장음표시 사용
51쪽
est Salomon mare aeneum, de columnas, di vasa aerea. Quam historiam replicans Iosephus , se haros. γ. AN. set. lnventumque est in eis aurum multum, nec non & argentum, insuper de aes, quod auro melius esse direbant; ex quo etiam Salomon fecit mas num illud vas. Erant autem lice urbes Adarerer ad radices montis Libani stae inter Emath, de Damascum. ut par sit credere pretiosissimum illud ae e monte Libano desessiun, atque ideo a s Libani nuncupatum. Ex dictis si, tam etymologiam chalco libani, & orichalci, quam etiam illius v lorem praecipuum exacte quadrare aeri Libanico, atque adeo illud esse orichalcum, vel aurichalcum atque item electrum, quod nil aliud est, quam
aurum vile , sue ars pretiosum . Dicitur autem auro pretiosus, quia,ut notauit Seruius , de col
rem auri, di aris duritiam possideret. Cuius rei iis i. restimonium facit Danielis viso, quae Angelum' eodem habitu induit, atque Apocalypsis atque potat i. vice Chalcolibani posuit aes fulgens . sic enim ha-
v. bet. 6 Maura eos o qua deorsum sani et De ad pedes qua peries aris candemιs . vel fulgentis ,
ut verterunt Septuaginta , de Hebraea vox ,,pquatas deposcit, quae significat laeuem, laevigatum, nitidum , sulgens. En Daniel smilitudine aeris nitidi explicuit eandem speciem , quam Ioannes similem di,it Chalcolibano. esse enim eandem de comparatio utriusque probat, de nos in sectione
octava monstramus. Vt iam hoc altero exemplo constet orichalcum non esse thus, neque electriimesse succinum, sed utrunque esse idem atque aes Corinthium,olim dictum aes Libani, Graecis Chal- colibanum, Latinis orichalcon, quasi aes Libani, vel montis aes, deinde etiam aurichalcon , quas
Ceterum hoc constituto electrum esse metallii, sis., '' genus aurei coloris , auroque lucidius, inuestiganda est species sedentis in throno qualis fuerit, an
scilicet pectus tantum electrosmile habuerit, an etiam pedes nam verba Prophetae obscuriora sunt,& viroque trahi posse videntur . Et viae, inquit, Dasi speciem electra, velut assecyam ignis inuissetus eius per circauum a lumsis ritis O rispo, o a lumbis eius De Homum vidi quasi θαι- ignis splenismis
mcirca Ici. Ignores an discrimen statuatur in materia,an in splEdore. Si in materia,hie erit sensus. A Ilumbis sursum electrum videbatur, a lumbis deorsum ignis. Si in spledore talis sensus eriti Filius hominis electro accenso similis videbatutaed hoc diis scrimine, quod sursum lucidius erat electrum, deorsum ignis concitatior. Priorem sensum con firmat altera viso capitis octaui. Vbi legimus, Ecce simis tudo quasi lupectas unis alio λ LM νum eius, o δινώm unis, is a lumbis rivis sestimam suas aspectus splendoris, τι viso Meiari. Verum p sterior sensus nobis vero sinitior iudicatur, quem verba capitis octaui nihilominus admittunt, immo libentius,quam priorem. Non enim dixit V tes , a lumbis sursum vidisse electrum, sed splendorem nimium, atque intus electrum , deorsum vero ignem. Itaque de sursum de deorsum electrum, visebatur, sed quas in camino ignis accensum, in quo per circuitum occupat ianis, verum superiora complet splendor maior, interiora calor veli mentior. Ratio etiam idipsum persuadet, quia, s a lumbis deorsum solum vidisset ignem, nec sub igne aereos pedes animaduertisset, non dixisset,
Aspectus hominis desuper, sed potius, semi homini neque a lumbis eius & deorsum ignis. Vbi enim corpus integrum non est , neque agnosci potest A homo, neque eius membra distingui. Ab exemplo item alterius visonis idem conficitur argumentum. ea extat apud Dan. in lixe verba. His m a
sereres aris eundensis. Corpus Angeli ex materia
solida , de lucida videbatur conssatum , tametspectus ex lapide Chrysolito, qui colorem auri refert, brachia vero, Se crura ex aere pretioso sor mata viderentur. Nusquam enim in hisce visonibus corpus humanum repraesentatur, nisi ex materia solida coalitum, tametsi non omnino videri posset ob sulgoris claritatem, vel sammarum volumina B circumuolitantia, vel ex ratione habitus sedentis, qualis erat Dei, oui sedebat supra thronum carrucae . nam Erecniel, qui inserius obseruabat, animaduertit Acilius electrum in pectore, noli item in pedibus, quia ignis, de rotae, de animalia crura sedentis operiebant: Contra in stante simulacro melius deprehenditur materia pedu dec. Quemadmodum Ioan. in Apocalyps s primo & decimo capite vidisse se narrat. Nam in primo Angeli
pedes notauit similes aurichalco,in decimo vero
ii miles columnis ignis. Sic enim habet: Viri Am
Quid .enim est columna ignis, nisi columna aeris ignita Θ alioqui ex igne columna, neque fingi, ne-ῖ que imaginati potest. Nam columna nil solidius, neque firmius est, igne contra nil leuius, ct concitatius. Videbantur igitur Ioanni pedes Angeli,
tanquam columnae ex aurichalco ignito confatae,
quales capite primo & secundo Apocalypsis doscripserat ; atque Daniel capite decimo, ut supra diximus. Similis erat species Dei, siue Angeli,
qui apparebat Israesitis in columna nubis per diem, , columna ignis per noctem. Videlicet columna videbatur quasi ex aurichalco, vel aere lucidissimo conflata in altum crecta, quam nubes undique ambiebat, ut dicimus suo loco . Sed, s roges, cur in specie columnae apparebat Angelus Respondeo, Quia,ex quo non oportebat alibquam hominis , vel animantis gestare personam, ut omnis idololatriae tolleretur occasio, nil aliud monstrari potuit, quod phantasiae hominum esset accommodatius, de Deum referret expressius. quia columna satisfaciebat phantasiae, repraesentando hominis sinulacrum inuisibiJe: Dei vero attributa
mirifice sgnificabat. De quibus etiam suo loco.
Iis examinatis circa rotarum figuram, animalium formam, atque praesidentis eis giem, relis quum est, ut totius visionis absilutissima in fingamus ideamdea est huiusmodi. Obiecta est phanta-sae Vatis species quaedam Turbinis a vento Aquilonari, qui vehemens est, concitati, quem comsecuta est atra nubes. in huius medio splendidus visebatur currus quaternis rotis, altitudinis horrendae, ignitis illis quidem,atque vita praeditis, ξ constructus. Circumstabant currum quaterni i uenes alati, leoninis thoracibus velliti, atque ungulis calceati vitulorum, toti flammantes, de scintillantes . Gestabant linguli quaternas alas, quarum binis velabant semora , binis volabant non secus atque Aquilae, fragoremque volatu edebant castrorum similem, cum collatis sanis comminus dimicatur. Vel qualem reddere solet exundans fluuius, cum se se per saxa praecipitat
ex alio. seu qualis esse solet mugitus aetheris,
52쪽
lum sublime tonat. Supra animalium se enim vo Aeare placuit Vari iuuenes alatos pennas visebatur calum extensum , pellucidum quas crystallusices impositum erat sublime solium reuale , a rue in eo sedens conspiciebatur quidam humana acie, corpore ad lunaisos usque instar aurichalelii accenso, deorsum ignitus totus, atque Iride splende cenes circum amictis. His omnia figura illa visonis, quam explanationi capitis primi apposuimus,ad uiuum expressa
visonis , quam Propheta delineauit, raram quidem illam, sed non insolitam; admirandam, sed non nouam. etenim alijs ante Erechielem prophe --tis stenta erat,atque ali spostiptum d inde monstrata. Idea itaque visionis h ius in aliis etiam saerae Scripturae locis animaduertitur. Neque idea modo prophetarum interiori- Cbus oeulis obiecti est, sed etiam materiale eiusdem exemplar , & motomodulus corporeis oculis vi deri poterat in oraculo Templi Salomoniei. Namno certo credimus praesenti vitione renraesentatum aspectum solii Dei sedentis super Clierubim Quod ne longe petitis testimoni s probare videamur, ipsemet vates apertis verbis professus est , cum post abiblutam visionis descriptionem subiscite tiae a s simi uoraras gloria Dom na: Etenim nomine gloriae Domini arcam Testamenti sani Geasse compertum est. nam ita appellatam videmus in psilino. Dilexi decorem domas tuae, o- Ioram h Lias Mugloria ιaa. de in labris Regum. Translata si νia Dei ab Israel, ἐι sata rapta es Iarea Dei. de in psalmo. ει ι ad dissu ea tiar Iatem vi narem e Dram, est pulchri uiso m. Hebr. Horum e eram is manus mi ei. De qua re susus in explanatione Iiaterae agemus. Idem ex capitulo decimo, de vird .
