장음표시 사용
221쪽
ii reliqua, e jam puto intelligis ,quid de Satu natae tuo pratiam munere. In tam frigida anni tempestate, potui ste mihi iste tuus semirabbinus aliquam afferre gravedinem, sed jam idem inficeti hujus secuti a uetus ineptiis, salvus
evasi. Licet vero bonu aliquot in eo evolvendo horupem
diderim, imorisque jactura, ut Philosophi sentiunt, sit
omnium gravi via , non uno tamen profuit commodo, nam non bonorum tantum librorum jucundiorem
mihi fecit lecticii , sed e taborantem GP prostratum jampridem ita restituit appetitum, ut etiam fastidita
placeant, cia quaetbet quantumvis licet mediocria, optima
222쪽
b e totus in eo sit ut antiquitatem Grammaticae Dbbinicie
punctorum adseruat vocalium, attames ne unius qui. .
dem eruditi, ne vel Rabbini alicujsii antiquioris potuit adducere sufetium, cujus auctoritate sua confirmet deliria. Postquam omnium apicum genera, hormina is figuras magiis percurrit conatu, nec quid am se proficere sentit, tandem ad divum se convertit Hierondimum, cu seque producit verba interpolata nequissime. libi enim ille mentionem Iacit accentuum , qui tu Tetrapsis Hexapsis Origenis apponebantur Hebraico sermoni Oracis descripto uteris, ille pro accentibiti purumsta supposivit. n cu fdem Hieron mi locum adducet, qui occurrit in quaestioni- bus heu traditionibus Hebraicis, qui Se in plerisque edutionibus sic concipitur , Denique Hebraei quod sequitur: & nescivit cum dormisset cum ea & cum surrexisset ab ea : appungunt desupertiquasi incredibile, re quod rerum natura no capiat, coire
quempiam nescientem. mu fensus fatis fit
apertus, confutui nihilominus complura exemplaria manu exarata, ut viderem ecqlla lectiolium occurreret Parietas,
hed tu omnibus sic hcriptum inveni, nisi quod pro appungunt, habeant apponunt, quidem restius. mitto tibi librum, ut videas quo pasto homo iste haec Hieronymi verba perverterit, ese interpolarii. Sic enim illa producit, appungunt hanc vocem 'c'pa desuperptincto irregulara. Si pro solito tuo agad candore, non
emugiet vivor, ut si in c/eteris fatum iste tibi videatur pe- rabbini di, in citandi saltem scriptorum locis pro iu-
223쪽
Fiditate non habe itur nebulone. Mitto etiam duos aut ires alios libellos mus eos, ut ridera , simul deplores miserum hoc teneore Academiarum in Germania flatum, in
quibo striges istae Rabbinitae tam late dominantur, ut qui Fic vivunt eruditi sine suseicione haereseos vix hiscere
audeant. Mirum principes Germaniae tanta pesti non occurrere, star permittere ut uisimus ita impune grastur,
inuta Lutheranis ipse quoque Lutherus haereseos damnetur, quod puncta Hebraica floccifecerit pro commento habuerit Ubbinico. Fierine potest ut humaniores literae feliciter tractentur, ubi Rabbinismus regnat, tibi nulla excolitur theologia quae non sit Ribbinica sillud demum sperandum est ab illis, qui cum nec
Graece, nec Latine, ac minus etiamnum Hebraice sciunt, ex omnibus nihilominus unam Iaciunt linguam, a nemine intelligendam, ne ab illis quidem qui eam procudunt, quam ipsemetamen velut sanctam cie coelestem, e . Dei vernaculam, u scriptis, in pulpitis, doctis pariter indoctis impudenti me obtrudunt non merito rideant nugivendi judaei, cum tam multos inter christianos inveniunt Fatuos, qui futiles quovis pretio redimant merces, Judaeos libenter agnoscant magistros, dummodo permittatur ipsis esse semirabbinis S Haec hola grvitia. hic solus fusticit fitulus. ut magna pars Theologorum nostrae aetatis pleraque Rabbinorum admittant commerata, omnesque versones e r quaelibet sacrorum librorum interpretamenta ad Iudaeorum conforanent placita, adeoque quidem ut chripo postolis, quam punctis E e et malint
224쪽
