장음표시 사용
351쪽
es catholicam concionarentur, id enim, ipsis longe distantibus.
nec conciones illor um se uentantibus, non nisi ex aliorum ,, relatione constare.,, Tandem Cum Postulatione in ludit. ac amorem erga subditos esse tantum asseverui, ut hanc seditionem ignomantiae potius ac impruderitiae quam malitiae invidiae tribuere, hinc clementer ignoi re velat, quemadmodum ex ipsi promulgatione sint percepturi ιΕo facto, atque seditione utcunque composita, dum seditiosis ebriur a), ut autet ε. omnia promiaionibus di iuramentis us tempore praeititra, revocatis , Rmis Clementimo sexis lenibus imetarent, a. Regi ejusque haeredibus di succisoribus delitatem surejurando spondeant, Statutis Partamenti suo
hoc Rege lancitis obtem nt. 4. absque Regis auctoritate inma non capiant. r. in seditiosos manus injiciant. 6. Morrichos. Moniales & Fraterculos, Coenobiis dirutis restitutos, denuo removeant, & ilataque Tumultuantium Duces primarios, Avitum di Darcyum Regi tradant. Rex superiorem ill- qinim lasceperat, quaeque, dum in his turbis intermitti debuerat, redintegrat visitationem Abbati rum: Tum vero, majores AMatra, plerique inviti quidem, έed sibi male conscii dc metuentes, quidam vero etiam ultro & tu' bentes, suas dimiserunt Α- 3s 37. is 38. Abbatias, dis nitet in Regem transtulerunt, quod ipsum dein a Partamento is 39. est confirmatum 3 Certe, quod centum quinquaginta novem resim tiones anno Ir 38. qui erat Regni tricesmus, in indicem fuerint relatae, testatur Bumetus, addens quod de iis Autographa i sς
adhuc supersint. b) Et fuerunt illae Reremtior es quamplurimae ita sectae ut simul vitae flagitiosae di vitalutae adderentur Comsessiones c)ι In
Num. 3. Sect. 3. λl. 8a. seq. Nomina domuum resignatarum resere. c vid. BURNET. I. e. sol. 33. Caeterum C essio Prioris Orcsmnis Be-δcti Sancti in Comitatu Norrhampson est notabilis , quod ea continet flagitia, ob quae . propria ipsorum Confessione, ab insono degliuiti meruissetu; Fatentur enim, se cultu divino neglecto, invardini ne luvie, detestando cum bestiis eoitu, aliisque flagitiis, vitam egisse:
352쪽
Inter haec d. ra. Octobris A. Is 7. nova Hemim msurgit proles mascula eκ Iohanna Mymouria, cui nomen EDUARDIm sacro baptismate imponebatur, Et, quanquam minus felicia viderentur nativitatis ejus auspicia, quippe cum Regina mater a ex dissieiIi partu, biduo post, spiritum daret, maximo cum Reformatorum luctu, siquidem illa non minus ac Anna Bolenia Protestantibus faverat. Tamen, quam fortunatus ille partus esset, eventus apprime docuir, quando Euluardus, aetate licet puer, at sapientia ingenio dc virtute senex, ad regni Anglicani habenas admotus, brevi tempore totum Ecclesiam Anglicanam resoris mavit, di is commentis Pontificiis purgavit atque puriorem religionem publice introduxit. Henricus autem Reκ tanto magis exhilarabatur, quod haeredem regni jam haberet, omni excepistione majorem, quem eapropter brevi post, Principem Walliae appellabat, uti ejus avunculum, Iohannae reginae fratrem ardum Somoarium , Comitem Hor fordiae declarabat. Q mvis etiam vel ita non deessent, qui novis moliminibus ut Papismo succurrerent, utque Papam Regi reconciliarent, annitebantur, Inter quos uti Steph. Gardinerus, Ep. W intoniensis, qui nuper ex Gallia, ubi aliquot annis legatione iunctus erat, redieriat, nomen habebat, ita haud ullam praetermittere occasionem,
quo Regem ad puniendos qui Z inglii sententiam sequerentur, incitaret . quippe quos & Protestantibus bin in Germania, sub
nomine Sacramentariorum invisos esse, Regi insinuabat, & reliquis ob negatam Christi corporalem in S. Coena praesentiam periculosiores esse ingeminabat. Eodem hoc anno etiam Regno SCOTICO, quaedam, eminus tamen, illucescere videbatur, Resormationis spes & Verita tis Evangelicae gratia, quando IACOBUS V. Scotiar Rex, Magdalenam Francisci Galliarum Regis filiam natu majorem in matrimonium ducebat, Ea enim, uti sub Margararae amitae, Regi-
Pmuti ejus Exemplum a Terem COLLIERIO est insertum ejus Historiae Eccles. Magitae Brital)n. Ling. Ai glic. Vol. H. ex quD excerptum consigilavit auctor Biblioth. Auticanae Tom. I. P. I. p. 148. Iq9.
