장음표시 사용
51쪽
Columna p. P eontinet ehordas exiensas a puneiis. quorum literno in figuraui. indiethus notatae sunt. quorum singula s3mmetriee respondent singulis pundiis. quae iisdom litorin sine indieibus sunt designata. Respondent haec pundia horis ani meridianis. illa horis pomeridianis. Computandae nune o mensuris tabulae hujus mordinatae polari s singulorumpuneiorum. nae in supputatione usus sum tabula elior sarum eonipulata pro radio m loci . itaque a radio adi .sa iranseundum erat ad radium I o. iisne anguli eliordis responden le& e tabula eliordarum sumendi. Coordinatas polares hune in modum disposui: conspieuus est in hemisphaerio ei reuiuR maximus. meridiano responden P P : huius ad norinam singatur Alter ei reuius maximus. meridiani circulum inpunelo M seeans: eomputabuntur angulus v inde a eirculo maximo. quem dixi, secundo versus polos P vel P . usque ad M'. versuq P smeridiam vorsust positivus, versus P isopientrionem versu si negativus angulus is indo a puneio M in periphoria cireuli maximi. quem dixi, se- eundi usque ad M'. orienti in versus po ilivia R. oeeidentem versus nega livu . ne ignei C ehordam homisphaerii ad radium dat sa reserendam. C ehordam pro radio Io . formulas habebimus haseo cet fg. II
siqua animadvoriondum his formulis obtineri valores absolutos angulorum v et is signum pro regulis modo propositis addendum esse.
54쪽
s. oeo' inuhi mensurae elio arum, ad ealculum adhibitae. sunt media artihmeliea. gumia emensuris hinarum eliordarum gymme biee positarum in inbula I. propositis ouum vora taeerem mensuram chordarum illarum in horologio omiarum . deprehendi etiam opo eireini. aequales esse chordas, ergo etiam Areus o λ ei LP . item. lloealo eireini e nim in punelo o ae didueto eircino ad puneluin eirtinum ita aperium aeeurato deseribere eum am e F θ bas λ i. s. q. . hane ergo eurvam PN, eirentum minorem sphaerae horologii ejusque polum esse punctum O. naee voto ita obvervata inservioni examinandis angulis o mensura Phordarum modo supputatis. lnvonimus autem ' m o M - Ux m d8 IS ... x P in I sisset Diss - 22 :
hahemus d C in ubi d are expressum est minu
55쪽
iis primis. dc vore decimis lineae Rhenanao deei malis: erisque
d arcet pro d are in M' oblinemus 2 sa dc D 2. h. e. estellar d c m
m lin. Rhpn. dee. Videmus ergo quantulus sit error mensurae. inter tres
eolorum angulos o M. 1M. x Pre distribuendus, disserentiae observatae respondens; huius erroris sine dubio eausa etiam ex parte quidem habenda est, quod haud exaeie sphaeriea eavalio Ruperseipi horologieae. Alterum vero examen, repetendum e singulis ei reuli illius minoris punetis. hune in modum institui. Transformavi eoordinatas rationibus sequentibus cet fg. 183:
lanium valor absolutis . quum nihil omelal ad re in utra a parto meridicini posita sinisingula, quae speetamus, planeta. Erit angulus v so' et positivun spro iis. in quae hie inquirimus. punetis) angulus is ' et positivus. Signifiealio anguli auxiliaris explieatur figuris is ei Eo. quarum prior respondei angulo v positivo, altera vero angulti v negativo: lalus sphaerieum N habendum est positi um, quando eadii in Gntinuolsonem Areus o P . negativum quando extenditur a P versus o. Ad bene determinandum angulum eonsitan lom i adhibui medium sumtum e
