장음표시 사용
461쪽
ΑVISUS sum, Vir egregie, frater et amice harissime gavisus sum, inquam, quod cum te Deus in familia tua, sicut alias michi scripsisti, visitaverit, ut gratisSima michi scriptione respondes, te monitorum meorum senoscere veritatem, teque iam eo di β 44ζgnato
eSSe perductum ut Sicut tu ipse testaris, sic velis quod factum Io est, quod non factum es Se non Veli S. o verbum Sapientissimo christianissimoque homine dignum, o solidum consolationi rationisque validum fundamentum gratulor tecum, dulcissime frater, et letor, quod in tam Salubris sententi portum de hoc tuo carnasi naufragio is perductus, siVe id me monstrante, ut 13 blandiendo confirmas, sive, quod verissimum est, Dei Voluntate,
ragione di sospetiare che si rati d'una versione diversa a uella che del. dialogo platonico Veva fati Everico Aristippo diacono catanes e di cui parecchi semplari si invengono ancoramelle librerieci Italia ei'oltralpe; cf. GENTILE, I codd. Palatini della R. bibl. Nar centr. di Firen*8, II, 2O7. Da quanto Oggiunge pol ella se-guente epistola i nostro, parrebbedoversi dedurre che i codice indica- togli come sistente in Volterra Θ)racchiudeva, olire a Pedone, vari altri opus coli platonici tradotii in latino
per Ora a no non consta per chene se colo XIV corressero di latone
fatii latini se non it Pedone exit Timeo; cf. DE NOL HAC, Petr et humani me, p. 28 gg. Non sappiam infine set S. riuscisse mel suo intento; macrediam di no altrimenti non si capirebbe insistenga con cui, alunt anni opo, regava iovanni a Ravenna a largit parte de Pedone ap-punt e de Timeo. Notis ancora chei primo dialogo che i Bruti abbia tradotio fra i latonici per consigito det S. fu quasi certamente it Pedone; cf. L. BRUNI r. p. lib. I, p. VIII
aveva risposto it 8 iugno cf. epi- Stola XVIIII, p. 4S 2 con una lettera in cui, ingragiando it S de suo conforti, si dichiarava merce Sua raSSegnato aidivini voleri. Da si odevoli disposi-gioni trasse argo mento di tetigia it S.;maci allegramenti ch'ei credette do ver dirigere atramico non tardarono, come si Vedra, a parergi intempestivi.
462쪽
hoc est beneplacito factum Sit Scio quidem me potuisse auribus tuis obstrepere, multaque, Sicut digito Dei ducente factum est, metum moralia tum religiosa potuisse colligere, ut in te consolationis uesto non e Spiritum concitarem. Sed aliquem dare piis verisque monitioni-
citamenti en i laus effectum altioris potenti est et invisibilis Dei invisibile opus
neque enim qui plantat et rigat est aliquid, sed qui incrementum si stupisce quin dat Deus δ) miror autem hac optima stante sententia Septu re
. - V ὸ ζ. petenda, quod sic Videlicet id quod luges velis factum, quod non Ghςὶὶδ β i' g 'ς factum esse non velis, quomodo possit caro contra Spiritum con 'cupiscere. Scimus Iacob flevisse multo tempore super morte filii Iosui Ioseph, quem putavit a fera bestia devoratum 'in et adeo hoc Ai vix per i diutius flendi mortuos ossicium seu molliciem inolevisse, quod le-
- ' 'μ' gibus temperatum sit, non permittentibus solum, sed iubentibus ad saturandos affectus uxoribus lugere Viros premortuo decem mensibus, quibus anni Romulei terminata mensura est etenim HS
Per totidem menses a funere coniugis uxor Sustinet in vidua tristia signa domo,
ut Suhnonensis ait quod decem mensium spacium optimi principes Gratianus et Valentinianus, scribentes ad Eutropium papam Observationem duorum mensium adiciendo, ad anni no Iostri pactum extenderunt dic michi care atque dulcis Andrea,pφrch vuo egi nonne pudet inanem non rumpere luctum et ultra quam iubea
iVRg ii V t tu fragilitas muliebris effluere lacrimis et hanc animi tui egritudinem enutrires non imputes hoc carni contra spiritum concupiscenti men tua est et animus tuu S, quem SenSibu deditus, a
3 potuisse' posse . per qui di cui opo sed II. At mortis, sivei 8. V quo o D duo 22. M videatur 23. lacrimas
coniugale, istretto atranno Romuleo, Luc. XCIII. ossi lunare, di dieci est con re 4 C0d. lib. V tit. IX, De se un-scrigione legislativa che si a risalire dis nuptiis, con St. I, Imppp. a Numa V. A. DE VECCHIO, Le e re Gratianus, Valentinianus et Theo- conde nor e dei coniuge superstite, i dos AA A. Eutropio papae . cf. renae, 88S, par es, T. 2 gg. T DE VECCHIO, p. cit par. I, p. S.
