장음표시 사용
261쪽
OR ACULIS.Z 'cultus & nihil non sanctum praecipiebatur. Quapropter plurimum errant qui Sibyllinos libros eosdem semper fuisse putant, & permansisse usque ad tempora Theodosii, & de
Ex iis, quae jam diximus, satis quoque sit clarum, carmina quae sub Erythsaeae Sibyllae nomine Romam allata fuere, aliquot anniS esse vetustiora quam fuerint carmina Cumaeae Sibyllae,quorum auctor, ut serius scripsit, ita quoque clarius de Christo vaticinatus est. Sed & hoc quoque patet, quare cum Babyloniam sese esse dixerit, fore nihilo minus adfirmarit ut a gentibuS Erythraea appelletur. Quia nempe Erythris reperta & Romam deportata ejus fuere oracula. Nec tamen Opus est, ut propterea prophetidem vel prophetam fuisse existimemus, quicunque istorum fuerit auctor carminum. Cum enim duas fuisse Erythraeas Sibyllas scribat Strabo, alteram priscam, alteram Vero quae Alexandri magni Vixerit temporibus; facile Judaeis fuit imponere legatis Romanorum, missis ad Erythraeae Sibyllae colligenda carmina,obtrudendo mercem quae ex sua prodiiset ossicina pro antiquae&yriscae Sibyllae carminibus, assuendo illos versus, quibus haec Sibylla declarat, se licet Babylonia sit a gentibus tamen Erythraeam Vocatum iri. Caeterum post adventum Varisti multa assuta esse istis Si byllinis, partim ex Evangeliis, partim ex rebus quae postea contigerunt, de eo ne dubitandum quidem Videtur, omni noque hac in parte probo sententiam Celsi. Sed&recte Lactantius, cum scribit non esse unius Erythraeae, sed plurium Sstyliarum, seu potius Sibyllistarurn farraginem.
Certe cum ex Fenestella constet, circa mille tantum Erythraeae Sibyllae versus legatos Romam deportasse, satis apparet, quantae sectae sint, additiones, cum supra ter mille versus sub hujus Sibyllae nomine hoc legantur tem
Quae porro a nonnullis viris doctis asseruntur argumenta ad uis ingendam horum oraculorum auctoritatem, nullius X k ea
262쪽
ea mihi vel pretii vel momenti videntur. Quid enim ad rem facit si homo Judaeeis scribens Graecis luserit in vocabulo
Adami, & in nomine ejus quatuor mundi inVenere cardi nes Nec tamen Verum est quod dicunt, tribus tantum apud Hebraeos hanc vocem constare literim quia nempe compendii gratia unica Vocalis in scribendo omittitur, se cus enim id sese labet in pronuntiatione. Sed neque recte carpunt, quod nomen Dei in iis oraculis continere dicatur numerum MDCXCVII. cum non satis constet quodnam vocabulum debeat intelligi. Fingunt quidam Vocem Hebraicam, quae tamen putida est. Ego libenter eorum sequor sententiam, qui de Voce ἀνέκφ- , idem quod ἀν κ*-ηT ,. accipiunt; ut nempe septenarius fiat, more Pythagoricorum & Platonicorum additur unitas. Mo enim,ut illi loquuntur,est Vel potius unitas additur ad declarandam Dei unitatem, ita ut numero illo signetur inesta
bilis unitas, Sic Mercurius Trismegistus,& ipse Judaeus, cujus verba apud Lactantium Lib. I. sic concipiuntur; Ggisse , g o v ὴ έν ἀνωνυ co. Hoc posterius Verissimum esse existimo.Jam vero quod Chili astarum seu millenariorum errores secutum esse scribunt hunc Sibyllistam, nec hoc quidquam ad rem facit; neque enim quaeritur quid verum sit, sed quid Veteres senserint Iudaei. Quin ex loco Psalmi LXXXIXPromanarit haec opinio, non dubitandum. Falluntur qui Papiam primum sic sensisse existimant. Apostolicis temporibus ita multos credidisse colligas ex epistola Barnabae, Judaeis vero verustioribus placuisse hanc opinionem, ex eo conficias quod in Sibyllinis extiterit, nec aliter sensere plesque antiquiores Patres, inter quos etiam Origenes. Sic nempe putabant, Deum sex annorum millibus mundum creasse, ita ut primo millenario creata luce visibilis factus
sit mundue, Secundo millenario subsidentibus aquis purus
263쪽
remanserit aer, firmamenti seu nubium beneficio separatis
superioribus aquis ab inferioribus. Tertio millenario incu bance & fovente calore partes telluris ad concipiendum tumorem magis idoneas supra aquam se extulisse, sormatosque montes, siccatamque: hac ratione tellurem produxisse herbas, & sic porro. Durationem mundi similiter sex annorum millibus definiverunt, demptis tamen iis annis, qui ab Adamo ad Noam effluxere, priori tempori & alteri mundo illos tribuentes. Horum sententiam secutus est Petrus Apostolus, cum alium mundum appellat eum qui diluvium praecessit. Sex itaque annorum millia distribuerant in tempus ante legem, tempus post legem, & tempus Messiae. Quod autem Judaei id vaticinium e Schola Eliae promanasse dicunt, id sortasse ex eos actum, quod desumptum fuerit elibro prophetiarum Eliae, quem olim Veteris Testamenti