cimo constat, in quibus scribit Vates gloriam Dei equitantem quadriga Cherubim iam egredi εTemplo, iam stare in limine, iam in atrio conmstere, iam regredi in sancta Sanctorum: atque s
nitum alarum Cherubim auditum in atrio exteriori dec. Cum ergo idem vates capitulo decimo testatus sit illam visonem eandem esse cum ita, quam viderat ad suuium Cliebar, manifeste conuincitur, utrobique visam esse arcam Dei Cheruia hinis circumsepta in . Sed oportet ostendtinus,non solum arcam Dei,
uae erat in Templa, vidisse Prophetam, sed eun- Eem prorsus apparatum, quem liabebat in Tem plo, praesenti visone considerasse. Cuius rei gratia obseruanduin est, aream testimonij a Moyse non aliter fuisse constructam, quam lectieam te ctam cum sella. nam Cherubini aurei a lateribu, arcae stantes manibus sustinebant propitiatorium, quod erat quasi scabellum Dei. alis vero bini, in uicem protensis, ea contextis quasi solium iam
bant supra ipsum propitiatorium, in quo Deua r sidere dignatus est, de responsa dare. Neque enim
de corpore artae erat propitiatorium, sed illi si perne imminebat. nam arcam tegebat tabula lignea auro illita; propitiatorium vero arcam Ob umbrabat, de tegebat eae auro solido ductum. Vt videre est Exodo . P seu cr resin mum ira area fluuis usu vemias . Martilam desivere e . Nota oraculum adnumerasse vectibus , quia non magis ad illam pertinebat, quam v
dies. Atque haee tam parua lectica , cubitorum Elidet duorum, & semis, constructa est pro com moditate Israelitarum peregrinantium per desertum. Postqua in vero in terram promissam inducti sunt, arque ciuitas HieroGlyma a Deo delecta est in regni metropolim , atque sim mi s cerdotii sedem, di complicato Tabernaculo m teriato , ct temporario aedificatum est stabile Templum ex marmore albo multo augustius, quam fuerat Mosaicuin tentorium , tune lectier loco
structum est vehiculum , de biga Cherubinorum saeta est quadriga . nam Dei nomine praecepit David moribundus Salomoni , ut ex do, ea illimo auro faceret quadrigam Cheru bim, hoe est ut binis alijs Gierubinis seulptis ex
materia oleaginea , atque auro incrutatis augeret Mosaicam bigam , ficeretque quadri gam , videlicet Cherubinos quattuor ei rea Dei solium stantes . Quod de re ipsa pia litiise Regem refert.
QMd autem ad vehieulum attinet, seu plaustrum arcae subiectum in Templo, ex eodem l eo monstrari potest nam ubi nos quadrigam legimus, Hebraice habetur naanu marcabal,.quae vox signiscat vellieulum, currum, carrucam, O quadrigam. ut ibi. Fri us s. Ab albis curras. de apud Zachariam . In Pad ga prima vel curru equir . Itaque verti potest locus ille paralipom non in hunc modum i Et ut ex ipse auro feret similitudo currus Cherubim extendentium alas,dec. Existimamus enim, Salomonem non tantum fecisse binos Cherubinos ex materia , sed etiam plaustrum cum totis , vel pedibus a te ra sublatum , cui arca imponeretur . quod derecta ratio dictat. indecens enim erat, ut storia Domini humi reperet, eum caetera utensilia, candelabrum scilicet , mensa panum , de altare utrunque pedes sub se haberent, aut bases, ne pauimentum tangerent. de ex capitulo vigesim uinto Exodi colligitur quippiam simile, tametsi angustius,secisse Mosem . Nam ubi nos
legimus , Pones circulos quailaor po quatiuis area
an dos, Hebraice. habet, super quattuor pedibus eius . nam vox nx' pagham, quae ibi repetitur aliquando sgnificat pedes, ut ibi. siccisis uessus pedam meorum omnes aquas. di per metapho ram rotas , quae sunt plaustri pedes , I . r. Patierans peias quadrigura, illos. Hebraice rotae curruum eius . Item, cum de machinis aeneis ageretur , quae rotis aeneis ad instar currus nil bantur, dicitun Daxes ore drpra quatruυν panes. Hebraice. Per quattuor rotas. Habebat itaque a
ea foederis tabulam sub se, cui inetustatae erant quaternae volae, vel quaterni pedes, quibus a te ra eleuata erat . eius itaque mensae loco Salomon vehiculum videtur secisse ex auro instructum vel pedibus, vel rotis , eui arcam imponeret cum dignitate . Atque his est Mereabah , ean ca scilicet Cherubim , cuius meminit liaber Pa C a ralip
53쪽
Herodia L l. labinorum Lmentia ia
R. Datici. ilia. salom. F. Arias
ralipomenon fauet etiam huic sententiae Erechie- A ab omni materia immunes. quorsum igitur eo m
lem eapite decimo vocasse Cherub. quartum animal quod capite decimo appellauerat vitulf,videlicet, quia nina cherub, ab eodem verbo a In racabequitate , curru vehi , derivari sciebat, facta literarum metallies, quasi carrucarium, aut curulem diceret , animal scilicet quod agit currum, ruales sunt boves , qui currum etiam arcae sce- eris traxere aliquando, ut scriptum est libro Pa- rami pa saeνuasque arcam Dei veν plaustram necta. I insta . sus quippe Iasiis πιρ salutam o miseraseam , propterea pro eodem accepit Cherub. de vitulum Propheta . Stat ergo certa sententia, quam supra asseruimus, eum in visione Prophetae,
tum in eius exemplari, hoc est in oraculo Templi similitudinem sui se currus sub area , di sede Dei, B non seeundum veritatem . nihil enim tale in s sputae distinguentur sexu, quorum perpetua sub stantia non indiget proereatione sobolis Θ Pne terea quis non videt, quam sit indignum, nuda
iuuenum corpora sexu utroque notara aliare coram Deo e I eiulans Fraus a b nis ales s mora sua .
