장음표시 사용
451쪽
DI VOLUCCIO SALUTATI. 43Jnem ante gratie non posse verbis etiam respondere, Supplico divini Numinis maiestati, cui non est impossibile verbum ullum ' ut ipsa retribuat et imperfectum meum, quia ipsa Ola cognOScit, suppleat assiuenter illud equidem sanctitati vestre rescriptum me cum decem filiis masculis, qui vestri sunt, mire consolationi dulcedine recreaVit et licet nunquam casus promotioni eveniat, maximi tamen facio vidisse vestre benignitatis effectum, qui michi spem rebet etiam ad maiora.
Ceterum agitur istic causa nepotis mei et creature vestre domini e accomanda an-
Io Iacobi reuci de Pistorio, rectoris hospitalis Sancti Bartholom ei ς PyςMς de rato Episcopi que licet sua et pauperum Christi sit, agitatur tamen de honore meo; nec ad ipsam minus assicior, quam si de Statu me plus quam criminaliter ageretur et ob id dignetur vestra sanctitas eundem nepotem meum LVOre, quem Spero, quemVei requirit utilitas pauperum, suScipere commendatum et cogitetiSe hoc honorem meum principaliter dependere * . Florentie, die vigesima quinta martii. XV. A DONATO DEGLI ALBΑΝZANI 3 .
Egregio doctori magistro Donato de Casentino.
a munus piscium salitorum, quos pondere graves et numero . 'M: et
452쪽
utile sussidio per multos, qualitate optimos, tu michi dilectio destinavit, huius qua
I δὶς dragesime tempore et in hac urbe, que non suiS, Sed advectis gloriOSa est, gratum et grande subsidium. nec dubites cuncta quidem habui convenientia Specie et numero, Sicut ScribiS nec Gli place per Scio tamen cur hanc annuam procurationem assumpseriS amicUS S
anno gli invii equidem non donis sed officio colendum est: fragilis namque
bi a anai cicia est, qUe comparatur OnServaturque muneribus. si enim ''' ad solitum respondere non possit, Spernitur atque reputatur inu tilis si vero desinat, ut consuevit, impendere, iam non Solum mutata creditur, sed extincta. nosti quibus verbis Philippus incre Hopuit Alexandrum fidem sibi Macedonum pecunia comparantem J lo rega quindi a proinde te moneo, ut ex hoc in posterum non pendeaS, sed certus
in VVζntro δὶς sis ne tibi semel iunctum, cunctis temporibus inhesurum nichil
h 6,taes'. avii et aha in Sta Societate mortalium amici cies dulcius est nichilque iocundius, si tamen etiam manentibus , animis, possemus nobis I Samicos durabiles polliceri hunc autem fati necessitas aufert, hunc crudelitas arripit, hunc separat a nobis nimium dilecta mortalibus utilitas que cum accidant, tu et ego, multotiens id experti,
i A per optimos da optionis R H mettono urbe, che tropiam in A. 4 A conv. spem et munus sis 4-5. nescio . A quidem . IN I muneribusque conservatur confirmaturque I3. 4 vinctum In Himelle que dos nichili f. A nrette etiam 8. Auresone ut a tutavia i tempo quaresimale, uvio rie gnoria florentina spetianti ai 393 unas ceci dedurne che essa petii ad n ne inveniam o, scri ita appunt illa dianno in cui latasqua adde in aprile margo, at marches d Este per ringra- inolirato. fra vili anni te' quali lario dei dono digran quantita dipesci; cola avvenimento ebbe ullo corci Arch di Stato in Firenge, in reg. 22, de trecento a Verificarsi, quattro sol c. 984 questa coincidengi ditanto posson, fare ab caSo nostro, date, che a me non parrebbe facilei 139 cloe, it '93, il'94 α il'9 crede laovut in caso son iunquepoiche in efficia gran festa si celebro indotto concludere che meli' annori spetitvamentes it P 6, stesso, angi nello tesso mese e gi OPII 'aprile Sicco me pero a 139 vandos degli stessi meggi, di cui ilnon ' da pensare, peltando i a SUO Signore AE era also per aega- queli anno tin'altra epistola de S a lare i priori florentini anche Alban- Donato, di contentato guale a quello an abbia procurato di far pervenire della presente lib. VII, p. XII, p. 3o Un identico donativo i loro cancel- di questo volume), a cella doVra a liere. dere di necessita sopra uno dei re che Ih f. CIC. c. II, XV, 3; rimangono. frate missive della Si VAL MAX. p. cit. VII, II, Xt. o.