scriptis annumeratum fuisse constat, licet postea apocryphis,ut appellantur, accesserit. Qui Vero ex IudaeiS materiam ingenitam & alios ex aliis mundos generara credidere,illi quindecim annorum millia a creatione ad creationem computabant. Sex quippe annorum millia in producendo hoc mundo Deum seu Naturam laborasse statuebant antequam primus nasceretur homo. A primo Vero homine usque ad Christum alia sex numerabant annorum millia. Regno autem Christi duo tribuebant millia. Ultima denique millenarium extremo judicio & conflagrationi adsignabant, ita ut intervallum, quod hujus & praecedentis mundi conflagrationem intercedat, quindecim annorum fiat millium. Alii quatuordecim numerabant millia. OrigeneS huic sp tio tredecim adscribebat annorum millia, ut videre est in
excerptis Methodii apud Fhotium, quibus si addas tempus
constagrationis, fient quatuordecim millia, quo pera es o spatio universetem suturam putabant. Tusci veteres huic intervallo duodecim tantum adsignabant annorum millia, si credendum Suidae in Voce hipit pol.
264쪽
DE SIBYLLINIS De Saturno & Titanibus quae scribuntur in Sibyllinis, non est ut quemquam offendant. Cum perse Saturnum Noe, & per Titanas intelligantur posteri ejus, qui turrim sunt moliti Babyloniam; clarum est eo haec referri, ut o stendatur Graecorum sabellas non ex nihilo esse fictas, sed
Veritatem earum. contineri sacriS literis, e quibus Satur
num, Janum, & alios, non deos, sed homines fuisse, ima nifeste satis possit colligi Sed neque hoc recte in Sibyllinis carpitur, quod dii
et vio quadraginta tantum assignentur dies. Complures quippe ex antiquis sic sunt locuti, reliquum tempus, quo pluviae cessarunt, non attribuentes diluvio.Quod mons Ararat, in quo arca Noce quievit, Phrygiae adscribatur in Sibyllinis, & hoc' quoque complures viri eruditi salsum esse contendunt. Sed quod pace ipsorum dixerim, non succedunt eorum rationes. Non jam quae ram rectene mons Ararat Phrygiae fuerit attributus: sussiciet ostendisse, complures olim sic credidisse. Luculen tum hujus rei testimonium possit exhibere nummus Apa menus ante paucoS annoS Romae VulgatuS a Falconerio, in quo expimitur arca Noae. Ista autem Apamea praecipua post Ephesum majoris Phrygiae fuit civitas. Sita erat ad sontes Marsyae fluminis. Mons urbi huic vicinus, quod in eo arca seu Noce, seu Deucalionis, quievisse crederetur ab Apamenis Vel potius Judaeis Apameae habitanti bus, dictus fuit vi goberos, Sc inde ad ipsam quoque urbem transiit appellatio. Eadem ratione idem hic mons vocatus fuit quia nempe haec Vox magnam domum, vel magnum significet navigium. Haebraeis est m)et. Constat autem hanc Vocem non Persis minus & Medis & Egyptiis usitatam fuisse, quam Hebrmis. HesychiuS;--mpetrapb c op, et evae ponν. Sed & antiquum illud Noae navigium dictum fuisse, Veluti qua conservatum sit genus humanum, colligo ex eodem Hesychio: pecus, tot Stav -Au eis. Sed tamen o iciunt
265쪽
ORACULIS. ' et s3 Ararat esse Armeniae montem, non Phrygiae. Audio quidem, sed sciendum eam Phrygiae imajoris partem in qua Apamea, olim Armenrum attributum fuisse, & sic sensisse
quod multum torsit virum doctum. Est autem Milyas Pamphyliae Pisidiaeque superior tractus Apameae huic viuinus & pene contiguus. Baris oppidum memoratur a Ptolomaeo in hoc ipso tractu. Vides autem quam haec Damasceni verba confirment ea qine diximus, quamque idem ne monte Ararat senserit quod Sibyllinorum scriptor. Porro Armenos olim Phrygibus suisse permixtos, cognoscas quoque ex Stephano, qui plus etiam dicit, cum
Plurimum quCque errant,' cUm reprehendunt quod Eurotam prope Dodonam oriri & cum Peneo conjungi di xerit scriptor iste Sibyllinorum. Eurotas enim non tantum est apud Laconas, sed O apud Thessalos, quem Homerus Titareson appellsit, ut Strabo & alii testantur. ILlum Vero .cum Peneo conjungi, notum eX OmnibuS. Do donae vero vicinum facit etiam Homerus. Ex Stygia palude profluere canit quoque LucanUS, Lib. VI. Orcum iea de causa vocari, testatur Vibius Sequester. Quod attinet acros idaidem, quae Occurrit Libro VIII, si quis illam assutam esse existimet, non adversabor; neque enim de ea intelligenda sunt Varronis & Ciceronis .