56쪽
quatuor angulis, quorum eliordae separatim erant ei mensae. nempe
venimus: aherentionis huius ea usae eaedem. quae supra allatae sunt. Ceterum aberratio nurum suam as equitur valorem unius gradus. habemus vero pro dare m i OD . dc M .sia. Ex iubet ergo examen jam institutum eonsensum eum. quem exspectare liculi. Clarissime jam lolius horologii eum lineis. quae in illo deseriptae Nunt. Adspeelus persuadet nobis .elreulum hune minorem . de quo modo egimus. es P ruriam diurnam aequinoetialem sive ne qualorente iii: quod eae lenim probabii Pliam. Areurnium singulorum horologii punetarum eum line eonii eluta eonsensum domon iraturus ij. ii Synthi limi linoe xia nobis ingrediolida e l. quum ignotus lotti . quem lenobni in horologio apex Myli, si e punelum illud, per quod duellis radius solis deseribebat in uporficie solarii eur as
57쪽
qt i vero habeamus pro en a noquinoetiali minorem illum eireulum . primoloeci suade l. quod omnia ejus puncta eadem posita sunt in planitie: sol enim aequiis
horologien . Spoeianios a unum ae diurnos solis per eoolum mulus. rumparant ps eum illis linonis in horologio deseripias. deprehendere studere debemus nexum inter ulro que quarti pro
habilissimum. Curvi fetura opus e P Analytieis etiam rationibus hiseo prebari potes . Sit inrum. 2lio I eu, quilibe i. incognitus. quem tenet apex Myli. p puneium supersciei hemisphaerieae. in quod apex styli umbram projieii. in punelo n. cujus umbra p, axes roel angulares ita disponantur. iii axi, o Z parallelus sit axi mundi. o X a septentrione ad meridiem. DI Deei donio ad orient in extensiis. Nil a declinatio solis. et angulus iturariu5. coordinatae puneli p
sumninu ques diroelionem po ilixam enordinatarum x ad sopioni ionem
Ex harum aequalionum forma laetio intollicitur eas. soli n. v. . - . et anilis ad eum. putandas e Minnina x , I . E . etiamsi haseo ei stantes An ponamus. non suspeere. Dala nim puni in fius meiei sphaericae . h. e. datis n. v. . -. . involvunt hae sequationes Rex quantitale ineognitas. quarum irps r. a. et Aimul eum putari a Nurriseiei in iani linque . quoiquoipunein Rispuerseiei. quo rem numerus sit ii - l. praeter primum illud ad eistentes. hah bimus mystoma an ne quasi unum. an a quantilales ineognitas impliennii iam . quihus dolorminandistino APquilliones non sumetunt. Conii elura igitur Dpus est. qua aut deproh ndantur eprii quidam anguli x. Pi xx. . uleerii, quibusdam linguli, A el a prii lactrologien quadam ratione respondenso Pl pinhabitur lune quidem sueta etinteriura . si singula superpetei Imrologii ne pii uela. adhibili, ad ealeulum nautis v, . M. . o. g e ronile ura sibi rerumptindonlibus. easdem omnia reddonl eoordinatas apici, Nisli -U. -r, - EAE ad Pentriini sphaerae reserendas .
