장음표시 사용
251쪽
1Egyptiis porro & Iudaeis symbolum hujus magni anni
erat Phoenix aVis, cujus proprema Vita ad annos debeat pa- tere sexcentos. Md tamen plerique fere non nisi quingentorum annorum vitam hula adsignarunt. Ideo id credo factum, quod in mensura anni magni, qui ex Jubileis constaret, non eadem omnes senserint, aliis tribuentibus huic Iubilem duodecim, qui essent instar duodecim mensiunii; aliis terminantibus hyoc annum IubileiS decem, velut per fectiori numero, nulla habita mentium ratione. Sed nec defuere qui annos mille vitam hujus alitis patere dixerunt. Nempe qui spatium a creatione ad Christum, non in decem, ut Sibylla Cumaea, sed in sex divisere aetates, illi mille annos unicuique tribuebant aetati. Hoc maxime Christianis piacuit, qui quod Christum sexta aetate advenisse statuerent, ideo etiam per senarium numerum solebant f ristum exprimere. Porro quamVis quingentos annos Phoenici tribuat . Elianus Lib. V L. Cap. L V III, ramen de hoc spatio non convenisse inter sacerdotes Heliopolitanos, qui omnibus iere seculis majori ex parte fuere Iudaei, & a quibus omnem suam religionem .hauserunt 2Egyptii uis manifestum fiet siquis perpendat ejus Verba, utpote qui scribat, graves de adventus tempore intercessisse rixas, aliis jam ad , aliis exspectandum etiamnum esse conrenden tibus, donec avis illa adventu suo finem magno imponat anno. Chaeremon AEgyptius, qui de antiquis AEgyptiorum Hieroglyphicis scripsit, sex vel septem annorum millibus vi- Vere Phoenicem putabat, rotam Videlicet cupiens intelligi mundi aetatem. Ex his satis fit clarum Phoenicis fabel. Iam excogitatam & admisiam fuisse ad designandum iαωro seu aevi durationem. Quandoquidem Vero Vo aevi Varie accipitur; nam si reseratur ad vitam hominum qui diluvio fuere priores, mille contineat annOS ;si ad illos qui statim post diluvium vixere, quingentoS vel sexcentos; si vero non hominum, sed aetatis mundi habeatur ratio, complura comprehendat annorum millia ;
252쪽
a o DE SIBYLLINIS hinc omnino factum existimo,ut tam diverse de voee de vita Phoenicis, &de duratione magni anni apud .Egypti, os & Judaeos prodierint sententiae. Sed & hoc quoque pa iam fit, annum magnum Judaicum, qui ex Jubileis consi
citur, nihilo magis e revolutionibus aut compositis side
rum periodis, quam ipsos et pendere subileos. A Sabbathi cultu profluxit annus Sabbaticus, ab illo Jubilaus, a Jubileo minore Iubileus major sive anuuS magnuS. Anno tum Sabbathicorum & Jubileorum qui a Moyse usque ad Christum & eversa Hierosolyma computant numerum, Osuis inserunt Chronologiis, illi & se, & alios decipiunt. Jubilei in sacris libris nusquam mentio, nisi in lege Moysis. Temppre pacis & cum sui juris essent Israelitae, ce lebratos ab iis fuisse Iubileos libenter credo. Sed vero credere servitutis & captivitatis temporibus id ipsum quo, que suisse factum, illud omnino absurdissimum. Tantum
abest ut certus Iubileorum numerus hoc tempore possit haberi, ut ne olim quidem ullus exstiterit Judaeus, cui id notum fuerit. Si enim continua & non interrupta Festi hujus permansisset observatio, plana esset tota Chronologia, &cessarent omnes controversice, nec haesitasset Phiclo de tempore quod Moysis & suam intercessit aetatem, Quapropter miror virum magnum in libro de Emendatione temporum, cum prius rectam institisset Viam, postea muctasse sententiam, & tot aliis errandi dedisse occasionem.
253쪽
De nubibit e Ebrorum Sibyllinorum.