353쪽
185 HISTORIA EVANGELII A. tr 38.
Reginae Navi irrenae disciplina erat educata, ita non alienum a Reyώrerata Doctrina gerebat animum, ut hoc matrimonium Religioni per Scotiam instaurandae videri posset proficuum : At vero, quod spes illa non esset diuturna, ipsa Reginae mors edocuit, quae febre hectica consumta ad Nonas Iaii ejusdem anni decessit, cum ingenti omnium praeterquam Sacerdotum sa) moerore, quod ea viva sormidabant, luxui luci ac libidini modum imposit uni iri. Et sunt eodem tempore quinque simul, quorum duo D cimini cani, unus Sacerdos, alter genere nobilis, quintus Canonicus Edinburgi, ante arcem flammis combusti, quorum Judices erant & Inquisitores Jac. Betonius Archiepiscopus S. Andreae, Johannes Major, Petrus Chappellanus & fratres Francisis
Ne vero, ut in Angliam revertamur, populus illas Abbatiarum abolitiones iteium indigne nimis acciperet, palam omnium expositae sunt oculis religiosae monachorum fraudes c), dum Statuae pleraeque per quas illae fieri fuerant solitae, Londini in peristylio Sancti Pauli coram plebe confringebantur, atque alibi combustis praestigiarum instrumentis, infandae Monachorum imis posturae detegebantur: Imprimis autem Thomae Becqueti d , Cantuariensis quondam
Episcopi, in Sanctos dudum relati, & superstitiosissime prae
ipso Christo dc Maria isthic culti, arca opulentissima tanto auri pondere, ut duae inde cistae explerentur, spoliata eo fuit reconfracta plane , Ossa ipsius vel cremata vel sparsa, Ipse ex Fastis & Sacrorum dierum breviario expunctus. e f. XC. H is rebus omnibus irritatus quam maxime Papa Romanus, PAULUS i II. qui primum blanditiis & pollicitationibus
Regem sibi conciliare, & ad Romanae Ecclesiae reducere reve
. sa) BUCHANAN . rer. Scolle. Lib. XIV. c. LII. p. or. b) FOX. rer. in Ecel. Gestar. sol. 146. cons. Rued. Ecclesiastical Hillor Vol. II. fol. I93 c BURNET. l. e. sol. 336. qui simul varia imposturarum ellempla adducit lectu dignissima. d BURNET. l. c. sol. I 37. FDrmam processus adversus ipsum instituti hab-us in Concitur M. Druunn. Vol. III. fol. 835, 836. Diuitigod by Corale
354쪽
tentiam studuerat, sed dein, quum vidisset ista abs se incassum
tentari, diris eum devoverat, cujus formulam tamen ante ires jam annos decretam, necdum publicaverat: Hoc ergo tempore dimisima tandem exsecrationum fulmina sa
in eum vibravit, quibus Anglos vinculo fidei Regi suo juratae
solvebat, vetabatque eum a quoquam pro Rege haberi, aut ullum cum eo dc eum sequentibus, excrccri commercium, de- nunciata etiam Regibus aliis, si secus facerent, pari exsecraraonis poena; Nobiles dein dc rcliquos Cives monebat etiam, ut arma contra Henricum arriperent , ipsum velo spoliabat Regno,
ac Romam citabat, denique Epit copias hanc Devotionem publice & solenniter in templis recitare jubebat. Ea bulla signara erat d. 3o. Augusti A. is 3 s. ast publicata & nova quadam praefatione insignita d. 7. Decembris A. is 38. Nec satis , Nam mox& Reges alios ad bellum illi inserendum excitare b studuit, ipsam imo Angliam Scoto obtulit: Quando omnis reconciliandi cum Rege Pontificis Romani
spes praecisa fuit, cum Romae non minus meritorium censeretur adversus Henricum arma capessere, quam adversus Turcam, dc