Ani dolo inahimu Divii riura ipsam Drumilionem nisi is sisti. id quod jam hie sol. ei enim heturnia hae pusilli,ne Api eis styli nil erit ulum adhibila. sexaminabimus. quinam angulid ei r evadani pro Ningultu ei cogniti v. et xv. . Tune. si due prehenditur in unguli, o os a lia
58쪽
ii oelio movetur in aequalore, quippe in maximo quod Mn Aptinerae coelestis ei te illo. cujus ergo in planilio positus apex styli squoniam unusquisque locus terrae rentrum eo oli , quo ii caeleris circulis parallelis, in quibus Aliis temporibus sol movetur . non aequo contingii; quum vero positu S sit apex Styli in planitie circuli diurni, quom sol in eoelo describit, curva diurna horologica, aequinoctio re Spondens. erit intersectio planities, aequatori parallelao, per apicem Si li colloca ino, cum superficio horologii: liuio Superficies. quum hoc in Solario Sit Sphaerica . interseelio illa, ergο etiam curia aequinoctialis, erit ei reuius; respondet in in huic poSluinio circulus minor, di, quo agimus. Invenimus modo apicem styli in planitie hujus circuli aequinoctialis esse colloealum: deinde symmetria in lollim horologii descriptione eon Spicua pereunde i. apicem styli collocalum fuisse in planilio maximi illius circuli P P tolum horologii hemisphnorium in duas partes nequales dividentis, qui procul dubiο meridiano respondet; deniquo lacuna quadrangula in postico latere horologii obvia, ut Supra exposui, probal, apicem sisti fuisse hoc in solario aperturam, qua hemisphaerii Superficies erat perforata, ergo apte em styli collocatum suisse in superscio hemisphaerii exeavali. Determinatus ergo est locus O, quem tenebat apex styli si vo (quod idem enicil) nperiura, per quam immittebatur radius solis, tanquam interseelio irium superficierum . sive tanquam in lor- seelio cireuli nequinoctialis et circuli meridi niti. qui jam ipsi sunt inter oeliuno planitierum Suarum eum hemisphaerica horologii supersiete. Undo derivamus coordinatas polores puncti O
invoniis hori logien quaedam rillio ei e insilium eonspiritum ad libra, monstrandos tendenS.eonjecturala styli positio pro eonsimilla probatoque erit habenda.
59쪽
respondent nul in aequinoctiali tempore anguli solis horarii mo sis
qui si comparantur eum angultu labulae IV qui respondeni punelirum cireuli minoris. neminem effugere posse arbitror, luna eonsensum inter iitrosque obvium. lum mn,ilium insigniter eonspieuum emendandi Punein . .. x Dpe PunctDrum c. r. duro igitur conjecturninus eumn ir. ηβ. μθr. NA. m. o, M. O ., , , v. es neurun horarin . eur AS nutem ce. μ r. νm epra me. r. r. n Secunda manu es,e pro laetarum, ut neeuralius eliam hori indieandis re pondeant: haee eoniectura ulteriurum jam est probandi .
60쪽
Primo loco, quum demonstraverim, puncium O. per quod ductus radius solis deseribit curvas horarias, fuisse foramen in superficie horologii positum, paullulum meditanti liquebit curvas diurniis ab hoc puncto Superficiei o necessario exordium capere et necessario eliam ad hoc punctum rediro, quam inmen in rem accuratius infra inquiram. IpSius monumenii vero adspectus veri simillimum reddit curvas ardin8Pve, m. d. r. cc et laves .n concurriSSo eum circulo aequinoctiali in uno eodemquo circuli meridiani puncto. undo videatur concludendum eSSe lias curias misso diurnas. nimirum solstitiales: difficilis tamen duudicatu res, quum lineo potissimum marmoris pars degracla, in qua positum erat foramen O. Deinde autem vidimus foramen O positum fuisse in periplieria circuli meridiani P PU, cujus eentrum centrum hemisphaerii liorologici C cet sig. 23.3; oblinemus indo
insignis est hujus valoris consenXus eum praeeeplo Vitru ii, qui in Analemmalis expositione docet, pro obliqui inie ecliplices Sumendam esse circinationi, lolius partem quinium decimam h. e. angulum 2 '. Si vero O . radius solis nequinoctialis meridianus . quod jam certum eonfiat, uterque nutem AnguluS oota ei P ori nequalis obli-quilati ecliplices. i o et o P erunt radii solis meridiani, alter solstitialis aestivus. alior brumalis. tiaee reputantibus verisimillima jam arridebit conjectura curvam misse diurnam brumalem, curvam si Ptol. P. Solstitialem Re,livam. Sed necuratiufi etiam examinandae Sunt lino conjecturae. Sit eentrum sphaerae C initium systematis eoordinatarum reclangulariuntici sig. 2 .l, quarum axis CX eontinuatio sit lineae CM, in plano vero syri ad hunc axim perpendiculari nxis CV extensa sit ab oriente ad occidentem. axis CZ a meridie ad septentrionem: ponamus etiam vergere directionem positivum coordinatarum