453쪽
quantum afferant displicentie testes sumus debem VS autem amodo didicisse relictis incumbere putareque felices qui non miseri deceSSerunt, et quos afflictio mortalis arripuit, si sibi constiterint, non aliter infelices credere, quam inter supplicia Regulum felix enim est non qui se ipso contentus fuerit, sed qui paratis et
contingentibus equanimiter utitur, sive prospera Si V adVerSa Sint. Habui libellum tuum, de quo gratias ago curabo remittere Ebbeii suo libro
Iohanni Ravennati CORVOrSano. lGNITUM eloquium tuum Vehementer eloquentissime Vir frater et irenete,
amice harissime, ignitum siquidem eloquium tuum Vehementer veramente
conforto delia sua duplice testis el-Pep. XI non baStarono, per quanto Sembra, a conVincere iovanni da Ravenna, ii quale con una terga lettera, di cui non cono sciam ii tenore, ruppeun' ultima lancia in propria dilasa. Si accinse tost i S a rispondergli; ma, quando egit aveVa appena OSt mano ali opera, da n SUO ammiratore fervido troppo e instem troppo SceVrodi scrupoli, gli is com egit stes sorac conta et ep. XXII di questo libro p. 47O), rubat lo traccia gli, ove insterne alla uova lettera incomin-ciata si leggevano gli abboggi di molt attre composigioni cos in versi come in prosa da lui per Pinnangi deitate. Grande cruccio at . agi Ora questa perdita; a per un caSO fortunato, che trOVeremo pure minutamente descritto in altra elle epistole sue alRaVennate, molt anni opo, merce ibuon ussici di Leonardo Aretino, gliri torno in possesso et involatogliquaderno Ora io non credo in gan-narmi, Ongetturando che it presente frammento, conservatoci dat solo di cui no sappiamo a proVenienZaimmediata dat registri autografi de S., si perci' appuratori principio detrepistola, cui Coluccio Veva poSto manon ella primavera el 93, e che a ca-gione de furto a tui offerto non pote proSegUire.
454쪽
iti SpOSitUS non SerVatus; unus etenim servator Omnium est Deus, in qu quidem non alterutrum servi, sed sibi conservi sumus ignitum igitur, ut iam tertio repetam, sicut tertium iam ScripsiSti, eloquium tuum et ego dilexi illud me namque que per te dictaph ' Λήν b Sulat de commoVerVnt, Ut mecum ferme non valeam moliri Dβpψμβ' ' responsum, presertim cum tute mecum videari in omnibus Ono b eis, Sentire Sed cum proSpeXerim mirum in modum te sic illa que hi 'ξbhi ζάὸ 'ἡ Scripsi QSUmere, Sic illa que Senti consentire, quod, neScio quo-
persuaderio OGO, conclUcia e illi aliud quam conrec1, nolim V1deri pertinax contradictor, si et iterum conabor adSerere que tam acute Iotamque subtiliter et eripi et consentiS. Adhuc siquidem et Monadem mecum laudans et multa que b 'jό lana et ali non negando, vi honorificentius Sse, cum ad unum)A hibi Sermonem aut Scripta dirigas, si non singulariter, sed pluraliter alloquaris et ne dum honorabilius, sed congruum loquendi modum. IIvi etiam, cum me laudaveris et ego tibi clarissima ratione demonstraverim quis laudandus et quid, quod et ipse non negas, irreprehensibiliter te fecisse. quibus in rebus Vide quantum consuetudo possit ideoque imo constanter assirmem, quod non minuSquod consuetudo firmaverit quam quod indidit ipsa natura non oaliter assuescit quid enim est dicere, vir doctissime, cuiu quidem denominationis res Dei donuin est, quod cum tam multa didiceriS, cum scias antiquissimum et ante paucissima Secula Ob-SerVatissimum moren fuisse, ut unus quibuscunque niteret Virtutibus, quibuscunque dignitatibus refulgeret, quacunque poteState, a Spotentia vel excellentia repolleret, Singulariter compellatur, cum-qUe rectiUS Secundum naturam et artem, que naturam imitari Soleat, id dicatur solum ex corrupte consuetudinis fundamento contendaS rationabile esse cum ad unum loqueris plurali numeri voceS, UOd sine disproportione fieri nequeat, adhibere scio consuetudinem Goscio licentiam figuralem, scio atque concedo quod, ut eXprimatUr aliqui conceptus mentis, figura, quam synthesim nominant '
i Cf. p. XI de presente libro p. 4I4 di questo Volume.