Reginaldu, POLUS sc apertis verbis, id magis etiam meritorium esse assereret; qui non minus variis libellis atque scriptis Satyri- .cis Romae typis excusis, Regis, tanquam sacrilegi dc infamis Tyranni famam d) denigrare cit annisus, ut mirum non fuerit, quod implacabile adversus Polum Rex susceperit odium, ac in ejus familiam & cognationem tam severum se praebuerit. Sed facile tamen ac tuto HENRICUS isthaec fulmina ex pelvi contemsit, quum ipse sui Regni Clerus communi decreto istam
Papae potestatem, quam in Reges quoque exercebat, ultro Confutaret : Certe Declarationem adversus putatiliam Pontificis N n Ro- a Illam Exauctorationis Bullam inseruit Doeumentis suis BURNET.
b) BURNET. Lib. III. sol. I 39. O POLUS in libro superius ei lato ap. SCHELHORN. Amoen.
d) BURNET. l. c. sol. t 37. qui testatur Poli stylum in iis opusculis factu potuisse animadverti. Diuili od by Cooste
355쪽
isi HISTORIA EVANGELII A. ir 38.
Romani potestatem ab omnibus Angliae Episcopis tum signa. tam fuisse conliat a , qua, praeniissa Rdversus Pontificis Romani Jurisdictionem Ecelesialii cam declaratione, concluditur; Pontifici insinuandusia esse, Christum Apostolis suis eorum- se que successoribus potestatem gladii vel auctoritatem supra Reges disti te interdixisse. Episcopum Romanum, potest A tem ἱllam sibi arrogantem, Tyrannum esse & Usurpatorem, is atque adeo regni Christi eversorem . ,, Neque illud tantum, sed & ltrictius adhuc causae Pontificiae jugulum eo pic tempore petitum luisse novimus, prolata & pu-Dlicata Bibliorum in idioma Anglicanum translatione. Fuerat scilicet A. is 6. ea res in Synodo Londinensi sub Thoma CR AN MERO definita, de interpellando Rege b), ut Sacra
Biblia in Anglicum sermonem verti atque transferri mandaret:
Fuerat quoque clarissimae Reginae ANNAE BOLENI E gratia& intercessione id impetratum, ut Biblia Anglicana imprimerentur ic per singula templa in loco, quo legendi populo potestas
stiret, locarentur. Sed haec Regis concessio nondum erat sortita effectum : interea hoc anno i s 38. Henrici indultu, Cromin melli auspiciis, Grastonus di Whitchurchius Parisiis illam adornarunt editionem sc); At vero, Cum ea paene ad umbilicum perducta essci, intercessit interdictum Francisci Regium, quo universa exempla lunt Combuita, exceptis tamen non paucis, quae exsecutioni illi prae sectus pileoni cuidam vendidit d), quaeque Londinum missa typis illic iterum exscripta sunt , Atque haec fuerunt illa Biblia Anglica Francisci l. indultu edi coepta Parisis, & in Anglia ubsoluta, quae in folio ad numerum iso D, CX- emplarium, prodierunt hoc ipso anno, teste te LONG in Bibliotheca Sacra. se)Crom ellus Regi exemplar offerens f , mandatum impe
356쪽
travit regium, quo cunctis subditis in quavis regni parte sino
periculo aut molestia Scriptura: S. lectio permittebatur: Ea dare Cranmerus Archiepiscopus Crom Wello d. l . Augusti quantas potuit cgit gratias, gavilus dic m REFORMA I lo Ni S uliquando in Anglia illuxisse, splendente alisque nubibus Uerbi divini luce. Et fuit tum Regis nomme a Cromwello editum mandatum ) ,, ut quivis beneficii ecclesiastici posse star de ex- se emplari Bibliorum sibi prospiciat, ea in Templo collocet, se neque a lectione eorum quenquam arceat, sed potius quem cisse ad eam hortetur, cum sit vivum Dei Verbum, a quovis Cnri- , , litano fide & obedientia amplectendum, si salutem consequi ,, velit internam. Omnes dein monendos, ne circa sensum lo-- corum dissicilium distidia excitent, sed iis, qui sensus habent in
,, Scriptura exercitatos, ea relinquant. Adjiciuntur regulae non
