Quale fuit : iuxta genesim : protoparentum peccatum

41쪽

liqΠο seu fructu Velilo, quia ad laoc restringitur praeSen Spropositio, iis quae serpentem ejusque tentationem respiciunt ad Appendicem remissis ; nobis laidentur, quia, ut notavimus, iraquirendo dicimus, sed idem absolute 2SSerere nec audemus nec volumus ; trianslute seu mel horice esse intellistendia, per simplicem negationem sensus litterulis proprii, non vero sensus lillerialis ira steraere, quasi nempe ipsa non contineant nisi simplicem allegoriam vel mythum, ut falso pertendunt hodierni rationalistae, praesertim Germani, duce

quae verba determinant quulis sit sensus metaphoricus Secundum quem praedicta verba Genesis intelligenda esse ducimus ; irunsyressio Uero Silae Pecculum PTOlO- furentum fuit Pecculum superbicte simul ei luxuricte: quatenus nempe superbia fuerit motivum priΠcipiale peccati, luxuria autem secundiarium; et quidem Peccatum luxuricte, (de superbia enim nulla controversia existit, sive incontinentiae maritalis in se; nam quo modo ex parte serpentis tentatoris id acciderit, in Secunda propositione appendicis dicemus. I.' Argiam es rata HX Corat sex thara OCNOD Θx Aciliam Cti S V Arrritionis mos AiCAΘARGUMENTA - Probatur I PARS, nempe ea quae detistiis Deliis habet Genesis, accipienda esse SENSU melct-phοTiCO. Haec prima pars vix quidem probatione indiget: est enim corollarium eorum quae Superius in Prue notationibus diximus. Nam verba illa prohibitiva Gene-

42쪽

sis: e De liqns scientiue honi et muli ne comedias b, aliquem Sensum litteralem profecto habere debent. Atqui sensu litterati proprio ipsa accipi nequeunt, quia eo

admisso deest unitus et consonuntiu in narratione mo-Sctica, Seu quia ipse, ut ex dictis constat et ex dicendis melius patebit, est insufficiens ad explicandas praecipua S circumsictrallias, effectus et Poeracts ex comestione talis fructus in Proto parentes derivatus. Ergo. Prob. II PARS, nempe praedicta verba esse intelligenda de leue conlinen licte seu de cthslinentiu ut, iactu

Cum hac in altera parte propositionis situs sit cardo praecipuus controversiae, in ea demonstranda, Seu melius probanda, aliquantulum fusius immorabimur. - Duo interim Praenotum US.

I. Equidem fatemur enuntiatam continentiae legem expresse, Seu totidem verbis, in Genesi haud contineri; usi simul fateri cogimur ipsam convenientissimam fuisse tu Deo. Deus enim ipsa puritas et sanctitas est, quae in cunctis actibus et operibus ejus, sive iaci infria sive Od eaelrct, quam maxime refulgent. Sic Pater est virginitas infinite fecunda, quia, absque ulla sui immutatione, Verbum sibi aequale et consubstantiale aeternaliter generat, lumera de lumine, Deum Derum de Deo

Perο (ij; Verbum, aeterna Sapientia Patris et splendoruloricte ejus (23, simplici SSimo motu voluntatis suae mundum hominemque producit; atque per Virginem

Matrem immaculate conceptum, ueternu S Amor, Seu

Spiritus Sanctus, dat nobis miraculorum omnium maximum, Christum Iesum, Deum hominemque simul.

43쪽

- 3s Cum igitur homo factus esset ud iniustinem et similis uilinem Dei, ipse Deo assimilari debebat non solum

in esse Seu naturA, Verum et i Ana (quantum ejus Conditio patiebatur, in actibus seu operationibus Suis; quos inter procul dubio eminebat reproductio sine sine Suipsius, Seu QClias steNerct liONiS: nam maxima perfectio entis est posse aliud sibi simile producere (ij. Imponere ergo Proto parentibus ut ab hoc iam excellenti actu, in protestationem propriae obedientiae et religiositatis erga Deum, pro certo tempore AbStinerent, Convenientissimum nobis videtur tum infinitae Sapientiae, cum sanctitati Dei; Si quidem, ut ceria Doctorum sententia est, eXPerimento SUPerato, prolem absque inordinata concupiscentia ipsi mundo intulis