455쪽
est permiSsa. Sed mentem pauli Sper remove a sensibus, imo, quo rectius loquar, ab hac consuetudine, quam SenSibus percepi Sti. redi cogitans, imo proficiscere, si potes, animo ad illa tempora, quibus nusse gentes, nulli prorsus homines, licet ultime sortis essent, que ad quemcunque principem loquerentur, dummodo foret unu S, aliter quam Verbis singularibus utebantur; pone tibi ante oculos Belos et Ninos
Eloquenti viro se Andre de ulterris.
IR S1gnis, ratem et amice ariSSime. audiVeram prius et nunc iam post tantum temporis, quod quidem admiror et lyta 13 doleo, tuarum litterarum insinuatione percepi De summam illam ''
i et Cost y U Ser Andre de Vulterris; MI Andre de Vulterris
i Ser Andrea Giusti, ii quale opola acciata detrabbate di Monte mag-giore, VVenuta el 376, VOVa probabilinente lasciata anch'egli, comeve dem mo lib. III, p. XXII; I, 2O9), Perugia, ne I 378 era in Lucca elevato atrum ci di cancelliere elle ri- formagioni, e lo copri per re anni V. Inventario des R. Archivi di Stato in Lucca, I, 38). In tale qualitam el-Pautunno et 138 i suo signori lomandarono ambasciator at Florentini, come risulta alia lettera diretia ila novembre da questi a quelli, ella quale egit e norato detrepitet di sapiens B R. Arch di Stato in Fi-ren Ze, MiSS. eg I9, c. 784. Scaduta colo dicembre I 38 la sua condottaed eleti in suo luogo se Guid Man-fredi da lietrasania. ii Giusti non sembra essersi subito allonianato da Lucca, perche u ricordo a lui se-gnato in calce ad n bellissimo codice delle ronache di recoli, oggiconSerVato ella Laurengiana di i-renge, i attesta che det 1384 gli vidim orava ancora cod. Laur Stro ZZ.84, c. 72A, col. Andre Iusti de ulterris quem emi ab heredibus quondam Simonis Boccelle de Luca
florenis auri VIII anno natiV. Ο - mini MCCCLXXXIVI. VII. ind. de si mense auguStiis V. BANDINI, Calal.
cit. Suppl. II, I fgg.); ma ne partisenga dubbio pochi mesidopo, percheila aprile 38 lo ediam pubblicare firmare come notato delle risorma-gioni de comune di tenacio statuto allor approvato con cui si preScriveVa
agi ufficiali minori di provincia di
456쪽
EPISTO LARIO benignitatem, quam solum servi sui in hoc nostre peregrinationis exilio spe concipimus et fidei lumine retinemus, ipso autem indulgente re videbimu et experientia capiemuS, Suam tecum exer-
I. R quam loco non a sentenga elle cause criminali, a di solio porre i processi allor superiori R. Arch. di Stato in Siena, Arch. gener. 23 aprile 38 ecf. Estrati deli cartapecore, reg. , I 6 -I3 9S, . ISIO. Altri alti pub-blici de 1 386 1387, 388, conSerVatinello Stesso archivio e indicati alcit registro Sotio in. 6 II, I 2SO IO28, Patio sederate tra i signo di i-lano, i Senes e te comunita di i-renge e di Bologna et Pottobre 389 Osto, Doc dipl. I, 278 g. n. CI)ci dimostrano che se Andrea fu ri- confermat quattro volt almen nella sua carica mado poli 389 ci mancano assatio per inque anni sue notigie;
edi credibile heria periodo ei Pabbiatrascors lungi da lena Del 94 vi
tosini di Monte Oliveto aggiore Carle de mon. di Monte Oliv. ag g. ad a.); infine i a iuglio 39s lagragia concessa dat Configlio generale ad n abbro senes e reo 'omicidio involontario; Estrati delle car-t ec reg. K, 39S-I446, . . Nelseguente anno gli su restituita a carica di notato delle riforma gioni, in cui venne riconfer malo di uovo ilI maggio 1398 re pro uno anno hodiere incipiendo cum modis et pactis qui-κbus servivit ad presens v Deli bera . di Oncistors, maggiO-giugno Ι398, o g. Nic colo indi n. 94, c. 2Α Resirma Ser Andre notarii reformationum . Quattro me si innangi che spirasse a sua condotta, il
