu receptum vide- ad tempti, mus ab omnibus historicis fieris, proianis, eum res festas notat variis characteribus,eiusmodi chara, teres ad diuersas pertinere Respublicas, dyn stias, vel regna, ut videte est tum alibi, A tum Ama. i.
36쪽
alibi scipe. Cruci ergo duplici aera insigne st V
ticinium Erechielis, earumque altera ad Iudae rum Rempublicam pertineat, scilicet annus ρ,--μι ιν se Pari is Da tu , necesse est alteram, id est , annum trigesimum , ad Chaldaeorum Rempublicam ese reserendam , secundo i idem conlirino. Ttransmi3ratio Ioachin suit in tota SP tia , &sertasse in Aua uniuersa celebris, de tamen in illa notanda, non est usus antonomasa vates, quin immo explicuit illam dieens, Ipse est annus quintus transmigrationis regis Ioachin. Cum ergo in altera ara nullum addiderit caput,sed potius per antonomasiam illud reticuerit, signum est ali- Bquid esse multo nobilius, de notius transmigrati ne regis Iudaeorum: Huiusnodi autem caput nus. sum potest inueniri apud eam Rempublicam. Quare inueniendum est in Chaldaeorum Monarchia . Aserimus secundo Id caput aerae, qua usus est Propheta, esse primum annum Monarchia Nab pol Assar, seu Nabuchodonoser senioris patris magni illius, qui abduxit Ioachin captiuum, ab hoc enim anno, publica auctoritate, noua aera institu ta est, atque ab Astrologis Chaldaeorum perpetuo obseruata, ut est videre in constructione magna Ptolemei, qui eorum calculos imitatus, regnorum Cambysis peris, Dath Histaspis: atque Hadriani Imperatoris Romani annos numerat a Nabopol Assaris imperio, qua computatione nul- Cla potest reperiri vel certior, vel antiquior, utpote quae perpetuo caelorum motu quotidie stabiliatur, de confirmetur.Porro de hoc Na pol Assar sie seribit Iosephus ex Beroso. Audito autem, Pater eius Nabul Assatus, quod Satrapa constitutus in Aegypto e Syria inferiore,& Phoenicia rebellaret: cum non valeret iam ipse labores ferre,tribuens filio suo Nabuchodonosori aetate valenti partem quadam
excretius,contra esi misit Nabuchodonoser autem cum satrapa desertore congressus, prouinciam , quae ab initio eorum suerat, ad proprium reuocauit imperium. Eodem vero tempore contigit patrem
eius Nabus Asiarum, cum aegrotas et in Babylonia ciuitate defungi qui regnauit annis nouemdecim. Nabuchodonosor autem non post multum tempus D mortem patris cognoscens, de negotia Aegyptiaca disponens, reliquarumque prouinciarum, & cartivos Iudacitum, & Phoenicum, & Syrorum, qui in Aegypto suerant , commendans quibusdam amicis, ut cum exercitu, de impedimentis perdocerentur ad Babuloniniam, ipse cum paucis iter aggressus per delerum Babylonem venit, reporiensque cuncta a Chaldaeis dispensari, seruatumque regnum ab optimatibus eorum, dominussam, est totius paterni principatus . hucusque1ὴρ s. i. verosus apud Iosephum. idem relatus ab eodem . ,i ab ρ- Iosepho vocat hunc Nabuchodonosor, facitque par ο.δειν. io. trem alterius Nabuchodonosoris. Ptolemeus almon apta . tem vocat illum Na pol Assar patrem magni
Nabuchodonosoris. Ex quibus patet Nabul Aila- Ers multis r tro annis ante filii Nabuchodono seris regnum iiiisse Monarcham totius Asae de Aegypti, illique paruisse Babylonios , Aisyrios , atque Aegyptios ut latius in nostra Chronologia ostendimus) Iure igitur ab eius imperii initio aera instituta cred da est, qua Babulcni j Astrologi sunt us,
ut in Ptolemeo videre est, de qua eius temporis scriptores publica instrumenta notabant, di eos
, imitatua Piopheta noster, ab eadem Vaticinii sui
di imperi j Nabul Assaris. sed haec in Chronologia
disseruntur susus. Favet huic sententiae, Prophetam pud Babylonios haec kBpssse, atque adeo
Chaldaeorum se consuetudini accommoda se rquemadmodum postea fecerunt Daniel cap. a. 7. 8. 9. ct io. Aggaeus etiam, S Zacharias, atque Esdras . Denique Nehemias, qui omnes, utpote subditi Babyloniis, vel Persis,eorum regum anna libus sua instrumenta communiunt, dicentes. Annas M. Dam. Anno primo Q . Anno Ieptimo. vel Ogesimo Anores or. In quarto. Videlicet mense ; quemadmodum expresserunt Septuaginta: solent enim Hebraei per intellectionem subaudienda reticere vocabula hac, mens annus, dies. Hieronymus hoc loco seribit quartum mensem respondere nostro Ianuario, sensisseq. videtur eu mensem esse quartum anni Georgici, seu politici,qui ab Octobri ordiebatur, non vero sacri, qui ab Aprili nostro incipit ex praecepto Domini. His mensis Nissam: mobis principia
mensium, primus eris in amens in a s. Hieronymum secuti sunt iuniores alia, qui pro mense quarto interpretantur Thebeth, qui respondet nostro Ianuario. Verum nos contra sentimus, mensem quartum Erechielis esse, Thamur, qui respondet stro Iulio. Cuius rei gratia nomina mensum H braeorum hic recensere visum est, sunt autem qui sequenti tabella continentur.