tb Prol urentibus: ut ostenderetur lolialis eorum dependentia a Deo, non solum quantum ad esse, sed et quouit Dirlulem ullos procrectradi; quia per illam legem,

non solum seipsos, sed UNiUersiam futurum hum unum yeraias ex eis nasciturum omnipotentiae divinae subjiciebant: quod profecto dici nequit de lege illo

to parentes quia icties, eXhibet, et quae consona potius videtur puerili aetati, quam Statui Perfectionis, in quo Adam et Heva a Deo creati fuerunt. II. Futemur etiam primum conceptum qui menti occurrit legentis verba Cupitis II Genesis, ubi lionum scien liue honi et muli ponitur immediate post urborem

ij Cf. S. THOMAS, P. I, q. 28, a. 2; Contra Gentiles. L. III. C. XX. e LXX , necnon Nunti res Signoriello Compendium Philosophiae Christianae - V. I. DI nctini Deicet, CP. III. a. II. (Ed. octava, Neapoli I 88 8 . a Cf. S. THOMAS, P. I, q. IOO, a. I et 2. - S. BONAVENTURA, Sent. II, dist. XX a. I q. S et q.

44쪽

Dilue in medio paradiso (giardinoi virescentem, esse de

Planta vera, phySica, reali. Ast Si lotus CODieaelias una- cum potioribus circumstantiis, necnon cum iis quae III Cusile narrantur, sedulo consideretur, facile patebit praedictam continentiae legem, sub similitudine ligni seu fructus vetiti, sus icieraler insinuctri. - Enna siquidem insinuatii Conleaelus. - α Re sane Vera, Proto PurenieS IDeo creatos fuisse in statu perfecto, altaque Sapientia supernaturaliter adornatos, non modo omnes Doctores docent, sed ex ipsa Genesi apertissime constat. Id patet, inter alia, ex nominibus quae, jussu Dei, Adam imposuit cunctis animantibus terrae ei volucribus coeli, et qDidem exprimentibus ad amussim eorum naturam; nam ait Moyses: e Omne quod Docu Dil dum unimiae UiUeralis, ipsum est Nomera ejus h fi).Jam si Adam (et idem dicito proportionaliter de

leva, entium sibi inferiorum naturum apprime Cognoscebat, et fortiori eum cognovi SSe Semeli PSum, SUAS facultates, organa et correlativas actiones et functiones

dici debet. Eccur igitur Moyses, postquam dixit de Proto parentibus (Cp. l): musculum et feminum , (Deus, creavit eos, atque Deum benedixisse illis dicendo: e Crescite et multiplicum iiii , , et (Cp. II, addidit: e Ouum obrem

relinquel homo putrem suum et mctirem, et u huerebit umori sucte, et eriarai duo ira COI De UNO A: ECCur, inquum, narrationem suam ita claudit, ut tantum dicat nobis: e Erul uterque nudus, Adiam scilicet et umor ejus, et non erubescehunt l . . . ECCur, post Praedictas circumstantias, quae omnes directe respiciunt institutionem divinam primi matrimonii, ipse non adjungit, Adamum, utpote de naturis et sinibus rerum alta sapientia imbutum, ibi CoqNOUisse uxorem suum IIevam, et illic

45쪽

Praeci se, in horto deliciarum, impleium esse illud: Erunt duo in curne unu Quaenam ratio hujus abstinentiae in Primis Parentibus ab actu conjugali assignari potest' Nobis nulla alia videtur quam leae

conlinen licte temporulis a Deo ipsis imposita, eXPre S Sametaphoricis illis verbis: e De liqNO etc. NE CON EuctS P, quae lex futuris sponsulibus christiunis praeludere debebat: sese invicem diligere, minime Uero ictractere maritaliteri, donec veniam oblinerent a Domino fit. En lex probationis priscis Parentibus data (23. - Neque dicas huic nostrae interpretationi opponi divinum praeceptum Genesis I, 28, e Crescite et mulli-pliciamini b. - Nam cum agatur de Continenti B, non perpetua, Sed temporiali lunium, hypothesis nostra optime cum dicto praecepto consistere pote St. Adde, cum Cusul I Genes eos, juxta omnes interprete S et dociore S, nil aliud contineat quam scenographiam generalem(IJ Ad majorem argumenti et hypothesis nostrae illustrationem, iuvabit hic referre quae narrat S. Scriptura de matrimonio Tobiae. Postquam Raphael angelus dixerat Tobiae stimenti Saram Raguelis filiam sibi in uxorem ducere, eo quod audierat daemonem OccidiSse septem viros, quibus ipsa tradita jam fuerat : Q Ostensim tibi qui sunt, quibus Ircteuectore solesset Gemonitam. nomque gni conjugium irct SNScoirent, uet Denm ct Se