463쪽
nimium emollisti est, sicut cernimus clareque sentimus utque 'vi,*hςRVςr0,
testatur Cicero ' , in animis omnium natura fere molle quiddam d. 'hάό ό 'l' demissum, humile, enervatum quodam modo et Inguidum, Senile est, inquam, hoc molle in animis nostris, quod proh dol l
S cum natura Servire debeat, adeo depravate consuetudinis vi rationi dominatur, quod nichil in nobis constantie nichilque fortitudinis derelinquit Verumtamen molle quiddam is hoc, demissum, a quest debo
humile, languidum, enervatum, senile, ut facile possis illud, imo 'gil viri sup*- turpissimum sit si non possis, ardentis virtutis ignibus Superare. I crede michi poteriS, si voleS. et quam Verecundum Si quamque damnabile, cum datus sit tibi rationis usus, Sic tuam non intendere Oluntatem, quod vivacissime rationis, que cuivis intellectui obvia sit, vigore sensus superes vincasque languido carni Smotus scio leuem esse in nostris membris contrariam legi en A corpo si
In iis ita tamen legi mentis coesse, imo contra esse, quod apta Qtrinx*ὶὶςῖτο, nata sit meliori legi, si ipsam retuderis obedire famula Si qUi dev'essere da que-dem illa, non domina, que etsi plurimum in carnalibus flectibuSValeat, minus tamen possit in mentis tentationibus. aetenim si quod sensibili potes aevidentis didicisse, semper ante menti culOSa habeas, stultissimum esse atque ridiculum mortale flere de morte Talahe, quand'ei
mortalium idque totum nocere vivis et mortui non prodeSSe, o a che u mor
quid valebit impetus ille carnis, qui te reducat in memoriam filio dx ς' ζ' '
rum quod si verum est quod scribis, te iam illos sic mortuo abib '
Velle, quod factum est, quod non factum esse non Velis, quida contra huius sententi robur potest caro concupiscere Vel movere subit memoria filiorum, subeat et illa, quam fide te Rinetia dei resto
nemus, de ipsorum beatitudine certitudo subeat quot et quanta frViβςQRQ, poterant ipsis possintque tibi ipsi contingere, quibus nichil magi a vantaggi eh'egli
optasse quam filiis caruisse. te felicem, si tua bona cogno- 'aver dessi ag-
3 scis, Andrea non eris modo de congregando sollicituS, que in xς cum occupati menti inheserit, oculos claudimus nichilque dum-
9. Ut sit turpiss II. O cuius cuiusque I4. D membr. nostr IT Ma que ostitur quod I8. Voltent ment. 26. M memoriam 28. M possuntque 3 i. Ut claud. c.