prophetae a. lii eomputat ab annis re
nominaque mensum Hebraeonam nostris respondentium .
Iantia as. Vndecimas..- Sabath. soanas. Duodecimus. dari Manius.
HAE C est disposito anni sacri, qua Hii
tur Prophetae, di Scriptores laci i, ut patet apud Zachariam. In He Iesmo vino , unisti mensis Sabris. & alibi. In esana mensisn Agna esca,titi. & apud Esther. In mensed emo, θυι uocatur NAnh. di alibi. Mense primo, tu is tis alatum es fian. de iterum. Erat tempus reus menses, qui appe lasar Soan. de tandem. Deci quarta die Goderis i mensis Adar. Eadem serie computant, de interpretantur computationes sacrae aeripturae Hebraei
expostores, ut patet in eorum Commentarijs, &Chronologia Hebraeorum. Idem etiam sensit Hieronymus . nam decimum mensem interpretatur Thebeth, Latinis Ianuarium. Idemque capite trigesino tertio sequenti signiscat. Hoc autem capite non ex sua mente locutus est Hieronymus, sed secundum Orientalium, de vulgi computati nem, quartum mensem respondere Ianuario nostro dixit: quod secit indulgens nimium allego riae, quam tractabat de baptismo Christi celebrato in mense Ianuario, alioqui nouerat, & nobis tradiderat Magister Hieronγmus numerum mensum ediordiri a mense Nisan apud saetos Seripi
rea. Me s itaque quartus Ezechieli est Tha
mees. as. Mens Hieronymi sententiae n sarae congruat.
37쪽
mur , qu; respondet nostro Iulio,&m parte Iunio. Ab arro. Rogabis. Quorsum ab ordine menses Hebroeotum sumunt appellationes , quando quidem propria habent nomina , quibus diste nantur,scilicet Nisi an , Thamug Sc Respondeo ea nomina Chaldaica el . vi omnes latentur, de ipsorum ethymologia clamat. Quare non nisi post captiuitatem Babylonicam a sacris Scriptoribus
usurpata noscuntur. Sed urges, nam in libris Rosum dicitur. In mense Zio, questris mensastandus. de iterum. In mose lac se V2 meaesis aeratius. & ali bi. In mense e sani , ipse est mensis sepimus. Δη--emo tempere Mosis eras nomen mensis primi Abib,
ait enim . Heuis Creaemini in mense notiaram semo . de alibi. tempore me An reum. Vtrobique
habetur Hebraice Abib. Respondeo, probabile Besse menses omnes propriis nominibus olim appellatos , quae tamen non expressere sacri historiaci, nihilominus nomina sortitos ab ordine, ut ex pleretur Domini iussio . Irae mosis vobis nune
piam mensiam primus eris in me libus anna . neque enim ille primus dici posset, nisi tequens ainrellaretur secundus, subsequens, tertius, dec. Et tortasse celebriores menses proprijs nominibus gaudebant, ceteri non item. Vt apud Romanos videmus factitatum,de quorum mentibus Ouidius.