EX iis quae hactenus diximus satis est manifestum,
quam late toto orbe sparsa suerit sema de adventu magni regis, etiam antequam Christus nasceretur; quamque varie exceptus fuerit hic rumor, faventibus quidem multis, tantique taccessionem regni ad se pertinere spe. rantibus: secus vero assectis pluribus, quibus nempe, ut ex iis quae adduximus Ciceronis patet verbis, nihil aeque
in Sibyllinis ac regis displicebat nomen. Hoc solum poterat susscere ut privatis quibusvis hominibus lectio St.
byllinorum interdiceretur. Nam certe instinctu malorum daemonum, HerodiS, ut opinor, cujus maxima apud Romanos erat auctoritaS, poenam capitis fuisse constitutam,
siquis legeret libros Hystaspis, Sibyllae & Prophetarum, clarissimis verbis testatur Iustinus in Apologia secunda.Scio quidem virum doctum in exercitationibus Ecclesiasticis conatum fuisse haec eIudere: sed multum fallitur, eum ista de iis accipienda esse putat Sibyllinis, quibus jam a Tarquinii regis temporibus utebantur Romani. Illa enim combusta suere ducentis & triginta plus minus annis antequam haec scriberet Iustinus: Sed vero quae successere Erythris allata Sibyllina, illa esse de quibus Justinus loquitur, manifestum ex eo, quod & Hystaspis & Prophetarum simul memorentur Vaticinia, quae quod similiter regem Judaeum Romani S minarentur, multo etiam magis
quam priora prohibita suere Sibyllina.Sed neque idem, neque alii complures post illum Viri docti recte interpretati sunt verba Aureliani Caesaris apud Vopiscum, quibus hortatur patres conscriptos ut inspici-I i ant
254쪽
st , D E S 1 E Y L L I N x sant libros Sibyllinos, dc cunctantes ita alloquitur; Mirbroos Patres sancti tamdiu de aperiendis Sibyllinis dulitasse Alris, perinde quast in Christianorum eccles, non in templo deorum omnium, tr aretis. Ita haec accipiunt, tan
quam si Christianis execrationi fuissent libri Sibyllini,
quod nemo unquam Christianorum vel dixit vel cogitavit quin potius cum gentilibus disputantes, semper provoca.bant ad Sibyllas, & ad earum remittebant libros, ut ex Justino, Clemente, Tertulliano , Lactantio, imo omnibus patet. Est quidem verum Aureliani tempore fuisse quo que Sibyllinos aliquos libros, qui gentilium ritibus & ce remoniis saVerent, uti postea dicemus: verum illi nullo omnino in pretio erant Christianis. Quod si de illis solis Aureliani Verba accipienda esse existimemus, jam dubia &s rigida fiet sententia, quae alias, si recte Verba interpretemur, sensum exhibet clarissimum. Exprobrat patribus quod cum ipsis licitum sit consulere libros Sibyllinos, adeo tamen cunctanter id faciant, ac si nou in templo deorum omnium, sed vero in aliqua Christianorum ver sarciatur ecclesia, ubi capitale esset libros legere Sibyllinos. Lege bant quidem illos Christiani, sed clam ct in occulto, non autem palam & in ecclesiis. Sed neque recte ab iisdem Alexandrinus Clemens re, prehenditur, cum scribit Apostolurn Paulum remisisse ad Sibyllas & Hystaspis vaticinia, ct commendasse eorum lectionem. Frustra quaerunt ubinam hoc dixerit Paulus,
ac si nihil dixisset aut scripsisset Apostolus, nisi qnod in
doctis placeat. Suffciat nobis a masse hoc Clementem, Virum sanctum, & cum multis Apostolicis virisCOnVersatum, ut non uno loco ipse de se testatur. Instant tamen, ct credulitatem Patrum ad simplicitatem usque traducunt; ipsi potius traducendi, quod suam in credulitatem ex inscitia ortam prudentiae & judicii loco obtrudere conentur. Sed neque quidquam proficiunt
exinde, quod libri isti Apocryphis suere annumerati. Ut
255쪽
vero quanti hoc argumentum faciendum sit eognoscamus, operae pretium fuerit de hoc vocabulo & scriptoribus apocryphis nonnulla subjungere.