,, nullae, de instruendo in Principiis Religionis populo, Sym- ,, bolum Apostolicum, Orationem Dominisam, Decalogum, linis gua vernacula inculcando, ut 6c in quovis Coetu quater in an- ,, no Concio ad populum habeatur, qua plebi verum Christi,, Evangelium annuncietur, simul opera Charitatis, misericordiae, se dc fidei urgeanrur, populus insuper moneatur, ne in alioruinis operibus, vel Peregrinationibus ad imagines & Reliquias, vetis recitatione precum, quas non intelligulit, fiduciam collocent, si cum talia, ad Idololatriam & Superstitionem peccata iram se Dei prae ceteris concitantia, tendant. Imagines, ad peregrina- tiones religiosas, vel oblationes in caelibus aclhibitus e medio totis is lendas, nec nisi coram cruce, sacramento & sepulcris candelas ,, esse collocandas , Populum erudiendum, Imagines non alium ,, habere usum, quam ut libri sint Laicorum, & commemora. ,, tiones vitae & conversationis illorum quos repraesentant: ad ,, alium vero usum adhibitas, meram esse idololatriam, Idcirco N n a Re-
a Hujus Mandati copiam nobis suppeditat. BURNET. in Docum ad L . III. n. II. fol. Io I. Ioa. unde illud Documeniis ii stris Num. XX. I. inseruimus. Sed & aliud A. Is 39. Mandatum legitur da Bibliis in vulgari edendis, non nisi ex supervisione Domini de Crum Neil, in Collect. concit. M. Britann. T. III. p. 846. ex RYMER. F d. Vol.
357쪽
ig. HISTORIA EVANGELII A. is 38.
,, Regem di hactenus id dedisse operam, & imposterum daturum, ut Imagines Deo ignominiosae & subditorum animabus,, noxiae abrogentur. Qui vero hactenus Imagines ejusmodi vel ,, Peregrinationes religiolas ob lucrum aliquod magni fecerint, ,, illis, ut publica testentur palinodia, se nullo id Scripturaeri fundamento, scd vulgari in Ecclesia ab iis, quorum avaritiaeri inserviebant, errore deceptos id secisse, injungendum esse. ri Porro, deserendos esse, quotquot, vel Lectionem Verbi divi-- ni in lingua Anglica, vel mandatorum horum progressum imis
Hoc illud nobile Mandatum fuit primarium, quod sub HEN-RICI Regimine prodiit Resormationis instrumentum, Neque
enim ultra processum est, Quin potius ab eo tempore omnia serme in pejus ruere coeperunt, atque Rex Pontificiorum susurris aurem praebens, multis modis, ne Reformatio in quoddam exsurgeret
aedificium , impediebat, multaque levissimi animi prodebat
dicia, nullo suco oblinenda aut excusanda: g. XCI. Pontificii enim, quantumcunque in omnibus ad Regis nutum se componere prae se ferrent, atque ipsi caecam quoque praestarent obedientiam, nihil tamen omittere neglige. hant eorum, quae Resormationi possent esse infesta: Certe Garis
di nerus squod verbo jam monuimus cum nihil aliud posset, Regi suggerere non cessibat sa), is nihil magis adversus quaevisis Pontificis molimina atque technas ipsum esse protecturum, is quam si in haereticos, cumprimis Sacramentarios squo nomineis denigrabantur, qui corporalem Christi in Eucharistia priesen-
,, tiam, quam mordicus tuebatur Henricus, negabant) severe aniis madverterer, is ad quod Regem tanto noverat proniorem, quanto minus id aegre laturos praevidebat Principes in Germania Protestantes, quos & ipsos Sacramentariis inωstos esse arguebat. Sub hoc saltem titulo decreta tunc in eos atque exercita suit persecurio, ac Martyrii mortem subire debuit, eodem hoc anno meliso Novembri, yohannes Nicolsonus vulgari nomine Lambertus dictus. uod Martyrium tanto fuit sui estius, quod unius
Gardineri pestifero & callido consilio illud perficeretur, non per