scilicet tertius dictus est Maius a maioribus, quos vocat tenes, quartus Iunius a iunioribus, reliqui numeris distinguuntur,nempe Quintilis,Sextilis, CSeptember, October deci
m medio rapi moram. Idest, versarer
inter captiuos. Tale est illud. is ursema in mea orat atque illud. Te usus a ierem de me bo Visai que enim locum medium praecise notat haec phr tis, sed unum inter multa, vel ex multis. Itaque Vates se prostetur captiuum cum reliquis captiuis veriantem. Theodoretus. Pius cum impiis erat,
cum iniustis iustus. Tanta enim Domini benigniatas est, ut peccatorum causa sim famulos suppliciis,& calamitatibus assciat. Origenes. Cum scelerum suo in causa essent Babylonem adducti,nis iusti quoque fuissent cum illis admisti, nullum suisset reliquum peccatoribus remedium. Fuit igitur hoc ineffabilis Dei bonitatis . non enim pror. Dsus peccatores deserit, sed eos per sanctos suos inuisit,de quibus dictum est. Vos estis lux mundi, de saltercie, dic. Eadem prouidentia esiectum est, vi principes viros,qui in diebus Iouim translati sunt Babylonem, comitaretur Daniel; atque cum reliquiis Iudaeorum,qui manui Nabuchodonosoris es- fugerant maneret Ieremias ut scilicet exules sua praesentia solarentur, de doctrina sua continerentino licio. Qui autem fuerint isti captiui, de quo tempore abducti Gersii secundo tractatur. Dia auis, Gobari Hieronymus videtur legis. se Chobad 'ar, non chobar 'ra, quia interpreta tur,grave. Verum in septuaginta legimus, &in Hebraicis, atque latinis codicibus uniuersis per , r, in fine scribitur. 'sa Chobar signifieatque co- Εpiosum, abundantem,nimirum ab aquarum abundantia nomine accepto. quamuis aliter scripserit
Plinius . sunt qui asserant Euphratem Chobaris praeiecti opera diductum ubi cum diximus sndi,ne pracipiti cursu Babyloniam infestaret. Ab Assueriis vero uniuersis appellatur Almarear, quod signiscat regium itumen. Hae Plinius. Vbi corrigendum est nomen Alma rear, & l aetidum Nehar malchai fum: quod est testam humen interprete ipso Plinio, qua s I b ciomine resib ti illis intellexit, vi verosmile est, fluuium Chobar, non iam ab aquarum copia, sed ab ipso praesecto Chobare nomen sensi accepisse. Eundem fluuium appellat Chaborras Ptolomaeus dicens, pluuij vero per re- in gionem fluunt ex dictis montibus promen res, cum s IL,ου
alii, tum qui Chaborras appellatur. Eiusdem me' is flaminit etiam strabo, aut cum alio nomine vocat A- orsae. borram atque Ammianus Marcellinus. Ammianus
Qui quidem non bene secerunt distinguentes regium t lume a Chaborra. nam idem este videtur itumeti seu rametum Euphrati dictum quidem Climbar, aut Chobarras a praesector Fluuius vero re ius ab ipse rege Babylonis, cuius iussu diductum luit. Ergo secus fluuium Chobar assignatum est domicilium Iudaeis non procul ab Urbe Babylonis. nam propterea ipsorum nomine canit Psaltes. sevis m, 33η- iuxta stimina sablonis igne sedim Myso mim. Verum tamen separatum erat ipserum domicilium a ciuium habitatione. etenim, ut notauit Polychro- volubri iunius indigenae non admiscebantur Hebraeis, immo carena eorum etiam , quippe mancipiorum, consuetudinem auersabantur. Fortasse iniuncium est illis, veregios hortos ad fluminis ripas constos excolerenti vel ut muros, ct ceteras urbis munitiones extruerent,quas memorat Berosus, apud Iosephum a IV M.f. i. Nabuchodonosore sectas ex manubiis excitae Ieru ιρηι. Appi.
salem.Non secus accidit Israelitis, quos collocauit Salmanassar in Hala, & liabor iluui; s Goran in ciuitatibus Medorum atque Danieli, qui ad Tygrin 'iluuium visonem accepit. ιο.
Mi sons et L Aerium hoc firmamentum cir inristridoca terrae globum expansum vocat si cra u rapturata a eri durcaelum, Graeci aethera appellant. Aethera vero dias etiam vel discedere caelum apud Poetas hyperbo- D. lice,est fulgurare, Vergilius: g
Pisans si sepsti Petias. Silvius Italicus.
membranae discissae, cuius utraque medietas rece- si dii,& conuoluitur.quale est illud Isaiae. T. M .m Τ nti m Aria caelorum, se compticas iis suis Horati. 3 a M. I hoe est, tuscationum ui discindi videbitur Ium,& non secus atque ruptum volumen pergameeartae in aduersas paries reuolui ademque valet, cadere stellas, atque tabescere caelorum militiam. nimirum quod in Psalmo dicitur. Luxerant torusica usa νειλιι es tua obiuria. nanque fulgetra vulgaribus ho 19.