un succeSSOremella persona dei senes ese Gio vanni Cristo fori Delib. cit. rog. Gio CriSto ri n. 98, c. 7 A. I 7 aprile pol si spic cava in suo favore i seguente atto di agamento,il quale e ultimo documento a merinvenuto aliena in torno at iusti: Prudenti viro se Andre quondamst Iusti de Vulterris notario reforma utionum nostri comuni flor. Sex, ct Sol triginta duos, en Se X, Sine de-α tractione cabelle pro pensione domus
re quam habitat ad rationem videlicet undecim flor in anno pro temporere Septem mensium incohatorum diere kal. Octobris et finiendorum die kal. re mali, qua die finit firma dicti se An-α dree, prOX futurin Delib. cit. Og. Cristo foro d'Andrea n I99, apodixe
re solutionum f. n. OO, c. 42 A.
Ci premesso, non ius cir dissicile stabilire a data cosi ella presente come elle due eguenti epistole al
dita offert da Andrea di tu tibi suoi figli, ei di numero e 'altrettanti ni-poti; ne i luo go che te epistole alui dirette hanno ei codici concededi riseriri ad astro periodo di tempoche non si Pultimo decennio dei se- colo XIV sarem gi da ci portatia concludere che a famiglia de notato voli errano doVette essere decimata alia pestileneta chemel 389-9Ode sol fieramente a Tos cana Madalle parole de S. si desume attre sicli se Andrea, oppresso datrimmane Scia gura, non trou i coraggio di
457쪽
cendo clementiam, evocatis ex hac corruptibilium corporum sar 'r PQ Q 'l
cina sex filiis totidemque nepotibus tuis, te liuius vi impedimentis 4 'β ς' et Onere liberasse. maxima quidem probatio tua ac ingen tueelectionis signum. iam enim si filii nostri aliquid ex nobis sunt, lqης φ
plusquam dimidiatus felix es atque beatus si tamen illos, veluti V sei precurSOre et paraturos hospitium premisisti, non si tibi nolentieXtorti Sunt e quo non Sicut illa popularia flumina, in aurum Daphne transformata, prout apud Nasonem legimuS, OnVenerunt ad Peneum amnem
ΙΟ Nescia gratentur conSolenturVe parentem,
ut ille ait J sed gratulari certus, si volens emiseris Si nolenS, admonere paratus, scribam, frater carissime o te felicem, qui de
te iam tantum habes in celis, qui tot et tale iam premiSeri Ora riflettendo chetan
tores, qui tantum et tale sufframum sis apud illud tribunal, cum inciet e rega in
IS et tu comparebis, reperturus desideramus sensibus dediti vivere; volumus filios et alias necessitudine nostras nobiScum Sse non
I-2. O sartina . ac M et . y percussores . Duo sunt scrive et infra c. e qui si arrest in esso epistola. 7-8.4 AI transs. in laur. a. o. consolenturne pol et consolent ut par I4. et M ac
recchio tempo opo Ora Supposto che i suo silengio stasi protrati perun triennio alPin circa, eccoci iuratiat 393, che o stimo Panno a quale leare epistole appartengono Concor-rono infatii ad alimentare in me tale credenga vari e gravi indigi Innangi tutio Coluccio improvera it iustid'aver istutato onorevole ussicio Dferto gli a Senesi e not abbia movisto or ora come a serie de documenti che ci partano delia dimora di Andrea in Siena dat 38 al 399, rimanga interrotta per appunt frail 38 ed ii 394. Inolire, neda ep. XVIIII di questo libro con cui siclitude a parte a no giunt delia
sua corri sponden ga o notato volterrano, si P S. asserina ci'aver visitato Colet cci Salutati, II prima ancora che amico glie consi-gliasse re venerabilem Virum magi- strum Petrum de Senis c provincialem Tusci n. Ma OStui, fatia agion de tempi, non pUO, comesta poco si dira esse altri a Pietro Tommasucci senes e de' Servi di Maria, it quale dat suo Ordine u el 93innalgato a provincialato dicios cana. O sic comem provinciali non dura-Van in carica che re anni ecla visita de S a ui ha tutiori caratterela'una di uelle cerimoni lassiciali che si
questa e te eguenti epistole alo 393. 1 OVID. Metam. I, 77'78. 28.