di cherubin discooperient verenda Praecipit Do minus sacerdotibus, ne sine feminalibus lineis, dent operam sacris,& suorum stipatorum pudori non prospexit e Valeant haec Iudaeorum somnia, qui vel in Domini sanetitarium Cupidines, de Veneres inuehere volunt, ne dicam Pria-
Nostrates Cherubinos vestiunt talaribus tunicis, ' ronis cingunt: decentius illi quidem, sed
Isaiae. s. Exia. 28. Non sum vesi tu a cu
vi ex hac parte conueniat imago cum exemplari, di quadripa Prophetae respondeat quadripae Salomonis. Porro illi camino ignis, qu cm seruauit Erechiel inter animalia, respondet prunarium , seu altare incens, quod erant ante seres oraculi , quod smul cum arca foederis secum vehendum voluit Dominus, cum a Templo migrabat , meo illo altero posthabito, in quo immolabantur cruentae hostiae . eius altarissimilitudo visa est deinde ab Isaia , atque a Joanne in Apocal. ut dicemus inserius. atque ex hae visone existimo ortam illam consuetudinem Chaldaeorum, di Persaru in praeseredi ante Regem,
atque ante exercitum ignein . Eius mentionem cris reperias, immo oppositum. Nam dropterea binis alis velabant corpora, quia vel inus carobant . Igitur Gillimamus Templi Cherubinos eiusdem prorsus esse Murae, qua Cherubinos Erechielis depinκimus, videlicet cis gie humana in corporis habitu, ore, manibus, ct cruribus, alis binis, iubato thorace, atque ungulis bifidis vestitos. Et quidem humanam faciem satis ex pre si Scriptura , cum tradit, aureos illos Mosa, ribae,1. cos se mutuo aspicere vertis vultibus ad propitiatorium. atque alibi de binis ex oliua stulptis a Salomone dicit , ID; asi M gal ι eret Iis ped
. Quid enim est, erectis pedibus, nisi quod
seeere Curtius atque Xenophon . Illos postea C de suis prodit Erecluet , peris es t m pedes rectis imitati sunt. niant, teste HGoda O.
culo non secus atque in visione Erechielis currum fuisse, atque Cherubinorum quadriga. Restat, ut consideremus Cherubinorum Templi figuram , de hoc est, non euruo poplite,quas quadrupedes, sed cruribus rectis quas homines . Porro quaternas alas gesta se singulos nectile est: ut scilicet hinis tegerent semora. quod sectione sequenti vide-b inu, in Seraphinis Eliae obieniatum. binis autem eviensis illi quidem Cherubim, id est, aurei pararent Deo solium, illi, id est lignei laudarent Deum exercituum. Sub alis tu:em habuisse brachia, ct manus in lubitatum est, edi quo
fatemur esse humana forma erigiatos. Verum ex illorum munere, qui liabant a laeteribus arcae, colligitur aperte . Etenim illi alis operiebant propitiatorium. At vero propitiat otium nullatenus pertinebat ad arcae constitutionem, ut iam lia habitum, ut deinde earum fa- D pra notauimus, ct tuo loco dicemus t ted illi ii
Nabueriint brachia liuia malia metu iani.
cie; cum Cherubino :n faciebus, ouas recenset vates, comparemus. Doctores Hebraeorum ut resert Rab. David) putarunt 2 a cherub. non esse vocem simplicem, feci compostam ex a captilitera seruili vi , ' tui quae aequi ualeat tiran rabia,puer adolescens, de significare quas puero idelicet quia erant figurati puerorum eisgie . vab. Salomon addit vitoque sexu insgnes edititisse Cherubinos a Moyse factos . Cuius sententiam secutus est B.Arias Montanus in schemate Templi quod figurauit in suo Bibliorum apparatu. 1id tamen ilia Hebraeorum Doctorum, Lina Li e:ymologia violenta eli neque enim in lingua Hebraica extat vocula Im rub , quae puerum signis minebat superius estensum . quare necesse erat, ut ipsorum Cherubi notum manibus sulcitetur utrinque, ut in nostra vides delineatione depi, etiam. Habuere igitur manus Cherub ni aurei, atque adeo oleaginei, qui ad instar i liorum cilicii sunt a salomone. Alioqui enim, si diuersa figuracssent constituti, non coaluisset eκ quaternis quadriga ius mentionem fecimus section: praeeed ti. Nos etia binas iam habemus Cherubinorum fi cichilominis selli rict a iii ix.re stat binae aliae leonis,& bouis. Sed quas ns ob ure indicat losephus dicens,Super tegmen vero eius erant efiigies duae, quas Hebraei Cherubim appellant, ea sunt anima lia volucria speeie noua. a nullo unquam homi-
eet, sed in Chaldaica, a verbo Acin raba, cre ete, E num conspecta. Hae diesit Moyses in Dei se vidisse
auescere, est Mari rabia, infans, puer crescens, nomen autem ama cherub mere Hebraicum ea, ut literarum radieatrum indicat dii politio. Praeterea drstinctionem lexuum imaginibus Ans lorum apponere tam ridiculum est, quam indec
ne ρ ὰ nabomu , sed erunt sicut Angeli Dei inimi rum qui lunt a se: u. da iactione alieni, sicut sede figurata. de alibi, hae Cherubicae effigies qua stantiae a. nam specie suerint,nemo vel coni cere potest, vel eloqui. propterea animalia eos vocat Iosephus ,ra insigniti erant exuui s animalium , quainent in mansuetis de seris principatum, videlicet , vituli , de leonis. alioqui enim Iuu nes alatos appellasset, nisi leonis ,& vituli ins-gnia in illis notasset, propter quae animalia dixit,
54쪽
2M quidem quadrupedia, sed volucria, atque ea A in Templo Cherubini. Neque opposituin fgni acant illa verba Prophetae, Sexati ses, o ex alae
ct alter , vel unus, de unus, ut habetur Hebraice, significat sngulos : quasi dicat, singulis eorum erant sex alae, atque singuli ad singulos clamabant , ut Hieronymus etiam auctor est eodem ut inis. s. Isaiae loeo . per Isa 6. Sex ala in ses alis aheri, hoe est senae singulis innet atra erant, quaternae icilicet pennae, de bina brachia, quae alarum nomine appellantur, etiam apud Latinos. Plinius enim sic habete Elephas mammas Triu. lib. ii citra in alis occultat, id est, in brachiis, aut ante- c. 4o.
rioribus pedibus. inde axilla dicitur diminutivum. Neque haec locutio a sacris est aliena. solet enim inimicita sit, nimirum Isaiae, B Scriptura alas pro brachijsvsurpare stequenter in
Danieli,&alijs, quos suo or- psalmis , In velamento alaram tuarum,&in alio W.L. q. psalmo, S posue asserabis, de in alio, D ea in s. stiatius In manibus meis. Hebri in alis meis. & apud Uul. σορ. EZechielem, pra Ie manum at man. . Hebraice mesam ad alam. Eadem igitur ratione Isaias ala rum nomine non tantum pennas quaternas, sed
etiam hina brachia sub pennis extenta intellexit, ct recensuit. Quod ex visone Ap . Ioan . quam fictione sequenti explicabimus, aperte conuinci-tucinam Ioanes animalibus suis tribuit alas senas, quae eadem esse cum Cherubinis Erechielis nemo negare ausus est. Cum ergo Erechiel quaternas tantum singulis ascripserit , necesse est Ioannem alatum sensu brachia etiam comprehendisse , non noua omnino specie,& visenda, sed quae hominibus hucusque fuerit inaudita, nedum inspecta. At vero quae diximus omnia magis explicabuntur sectione sequenti.
quam capit exto narrat Isia eadem sit cum praedicta L euretis.
suis visionem Vati ostensam, sed non insolitam, utpote quae aliis ante ipsim prophetis comdine recensebimus, de de reli qui, deinde suis locis . nunc Isaiae visionem eum Erechielis spectro, atque cum Templi exemplari I a. 6.p. consumus. Viae inquit D tuum suda eis suis i. stitiis excelsam, o eleuatnmo ea, qua sub ipso erant, riptitans Te iam . Serapiam ualum super iliaris re
naria visione ipsa iacies solii Dei eleuati super alas Cherubim, quale in Templo erat, tametsi expressoribus lineamentis, de coloribus depictum: visus est idem apparatus , quem habebat in Templo verum magnificentiore specie figuratus. &, quod C secus atque Isaiam. Quod autem brachia Sera--s,
rim calcatis . Ergo quemadmodum Cherubini Templi binis manibus sulciebant propitiatorium, binis alis contractis tegebant semora, binis extensis obumbrabant Dei solium; eadem ratione seraphim binis manibus velabant faciem, binis alis velabant crura, binis volitabant. Neque secus animalia Erechielis se gessisse credendum est.Ce te illud est notiismum,quaternas habuisse pinnas, de brachia bina. nam alas quidem quaternas sin- b. gulis tribuit Euchiel, dicens, n. μιν pia a sm. brachia autem, di manus eisdem agignat alibi,
batur ergo ubi Vates in Templo esse, cum haec spe- ιώιμ is eorum. Postremo, prunario, quod inter 'ΜCherubim obseruauit Eetechiel dicens, Imple -- T ,ἡ Γ
sbondet in visione Isaiae altare incens, de quo ipse Eυιλι o.