minibus videntur quasi uellae de caelo evulsae in terram ruentes. Qua quidem locutione significat Vates Dei ad terram uescendentis vim, impetum, de potentiam,quippe cuius quadrigae stridenti non solum caelorum patentes portae exitum aperuerint liberum, sed caelum ipsum disruptum cesserit. Hoeipsuin eadem cum exornatione significauit Di
cutire suentur . Hoc est, prae timere seueritis mi Iudicis caeli contremiscent,& quasi stamina tacti seindelitur med ij, atque huc, illuc citius ientes veluti cuminent. nam hyperbolica locuta, est, cuius sensus grammaticus ibriacte frustra inuestigatur. Scalus itaque praesentis versus smpliciis-
38쪽
mus est. Vate spectante totum agrem crebris .sul- Aguribus irradiatum fuisse, sed media sui parte tam splendenti luce completum , vi caelum distinum I . . . . videretur . Illud non est usquequaque explora-
porea suerit tum an imaginaria tantum vis one, an etiam cor
ε ecb H poreis oculis intuitus sit Mares quae narrat. Neque' enim repugnat corporalem visionem fateri: neque vero est necesse, cum in phantastica omnia veriss
De Mee io Fivia ii lino D/i. Quidquid praestans est, de '' meellens, diserunt Hebraei per patrium casum n , in , . minis Dei, loco superlativi, quoips carent. Vnde
B Har. 33. noe Guiras Dei, murra, ut hebraice habet idest, . . a inplissima , frequentissima . Sie ergo visionesia Iβη - 33 Dei, erunt admirandae , magnificae, & vere diui- B
II E ; iis, nae. sed quid est, quod secus aquas fluminis Et
Eu M vide chiel, atque Daniel vident visiones An quia Spiam propriς- ritus sanctus, qui prophetas erudiebat, comparatur aquae, vi sensit Apollynaris Θ An quia omnium hominum salus in hae visone promittebaturΘnam aquae multae populi multi sunt i vel fidelium
Ttiodor, per aquam regeneratio, vi sentit Theodoretus An quia suaui murmure praeterlabentis aquae,
quas musca Elisei, animus Prophetae perii ulce- 'et y tur, atque supernae vistationi idoneus redditur ' An forte quoniam ad fluminis oram pernoctabat Erechiel in oratione Dei, loci videlicet amoenitate, &stentio inuitatus Etenim haec viso, non nisi noctu oranti ostenta videtur: neque enim sulissura interdiu apparere satis possunt, neque noctu Cilaeus flumen otiabatur sacerdos Dei, sed pro contribulibus orat.
ii In quota inses. Scilicet die. fidelis histori eua non tantum anni, & mentis , sed etiam diei meminit , in qua ad propheticum munus afuit
plus est. De transni- Ipse ..3 an . satastis tran strati A His Ioa-rmione ιν Reges Iuda filii Iosae quinquies captiuiducti sunt a barbaris , iemel in Aegyptum, quater Babylonem.quinque igitur fuerunt commigrati nes , vel captiuitates Regum Iuda. In Aegyptiaca captus est Ioachag filius Iosiae tertio mense regni sui, in cuius locum suffectus est a Pharaone,qui patrem Iosiam superauerat, Eliacim, vel Ioacim . Ex Babylonicis aute in in prinia abductus est iste , DIoacim tertio anno regni sui a Nabuchodonosore rege Babylonis. Sed deinde restitutus est in te. num sub vectigalis scedere. Soluit tributum triaus annis,post rebellauit. Quare bello appetitus ama .r . A Babylonio , di captus anno undecimo regni, proi i., - , ,. ctus est bestijs. Principes autem regni, at ue r bur exercitus in Babylonem migrarunt: de Iudaqnidem tria milli ut Hebraei tradunt: de teliquis Tribubus septem millia. Tertia contigit post tres menses; nanque Babylonius accepto nuncio quod res nouas mol retur Ioachin filius Ioacini occis, quem patris loco substituerat in regnum, Hiet solymam obsedit. Iuvenis autem timens si bi a B
bylonio, sponte se dedit illi cum matre, & proc
ree. ε . ribus aulae egressus ad castra . Hunc comitatus Eam . u. 34 est EZechiel, & cum ipse Babylonem migrauit,
Fora, o. ut ipse aperte prostetur. in agesi ruinto anno tran migratrinis no a. abducti sunt autem smul
ad decem millia ludaeorum, ut patet loco citat erratus est a Babylonio rex Mathanias patruus Ioachin , quem vocavit Sedechiam, nomine scialicet nouo in sgnum dominatus imposito . Hiesedere de iureiuranao, quo astrictus fuerat, rupto,
tributa negavit Babylon o ia Aegypt ij ope coas-
sas . . sed ille anno octauo sedechiae H erosolymam obsedit, nec multo post Aegyptio subeunti, ut suppetias terret foederato regi Hierusalem,
cur rit, Pharaonemque fugauit .Rursus secunda D, sdione cingit Vrbem anno nono Sedechiae, atque undecimo disruptam obtinet & in fiammat,abductis multis millibus captiuorum , ut locis cit iis, & aliis Ieremiae late narratur. Ex his cap- Ierem. 34. tiuitatibus aut transmigrationibus, postrema dici o 33.