464쪽
Spoglio da gni naodo repleverimus loculos, devitamus. non anxius de filiorum
torno. t 0ro ς' periculis, morbis moribusque pendebis: omnia tibi posita sunt in tuto sani sunt Veraque felicitate beati et nedum morbis inaccessibiles, sed immortales quid sibi vult carnis illa cupiditas 3 an ut non eo pervenerint quo erant doctrina, sollicitudine, exemplo, monitis et omnibus adminiculis detrudendi an, ut redeant, forte nunquam illuc unde recesserint reversuri quale autem deside-vorrebbe fors ri rium est hoc, Stuante mari quos portum videris apprehendisse,
pelago deli vix cum incertus sis an iterum portum ingredi valeant, in tempestatem velle propellere vel mansisse finge tibi filios esse domi opacificos et illa, que inter e temporalia haberi potest, securitate tutos, teque in acie positum Vel inter latronum insidias an optabis illos adesse tecum forsitan perituros, potius quam domi sine cunctatione Securos Θ et qui ita se diligit, ita suarum necessitudinum male dilector est, qui, Si detur iste casus, hoc eligat, Shoc velit si nescis, Andrea, tu foris es et in acie continue positus cum hoSte congrederis instat tentator in insidiis latens,
Mogii arsi non Ut te capiat et occidat illi certa et altissima securitas est cur
bene a segno oitur fles abesse UO Velle non debes adesse, quo eSSe Securos
seco lut i id Gaudere debeas et letari si hec et alia, que sapis, tibi sicut O
Se mediter so pote et debeS, ante mentem proponaS, nedum non mesta, Sed
il tanto in alte iocundissima et memoria filiorum; nedum non flebis, sed in
genti elicia serenabere, quod illo Deus sua benignitate susceperit, quod te de ipsis non oporteat modo cogitare. nobis, qui in hac lacrimarum valle sumus, tanto maioribus subiecti periculis S
o agri mer sopr quanto tutius Stare Videmur nobi S inquam flendum est atque
di ςςς/xi dolendum, qui in hac corrupta ita remansimuS, Solum Ut pec-Sic in id unqVς, catorum sarcinam augeamus. ergo terge lacrimas pudeatque te
virum eruditum et christianum huic merori tuo non apponere modum Sicque reliquum vite tu es damnare, quod vivere puteri Goinvitus, quod Deo videaris mundi quadam desperatione et nau-Sea, non electione, quan meritum eXigit, inheSisse. et ut ab his ad unum, in quo nescio quid titubare Videris, accedam, noli
465쪽
DI VOLUCCIO SALUTATI. 44'Querere honoreS, sed nec velis etiam obvios recusare: noli de qn' 'i' '
lucrando sollicitus esse, Sed Si honeStum lucrum ObVenerit, non 'is' h u A declines. non contingit omnibus penitentia peccata tollere, sed ' ' eleemosynis datur multis illa delere. queri mutare vitam et O- litudinem desideras, ut merori possis induis ere tuo. noli te se n' ' ζppςili4ς
pelire cum vivis ViVe, dum fata sinunt Φh nec ob merorem et k Udi0ς tristiciam filiorum renuncies illi, qui defertur, honori R . si nescis, virtutis premium honor St, qui sicut intendendus non est,
ita, cum acceSSerit, non recuSanduS; aut simul virtus penitus est IO non petenda per Se Ver petenda Virtus, honor autem insimul cum Virtute Vale.
Habui librum, de quo gratias ago, sed doleo quod tibi fue bbeii suo libro rit ad turbationem i volo quod totum illum n i s librum elo rega a largit
in cartis hedinis exemplari facias diligenter si non habentur istic di l xonico. In carte tranSmittam et quicquid solveris restituam rescribe tamen, si tibi commodum est, qui libri Platonis Sint iterum vale. Florentie octavo kalendas ulli.