sci ibit: Ει in manu eras calculas, quem f.rcipe Iulerat de isti νι. Vtroque autem reprxsentatur altare
thymiamatis, quod ante fores oraculi extabat, ut diximus sectione quarta. Fit euiis uidisse Isaiam eandem faciem solij I ei, quod in oraculo Templi
extabat,atque eade animalia, quae vidit prechiel. Sed obi cies,nos velle confundere Hierarchicos
Angelorum gradus,atque Eze luelem aequare Is ae: πiae, qui a B. Narianaeno, de Hieronγmo ex eo cae- ' Arsia suὰ teris antefertur, quod Seraphim vivierit, qui su- dies Cheru-
caput est, ipse Dominus, sui inuisibiliter reside-hat super Cherubim, vitibili tunc apparuit eisgie, atque habitu spledidissimo,qualem decebat unigenitum regis Altissimi nam speciem filii Dei vidisse
Isaiam testatur Ioannes. Sed persequamur singula. Primum faciem Dei in oraculo vid se ipsemet profitetur, cum dicite ea, ais fas ipso erantiauit fimbriae vestimentorum eius replebam, Te Iam . Hebri hamn hahecat sanctuarium , cuius orationis loco vertere Septuaginta.Plena erat domus a maiestate
eius , hoe est , splendor purpurei paludamenti complebat totam domum Vnde Chaldaeus, splendor gloriae eius. I paulo inserius: Volauit ad me unus de Seraphim, de in manu eius ealculus, quemctabat. sol am eve Iam, o Aesarum ipsam refere
bat Dei sedem super alas Cherubim. Verum hoe sublimius videbatur, quippe tanti regis dignitati
conueniens. excelsum dicitur propter magnitudinis excellentiam,eleuatum propter eminentiam,&vio rit. ἐν distantiain a pauimento, ut Dionysus interpretatur. Vnde confirmare licet quod supra sectione quinta de plaustro subiecto arcae foederis diximus. neque enim tam minens appareret solium,si area humi cubaret. Huius solii scabellum in Templo erat propitiatorium aureum: in Erechielis autem visione quasi aspectus firmamenti extenti supra capita animalium. Sera ham I anni suo ιζώά, hoe est, iuxta illud,solium scilicet.nam elairumsistebant. E premi gradus sunt in caelesti Hieraresita.Cui obie
DAhos sit stipatores quattuor a lateribus sedis, ut taplieuit Dori. D. Dionysius Areopagita , hane Isaiae visionem tractans ait enim substantias illa, sub Deo, de post Deum, de circa Deum collocatas vidit Theologus. Quibus verbis non tantuin declarauit Seraphin ruria numerum, sed etiam dispositionem, & situm. nam necesse est quattuor fuisse minimum, ut ante, di retro extrorium, di s istrorsum ambirent s dem Dei. numiuiu totidem erant Seraphini, quotctioni respondemus eum Dionyso capite decimo , tertio de caelesti Hierarchia,qui sibi ipsi opponens, quomodo ad mundatam Vatem seraphim mitti- ni γtur,quandoquiae spiritus supte ini ordinis non init calan humtuntur, Respondet, se a maioribus accepisse, item c. 3, theo existimo,&D. Paulo. quos habuit Theol giae magistros inclytum Theologum non vidisse Seraphinos illos supremos, qui Deo se:nper astant. ii enun nunquam mittuntur, sed vilionem m:n,
55쪽
COMMENTARI Us DE PRIMA VIs Io E
sterio factam Angeli, qui seraphim dicitur, quod A se iris eras in cinoi ustins si istis Us ni ura tataria Seraphino suerit ad id muneris directus . Vel etiam, quia igne purificauerit Isaiae labra, quod proprium est inflammatorum spirituum, qui soraphini dicuntur, suntque Deo familiariissimi. Eodem ergo pacto nos quaestioni respondemus neque Isaiani Seraphinos ex primo ordine, neque Erochielem Cherubinos ex secundo vidisse, sed virique repraesentatam in phantasia imaginem solii iei existentis in oraeulo, ut dictum ea; idque ministerio Angeli, qui a Cherubino, vel Seraphino ad id muneris fuit legatus, proptereaque ab Ea chiele Angelorum imagines vocatas Cherubinos, ab Isaia vero Seraphinos Nel, quod magis placet, eosdein Dei stipatores ab Erechiele appellatoso Aristia o se , o Via Dirimi quatia'. o si ν
agere viderentur, retento scilicet nomine quod ii li, imposuerat olim Moses, eorum muneri accommodatissimum . nam,ut diximus supra cima Ch tub a 2:ntaeab ortum habet, Dista literarum motathes Hebraeis frequentissima quas dicas, agens currum quadriga vivens, aut se movens carruca, vel quidquam simile . Ab Isaia vero appellatos Seraphinos ab splendore, di aspectui sitis, quo toti flagrabant. nam a d seraph, in urere, incende te,unde d)2 2 seraphim igniti, incensi, quo nomine dictus est serpens ignitus, qui erectus est a Moyse Domino praecipiente . Fac ML se pensem an vel ignitum, urentem.& paulo ante: I LD D---- eos unitos serpentes. ii serpentes seraphim dicuntur, quod igniti essent coloris, atque Certiam quod ardore letali inflammarent eos, quos momordissent. Dicunturque esse alati , ut apud
Ilaiam constat, se semen eius asci sos uis utν-. Hebraice lenitus alatus, vel urens volans. Tales,
inquit Κi ii, id est, alatos serunt in Aethiopia inueniri nisi volantes dici mauis, quasi procul dissilientes, ita ut volare videantur, qua significatione utuntur Hebraei verbo volandi non raro. Ergo Angeli Domino assistentes hine dicti sunt Seraphim, quas ignei, ardentes, uolantes, alati. Horsi imagines in somplo existentes contoplatus est auia Seraphinosque vocavit quas totos fiam mantes, nam tales deningit Cherubinos Templi Ejeehiel, cum Cherubo illi superbissimo impro-
Sedes Dei polata in ea lo solium oraculi praedi- vocatur ca ctum repraesentat. nam in saera seriptura caelum iu pro templo, di templum pro caelo usurpatur non raro, ut videre est apud Isaiam. In ea ,- eoas .m m. t . HEam, se . Sed o m more sessam si, ori di alibi. 3- .e utares is rati m cantuaria rao . de qua phras, di a V U. analogia dicemus infra. Vir sed milia ινυ ramitas, is soάmis, quorum iaspis subviridis est, di varius. Sardius vero rimbeus , quem scilicet nos Hispani rubi vocamus. r spondetque iaspis electro misit coloris auri cum a gento,sbrdius vero igni circum ambienti. mare viatreum quas crystallus,seabellum sol ij Dei refert , quod vidit Erechiel crystallo simile, in claritate perat; om aes Iapidum Ign ieram a stitia, id est, D scilicet,& transfusione lucis. ergo virumque, quia
numerabaris quondam inter earbunculos sam mantes , candentes, ignitos scilicet Templi Cherubinos aureos. Tales β: in visione sibi apparui te Cherubinos satetur Erechiel. EI AP ad anima
se εο aspectus timuirum. Cum ergo utruque Cherubini carbones , carbunculi , lapidesigniti dicantur, merito ab Isaia appellati su ni Se raphim, quasi ignei, accensi.