solet desolatio, auod in ea diruta est Vrbs, ct Templum cum regia solo aequata. Penultima anton Ginaticas appellatur trans nigratio a D. Mattheo. M AL
1 A. Huius meminit in praesenti vates noster, illamque computationis suae incit caput, quippe quae per se celebris fuerat, & ad ipsum magnopere pertinebat. Factam ea τοι - Dominiis Trallisl m. Dixi- MImus in Commentario Isagogico verbum pro vis ne usurpati in sacris literis, & visonem pro Verbo. iu hie. quia scilicet perinde est ostendere rem, communicata luce qua intelligatur , atque verbum sacere. Item perinde est reuelationem intellectui communicare, atque rem, de qua agitur, demonstrarephantasiae: qua ratione verbum sibi factum esse libit propheta,visonem sibi communieatam intelligens: vel potius ut ait Pi lycronius, vi signia mi chronficet non visones tantum contineri in libro, sed etiam probationes, ae demonstrationes prophetiae , quas non sua escit auctoritate,sed iustu diui no Clialdaeus . factum est verbum prophetia a sa- clauisti
ri sat νιὼν-. Personam ait Polycr nius, a parentum appellatione, & sacerdotio describit , di commendat. id si s
& resedit super eum ibi spiritus prophetiae a facie domini. Domini. Theodoretus . Diuini spiritus esseaciam ita vocavit. Et merito, quoniam manus θm tum est vis & energiae, quia sciscet manu ciemus
vires exercere, di manu , Domini erit virtus pra-
potens , & spiritus ciescac:li mus . Fieri autem manum Domini super aliquem esto tendiise in illo Deum tuam potentiam,vel punie , ut in Actis
Apostolorum. Ecce manus Domini siver te, O . Dcaecus e vel communicando illi energiam, seu spi- a nritum diuinum, quo indutus admiranda, de vere diuina vel loquatur,vel saciat. ut ibi Manus Domini , Mois. secta saera ver Erram , ac coctu ceu is turrebat s.
ιο- Tegis. id est , admiranda Dei virtus enituit in eorum cordibus permovendis, atque iter . . n. . Camque eanora Psa, es sera eis Iver v ho manis Dramns , crati. Idem Erechieli accidisse videbi mus tertio capite,de trigesimo tertio, di in duobus prioribus locis, manus Domini est impulsus diuinus ad operandum:in reliquis vero ad loquendum Dei nomine arcana caelestia . Quomodo in prae senti usurpatur.
lens. Aquila apud Hieronymum. ventus turbinia. Symmachus, & Theodotion. ilatus ac spi- iuibiti A. ritus tempestatis. Theodoretus ex Symmacho. impetu stans. Ventus itaque vehemens erat,
ct concitatus, qui Dei indignationem repraesentabat , quod nobis detexit Ieremias. Ecce ιι b. . . His inica indis nationi3 Cνιδαν , ct te est i e- ramos . vel tui bo se se intorquens .ci Ilaias. , , .
39쪽
re nam a Damisi areis H lo in tia, ardens furor Ariuου risuis ad nan illus eius ardore intollerabili Iasia eicis rapti a sevi sed Inariori fremituro lis aetas qua sit is dosians pretius eius tutaturrens inundans. Idemque reperies in eodem propheta. pineus a sere mea egredierar, nasus ego sciam.
hoc est quod dixit Ierenitas. 1 tau quas ignem unae.
Ab Aqui ne . Non indignationem solum, sed etiam diuinae seueritatis certissima signa ostendit turbo a plaga Aquilonari prosectu in qua seisieet iacebat Babylon Hieros olymorum aemula, di diuinae iustitiae vindes, quas vis venti ab Aquilone s- iscet Ba loniorum impetum, ut sentit Themdorctus, hoe enim portendebat oleusiuerens anividit Ieremias sitis faries a fati u Anis,nii ruina B οὐ ab φυὰ ne pandoratiν omne mala veν omnes has rores Ioram . ut ipse Deus interpretatus est.