ESCIO, vir insi senis, frater et amice harissime, quomodo in hac irenete,
filiorum nepotumque tuorum iactura, quo DeUS XAEUiUS Si lupisee he
I. N Omette nec 3- . e parole non contingit - delere, messe in D ne testo, rono aggiunt in margine, dando per penitentiam 4. dicitur 7. V quo 9. U M est penit. 5. I rescribo 16. O Mimetton tibiis iterum vale I. Cosa D I M. a. Di opo quomodo ranno cum 23. D mette iactura 24 laterisJM feceriS
466쪽
Andrea, menten illa que scripsi, dum illa profers, que si vera sint, ad egritudiri abbandoniol do inerri metatisque dolorem redire non debeas; quomodo tamen X meis et tot rationum, quibus SSentias, manibus elabariS. Sperabam te Vera Scripsisse; sed, ut video, michi, imo tibi, verba dedisti constantissime quidem affirmaveras te sic velle quod tecum factum est, quod non factum esse non velleS. nunc autem, qUaSi Verbo tu captus, exitum querens et interpretari cupiens que Rileva a con dixisti, nouis sat michi est quod ratio subsistat, ita quod a sen
passa se qu*nx tentia mea non discrepem quam scripsi. et si non St, Oseor eam
iure esse OSSe et si Sic esse non potest, fingo posse esse quod Ionon Velim non esse factum quod actum est hec Verba tua sunt: Vide quantum a temetipso discesseris. antecedente quidem epi quanto prima Stoli tua ScripSeraS ergo tecum e tene, masister mi, quod tot
tantarumque sententiarum tuarum editionibus ab errore dimovear, quod De Volente teque monstrante, sic Olo quod actum S IS quod non factum esse non velim an forte tunc sic OlebaS, cum Scripsisti nunc autem sic te comminisceri voluisse, quod fateri cogaris hoc esse debere quod si sic esse non possit, finga tamen esse posses si sic illa tua epistola notavisses, non de te et de hac tua sententia tanto affectu tantaque cum leticia trium 2Οritorna uindi ad phassem. Sed postquam sic iure debere esse consentis et Vides,
Dcci Viol*Πη λὶ nori fingas, sed coneris omnino quod sit. etenim si hoc tibi
persuaSeriS, sique cum Aurelio nostro ad Romani anum scribente senSeris, cum inquit: nam si divina providentia protenditurusque ad nos, quod minime dubitandum est, michi crede Sic te ab cum agi oportet, ut agitur Si, inquam, cum illo senseri S none riconosca che nyeS, Sed prorsus noles non esse factum quod tecum actum est,
ό.άφου ' cum tecUm aliter agi non oportuerit. siquidem habet hoc proprium conscientia bona, ut quod Deo placuiSse cognoVerit, Omnino non
iuglio a S., i consigi della ragione verso lamano divina che Paveva OSI furono di et uovo inessicaci contro duramente colpito. I impeto de dolore nostro ui I S. AUG. Contra Academ lib. I, torna uindi a predicargit a docilita cap. I in opera, I, 9O6.
467쪽
DI VOLUCCIO GALUTATI . SI Velle non possit. placent autem sibi cuncta que fiunt; eorum Dio non pud
etenim auctor est et effector peccatorum quidem alia ratio St. μ' inam cum entita nulla Sit, sed pura boni privatio, non habet causam essicientem, sed deficientem nemo enim eo quod facit peccat, sed in eo quod facit omittendo quod debuit facere, peccat, eterne legis debitum derelinquens unde et delicta quasi derelicta vocata sunt ' placuit aitur Deo filios et nepotes tuos ' litam i
ad se Vocare memento quod Deus optimus est longeque plus seς p*yδμψnos diligit, quam nosmetipso nos ipsi diligamus male, crede I michi mortalibus esset, si nos magis non diligeret Deus, quam nosmet diligamus et quot sunt, qui pro terne sue saluti premio Vitam hanc transitoriam ponerent, quam Christus pro nobis in ara cruci eXposuit, sanguinis sui aspersione delens id quod in eius commiseramus iniuriam plus era Deus quam nos ipsi i0 fi m in
I mos diligit. et tamen, cum Optimus Sit et Sapienti SSimia et ante kό h.' '' 'nos dilectionis Ucacia prosequatur, nos stulti et saluti proprie desertores contra id quod issicit murmuramus sapientissimus enim et optimus Deus longe melius et Sapientius de nobis consulit quam nos ipsi. Stultum equidem, crede michi et sacrile non deest quindi
2 gum est Dei resistere voluntati. resistunt autem quicunque se ψ'00x istes dispositioni suae non conformant, quod ii velint omnino quod Deum Velle cognoverint. et quantum et quale ridiculum foret, Si in domo, quam sapiens paterfamilias regit, puer Stultulus et ignarus illa que rector ordinat revocet et immutet quid est edo plangere, co-
aue autem iste fletus tuus, nisi quam aliter de Deo Sentire qUam Opor ό, 'hii . . teat quam ambulantem post stulticiam tuam, non solum ab illa 'i' 'λψ' infinita sapientia discedere, sed illi vanis conatibus contraire ΘconcupiScit caro contra spiritum imo, quod flebilius est, vincit caro spiritum Spiritum, inquam, hominis, non Dei. quod si in 3 divini te spiritus robur erexeris que Dei sunt cogitando, queque
I Cf. su quest'etimologia Pep. XVII natura ciet peccato S. AUG. Enchir. de lib. VII, p. 32 di questo volume cap. XI fgg. in opera, VI, 2364g. V. per te precedenticii flessioni sulta a S PAUL. Ad Galal V, 7.