ANtequani in Graecum sermonem a LXX interpreti
bus converterentur libri secti, Omnes erant apocryphi, utpote ad quos solis Levitis & sacerdotibus pateret aditus. Et ipsum Vocabulum & frequens ejus usus, apud quoscunque etiam Oraecos, satis manifeste ostendit, non de aliis id acceptum suisie libris, quam vel de raris& non passim obviis, vel de iis, qui in archivis & sacris recondebantur armariis, & ad quos solis , ut diximus,
daretur accessus sacerdotibus. Tales semper suere Sibyllini, quorum custodia XV viris erat:dommisi ,- tales Tuscorum haruspicum libri reconditi, quorum tam crebra passim fit mentio: tales Tyriorum & A gyptiorum annales sacri, qui & n,eps por passim appellantur. Suidas cum dicit Epaphroditum Grammatio cum triginta millia-βιβλων possedisse, im terpretatur vindiceύφ ων. Arque haec vora hujus vocis significatio, neque ullum Vetustum invenias scriptorem, cui non fuerit idem quod ita ut libri apocryphi idem suerint qui arcani, inaccessi, sacri. ct quibus merito credatur. Videmus nunc qua etatione factum sit ut vocabulam hoe apud Clitistianos aliam ct priori quodammodo contrariamtacceperit significationem,' cum
scilicet apocryphi pro spuriis, aut saltem dubiae fidei, accipiuntur libris. , o ne dubitandum quidem existimo, quin sinistra vocis hujus acceptiora dudaeis-sitI i et ad
256쪽
a a D E Sr B v L L 1 di x sad Christianos. Antequam enim essent Christiani, in recta
significatiosi e vox haec ab ipsis quoque usurpata suit Judaeis omodo autem immutata fuerit significatio, jam dicam. Totis quinquaginta & pluribus annis antequam nasceretur Messias, suis de Messia Vaticiniis universum Iudaei terrarum compleVerant orbem. . Personabat: ubique versus ille; ce ros et oce et nis se, Perstitere in hac spe & exspectatione quamdiu rex Mes
fias non advenisset. Postquam autem ille venit, ct non agnoverunt eum, aversis ue tandem Hierosolymis. spes alius Messiae paulatim coepit manescere, numerusque in verum credentium Messiam indies augeri; fieri aliter non
potuit, quin pudore & poenitentia prioris a se sparsi rumoris assecti fuerint maxima, adeoque quidem ut & ipsi quoque, quod eos frustratus esset, maledixerint Meuiae. Tum itaque coeperunt odiosi illis esse Sibyllini, Hysta. spis, aliique a masoribus suis paulo ante conscripti libri, utpote adventum Christi clarius significantes quam
au veteribus factum esset prophetis. Tum quoque execrationi esse coepit versio. LXX interpretum, e qua tanquam e seminario omnes isti novi prophetae quasi totidem Messiae prodiissent precursores. In hujus itaque Ver sonis perniciem coeperunt & novaS condere Versones, eo nempe consilio, ut quem jampridem ex suis animis, eundem quoque e sacris exterminarent regem literis. Quamvis autem non successerit hic conatus, secare tamen quod potuerunt , & adeo quidem, ut sive Hebraea exemplaria, sive Graecam spectes versionem, nulla gravior libroS sacros adflixerit labes, quam quae a Judaeis istis sit , illata temporibus. Denique nequid impietati in Christum deesset, cum publico cautum esset edicto , ni
quis legeret Sibyllinos aliosque fatidicos libros continen- retia Ventum. regis, jam sibi magis quam Romanis odiosi,
257쪽
libenter decreto Senatus paruere, anathemate etiam proscribentes, siqui inter Iudaeos istos aut haberent aut consulerent libros; & hac ratione qui antea palam & relis glose ab illis legebantur libri, secti sunt apocryphi, veluti interdicti, & a nemine legendi. Tum quoque factum