Porro ex ea olla ruenti flatus iste indignationiseescitatus est ex illa scilicet feruenti bili in Dei poctore recocta ebulliuit iste furor. Cadit autem i, ne ut ab Aquilone Dei seror effervescat, quoniam ea plaga laeua mundi regio est, ut Auster dextra, anterror vero facies oriens, oecidens posterior. In Theologia autem Chaldaeorum laeua manus, in ea in Deo vis, unde dura &eastigantia succedunt: dextera vero, diuinae opis di favoris symbolum . Quare cum Dominus ad te em serendam deseei
dit, Austro visus est venire,ut Habacuc decantat . D m G Erati iei. de Theman venit, Lanais man e naramutetque enim mons Austi alis Cerat respectu Hierusalem, atque castroruin lirael. Sicut ergo tunc ab Austro promittebat Israelitis praesidiuin, se modo ab Aquilone ei litem minatur cidium. Is nubes magis . solet nubes tenebris offundere terram di procellam secum convehere grandinis,
ut nubes ista procellosa fgnificet quod est apud
Nubes figuram habebat vehiculi Dei.
D i is inuolMAEL Vel se se reciprocans, sammarum scilicet volumina sese per totam nubem in sinuantia. Septuaginta.de ignis fulgurans. non sintuiti enim intus nubes erat ignita,sed esterius euo- Dinebat fulgetra,' silmina iaculabatur. Hieronymus inuolutus ignis monstrat ventura supplicia, D captiuitatis mala.Theodoretus. Maxima nubes. hastarum, & iaculorum, omnisque generis tel rum copiam , & quas inundationem ii istat. Ignis vero fulgurans no solum incussum terrorem. sed etiam Vrbis demolitionem ab igne prosectam. I plenion eis isti eius. Nubis scilicet. tota enim nubes splendore quas Iridis exterius irradiabatur. Theodoretus. splendor in circuitu signis
cat Dei oriam, quae se in supplicio ostendit. P
luchronius. splendor in cireui tu, Dei praesentiam docet. Scholiasses splendor est quas domicilium Dei, qui lucem habitat inaccessam. De qua re in fine capitis. Eo de medio eis qaasis Hiri ευ. Di, ita est, H m dis ignis. Hebraice De medio ignis tanquam oculus Hasmes. oculus autem pro visione, de utrunque pro re visa sumitur frequenter,ut in Apocalyps, M. es ausi sismaragd na, id est, species , aspectuisnaragdi.& in Numerorum libro.Oculus eius scuti ocius citrystalli.Vulgatus vertit doctissime. toti is Id se. Sed de oculo, ct electro inferius.. D me boo . Scilicet ignis, ut ex generibus utriusque in Hebraeo certum est.
simul Iuda quatuor an IAM . Hieronymus.sia I er . militudo, non natura, quattuorque animalium, .
quae postea dicuntur quagri formia . Theodor . atus. Quis autem toterit reuelationem aperte de- seni h ', d. clarare , cum ipse Propheta in cius enarratione .lo α L.
defati satus fueritὸ Non enim simpliciter quattuor se animalia conspexisse ditiit, nee item similitudi nem animalium, sed tanquam similitudinein quattuor animalium; ita ut perspicuum sit non vidisse diuinos prophetas ipsas eorum, quae cerni nequeunt, naturas , sed similitudines , & formas. Narrat igitur nobis etiam conspectorum a se animalium figuras. Polychr. Ostendit Propheta per , sui sum uniuersalem prouidentiam, neque templo ' circumsalptum numen e quod non solum Hier solymis potestatem habeat, neque in Iudaeos tantum dominetur, sed etiam gentibus imperet, earumque sit effector, & dominus, de rector . Seho s Mi siliastes. Per quattuor autem animalia inuisbiles s-gnificat exercitus, ut Principatus, Potestates,Vi tutes , Dominationes. Per quattuor vero formas uniuersam nobis indicat naturam , cui imperat Deus. Verum sententiam Graecorum super his animalibus narrauimus in Commentario. Vbi etiam ostendimus nostram in animalium signiscati ne opinionem conformem esse Graecorum expo- stioni, nimirum illis repraetentari diximus Archangelos Ecclesiae protectores,Deo assistentes. ipsusque triumphi, quem de Aegypto egit, stipa
Et sis is Mus oram, Hrnas hominis in es..hoe est, animalia esstem habebant humanam tmtius corporis dispositione, tametsi aliorum animalium insgnibus essent vestita . Vnde Themdoretus. Formam igitur eorum, quae conspexit rellam esse ait, de homini similem, di vinum quodque quadruplici facie. Apollynaris. Speciem oculis obiectam rectam esse ait , di homini sinitem. de anteponit quidem humanam figuram , quod habeat imaginem Dei, di hac potiosimam exprimat diuinas virtutes , quae etiam sunt Dei ima cines. deinde addit etiam animalium irrationabilium , quae vidit, smilitudinem, atque irare noque naturalia quidem, sed naturales proprietates per similitudinem Ostendentia. Haec notent, qui animalia Erecii telis somniant in eisgie bouis, aut leonis, aut aquilae, di dicant quomodo ijssormis referri possint diuinoe virtutes, quae Deo assinunt. Certe Graeci quattuor animalia erecto cor pore quippe humano constituunt, deinde aliorum animalium similitudinibus induunt, quod de nos fecimus .sed de his insta.