468쪽
Deum velle videris non nolendo, crede michi frustra caro contra Se gli elevasse spiritum concupiscet. sed te carnalia cogitante, quomodo potes
cos torrono, id emollitus atque corruptu carnis violentiam devitare tute ipsum
h capis retinesque captivum et malo delectatus quo carnem SequeriS, mentem necas, Deum deSeris Deumque negas etenim
quasi tibi mala fecerit, veluti male consulenti non acquieSciS. quid quidem super his que fecit tibi Deus lacrimis eisuere vel quotidiana recordatione dolores renovare iam sopitos, aliud non est quam illa nolle que Deus vult, quam Sue contradicere Voluntati, quam iudicare quod infinita illa bonitas aliquid tibi vel filiis Iotuis mali fecerit et a sua discesserit bonitate, imo a semetipSO, Ch se gli sti cum sibi ton sit aliud bonum esse quam esse. quod si hanc
bi Volux pQRir filiorum atque nepotum tuorum iniurationem tibi aut illis vel
m δ' prorsus tibi et illis illatam putas ad penam, cum hoc nonnisi vel ad probationem, ut videant homines qualis sis, vel ad uni a Stionem ob demerita peccatorum evenire potuerit, cur Super ipSatantum lacrimas atque doles si probatio est, lauda Dominum; dic cum patientissimo Iob Dominus dedit Dominus abstulit, sit plangari suo fallo nomen Domini lenedictum J si penam iudicas, plora super
Vorror*; peccatis tuis et discede a via tua prava, ne forte deteriora pro sto veniant tibi, neve, sicut in fabulis de Niobe legimus, convertaris si vergogni della in Saxumi, hoc est in obstinationis duriciem, qua perpetuo fletui
d .ςgno condemneris et ut ad volubilitatem redeam tuam, pudeat adeo parvo tempore tam salubrem labefactasse sententiam quod enim decimo octavo die uni virtuosissime dixeras sic te velle quod Sactum est, quod non factum esse non Velles post decimam octa-Vam diem, ni fallor, scribens, deprava et negas quod nedum tibi viro scientifico turpe est, sed esset etiam vilissime mulieri. ego autem cum Videam te magna iactantem nedum implere factis, sed tollere que iactasti et his contradicere que dixisti, tecum non Opugno nec miror quod in te caro contra Spiritum concupiScat,
7. lacrimas iam uuam Mimettono non QI. V discesseris I6.Νymerita 7. I tam o-2I. I tibi prov. 29. te id e per ed impl. anon impellere
469쪽
sed assirmo quod vincat verum si illa sententia, quam tamconStanter assirmaveraS, Staret, crede michi, sic retunderet carniSconcupiscentiam, quod illam quodammodo non Sentires. Ad id autem quod persuadebam, honorem non recusandum Passaio a giu
P si obveniat, que contradiXeris vide quam leviter absolvam. volo 4errion ch non
tamen aliqua prius explicare, ne diversii itineribui incedamus. η' ' ly 00 3 scio diversos diversimodis etiam ad Deum ambulasse: hi se Dio si giunge
cretam et Solitariam Vitam eliseunt, quales eremitas anachoretasque taluno re ceglie
legimus, quales et cenobitas nec ignoro multos negociosam et xi ltri ' MiV .