Ton. VII, I 6, SS. Verba Raphaelis: e Otii conjugitam icto Srisci sitant, UT DEUM A SUA MENTE

nino non erit arbitrari, illa intelligenda esse de uetolosione Deis coitfine=ittae a Deo in primo conjugio Paradisi permanenter institutae, atque in posteros per traditionem transfusae, cujus violatio causa fuit mortis septem priorum Sarae virorum, et CujuS, conSequenter, RaphaeliS praeceptum non extitisset, nisi divina recor sitio et Distoet rctiso.

a J Difficultas, quod de ligno frius comedit Heva et i in Adam, sol

vetur infra in APPENDICE.

46쪽

et Mulurulem creationis maris et seminae, quam PruEceptum eXPrimere; vel si praeceptum, ut cum Magistro Sententiarum opinantur Seraphicus et Angelicia S, PTOC-c tum stenerule; ulterius tempus illo utendi a Domino

determinandum (2,

IJ Id eruitur, praeter alia, ex verbi S quae Praedictum versicultam immediate sequuntur, nempe e Dixitque Deus: Ecce is i 5obis omnem Aea hom erentem Semen Set er ferriam, et UNIVERSA LIGNA grecte Actbens in Semetipsis semensem gesneris SMi, res Siras VOBlS IN ESCAM. D Ibidem, V. 2S. a) Optimum ducimus hic ex integro referre verba utriuSque Doctoris, nec non Petri Lombardi, utpote quae et argumentationem et hypothesim noStram valde illustrant., Ad quorum plenam intelligentiam sciendum est, Moysen dicere Adam cognovisse maritaliter Hevam solummodo Q. nesis, postquam scilicet ambo e terrestri paradiso necti fuerant. Ex quo PatreS communiter inferunt, ipsos tempore quo illic commorati sunt continenter vixi SSE. Q Da questo luogo, scribit Martini, i Padri ne inferiscono che Adamo ed Eva si mantennero vergini tutio it tempo che di morarono nel paradiso terreStre. v In Saebecrct mctferita. Jam Magister Sententiarum quaestionem instituit: Q Cur in paradiso non coierunt - Et respondet: e Ovia, creata muliere, mox trangressio facta est et ejecti sunt de paradiso; vel quia non rem Det S jMSSErctet res coirent, et Poterat divina expectari auctoritas ubi concupiscentia non angebat. o Di f. EO, CP. E. S. BONA VENTUR A autem super littera Magistri hoc sibi proponit dubium: e Item quaeritur de hoc quod dicit Magister : Q Deus non ium jussercti refcoirent. s Hoc enim videtur esse falsum, quia dicitur Genesi I*: ci Crescire et mn Isis comini, ei replete fert ct m , . constat quod hoc dictum est quantum adactum generativae; ergo, o Cui ita respondet : Q Dicendum quod illud mandatum datum fuit viro et mulieri in statu innocentiae . sed cum esset mandatum assirmativum, non obligabat ad Semper, sed pro loco et tempore. De terminatio autem temporis dependebat id reυε fione Uitaincte Notanistri S quam quia Deus eis nondum revelaverat, ideo dixit Magister quod non rem f/SSerctet. o Sent. II, dist. EO. Denique S. THOMAS eamdem difficultatem sibi proponens ita respondet:

parentes in Paradiso non coierunt, quia, formata muliere, Post modicum propter peccatum de paradiso ejecti sunt; vel quia exsecrctoornr est Dinia Incroritas ctes fererminondum te insigs commixti Onita, a qUa reces erunt univerSale mandatum. 5Summct TAEOL, P. I, q. y8, a. 2, ad 2.