malint non credere Vbi nucis. Et tamen vel paul. sagaciores norunt, ne ex quidem effluxisse secula, ex quo primum ustui pari caeperint punSta ista vocalia, quibus hodierni rebraei onerantur codices. Sciunt illi per integra tria vel quainor secula acerrime inter sie conflixi Jejudaeos, dum alii sic, alii aliter inducendas esse contendunt vocales, CP ne nunc quidem controversam hanc fore i pilanii, nisi Daniel Bombergus litem istam immenso direm Fet pretio, conductis aliquot Judaeorum centuriis, is quibus alendis totum suum dilapidavit patrimonium. Issae tamen vocales seu puncta, quae primum Venetiis ex Bom
bergi oscina in lucem prodierunt, illa ipsa stitit, quae chrissiani Dbbimpie tanquam caelitus delapsa su piciunt,
At vero non desunt complures iudai, qui istis miniive acquiescant, quique infinitis mendis scatere a ment editiones Bombergianas, cum in aliis, tum quoque in eo, quod p uribus in locis eadem vocabula GP iidem sensius non ta-
' men iisdem signentur pulictis vocalibus. Sed ex istis libellis, quos tibi mitto, praeclaram sane hujus di cu
tatis cognosces solutionem. Nempe Deu/m, Cum a v-sem. Prophetas alloqueretur, adeo raptim e praecipiatanterfuisse locutum,ut non intelligereturum. Cum ero illi de velocitate ejus linguae conquererentur, tum demum Deum moderasi sermonis impetum,e,ngula verba guttatim iis
annumerasse Od hinc processisse duplicem istum punctorum redinem. Scribis te mirari qui flat, quod cum olim, praesertim in primitiva Ecclesia tot Judaeorum millia ad christianurum transierint puries, hodie tam pauci cirpesse
225쪽
pene nulli reperiantur, pu se persuaderi patiuntur. Verum sit istiusmodi Judaicis credamus fabellis, si in interpretandis facris libris duces sequamur Rabbinos; aufieri aliter potest, ut non plures christiani ad Judaeos, quam Judaei ad Christianos se conferant Prosere' pro Judaeis strenue magis Christiani, quam ipsi militant udaei. quod vero addis, hiquis hodiernos judaeos isdemuggrediatur argumentis quibus veteres usi sunt Christiani, l bris videlicet Sibilivis imilibus, omnem omnino de ore successum, praesertim cum ne Christiani quidem ullis diutius credant Sibilinis : id quidem verum est, sed hac Christianorum est culpa, impune permittentium ut quaelibet scripta iis, quaelibet testimonia, quibus praecipue nostra nititur religio, veluti sturia e nullius fidei, non
contemnantur modo, sed palam explodantur=concu centur. handoquidem vero causam a me postulini quae me pr.ecipue movet, si Sibyllinis plurimum tribuam ora
culis, longeque de iis aliter sientiam, ac faciant nostri secuti homines, ut in caeteris, ita quoque in hoc morem tibi ii geram quam libentissime.
227쪽
Aliisque quae Christi natalem praecessere
Nier praecipua Christianae religionis argumenta habita olim fuisse ea quae Sibyllis adseribuntur oracula, licet plerique etiam hoc tempore Iiben ter agnoscant, sed ea demum lege & conditione, ut piis illa & onaciosis accenseantur fraudibuSoperae pre, tium fuerit & vanam sic sentientium diluere opinionem, & simul ostendere fieri non posse ut ea a Christianis sint con ficta, cum non tantum piusquam Christianorum in seculum exiret nomen, sed &diu quoque antequam nasceretur Christus & leo a & celebrata pene fuerint ab omnibus. De pie. risque, qui hoc nostro rempore supersunt Sibyllinis libris, quid tentiendum sit postea videbimus; prius dicemus de illis, qui Christi nativitatem praecessere fatidicis versibus,
quique si non praecipua, at cerre magna fuere cause, ut inninumeri, non ex Jucisis modo, sed & ex gentibus, relictis prioribus sacris, ad Christianorum se receperint castra. Ut vero clarius innotescant omnia, indagandum est tempus, quo in lucem prodiere isthaec oracula, quaerendumque prae, terea a quibus, ct qua de causa fuere conscripta, Singula haec ut cognoscantur, altiuS paulo repetenda est rerum summa.
228쪽
amvis itaque jam ex eo tempore, ex quo Graecorum jugum subiere Iudaei, videri possit coepisse spes & .