I associabilem secutos vitam etiam ad Dei gloriam perveni Sse nec multe divitie Abraham corruperunt aut filium suum Isaac Iacob-que nepotem nec dignitas Moysen et Aaron vel, qui sibi successit in principatu Iosue et alios multos, quo Vetu et OV um
Instrumentum Sancto putat. nam quanVi Solitaria plitetUr Utior, Ne a prima ,
rte et sanctius quam O litarium ociari. Sancta quippe rusticitaS solum sibi prodest, ut ille ait Ο negociosa vero Sanctita multos edificat, quia multis patet; pluresque secum ducit in celorum aditum, quia pluribus rebet exemplum tantique meriti est Sanctea inter mundana versari, quod sinus Abrahe locus esse dicatur et receptaculum electorum in quo scilicet viderit dives Lagarum quiescentem y quod de nullo commemini lectum Sse, quantacunqUO sanctitate refulserit, ocioso deinde non edio, non adversitatum turba fugiendus est mundus, sed caritate deserendus tu, quia 23 manus Domini tetigit te, mundo iratus quietioremque cogitan Andrea vvolfug-
vitam, mutationem videri rappetere hoc autem AESO eici, non cheirato e stanco;
exire volo autem quod Dei dilectio, non filiorum defunctorum nouo motivo meror, OVum vivendi tibi suggerat institutum non quod dolori tuo latebra queras et merens lacrimis contabescas. video, crede 3 michi, quid te moveat, quid mediteri quidve concupiScaS noli
I S. HIERON. p. ad Paulin. LIII in opera, I, 342. et S. LUC. XVI, 23.
470쪽
michi amplius magna iactare laborum molestiam Vis effugere, vis et mundi pericula devitare et quasi falsus in cultura connubii, cum filios omnes amiSeris, agri culturam cogitas, ut annuiS fructibus recreeris. e cogitatione tu sunt dicis autem quinam est modus sive ludus in undisse in fluctibus quis potest Anche abbando esse securus ouasi vitam si mutaveris, ista devites falleris,
lite occuparioni, Andrea inest cuilibet statui vite nostre quod expertu exhorreat,
xiς0li ς' φηβψ 1nexpertus ignoret quisque suos, crede michi patimur maneS ' . sed subdis de non recusandis honoribus consilium damnans meum: o mi Voluci, miror, quod tu, Vates cum sis, facis te clon stimi opinione ipsum vulgarem hominem, cum dicis me delatis non debere re-
giudic dςg' di vinciare honoribus. in quibus verbis tuis, cum me Vatem ap
φ λψρο Rhyhς' pelles, errori tuo compatior, ignosco tamen amori, Unde, Si me non ludis, ille provenit. sed ex hoc non assera me Vulgarem. 4 sy' platonicum, im ipsius philosophie oraculum est, sapientibus ne IS P 'Τόj ceSSariam caUSam SSe capesSende reipublice, ne improbis flagi- ΦV 4 GV 'λ' tiosisque civibus urbium relicta gubernacula sestem ionis ac perniciem ferant ' credo firmiter te in ossiciis que gessisti multorum bonorum extitisse non hortatorem solum, Sed auctorem et prudentia tua multis scandalis obviasse. hoc ego de me con Io Egli tesso pio lecto, cui Dei dono contisit in tanta versari republica potui
sex; in py0VR siquidem sepius obsistere malis conatibus et optimorum civium honestissima desideria favorabiliter adiuvare quod si fecerim, Deus novit hoc unum tamen audacter dixerim, me quo bona fierent et perniciosa cessarent saltem affectibus non defuisse. quod a 3 Ch Andrς' si ex flacio forsitan intumescas, non ossicii, sed tua culpa fuerit;
ita ἡά. 'φῆ preSertim cum flicta non gera presidatus, sed servitutis, in quibusque te oporteat humilitatem addiscere et obedientiam profiteri. que licet homines respiciant et non Deum, habent tamen cum veris illis virtutibus non mediocre commertium nec immeritorii bosunt actus, si dirigas ipso quantum potes in Deum. laudat et