ut arctiori quam antea sepe libri satri constringerentur, omnesque qui Hebraice non exstarent, a reliquis separati& pro apocryphis fuerint habiti, detorta a vero signissitatu vocis natura. Qvippe antea libri sacri, aut citiam quilibet ad quos non pateret omnibuS adituS, apocryphi dicerentur, illi in sequiorem sensum accepere hoc vocabulum, itanquam si ideo nom essent adeundi, quod spurii & dubiae essent fidei. Satis ex his patet quam alieno sensu & e veteribus Christianis, complures, & nostrae aetatis fere plerique Vocem apocryphorum accipiant, cum adulterinos & exigui momenti libros istoc signant titulo. Haud sane parum utilitatis Christianae accederet religioni, si etiamnum superestent scripta illa apocrypha, quae veteris Testamenti olim conjungebantur libris, cum& approbata suerint a Iudaeis antequam essent Christiani,& lecta in primitiva Ecclesia, & commendata a Paulo &Apostolis, qui ct testimonia ex illis petita scriptis suis inseruere. Apud Paulum quidem complura occurrunt loca
cx illis deprompta, si ber vero Enochi, citatur in Epistola Iudae. Scio quidem a multis rejici hoc nomine illam Iudae epistolam, sed si hoc valeat argumentum, rejicienda quoque erit secunda S. Petri epistola, utpote in qua Cap. II. v. Iv. legitur Deum in prisco qui ante diluvium fuit mundo non pepercisse angelis peccantibus, sed illos catenis tenebrarum coercitoS in tartarum detrusisse, extremo
reservandos judicio, quod manifeste ex eodem depromptum est Enochi libro. Integrum Enochi locum vide in Chronico Syncelli. Eadem historia, paribus fere ac Apin stolus Verbis, memoratur in oraculis Sibyllinis Lib. I. ubi secundae ante diluvium aetatis hominum lapses describitur.
258쪽
DE SIBYLLINIS Nec tamen propterea sequitur librum hunc ipso antiqui rem diluvio, ab Enocho suisse conscriptum. Absit ut sic sentiamus; sed vero ita omnino credimus, omnes istos quos diximus libros, vergentibus ad finem Danielis hebdomadis, a Judaeis toto orbe dispersis fuisse compositos, Deo impellente ipsorum mentes ad signifieandum gentibus Christi adventum. Infinita itaque illi edidere volumina partim sub Patriarcharum & Prophetarum suorum nominibus, quales fuere librii, Mi olim lecti fuere sub nomini bus Adami, Enochi, Abr anai, Moysis, Eliae, Esaiae & Jeremiae; partim vero sub nominibus illorum, quorum magna apud gentiles esset existimatio, Veluti Hystaspis, Mer. curii Tris egisti, Zoroastris, Sibyllarum, Orphei, Phocylidae & complurium aliorum. Nec est quod quisquam objiciat in istis libris multa quoque fuisse superstitiosa &magica, uti ex istis quae passim supersunt fragmentis sa cile potest colligi, ideoque minime esse verisimile istiusmodi homines clarius de adventu Christi suis te locutos,
quam veteres locuti sint Prophetae; nam id argumentum non esse satis solidum ex eo constat, quod & Balaamus magus & incantator toto oriente fuerit celeberrimus, qui tamen futura Christi mysteria adeo manifeste praedixit, ut nullus propemodum Prophetarum tam aperte de iis stvaticinatus, uti recte monet Hieronymus in epistola ad
Oceanum, Sed & illi Magi, qui Christum puerum adoratum Venerunt, cum ut ejusdem regionis, ita quoque ejusdem artis & professionis fuerint ac Balaamus, Chabdaei nempe harioli, & Balaami, ut verisimiliter Origenes prodit, succestares, cum constet flaccessionem Magorum diligentissime observatam fuisse; ecquis inquam neget eos clarius & manifestius quam quisquam Psophetarum a Deo inspiratos praevidisse diem, horam & locum nativitatis Domini nostri, & beneficio stellae a Balaamo praedictae deductos Bellehemum primos fuisse qui Christum regem Judaeorum salutarint Verum est itaque, id
259쪽
quod viri docti in sacris observarunt literis, ut nempe quan to propiores Christi temporibus fuere prophetae, tanto clarius de eo sint locuti; id ipsum praecipue locum habere in illis, qui vel attigerunt, vel proxime praecessere tempus nativitatis Christi.