47쪽

- Ceterum, ipsam et phrasis Moysis: e Ercti uterque Diadias et non eriabescebunt b, qua clauditur Cupul II Ge- ne Si S, Si Serio perpendatur, praedictam continentiae legem seu praeceptum sufficienter innuit. Eccur, enim, de propria nuditate Adam et laeva non erubescebant' - Ouict innocentes erctDl - reponunt communiter Doctores. ASt in quo, ulteriuS quaerim IIS, sita erat haec eorum innocentia' seu clarius: ipsa forsan efficiebat ut, instar infantium, propriarum aptitudinum naturalium cognitione carerent' Ast nonne in Statu perfecto ambo creati fuere . . . Haec igitur ab Sentia erubescentiae in primis Parentibus respectu propriae nuditatis, ad quam specialiter refertur sacertextus, non aliter intelligi nec explicari potest, quam quatenu S, etsi proprias naturales aptitudines optime ipsino Scerent, materialiter tamen, Saltem per aliquod tem-PuS, ut communiter opinantur Doctores sit, in terrestri paradiso sese minime cognoVerunt, nullamque ob id in ordinatam concupiscentiam, EX VIII erlabe Scerent, in seipsis senserunt. (2, Age porro: Unden 2m, quRESO, in ipsis ubstinentia haec ab actu tam naturAli, tamque grandi, qui eos Proto parentes essecliUOS constiturusETIt . . . Certe, Rut ub ipsorum electione, aut a praecepto divino. Atqui non prius illud: continentia enim conjugalis voluntaria, conjuncta cohabitationi, est res adeo sublimis, ut non nisi in plenitudine legis gratiae,

et quidem rarissime, occurrat. Ergo reSi ut SECUNcliam.

b Id ipsum, et quidem haud obscure, nobis insinuare videntur verba quae Moyses ponit in ore Domini, Adamo - qui propter obortam in eo nuditatis cognitio-(I Cf. superiorem Notαm, Pag, g 2. a In statu innocentiae e non erat aliqua turpitudo in corpore hominis, quae ad confusionem (et ideta ad se operiendum induceret. e S. THOMAS, 2-2, q. I 6 , a. a, ad 8.

48쪽

nem et erube Scentiam, una cum uxore sese absconderata facie eius deambulantis in paradiso - respondenti S Ouis indicti Pil tibi quod nudus esses, nisi quod eae liqNO, CaeqUO PTOCC erum tibi ne comederes, come isti ' Gen. III.)Evidens enim est, hisce in verbis iustitui comparationem Seu relationem causalitatis inter oborium in Prolo- parentibus nuditatis cognitionem et erubescentiam, et transgressionem legis sive praecepti divini ipsis impositi, adeo ut, huius transgressio fuerit praecise causa directu et formulis subsecutae in eis agnitionis nuditatis et erubescentiae. Constat autem, ex contextia, hanc nuditatem, una cum adnexa erubescentia, non Spiritualem, Sed Physicam fuisse, atque pro obiecto habuisse Proto parentum verenda: nam ob id fecerunt sibi peri-2Omctict eadem occultantia. Igitur conleaelus narrationis mosaicae praedictam continentiae legem Seu praeceptum non obScure insinuat.23 Eam insinuat scopus et D eclum Genesis in primis tribus Capitibus, quibus est praecipue attendendum in judicando de valore historico et reali divini praecepti COmelictS. Quinum eSt, enim, scopus Genesis fit libro dellesteneruetioni in praedictis Capitibus ' Nonne demonstratio, sicut originis omnium entium a Deo per creationem, ita originis totius generis humani uti uno homine unaque muliere per generationem' Unde generatio totius humani generis ab Adam et Heva uxore SUI, cum omnibus iis quae ad eamdem referuntur ut creulis duorum seaeuum, fecundilus ipsis tribulia, insillulis et henedictio mutrimonii, hujus in dissolubilitus, Proto parentum Nuclitus cum cthsentiu erubescent iura jure dici potest principale objectum duorum priorum Capitum Genesis, sicut et tertii, interjecta tamen, incidentis instar, aetione perturbatrice Serpentis. Nam in tertio, praemissa ten-