458쪽
4 a Ei PS MAE A MI Osic tamen quod, Si proponatur condicio no vel ipsos oportere decedere, quin non eligamus in hac vita corruptibili remanere.
Sepertuitie ne nunc autem nobi cunctiSque ViVentibu necessitate nature mo-
m0yi ς, riendum est proponamus unusquisque sibi licebit dictam condicionem. ianis in illis. qui preceSserunt, vota noStra OStraqU Gelectio impleta est implebitur tandem et de nobis et in aliis.
qua pro deplo cur igitur flemuS, cur lamentamur, angimur atque conquerimur
inevitabile id nosis cum actum esSe, quod, si daretur electio, Sine cunctatione ac promptis affectibus optaremus: denique viatore SumuS, non nati ad hanc, quam plus equo diligimus, viam, sed ut aliquando IODi id se i e Veniamus in patriam. et quis nescit multis familiam extitisse non
riescono 'impst impedimento solum nonque periculo, sed etiam privationi atque
sto. dφὶrς ςyn δ' eXicio glorie, quam non desiderare non possumus et ad quam
impossibile sit attingere, nisi mundum et familiam relinquamus λquod si illos, ut debuisti, amabas ad patriam, teque, ne illuc Xpe IS litus pergeres, implicitum retinebant in via et quasi oneratum ingenti pondere retardabant debesne dolere quod illi illuc per- Venerint quo volebas quod Dei gratia, sine qua illuc proficisci non OSSUmUS, tecum Venien et Deum canendum admonens, tibi dixerit: ΟCantantes licet usque, minus via edet, eamus; Cantante ut eamus, ego hoc te fasce levabo P Had Andrea non e Levatus es ingenti fasce, carissime mi frater Andrea non
d. ii .h j ά . est amatoribu mundi facta promissio beatitudinis eterne, sed omnibus qui reliquerint domum vel fratre aut Sorores aut a 2 Strem aut matrem aut XOrem aut filios aut agros propter Omen meum, inquit Veritas ' , centuplum accipietis et vitameternam possidebitis Dei ergo gratia te hoc fasce levavit nec levavit solum et reliquit, ut fieri potuisSet in via, sed ipsum premiSit et collocavit in patria. nunc simul sunt dilectissimum illud 30
3. M at neceSS. 5. M nostrave I. M omette cur lam. 2. V privatione I 5. te quoque J Omette expeditus, cui it copista distratio ostitur il pervenerint, chesileg ge due righe Otto. 8-I9. Di non poss. pros. 25. M reliquerunt o Momette illud
459쪽
DI VOLUCCIO TALUTATI. 443 onus tuum et beatitudinis tu beatificum illud obiectum, quo debemus dirigere quicquid facimus vel animo cogitamuS. non poteSamodo illos respicere in terris, sed cogitare solum in celis o te plusquam ter quaterque felicem, qui non habeas, dum de te me libero quale orae
ditaris ad patriam, convertere mentem ad viam; qui premisisti propri pensieri alta
cuncta que te poterant retroflectere, ut desiderare immobiliter te osvoicari 'banno
oporteat ad illa, si diligebas, ut credimus, pervenire quare non facias igitur, sicut de Catone retulit Cicero, et non alacriter dicas diem mortis recogitans o reclarum diem, cum in illud 1 divinum animorum concilium cetumque proficiscar, cumque X hac turba et colluvione discedam et cur cum Tulliano Socrate non concludas dicens: Sepe equidem emori, si fieri posset, vellem, ut illos michi liceat invenire illi procul dubio sunt in patria et requiescunt in Christo tu soliis illi concilio ex tota fa-I milia masculorum deficis adnitere quod licet sibi rapuerint, non rapiant etiam tibi filii tui tuique nepotes regna celorum. Se et sex illi fuerunt; tu amodo se etate completuruS, sic in innocentiam infanti revertaris, sic doli capacitatem et adolescentiam pUrgeS, Sic expies iuventutem, Sic Virilitatem compleas, quod pro-