De Hodiernis qua supersunt Sibilinis.
OUae sub nomine Erythraeae seu Babylonicae Sibyllae
olim a patribus Christianis lecta fuere, & etiamnum supersunt & leguntur oracula, longe a me abest ut omnia ea ejusdem generis de auctoritatis esse existimem, ac fuere ea de quibus hactenus sumus locuti. In his quippe quae Christi nativitatem praecessere Sibyllinis, ea solum continebantur, quae ex Prophetarum scriptis deprosepta essent vaticinia. At vero in illis, quae Fulgo leguntur, eo quo- . que occurrunt, quae non ab aliis, quam ab iis potuerunt conseribi, qui centum & viginti demum annis Christo fuere . posteriores. Satis hoc inde colligit , quod in iis nominatim memorentur Caesares ad Adrianum usque. Attamen . cum in iis, ea quoque compareant, quae manifeste constat cscripta fuisse etiam ante adventum Christi, uti in antedictis ostendimus, libenter assentior Celso assirmanti, compluribus in locis interpolatos esse a Christianis Sibyllinos ialibros, quantumvis contradicat Origenes. Ipsum quoque hoc, etiam antequam Christiani essent, credidit Varro in libris rerum divinarum, cum teste Dionysio Halicarnasieo , versibus Sibyllae Erythraeae assutos esse scripsit Versus nonnulloS, qui tamen facile noscantur ex acrostichidibus. Humjus sententiam probasse videtur Cicero, cum acrostichidas ex humano potius studio, quam inspiratione divina pro-
260쪽
venire contendit, ut supra monuimus. verum cum nona Sibyllis, sed a Iudaeis Sibyllistis istae prodierint oracula,
cessat ista dissicultas. Interim hoc habemus, ur Cumaeae, ita quoque Erythraeae Sibyllae carmina diu ante natum Christum lecta & usurpata tuisse a Graecis & Romanis. Sed operae pretium fuerit ostendere, quo pacto combustis Sibyl linis veteribus, quibus prisci utebantur Romaui, Erythraeae ct aliarum Sibyllarum carmina successerint
Bello Marsico anno urbis DCLXXI, seu Olympiadis
XXIV anno secundo, Capitolium Romae conflagrasse constat e multis. Istoc incendio pleraque Sibyllina scripta, quibus jam a Tarquinii regis thmporibus usi essent Romani, absumpta fulsi testis certissimus est Varro apud Dionysium Lib. I v. Post septennium deinceps restituto Capitolio, anno nempe urbis DCLXXVIII Cn. Oct avio& Scribonio Curione Cosae cum fama esset crebra de Sibyllinis qui apud Erythraeos in Asia exstarent, ex decreto Senatus missi sunt ad illos inquirendos legati P. Gabinius, M. Otacilius, & L. ValeriusIlaccus. Illos autem ex Erythris & ex aliis Asiae urbibus versus circa mille collectos Romam deportasse ex Fenestella docet Lactantius, addens descriptos fuisse a privatiS, ceu potius idiotis, ut habet ex Varrone Dionysius, Iudaeis videlicet indoctis & parum Graece gnaris. Iudaeos autem magno istoc etempore numero habitasse in plerisque sere Asiae urbibus, patet ex beneficiis in Judaeos a Populo Romano collatis, quorum exempla ex Iosepho alias dabimus. Nescio enum qua ratione factum sit, ut pleraque illa decreta absint ab editis Iosephi exemplaribus, cum & inscriptis libris & in versione extent antiqua, licet admodum
Illa autem Sibyllina longe alia suisse, ab istis quae combusta fuere, docet Varro ibidem. Et certe siquis conferat prisca Sibyllina, quae prophanoS tantum Conrinebant ritus,
cum istis quae Erythris Romam fuere deportata, longe alius inveniet ea fuisse generis, utpote in quibus veri Dei