expectatio quam de futuro rege Christo gens ea habuerit; tamen cum nulla, aut exigua, ut id assirmemus supersint indicia; & a Daniele hoc spatium septuaginta hebdomadi bus fuerit definitum; rectius utique rei hujus initium reseremus ad finem hebdomadum, & annos qui proxime adventum Christi precessere. De istis autem hebdomadibus alibi nonnulla scripsimus, incipiendasque esse monuimus anno Xerxis vigesimo quinto, quando nempe Hierosolyma venit Nehemias, secuti in eo Iosephum testem omni exceptio
Quod si tamen Iudaei, & illis faventes Christiani quidam
pergant & hic cavillari, & dicant Artas asthum istum se cundum, sub quo Nehemias Hierosolyma venit, non Xerxem, sed Artaxerxem esse, eo nimirum, quod vox ista propius ad hunc, quam ad illum videatur accedere; sciant illi & haec quoque frustra dici, cum Xerxis & Artaxerxis idem apud Persas fuerit Vocabulum. Arta enim regem vel principem significare, crebra Satraparum Artabadi, Arta, phernis, Artapatis, Artabani, & complura smilia satis de
clarant nomina. Hinc est quod 'Apetere &-dominum seu principem Graeci interpretentur Grammatici. Ex horum nominum confusione orta quoque est discrepantia inter Graecos scriptores de regum Persicorum anniS, quod cum cognomines essent, non satis singulorum distinxerint
tempora. Sed & hoc quoque errori causam praebuit, quod duo pluribus sumul regnarint annis, ut CyruS cum Cambyse,
229쪽
OR A C u L I S. 2IT Cambyse, & Darius cum Xerxe. Utrumque negant quidam ; sed convellant, si possint, ea quae scripsimus. Si Cyrus septuagesimo aetatiS obierit anno, aut etiam prius, quomodo senectus ejus optabilis potuit Videri Asiaticis populis, ut scribit Themistius oratione quinquennali Cur non potius in voto illis fuit Artaxerxis Memoris aetas De Xerxe vero quomodo Verum esse potest, id quod Iulianus Apostata scribit oratione prima, illum, non ut alii produnt, per
triennium aut quinquennium tantum,sed per integros decem annos bellum contra Graeciam instruxisse, nisi pluribus annis simul cum patre regnarit 3 De duratione regni Persici
quae scripsi, libenter doctorum judicum permittam arbitrio. Interim non a Josepho & Strabone solum tribui huic spatio annos plus minus ducentos & quinquaginta, sed & communem Judaeorum hanc fuisse sententam colligo ex Sibyllinis,
in quibus regnum Persarum decima terminatur aetate. Decem autem aetates totidem quot dixi, ducentos nempe &quinquaginta conficiunt annos, illo siquidem seculo viginti quinque anni aetatem constituebant. Absurdum autem in Persicis & Babylonicis uni credere. Herodoto, ignaro linguae Persicae & nullis orientis gentium instructo monumentis, quam Josepho cub haec fuere cognitissima, non tantum ex
Beroso & aliis Syrorum & Chaldaeorum scriptoribus, sed &ex multis sacris libris,qui ipsius etiamnum supererant aetate. Mirum praeterea Herodotum, quem ab omnibus antiquis reprehensum suisse testatur Josephus primo contra Appio.nem, hoc demum tempore obtinuisse, ut ab omnibus probetur. Atque haec dicta sussiciant ad adstruendam fidem Iosephi, recte reserentis initium hebdomadum ad annum Xerxis vigesimum quintum. Male Vero factum a viris doctis, quod relicto teste certissimo, Artaxerxis demum aetate haec contigisse adfirment. Pessime vero illi, qui a Daniele ipso & Cyri temporibus hebdomadum repetunt initium, edictum de instaurando templo, cum edicto de instauranda urbe & moenibus confundentes, Manifeste illi contradicunt
230쪽
1ie DE SI B Y L L I N I Sprophetae, Harissimis verbis exordiuna hebdomadum rese rentis ad urbis & moenium instaurationem. Certe opus non fuisset templum arcis in modum munire, si urbS ante Nehemiae adventum muris fuisset instructa, quod nugator aliquis pertendit, ac si mentitus ipse esset Nehemias, cum Hierosolyma sine moenibus esse apud Xerxem conque
Ex iis quoque quae olim scripsimis clare satis colligi potest, quamobrem Propheta tempus politiae Iudaicae definierit septuaginta hebdomadibus, praetermisse & neglecto
toto eo intervallo, quod a suo tempore, usque ad tempus de instaurandis Hieroselymis effuxerit. Eo nempe hoc factum, quod anni captivitatis in Sacris literis ubique omittantur, nec alia recenseantur tempora nisi ea, quibus liberutas constaret ac sui juris esset Respublica. Morem hunc, ut aliis gentibus, ita quoque Iudaeis usitatum fuisse adeo certis ostendimus exemplis & documentis, ut nemo nisi veritatis inimicus possit obstrepere. Graecis quidem & Romanis, quam solenne fuerit tyrannorum eradere titulos, Omnemque eorum abolere memoriam, omnibus est notissi
naum. In Persarum Chronicis nulli fere comparent reges nisi qui a Cyro genus ducere creduntur. Idem observare est: in multis orientalium populorum monumentis, in quibus mali principes, ct mala passim expunguntur tempora. Judaeis vero quam hoc usitatum fuerit, non tantum patet e multis captivitatibus, anarchiis & servitutibus, quarum spatia non memorantur in sacris literis, ideoque ignorantur; sed & ex compluribus Moysis & prophetarum locis,
jubentium ut malorum temporum & hominum extirpentur memoriae, & deleantur e libro vitae, utque piorum tantum habeatur ratio. Huc referenda Verba Iobi cap. 3. cum diem noctemque qua natuS est: execratur, petitque ut posthacnoa st in Helus anni, neqvie numeretur in Helus mensi .
Hinc quoque est quod in sacris literis quadraginta tantum annis regnasse dicitur Solomon, cum tamen totis octoginta