uas aedi facias tirui, se qua su pennae et F. Schm v iliasses. per quatuor vero formas viriuersam nobis indicat naturam, cui imperat. Deus, obserua se mas reddidisse pro faciebus, non capita, ut nociliates sere intelligunt . Vnumquodque enim vilico tantum capite, unicoque vultu erat praediutum, quatcrnis autem formis animalium insgni tum nam sacies hoc loco forma est, seu ssura, aspectus similitudo, non vultus, ut late montirabimus in prima parte Commenta iij scctione tertia ubi etiam susus prosequemur significationem sa-
cierum quattuor, ese quattuor trophaea redem' toris Brael. De numero autem pennarum vide s ctionem Commentari; sequentis. Ieses eorum pedes mi.septuaSinta. Crura eorum uti
recta,&apte quide: nam ct intra manus posuit Vates pro brachi s,quae eminebat sub alis.Crura ergo
40쪽
res sentiant de quid i en tiendum s.
recta, quod attinet ad ideam, fgniscant humana Aesse crura non 'uadrupedum, quae recurvos poplites habent. Alii interpretantur sine popliticius, si sine genibus: quod abiit.etenim similitudo persocti linis hominis in eis erat men)bra proinde omnia humano corpori conuenientia habebant, nisi quod calceos gestabant vituli,' thoracem leonis, alas vero Aquilae. Atque haec de idea animalium. Quod vero pertinet ad ii niseationem symbolicam rura recta, inquit Scitoliastes, illa cum tim te stare significat videlicet quia nee sedebant, neque geniissectebant, sed eruribus rectis insistentia aurigae spectabant nutum. Superbus ille sedere voluit coram Deo,propterea deiectus es cujugur de caeso radent.' ΕΙ - ait Raphael antis exfe-psem, qui astamas aute Dum nam. & de familiaribus B Salomonis Regina Sabae. Reari viri sti , cr beari serus sui , qua Pum coram se cemper . quia proprium est familiarium, di stipator in astare Principi Principis vero sedere. Hoc ergo significant crura recta assiduam supernomini virtutum assistentiam coram Deo cum timore , & reuerentia coniun
Et planta pedis eorum tia si planta pedis tituli. Haec est vituli facies toties repetita. Vngulae scilicit bifidae pedibus iuuenis insertae, quibus ostendebatur symbolice viruria ex quatuor trophaeis r demptoris . videlicet ministerium sacrificale, quo mediante & populum veterem de Aegypto , &uniuersum mundum a Diaboli tyrannide redemit, qui quadrigam moderatur Iesus Christus, ut dixi- Cmus supra. representatur secundario principum &praetidum Ee lesiae quale sit suturum ingenium, &mores, de quibus in serius, ad caput decimum. oscintilia Pasi,si fatis aris candoris. Quas scilicet vibrabat sornax accensa, in animalibus ipsis
repercussae coruscabant quas aes vel chalybs On- descens , aut fulgurans , ut vertunt septuaginta. O maris seminis obpon raram in quatuor P risus. Hebraice in quattuor quadraturis. Cliaudaeus, in quattuor lateribus, iubaudi curru ex sequentibus versibus, ae si dicat, singula animalia eorum, quae erant in quaternis lateribus currus,
habebant sub alis bina brachia, di manus binas ad instar hominum, hoc repetit infra. dicens. DApparuis in cherabim simi si manas hominis.
Theodorus. Manus sub alis , inuisibilis , & varia Dei energia , nam alibi manum appellat esse
Et facies pennas per quatuor paries halebam. Hebraice scut Iupra in quattuor quadrati vel an gulis , id est, singula ex quaternis animalibus h hebant facies multiplices, & multiplices alas, sacies vocativi supra similitudines habitus.