Quod ait o meaeos dis, eo in eis uti ossis qua/ruor an malia,non signiscat in sede ipsa existere neque vero sub sede habuisse dorsa quasi boves sustunentes mare aeneum Templi, vi quidam imaginantur, quo textui faciant satis, sed in med ose is , mpnificat ante sedem. erant enim bina ante sedem, bina retro,a lateribus tamen sedis, ut vides in iam stra imagine initio huius commentarii de prima visione. Dicuntur autem esse in medio, quia erant inter Ioannem spostantem, de sedem. nam,in medio esse, Hebraeis a quivalet, inter aliquos esse, ut bis medio pati saluare. hoc est inter populares. Vi- .n . AEC eadem viso multis post E de explanationem capitis primi. in medio captiuo- 13. seculis ostensa est Ioanni, ut ip ram. Eundem sensum habet illa pestas,rata o me. Eῆα. r.P. I
I primum simile leoni,s ,-um simiti uiolo. Quadione scnon signifieat singula animalia unieam gestasse fi- cies x insuram, vel iaciem, sed singula potius habuisse qua ii ternas,quarum prima tuerit leonis. Similis phrasi extat capite decimo Erechielos. quatia sanes ha- rete A. to. tuas x M. Facies ρν - farus Cheres,sar eis Ma y i seus bomisus, cto remo facies Iuris, o in Panoscies
56쪽
D. Videt singillas facies singulis anima-A Hoe non contistit re vera.sed in visione. Egregium
suffugium,quasi vero soleat Deus in vitione repraelibus datas; cum tamen certum si ex priori parte versus quaternas potius in singulis esse numeratas. Eodem ergo modo Ioannes iacies recenset animalium, non animalia ipsa. Vocat autem facies nomine animalium, quia re uera animalium erant exuviae, atque imagines. nam ungula signum erat uis; os, manus,& crura recta signum hominis; armi iubati signum leonis; atque alae signum Aquilae. Sed ais Quorsem initio proposuit quattuor animalia se vidisse, eum deinde non de animalibus astat, sed de ipserum faciebus Respondeo, Nil aliud discriminis reperisse inter animalia per omnia sibi s- millima, quam esse quattuor in totidem angulis iij constituta. quare de omnibus,ac si v num esset sentare quod re ipsa esse non potest. Visiones in sacris literis reserunt historias, vel parabolas; non vero fabulas . priores re uera contigere, posteri r esste postulat, vel non repugnat mre, postremas esse repugnat, atque in visione ostendi exissentes citra mendacium, magicumque commentum. Fit ergo dictis animalia Ioannis eadem esse cum animalibus Erechielis, atque consequenter cum
Isaiae seraphinis, Templique Cherubinis , qu tum singli quaternas figuras ostendebant, hominis in ore & corpore, leonis in iubis, vituli in calcibus , atque aquilae volantis in pennis.
Liber qui in dextera sedentis apparet fgnatus 'U
prosequitur narrationem, enumer.itque quattuor B sigillis septem non est absimilis volumini quodpor aes acies, quas in sngulis obseruauit, ac ii dicat aper- reditam est Erechieli ab auriga currus. nam iste li-
tius: Vidi quattuor animalia, singula eorum quaternis vestita animalibus, quorum primum erat simile leoni, secundum vitulo, &c. Hoc autem ita esse
x Din. Tria animalia dixit similia esse leoni, vitulo, aquilae, virum vero habere faciem quasi hominis discernens inter faciem,& similitudinem, vi vi sis ,riis dere Cur ita quia de formis loquebatur animae v h bais lium repraetentati uis,quaequ)dem in ceteris simili
alium redines tantum erant, non vultus. in homine au-
ώα tem vultus ipse erat Acies,vel Rrma eius reprae lena ura reliquo tari ua. alioqui s animalia ip:ὰ diuersas habuissentrum . s rastat pote unum leonis,alterum vituli,non dis- Ccreuiset Ioannes inter hominem, & cetera, hute ascribens faciem, illis vero similitudines, sed postius sangulis singulas iacies, idest, vultus dedisset, vel omnibus ex aequo similitudines.Praeterea idem
m uas . Vides in quo sita fuerit smilitudo animalis cum Aquila 3 non in vultu, non in corpore, non inber interpretationem contiti et voluminis: illa in . '. r. viis quam vilio Ezechielis, visione Ioannis declaratur. tenet sed
sinis hujus , atque eius , Dam sed is Da mel capite septimo. Merio VIII
vnguibus, sed in alis tantummodo, quibus volat.beb: Denique quia singula animalia habebant alas senas. mirum ad instar seraphinorum, quos vidit Isaias . nam omnes latentur praesentem visonem illi esse quam fmillimam. At vero Seraphini binis alis operiebant corpus suum, binis faciem, bini, volabant,di clamabandi sanctus,sanctus, Sanctus., ANC eandem Cherubin rem, δe solii Dei ideam refert illa altera Danieli communicata visio, quam ipse cap. 7. recenset ijs verbis. Throni posivisnt,'ctamiram aeream μὰ ι .
stibans e . In hac visone Dominus habitum praesesert Iu dicis, atque adeo personam senis assumit, quam capilli quasi lana munda albescentes repraesentant, M'& vestimentoria in candor, qui regius olim erat color, t testatem di auctoritatem iudicis declarat, respondet l. iridi E1echielis, atque splendori, quo Basilicam plenam viderat Isaias. Thronus, di cu rus flammeus expressa imago est solii aurei excitati ergo animalia Ioannis in eundem usum accepisse D supra plaustrum oraculi, scut thronus, de currus senas alas credenda sunt, maxime cum eidem vacent ministerio. nam in circuitu sedis Dei astant' clamant die ac nocte: Sanctus, Sanctus, sanctus, non secus atque seraphini Isaiae. Binis igitur alis operiant corpus necesse est , alioqui frustra acceptae videbuntur, atque gratis datae essent binae alae animalibus,quas confingunt interpretes . namque leoninum corpus villis indutum est, vitulinum pilis , aquilinum plumis vestitum. Quorsum igituralis binis operient corpora Θ necessa, tamen sunt senae ala Cherubinis, qui, ut supra vidimus ore, &
Nori habri di insignibus erant vestiti. Postremossi faeies le nis, os 2 vultus viii erat, alteri vituli vultus,c eu Ti. aquilae, quomodo clamabant, vocestae, . e ue que articulatas, immo suauissimas edebant,dicen Ereehielis, atque Isaiae solium excelsum & eleuatum. tot millia ministrantium, atque assistentium Domino, diximus etiam vidisse Isaiam . quae, etianon referat viso Erechielis, quod Dominum extra Basilicam migrantem inducit, certe in ipsa Templi Baslio non desiderabantur, in cuius p rietibus per circuitum innumeros Cherubinos sculptos, di quas extantes a pariete legimus apud E echielem. iluuius ille igneus ex parte signi hc tus est altari incensi, quod ante oraculum exta- '. .hat, quodque Isaias vidit carbonibus plenum, atque Erechiel ante arcam in ipse cureru vectum animaduertit . Cetera de filio hominis , quem Iudex in Throno collocauit suo explicatiora suntibus erant vestiti'. Postremossi faeies leta E oracula,quam fuerint Isaiae, aut Erechieli osten sa in visoner de quibus sectrone tertia huius Commentati; diximus. vinus bru- tes, Sanctus, Sanctus, Sanctus nam leo rugire potest,vitulus mugire, de aquila elangere, verumtamen nullum canere assieuit.Sed ais,Erant animalia mystica, di mysteriis plena. Fateor mystica fuisse ed non magica . at vero ad magiam perti net, ut bos, ta leo loquantur, vel canant. Dices,
57쪽
cly on roDEM Ap P ARAT V A quam crystallus In Templo vero alae Cherubinori cujus sit L minus primum a Mose an
Monte Sinai. Sectio IX. V As hueusque narrauimus viso es, posteriores esse con stat salomonis Templo. quare non est mirum, si ipsarum spe
ctra cum exemplari conueni ant , ex quo sunt expressa.