alios a) BURNET. I. c. sol. IAI. cons. FOX. rer. in Eccl. sest. λI. a 4 Diuitigod by Corale
358쪽
alios magis ministros, quam per ipsos Evangesicos sa), Taylerum , Barnesium , Cranmerum re Crom ellum, qui omnes postea dc ipsi eadem sere Evangelii causa occubuerunt. Est vero notabile, quod cum , Lamberto etiam Rex b publice in Iudicio disputans contendere voluerit, uti non minus Uranmerus c), Gardinerus, Tonstallus, Stockestaeus, atque alii, cum eodem disputationis aleam subierunt, non alio cum eventu, quam ut Lambertus tanquam contumaX haereticus ad rogum condemna
retur, is quod is illam corporalem Christi in Eucharistia praeis sentiam negasset, atque ad causam suam tutandam varia quaein ,, dam scripto consignasset argumenta, inter quae dc sequen-
Primum ex ipsius Christi verbis collectum sme calix es κο-vum Tesamentum) fuit hujusmodi: is Quod si vel ba haec, nec vi-
num nec Calicem mutant corporaliter in Novum Testamenis ,, aum, pari ergo ratione, nec verba quidem de Pane dicta, o Panem in corpus Christi corporaliter vertere consentaneum is fuerit. DAlterum fuit: se Quod, quum in naturale corpus nunquam, competat, ut duobus simul locis uno eodemque tempore con- tineatur, ex eo essici necesse sit, ut Christus aut non natuis rate habuerit corpus, aut sane, pro communi corporis natura, is nequaquam in duobus, nedum in multis simul locis, in coelori puta pariter & in terra, ad dextram Patris & in Sacramento,, illud esse fateamur oportet. MTertium deniquc fuit hoc tale: Corpori, quod vere naturale
a) FOX. rer. in Ecel. gestar. fol. rs2. - b) BURNET. l. e. fol. iga. & FOX. l. c. fol. I . Is I. c) Is enim tum dogmati de Carnali praesenta videbatur addictior. usque dum veritati fulgidius illucescenti, se submitteret, & defaecatiorem Reformatorum nostrorum sententiam amplecteretur, quam deinceps singulari tractatu, quem inter reculas meas servo, sub tit. Defenso veraei, eatholicae doctrinae de Sacramento corporis eas sanguinis Chri propalavit & defendit. d) FOX. ter. in Eccles Gestat. sol. 147. εκ Marorol. parv. Lasin. pag. 2 6. Diuitigod by Corale
359쪽
igis HISTORIA EVANGELII A. 1ς38.
quemadmodum & iis vicissim suae abesse substantiae subjectaque
nti queunt: se Jam verb, cum in Sacramento nulla sit corporisse Christi qualitas, nulla conditio, nullum denique ne levissio mum quidem carnis evidens Veii igium, quis non videt igitur, ,, transubstantiatum illius corpus in Sacramento non contineri, o Contra vero, Panis quaecunque propriae sunt conditiones, , , adjuncta, signa& accidentia adesse in hoc Sacramento, cerniis,, mus, quae alioquin citra luam subitam iam eonthare non posse, , sunt. Panem itaque fateri quoquo modo necessum fuerit. Quibus vero tum argumentis adversarii pugnaverint, nequisdem opus est, ut enarremus, nisi sorte ex uno de reliquis conjicere liceat: Erat vero unum illud tale, a STOCKES LAEQEpiscopo Londinensi allatum sa): ,, ipsam naturam, quod is substantia una in aliam transmutetur, manentibus accidentiis bus, demonstrare posse; in Aqua enim calida, dum in aeremis resolvitur, substantiam unam mutari in alteram, accidente, se scilicet humiditate, manente. , , .uod tamen argumentum, si quis aqueum dicere velit ac frigidum, vel potius lymphatum, neminem sanae mentis habebit dissentientem. Et qui his tamen armis cedere nolebat, ut igne suam eκ piaret contumaciam, ferali Regis ac truculenta prorsus sententia, urgebatur. b)Θ BURNET. Ioc. cit. sol. I 41. a FOX. Comm. rer. gestar. fol.