Videlicet quando explicabantur ad volandum.
que amentiem sumgrad clarari verbum Hebraeum, Chaldaeum, Graecum, di Latinum, Reuerti, duo potest significare, Alterum est circumuolui, Eregredi, Alterum retrocedere. sed seeunda pars versus satis aperte indicat in secunda aeceptione usurpandum. hoc sensu. Non retrocedcbat haec quadriga, ut solent ceterae tractae a curru, & onere praestae, sed potius recta gradiebatur e regione faeiei suae, sue antrorsiam, nunquam uero retro trahebatur.5anctissimus Cyrillus. Non flectebantur ad nos, sed rectam , di quae eos decet insistimi viam . Polychmnius. Immutabilem in ininisterio
mentem Obtinebant non conatu ius a facientes.
Apollynaris. Motus Dei est immutabilis, & sine poenitentia . Hic auctor meo iudicio Ollimauit scopum . nam illud signifieat progrestus sine retrocessone, Tri, saIsν n I uer non parces, Glaenuis ne non flecteruns mih udo autem uti rus eorum faries s mois, o factis Donis, a dextris ipsorum quat uom facies aure M.
Ais, asinissu ipsorum ques M , feres qasia desti- perqueorum quartaon legendum est, Facies Aquilae ipsorum quattuor cum textu Hebraeo, Chaldaeo, Graeco,Septuaginta, de Latinis correctissimis,Complutens, atque Regio, sine particula, se super, quae additur post vocem Aquilae in aliquot eodicibus latinis. Hoe loco dextra, ct sinistra non sinat accipiendae exacte pro latere dextro , aut finistro, teste Hieronymo in haec verba. In quo seruandum est, quod nequaquam, ut supra dicitur , Ω- cie; hominis, de facies leonis a dextris quattuor, & facies vituli a snistris quattuor, &c. Vt videlicet alia a dextris, alia a sinistris esse eredatur, sed omnium aequalis ordo describitur dicente scriptu
s. facies oranda , scies hominis, or se renis fricies leonis in Da rosa es Aquila. Vt prima di secunda, ct tertia, & quarta facies non locorum diauersute dextri . aut sinistri ibis uno per gradus ordine deseribatur. Haec Hieronymus. Ex quibus verbis eonstat idem esse a dextris, di a sinistris, aes diceret, hac, illae. Vt haec animalia variis aspectibus referrent hinc hominem , illine leonem, hae vitulum, illae aquilam. Similis idiotismus
est in Genes. Vnnos ι seu eorum Ie ea, sisti deae seram rennoas . ego ad simiam pergam id est si tu haeteris ego illac discedam.& in Deuteronomio. Ao P emati ris ab eo nec ad dextra nec adsim aram, idest, ultro, vel citro, hae uel illae.
Faries eortim , or penua eorum emensa des
s ν. Manifestum est ex hoc versu facies non s-gnificare ora. Nam cum quaternae fuerint facies singulis, incertum erat quaenam earum s cies esset extenta superne, quae contra deorsum,snistrorum , ct dextror se in caeni conuersae. Praeterquaan quod facies anterior, & non bene di citur extendi Loquitur ergo de pennis, quas diximus uocari facies aquilae. Atque illud & non coniungit sed declarat. Quasi dicat. Facies eorum, pennae, inquam, Crum Xtcntae erant desuper . seu
rus, multitudines alarum , quae etcuabantur, celeritatem,asilitatem,mobilitatem , di vim sublimi ra petendi supernarum virtutum tignificat. nam per has corporales ostensiones incorporearum per cipimus notitiam. Disa pennis se loram iungebantur, coriae rege. lam revora eorum. Id ess,binae, di binae, ut supra diximus. Dixerat alas desuper extentas habuisse animalia, ne de quaternis illud acciperemus,se explicat, & quasi corrisit in praesenti. non omnes, inquit,extentae erant,sed binae singulorum; nam binis operiebant semora. Apollynaris.Requietiones erga Deum, &quae in illis apparebat agilitas caeli, grata crat. Supernae virtutes nunquam sunt destitutae,&nudae caelesti prudentia, neque ulla subest indecentia propter nuditatem . non se ut homines, qui in extensione ad Deum esseruntur, in suis v ro actionibus humiliantur. idest homines tametsi cum male agunt humilientur, cum autem Deo appropinquant exmlluntur; n5 se Anseli. tunc enim maxime humiliantur, cum Deo sunt viciniores. Seuel uia Iacies togcbant ne sorte in tantum si etiaculum