Illud mirabilius est, ipsam Or culi quadrigam alia visione multo antiquiore ollinsuisse repraesentatam, immo vero ad instar illius visionis factum in oraculo exemplar materiale varijs coloribus ocellatae, quibus insidebat Dominus , reserunt solium sapplayrinunt auro micans. M lis & Erechielis propitiatorio aureo refertur firmamentum, seu caelum. aureus enim color luce sua,& fulgore lucidum, & serenum caelum repraesentat. nueniunt ergo solium, de scabellum montis,& Templi. Super lolium Deum visum esse a populi principibus testatur Moles loco praedicto, spe
ciemque eius refert eandem, quam Erechiel. Sie enim trahet. Trai ait species gloria Domias quasi , , ignis ardens seversenicem montis m eo sectasti tum Israel agragas vis As es mutum n lati assedis mmnuem. duplici similitudi e speciem Domini significauit, ignis scilicet, di nebulae, vel nubis . Ere
quadrigae. ea est viso Moys ostenta in monte Si- B chiel sub ipecie electri igniti stium hon nai, ad cuius instar ipse Moses solium Dei inter in Throno residere. Moses nil tale supra Cherubinorum alas effinxit. Deus enim in Templo audiendum se exhibuit, non videndum. Isaias in I, bitu regali contemplatus est Dominum , Daniel sub persona Iudicis . Unicuique enim propheta rum eam exhibebat Deus faciem, quae ad eius in- Cherubim fabricari secit, quemadmodum accepe Easta. as, rat Domino praecipiente. Inspice, o se fecisaeum
qui oraculi itaque apparatu licebit de monte philos in tabe cu phari, atque indubit*nter asserere, Deum Moysi eodem habitu sese ostendisse in monte, quem ipse H atasti in tabernaculo primum , ac deinde Salomon in Nora in dio Templo des arunt. Verum id ipsum confirme- - mus alijs sicrae Scripturae testimoniis. Sane quidem imaginem solis , atque propitiatoris, quod fecit Moses,atque adeo Throni,& srmamenti Ehechielis,quod solio, di propitiatorio respondet, videmus cxpressam in Ex o . ViaerunIque Deum,
ssitutum erat accommodatior. etiamsi omnes sintsbi ipsis quanismillimae. Enimuero facies Dei in Erechiele praeclare exprimit faciem eiusdem in monte ostensam. Haec enim non alia existimanda est ab illa,qua per desertum totos quadraginta annos suum ducebat posivium, de qua scilicet scrip
sta ρ Lltis eirus quasi oras Iapidis Seraptimi , o C eo se utino , τι aux esse itineris Orosae rem re, quiseatim cum serenum est. Quidam Hebraeorum , ut Rab. Abraham interpretatur, rudi, libnat, non lapidem, ut Hieronymus, sed laterem, quas sub pedibus Dei apparuerit laterculus sapphyrinus. cuius aetyologia est a Ralla Salomone adhibita,nempe vi spniscaret Dominus memorem se esse eorum arnietionis in opere lateritio. Hebraeos secuti recentiores vertunt lateris , non lapidis, sed falso. nam lapidis vertendum esse constat. primo ex Chaldaeo parapli raste, qui se traducit, Tanquam pus unu rare ebon ista lapidis pretios . Iteme2 Rab. David, qui sc habet eo loco , Ecce Naari
ruti, libnath has apphir, est sicut lapis sapphyri,ntiaraum destiis est mna nasis per diem, nec colum AE a . igntiponsedem coram papulo. & iterum. Erra naso ,-ιMelissa, cr Aiam rans noctem. Qui quidem l D. riluis cus praecedentem declarat, atque nos docet non nulis, Mi binas columnas praecessisse exercitum, alteram ni
bis scilicet, ct ignis alteram; sed unica in lucidisti mi electri ardentis, quae interdiu quas nubes adiparebat. noctu quas ignis interdiu tenebrosa vide- satur, quia ignis splendor a solis iubare obscur batur . nocitu vero luminosa videbatur, quia in mediis tenebris libere, lateque collucebat ignea
sax. hoc autem ita esse colligitur ex eodem capite. Iam emis, inquit, adaeaerai si Ia mararina , se ee. quem vidit Ezechiel in visone prophetiae capite ceresspiciens Demos super ara Aera loram m c
Ecce in firmamento,quod erat super ca- D , se nisi . En quia in crepusculo & lux
put Cherubim quas lapis sapisayrus, quas spe cies smilitudini; sobj apparuit. Praeclare iste quidem.etenim versus, qui sequitur in Exodo, vir que locum aptissime nectit, videlicet, Eisicus erilam ιs sera m est. Duo videbat Moses, lapidem Sapphyrinum,' caelum serenum. Vtrunque enim ad eandem speciem referri non potest . Etenim caelum serenum vel in munditia sua, aut puritate, vel claritate, id est, cum nubibus vacat, colorem refert aerium, sapphyrus autem rubri coloris est, tibia, .ia, ut patet ex alii enor in , Rabicanaesius es timeth anisas Sapphyro patisnores. Abraliam, qui huius Thren. 4. est sententiae in Sapphyri colore, se vertit: Rubi- v. 7- cundiores gemmis,sapphyrus exciso eorum . quas eadem sententia si utriusque versus. Erant , - Equit, rubicundi quas gemmae,& quas exeis tam A. L,i Iapphyro . Neque ab ea dissentit Plinius,qui quas
.ap. s. dam sapphyros caeruleas, quasdam purpureas esse tradit, sed omnes aureis punctis collucentes. ergo Moses videbat solium Dei sapphyrinum, hoc est, purpureum, auroque micans, atque pedamentum solii aerium . illud respondet Throno Erechielis sapphyrino, hoc seniamento,quod sub Throno e tentuiu visebatur, pellucidum, de clarissimum tan.
albescere,&tenebrae ex parte fugari ci operant, Columna duplex tribuitur facies, nubis, de ignis, nimirum quia oriente luce ignis offuscari,ct nubes consequenter coeperat comparere. Easdem spe cies reserebat aurichalcum Erechielis , igni immersum, atque igni circumuolutum, ut diximus sectione tertia.
cie ignis solio sapphyrino sedentem supra firmamentum
crystallinum. Reliquum est,ut monstremus, sub solio vidisse currum, & Cherubinorum quadriformium bigam, &fortasse etiam quadrigam.
Illud ta praefato loco Exodi conuincitur necessa- os dis λrio. in eo enim praeceptum accepit omnia faciendi secundam exemptur, quias A in morae monvratam eras. atqui superius sectione tertia ostendimus, linsum
58쪽
E ECHIEL Is PROPHETAE. SECT. X.