ao pinqua senectus te tuo restituat creatori fleas super te, non super Non plangadunque sura loro mafilios tuos. illos etenim terna recipit felicitas teque si super ipsis, piVxx0βx .QVr st
Sensualitatem Vincens et tenerum illud, quod animis nostris insitum facile passionibus Succumbit, exuperans i , leteri et gaudeas, in eandem beatitudinem secum trahent vince igitur temetipSUm,
modo cogitantes eleva te in arcem et altitudinem rationis et lὶ gion*, ad illud terne veritatis lumen, quod nec fallit nec fallitur, quodque nostre illius beatitudinis, ad quam vocamur, Si principium, Vector, duX, Semita, terminus idem, tota intentione suspira hoc 3 si feceris, labeo tecum gratulari meque exhortari, licet senior
1 C1C. De senecl. XXIII, 84. 3 Cf. CIC Tusc. II, XXI, 47. 2 CIC. Tusc. I, XLI, 98. 4 Lib. Sap. IX, s.
460쪽
EPISTOLARIO sim, ut te sequar, illa graVi et impeditus arcina, qua levatus et liber es. sin autem adhuc
Non omne malum misero, nec funditus omnes Corpore excedunt peste penitusque necesse StMulta diu concreta modis inolescere miris:
ne eo niuliebre ut ille ait δ); te obteStor et moneo quod fugacium rerum amore
placcia in nuxili non sic perdite tenearis, quod et te perdas et inutili turpique me rore muliebriter contabescas. hec hactenus. Blasima pol Nunc autem quod honorem tibi oblatum ab illis dominis meis
carsi Sien come Senensibus tam aperte renueris non commendo ' est enim, ni ho
mvης; fallor, ossicium illud venerationis et in quo possis licite lucrari, ut pauperibus subvenias, et honeSte Sancteque Versari, ut pluribus prosis. Vale, et de Ebro OStro, cum recuperaVeriS, remittendo, sicut et quando placuerit, Ordinato nec putes quod de fide tua possim propter mille tale libros, etiam si illis rapaciter immineas, IS dubitare credo quidem inter no vincula non posse disrumpi vere dilectionis et caritatiS.
Ceterum audio quod in bibliotheca Predicatorum is liber Platonis qui inscribitur Pli dim i rogo perquiras et magnitudinem libri declares, ut, si possibile fuerit, faciam exemplari. 2 Oiterum vale mei memor Florentie sexto idus mali.
eram de maggiori per a sua impor- tanga ne comunicios cani: cf. Statuta pop. et comm . Fl0rentiad FribUrgi, S. a. , to II lib. V rubr. CCXXVIII; ORO DAT1, storia di Pirenid, DCCXXXV, p. 36 g. E F. SACCHETTI Rime, ed. Mignanti, 8 7, p. 47 per cuculiare u tale che parea VeSSe tutioi dassar de mondo, es clama:
Vadans a letio ma tuti faccende Dei grati notato delle riformailionii
3 A qua biblioteca qui si faccia
allusione non e age vo chiarire, ignorando no dove i Giusti aliora si ro-VaSSe M poiche anche pili tardi, quando Veva accellato a carica of sertagii a Senesi, egit hiedeva tal-Volta n breve congedo per si ire ad C proprios lares R. Arch di Stato in Siena, Delib. di 0uc. Og Franc. di iov. d'Andrea, . I96 Settembre Ottobre 398, c. B); Osi possiam congetturare che quando ebbe a presente epistola osse in Volterra. In quanto a Pedone non 'i, mi Sembra,