49쪽

- as tatione serpentis, iterum iterumque sermo est de iis quae ad generationem pertinent, uti sunt erubescentiurauditulis, cooperitio Pudera Orum, Semera, multipliciatio OHI NINNOTum et Coracvlia iam, purius cum uolore. Nostra igitur interpretatio, ut putei - et ex dicendis melius patebit - sc O et Objecto principali primorum Capit Um Genes eos apprime consonat; quod profecto de interpretatione stricte litteruli dici nequit. 3, Eam insuper insinuat terrestris pctriadisias, in quo Proto parentes collocati fuerunt. Ipse enim, prout refert Genesis, erat locus omnium deliciarum et voluptatum. Omnes hominis facultates, omne Sque Sen SUS, et praesertim gustus, ibi propriis objectis copiose fruebantur ac delectabantur. Unus sensus, in quem humanitas maxime fertur, et quo ipsa jugiter maxime ab ulitUri ... in descriptione paradisi reticetur; una voluptas in illo loco omnium deliciarum pleno deest: Noli lOS COI DiSI ... Eccur nisi lege divina e Ne comedus , seu temporali Scontinentiae praecepto di Eum denique insinuat ipsum liqDum seu OThOT, sic dicta, scien licte honi et muli. Omnibus numque in aperto est, vitam hum unam per generationem diffundi atque multiplicari influxu horis; sicut enim ex trunco multiplices rami, ejusdem

naturae ac truncUS, prodeunt, Sic ab homine per actum generativum filii in similitudinem naturae procreantur. Hinc PeneS omne S Populos, Sive antiquos Sive recente S, OThor yeNectiosticct Seu generationis una cum stipite se ii cu posti pilei. Hinc illud Psalmistae: e Filii lui

sicut DODelliae oliraurum in circuitu mensue lucte , ij; hinc illud Isaiae de generatione Virginis: e Gredietur Uirsia

50쪽

de rudice Iesse, et flos de rudice ejus uscendet h (li; necnon, ut de aliis similibus S. Scripturae locis sileam, illud Christi Esto sum Dilis, Dos pulmiles h 23. Omnia

haec procul dubio ostendunt non omnino arbitrariam es Se interpretationem metaphoricam, quam no S arbori Eden tribuimus. - De liqno (seu arborei scienticte honi ei muli ne comedus , - id est, ut, iactu seraerct lio NiS, usque dum clicum Do his, O si inele. Ideo autem Actias generationis appellatus est urbor scien licte honi et muli, quia, Stante lege Seu Praecepto divino, ab eo pendebat experimentum omnis boni omnisque mali, seu felicitas vel infelicitas tum Proto parentum, cum toti US ge

neris humani ex iis nascituri. (33. Di Cess: I. Constat ex Genesi II, i , praeceptum illud: e De listiis scientiue honi ei muli ne comedus , datum

fuisse Adamo, antequam Heva ex eo Sta ejus form2Γetur. Ergo interpretatio metaphorica horum Verborum pro lecte temporialis conlinen licte non solum omni fundamento caret, Sed absurda est. II. Verba e De liqNO ... Ne comediaS , e Videns est continere prohibitionem uhsolutum; haec autem exclu

dit ipsa explicari posse de praecepto abstinendi uti

lempus ab actu conjugali.

IJ Q. M v. I. - Q It grande albero, ita commentatur haec verba clar. Martini, e la selva grande deli' impero Assiro sara estirpata dalle radici, come ha detio it Proseia ulla fine dei capo precedente ; ma l' albero dei Giu- dei e la planta della stirpe reale, benche o sa fovente dat iacmici col ferro ecol suoco, e Spogliata in gran parte deli' onore dei suoi rami e delle sue frondi, vivera nondimeno net suo tronco e Della radice, da cui spuntera un solione eun fore, di cui la gloria sara eterna. Ouesto pollone e questa verga ella e la reine; ii siore egii e Cristo; la radice eli 'e la famiglia di David h. In s&bjecto mctsi M.

3j Cf. S. AUGUSTINUS, De Gen. ct i liret. I. VIII, c. 6, D. II; THEODORETUS, Ouctestiones Set per Genesim, inter XXVI, XXVII, (apud Vigouroux, Man. Bibl. , vOl. I. It Pentat. , C. S, a. I, n. 28s).