sum in tabernaculo duxisse ex auro Cherubino. Arum bigam a lateribus arcae,arque ipsam arcam supra plaustrum elevasse, vel saltem illi quaternos subiecisse globos Seu sphaerulas,quibus a pauimen to cleuaretur. consequens ergo cst, ut quid simile, tametsi expressius, ipse viderit Dei sedi subiectum. ib M am . Atque ita testatur losephus. Super tegmen vero at . . .. cae erant erigies, ouas Hebraei Cherubim appellant. ea sunt animalia volucria specie noua, a nutui nes, si 'uε lo umquam hominum inspecta. haec dixit Moyses: in sede se figurata. Neque losephus si
itie, aelo: d. lus huius quadrigae meminit. nam multis sacrae et Chervilia seripturae oraculis Deus inducitur quasi auriga veno v ctus earmea caelorum, vel Cherubinorum, cum
P M 33 ad serendam legem Israeli apparuit. Ascensor cari
Ε, lim us a II ador tuus. Hebraice vector, id est, qui cael Platae. . . rum curru vehitur. Ipsalm. 'Mascendi sevo Oeta tim. & iterum: sevo talos e. oram aά oriensem. id . est,qui caelorum curru inequitans vehitur ad occasum,& orientem omnia petcurrens. di subinde ν-μι Dei derem m Bibas mati plexm stra Iarans vim, Do mwiaris is sinas in sancto id est, agunt & stipant
currum multae Angelorum myriades, di Dominus inter eos, & super eos inequitans venit in Sinai, atque mansit in sanctuario. Ex quo loco aperte conuincitur, quod sectione tertia dicebamus,eandem esse sormam quadrigae Sanctuarii, atque Eaechielis,&Moyss. Idemque esse itur ex versu seMenti. D eram a re Iaas Deus pompam triumphalem in Sinai ora H Dei mei, o νegis mes, eis in tris Mari 1. rom. id est, qualis in sanctuario est apparatus ii triumphi, tunc visus est. & Habaeuch. Δυι Me Natios dus er equos Iussus quadri a stias uario. & Plesim'. a. non carruca solum Ad solis,atque ipsius Dei, quam, A supra delineauimus, facies describitur. C sese s n m, o de orem odHui, id est, gloriam atque decus, am ctas iam ne ius ti II en o. duplicis vestis mentionem facit, altera est laus, gloria,decus: altera lux. illa exterior est, illa interiori illa ad crea- .eti α'. tutas manat, haec intra Deum manet. nam Deam. e, ut Paulus explicuit , Iacem saluas Maces bilem. viam nultas homi am via . Ex liac luce refunduntur in utrunque mundum radij decoris, gloriar, de splendoris diuini illa aurichalco signis eatur ab E-Σechiele, ista igne ilammante. Sequitur: aeui ponis
Bulem ascensum Ddia . vehiculum tuum, nubibus scilicet pro eurru uteris, qua a sutissuper peri πυ-uram, idest, super ventos alatos cquitas: quae verba explicat versu sequenti: facis Angelos
snt : ilati venti, Angeli, quo; habet stipatores luat carrucae, qui quidem sunt natura spiritus, aspectuvem , de eisicacitate ignis urens. Sic locum nunc interpretatur Paulus ad Hebraeos quidquid de ve- Hebri t. p. tis,ct igne Hebraei exponant. Sed in Psalmis aper- γ.tissima extat inentio rotarum currus, quo vectus 7 76, Deus noster pugnauit pro Israelitis contra Aegy et desisti,
ptios in mari rubro. Via rani se aqua, Detis, in- hie Litavi quit, i ueram te a Iaa, o rimaerant, O tarsura
μοι ab , . id est, in traiectu maris rubri, aquae virga Moysis perculi, Dei virtutem senserunt ,
timuerunt, & recesserunt. -υhiodos stas aqua-ram id est, aquae etiam e nubibus cum fragore ruentes obruerunt Aegyptios. Vocem δεά rum κα- ιυ. idest, tonitrua, di fulgetra cmiserunt aethera, ut eos terrerent. Funim sagit tua transeunI, transere fulgura scilicet, fulmina , & grandines iaculabaris e solio tuo. Visu tonitrui sua In rota. rotis currus tui tantum stridorem edebas, vitiostes prae metu exanimarentur, &vix iusae pret si diuinquaererent. Solet locus iste de rotis Aegyptiorum explicari,sed distorie. Solet ' de caelesti orbe, sed
noua locutione . de Dei vero carruca fac se, apte,& eleganter intellinendus venit. Porro Dei edi,tionem aemulati voluerunt Poetae vel cres, cum limum, Apollinem, Mercurium, aliosque vanissimos eorum Deos curru equitantes stagii, iat. Cuius sabulae extat in laetis literis testimoniunt. Qenim legi inas loliam abstulisse e Templo ι3nos, Pos 4 33 dederans Ioti rite, Mis,currusque Solis combussile igni. tam priscum fuerat istud commentum. Et de
59쪽
primum quid alii de praetentis
visonis significatione sense rint, deinde quid nobis videatur, aperiamus. Hieronymus hoc loco varias de haere Doct rem recenset sententias. ipse autem nulli adhaeretiat vero in prooemio commentarii in Matthaeum visionem de Christo Domino, di quattuor anima- BDis, de quattuor Euangelistis interpretatur. Idenii ab ἡ . . sensere alii Patres, Irenaeus, Athanasius, Augu- . . , i. stinus Ambrosus in Apocal. Gregor. Isidorus, at- ibossis que in prologo librorum noui Testamenti, Beda Iro lsi, cum aliis in Apocal. Caeterum sensus iste allegori-
Os est, de longe petitus, tametsi idoneus, , t sect.,,ἡ . . I3. dicemus, atque cX iis, que hucusque de Hiero aὴλ glyphicis disputata sunt, satis aperte cocligitur . pN l. Quorsum enim Euangelia quattuor circumiere GNI. his. Dominus cum se prophetae in nabundus ostendit 3. - 4.in E eum volumen picnum Iam nlationis, carminis, &,. vae porrigit vorandum e cum urbem dammis tra
i a dit e medio animalium acceptis: Immo vero quor sem in Teimplo euangelistarum eriguntur stariata eum tuae binae ex auro incrustatae e Quorsum in Dei se Catii, iis de illorum ei Estes delineantur i ct cur non potius meae , Petri,& Pauli Cur non potius Christi 'Sed,quam verum sitiuncesse allegorici: m,&non historicii sensu in sectione is . luce clarius apparebit. isti, Alij per quattuor antinali, quatuor minorishrita es, ptis mundi partes, id est, hominis facultates intelli- sessiores per gunt, rationalem in Homine , irascibolein in Leo-2 Lς,ἡ L. ne, concupistibilem in vitulo, atque synderesimis. ' in Aquila, quae supra tres caeteras sit, & errantes illas corrigat. Hanc spiritum quandoque diei in Scripturis, de qua Paulus loquitur, dicens: γι
tenteae, docilem facit, di luo patere cosit imperio resert id ev innottit nato Hieronimus. sed idem nos inuenimus apud Origenem in Catena Graeco rum, qua in Vaticana Bibliotheca prostat manu scripta. Vnde nonnulla delibauimus scholia, e ue breuissima, ad nostrum Prophetam illustran uni idonea. Legimus eadem in Gregorio Na
Reieit praeterea Origenes, atque Hieronymus, alios per animalia quattuor mundi plagas intellexi se per quattuor facies totidem elementa; per rotam in medio rotae, vel eorumdem element rum commistionem, vel quattuor anni temporum circulum . de quo Poetar si querar id ina pretieaigia latrare annim per firmamentum coelum des vir atque per ει dentem in throno i moerium cuncta regentis Dei,
omniaque habentis sub pedibus deser bi. atque ijs omnibus quali pictura quadam , di imagine
prouidentiam demonstari, quae gloriae Dei nomia ne intelligatur. Subdit Origenes, 'crum hae cras sora sunt. Quare Hieronymus eadem sere repotens adiecit, Hae de ad euanselia,& ad cum ita,quae supra positinus, reserre pol sumus. Apollinaris,atque post illum Polychronius autumant, ostendi per visum Prophetae uniuersalem prouidentiam, quin non Hierosolymis modo potestatem habeat, seque solum in Iudaeos dominetur,sed etiam in gentibus imperet,quanum sit ei -ctor , de rector. Nubes igitur veluti figura quaedam videtur diuina naturae: spiritus, seu ventus veluti uisitum,custodumque locum obtinete splendor in circuitu, Dei praesentiam docet,ignis effulgens ad terrorem inducitur Vel ut alius innominatus scribit nubes vehiculum Dei est, splendor quas Dei domicilium, quia lucem habitat inaccessibilem ,
ignis uero ad peccatores terrendos. Per quattuor autem animalia inui miles significat exercitus, ut principatus, potestates , virtutes, dominationes. Per quattuor vero formas eorum uniuersam nobis indicat naturam, cui imperat Deus, rerum tum visbilium, tum inuisibilium: per Hominem quidem
creaturam omnem rationis participem Deo seruia re distimus Per Leonem vero,s Vitulum uniuersae illum naturae, uin iumentorum, tum agrestium se- rarum imperium tenere docemur Per Aquilam demque aquatilium,de volucrummam ex aquis utraque.