b) tyon possumus tamen non hic adducere Th. CROM WELLI, ad
Thomam Equitem, Regisque in Germania Le8atum, verba, sed Gallice reddita, in Bibl. Λngl. Tom. l. p. t 8. ls ei sem temporum illo rum abreptus praejudiciis d. 28. Novemb. Is 38. ita illum Lamberti processirin nobis describebat: se Le Rot, par respect pour te Satiat Sacre, metit de l'Autet, a bien uoutu assister publiquement, dans la Salle' de G. svitiis 1er , an Prochs & a la condamiation d' vn milerable heretique Sacramentmre, qui fui brule te 2o. de Novembre, Geloit unis mer Veille de voir avec quelle gravi te, avec quel air majestueux, Souis Altesse exercoit Possice de Souverain Ches de l'Eglise Α-liea ἔ- avec quel douceur il lachoit de Convertir ce matheureux, avec quel -- le mice de rais nement ii dis pii toti contre tui. Je χuhaiterois quuis les Princes & les Poleni ras de la Chretiente en stetit psi assistoto ce Spectacla. Certaliaeu eut iis aurcient admite la Sagesia dc te luge-Diuiligod by Corale
360쪽
Caeterum, virum eruditum & pium fuisse hunc Lambertum, cum ex Responsionibus ad articulos a Warhamo objectos colligitur, tum ex Libro Apologetico, quem pro tuenda sententia fila in carcere conscriptum Regi obtulit, quique insignem ejus eruditionem & subactum judicium satis superque ostendere dicitur. a g. XCII. Uix autem, hoc supplicium, Gardineri & reliquorum astu persectum, exsecutioni datum erat, quin omnes e vestigio Papistae, Regis Pro religione itudium collaudare & miris modis evehere allaborarent; mus eruditionem efferentes ac prudentiam, quippe qui ea re omnibus exteris & indigenis abis unde declarasset, falso se crimine a Papa accusatum, tanquam fautorem Haereticorum, qui non a Papa modo, sed & ab ipsa Religione, quam defenderat antea, descivisset. c. id Z quod nec ipse a semet ipso esserendo abstineret, ut sibi quoque per incredibilem animi impotentiam ita illa excarnificandis hominibus unice deliinata saevitia ac seritate applauderet.. Certe, cum in Aula praevalerent Pontificiorum partes, hi nihil eorum omittere, quae ad Reformationis progressum inhiben him, dc veterem magis magisque stabiliendam religionem, lacere poterant.
Sub idem hoc tempus Germaniae Principes Protestantes ab Henrico excitati b) ficta solenni in Angliam Legatione, omnem mavist,ant operam, ut eum in suam, quae Resormandae Religionis erat, causam pertraherent: inam lubdole vero cum his actum tit, i & quo statu tum Religio in Aiaglia esset, ex iis quae jam protulimus constat, aleque fere recenseri possunt artes omnes atque machinae, quibus Rex tum a Reformatione promovenda est impeditus, accedente cumprimis juilo Dei Iudicio, adversus immania Regis vitia. Tria si ment de se Majeste, & iis aurolent dii, que te Rot est te plus excellent
, Prince du Monde Chretien. Cela s' est tali dy une inaniere fori solen-- nelle, & je ne doute pas, que quelques uias de Vos amis ne utius ense instruissent a fond. se vid. yerem. CULLIER The Eccles. Hiit. of Great Britalia Vol. II. in Bibliotheque Angl. l. c. a BURNET. l. c. fol. I a. b