nius rara visone putant. Vn: tiet te Prouule uia ia
60쪽
EZECHIEI IS PROPHETAE. SECT. I.
que. At quod earum crura erant recta, illa eum timore stare significat. Quod ipsa tu erant pedes alati, ministeri j celeritatem significat. Ignis Risens, esseacitatἴ Dei declarat. Manus hominis sub alis eorum, obsequium,quod in eis erat ' ad ecintinendum, de subleuandum Desi indicat. Alarum extenso ministerium demonstrat uod autem non con uertebantur,dum incederent immutabile ministerium. Quod seu luodque ante faciem ambulabat, concordi mente cuncta perficere. Quos alis tes rent empus, metum demonstrat inuit ilium eopiarum. non enim ut valentes offerebantur,sed Dei in ipsas beneficium agnoscentes, cum timore simul de gaudio munus explebant. Quod unumquodque ante faciem suam graderetur declarat, quod parerent ijs, quae imperabantur. Haee Apollinarius, Polychronius, atque alius quidam ex Graecis Patribus. Quorum sententia quam sit Hieroglyphico con rni: s, atque argumento Vaticinis conueniens, prudens lector Deile iudicabit. Nobis quidem vita est literae sensum continere in ceteris, in quaternis vero animalium formis, ' a mente Pr pheta in a seipsa multum excidisse iudicatur.nam,
ii per quattuor stipatores Angelicae substantiae
Deo assistentes , de famulantes intelliguntur, uorsum ceterarum creaturariam personas inuunt numquid ut illas repraesentent 3 at quomodo intelligentur irrationales creaturae Deo assistere , de non potius intellectuales , quarum hoc proprium munus est 3 Sin vero, ut illis significetur Diuinae potentiae dominatus, cur non potius per rotas inferiores creaturas, & per animalia superiores substantias accipiemus, eum ad nutum praesidis animalia agitari legamus,atque ad eorum motum subse alii continuo rotas 3 Sane quidem haec interprctatio nostra multo esset horum auci tum instituto conuenientior, atque capitis argumento gratior : sed illud obstabat, quod quattuor facies animalium in spiritualibus substant ijs inue inst. . . nire dissicile videbatur, Deo autem accommodare ad orthodo diisellius. D. vero Iustinia in hunc modum philosophatus est. Vidit autem propheta quadrifrontia animalia, similitudines habentia hominis se nis,uituli, & aquilae. dicit autem propheta Daniel de Nabuchodonosore,quod ei creuerint ungues,ut aquilae, & pili ut leonis,quodque herbis pallus suerit more vituli, de hominis cor ei datum fuerit. hac visione consolationem quandam affert Israelitis in praeualidam,duramque potestatem Babyloniorum intuentibus evide recuperanda libertate desperantibus. Vt istitur de hac desperatione dedueat Israelitas ostendit prophetae mansueti,& immasueti animalis coniunctionem , scilicet hominis& leonis atque graues habentis humeros,& vol cris compactionem, id est bovis de aquila, quibus declarauit mutandum esse imperium Nabueti mnosoris serum in regnum mansuetum atque duram captiuitatem in liberam expeditionem, idemque significauit per rotam in rota, abduction5 Israelis in exilium atque restitutionem in patriam. Ing niosa equidem interpretatio,sed magis accommmdatitia, quam germana. Constat enim ex superi ribus,facies animalium antiquiores esse Babyloni nulloque paela illi posse aceomodarii quia ille aquilae pennas non habuit,nedum alas senas . neque oculis plenus dici potuit, neque quaternis animalibus apte repraesentaretur, qui unicus erat. denique non quadrat significatio apposita ipsis iaci bus,quia quam tumuis restitutus in humanum ingenium Nabuchodonosor; non soluit c.iptivitatem Iudaeorum. frustra igitur ostenderentur eius sacie , rad libertatem populo promittendam. Graeci alio
Catina Syrus auctor apud Hieronymum hoc pri nis es; mmo capite ingeniosuς inter suos appellatus, iusto tribu, ductet hac de re edito volumine, scribit, praesenti visone m d sinu referri castrorum ordinem duodecim tribuum per solitudinem gradientium, atque consilentium in tendit Cati- stationibus ab Angelo designatis per familias, de m domos ad Orientem Occidentem,septentrionem, Ed Meridiem;atque earum Tribuum consensonem in consanguinitate, de caritate significari perr tam in rota.Hae ducebantur a spiritu, nube prot gebantur in cremo,& columna ignis illuminabantur in nocte, nee reuertebantur in Aegyptum, sed semper ad terram promissionis ire restinabant. Electri similitudinem in medio apparentis in te pretabatur Sacta sanctorum. Faciem Hominis ad totum Israel reserebat, Leonis ad regale sceptrum
Iudae, Vituli ad s.leerdotalem,& Leviticam Tribum . extra qua sit Acies Aquilae vindicta, de vitio Dei de caelo cuncta prospiciens,' quae parata sit laniare peccante de qua dicitur ab Osea. Sutit Maila osse, , δερ γ rimum Dri, id est, Templum. di in hoc Pro- rbia i
buchodonosorξ intelligi volebat, quem de nunc Ggnificet esse venturum. ac super huiuscemodi qua- crisam instar aurigae sedere Deum di iacienda,vel non facienda praeeipere, &e. Olfecisse videbatur veritatem iste Auctor, sed non est assecutus; in eo autem longiis me aberrauit de a vero sensu, di ab eo, quod instituebat, argumento, quod scilicet quartam faciem assgnauit Nabuchodonosori, ut . vindiei diuinae iustitiae. Nam, quomodolibet intel- , ii 1 2 lexerit, hane saei em,sive iustitiam diuinam,sive Re non potestgem Babylonis repraesentare,non obseruat quadri signi are νgae rationem. nam,s quarta facies iustitia diuina est, sertur potius per praesidentem, quam per sti- quin aliqua patorem. praesertim eum ceteri stipatores non rese sani rant alia diuina attributa, sed populi insgnia, re- gnum, ct sacerdotium. Sin vero Babylonius Rex quasi ipsus vitionis vindex reprasentatur, nullam
habet cum cet cris faciebus conuenientiam, prae terquam quod indecore miscetur sacris profanus. ua conuentro latis ad senebras, Des ad MIMI Iaa co tin cario Dei tam iviis 3 resno scilicet S
cerdotali cum Babylonio ξ Numquid collocare voluit Nabuchodono rem in monte testamenti, Gmilemque facere Altissimo λ Numquid inter Clis binos Templi statua erit Chaldaei regis te iis os LM Do salis Suilla uisa inso Hepheris Consequentius expleuit quadrigam Lyranusees R Dauide,quam Catina, quaternas iacies rese- cie quater.
rens ad totidem Monarchias, Assyriorum scilicet, iras Mona Persarum,Graecorum, atque Romanorum,quae sub alijs imaginibus bestiarum sunt postea Danieli ostensae per visum. Ceterum longius recessi a mente Prophetae, atque a literae contextu. nam, ut vidimus sectione quarta, praesens viso obiecit oeulis Vatis arcam Testamenti, quae dicitur gloria Dei, vectain quadriga Cherubim,egredientem de Templo,atque iterum regredientem, &e. Atque ipsa Gm et Clierubinorum iacies,qua in Templo visebantur, quibus repraesentatas esse quattuor Mona chias impiorum hominum nefas est dicere Iure igitur optimo impugnatur a Burgensi Episcopo Lyra ,. nus,&pesimo papyraceo clypeo protegitur a suo