Quod passim Deus appelletur Σαβαωθ, ne hoc quidem , rqcie reprehenditur, cum constet adjectiva & epitheta in .
266쪽
et SIBYLLINI somnibus linguis tapissime transire in appellativa. Verum hoc esse adparet ex gemmis & amuletis AEgyptiorum &Judaeorum antiquis, in quibus Vox haec eadem usurpata ratione passim conspicitur. Illa quae der Caesaribus referuntur, cum manifeste convis et non esse ejusdem auctoris, sed sero demum a Christi. anis Gnosticis addita esse videantur; opus non est ut ad examen revocentur. Suffciat haec de iis dixisse Sibylli nis, quae non ab aliis quam a Iudaeis, & quidem ante adventum Servatoris nostri, potuere conscribi. Additamenta enim quae majorem horum librorum partem consti tuunt, ea a Christianis este conficta, libenter cum Celso agnoscimus. Clarum est itaque quantum fallantur ii, qui omnes istos Sibyllinos libros Adriani Caesaris aetate, aut etiam postea, conscriptos fuisse, ausi sunt adfirmare. Erroris eos conVincere possint, i non complura tantum quae
attulimus loca, sed & Iosephus, qui ex Sibyllinis citat l, cum de aedificatione turris Babylonicae, quem siquis cum Sibyllae eonferat verbis, quae extant, Fiata longe ab initio libri tertii, sacile agnoscet, non aliunde, quam ex his ipsis esse depromptum Sibyllinis,
GAP. IX. De altera Sibila Er thraea, cujus carmina non a
finis, sed ab Ethnicis fuere consista.
UM supra monuerimus, fuisse & alteram Erythraeam Sibyllam, quam sub Alexandro magno floruisse Strabo testatur: jure aliquis existimet, hujus esse versus qui apud Phlegontem extant Trallianum Scripto de longaeviS. Scribit is Sibyllam hanc vixisse annis pene mille: id si sit, stultum fuerit uni aetati adscribere eam quae tam multis vixerit aetatibus. Ipsa de se sic scribit; E,rex
267쪽
Mrsacis et oes miscet, Matro, re rum uri sximis , saevam Versus hos sic esse concipiendos patet ex eo, quod Phlegon subjiciat Sibyllam hanc unicuique attribuisse annos centum & decem. Palam itaq; Vixisse annos pene milla, cum noVem beata conficiant annos nongentos & nona ginta. Infeliciter admodum thaec accepit S corrigere conatur vir magnus in Solinianis. Subjungit postea haec Sibylla sese id est carnibus amictis &senio pene defluentibus propter peritiam in arte Vaticinandi incursuram Apollinis invidiam, & ab eodem sagittis confossum iri. Antiqua enim lectio fuit, Aoigdo oes EMLqαν, non crocpscolim, quod inepte de sagitta accipias. Pergit dein eadem Sibylla, & dicit, animam suam per aera dilapsam pervasuram alites, & sic futurum ut sint aptae auguriis. Insepultum Vero corpuS permixtum terrae producturum herbas, quas cum depascantur pecora, lare ut extispiciis apto habeant viscera. Similia his de Delphica Sibylla ex Serapione vel Sarapione pro, diderunt Plutarchus & Clemens Alexandrinus, Saerom.
In sequentibus dein versibus eadem dirilla monet Romanos ut ludi instituantur seculares, & ut Iovi, Iunoni & aliis diis sacra fiant in Campo Martio,. qua Tibris est angustissimus,. sic enim fore ut totius potiantur Italiae. Sed vero cum tempore Alexandri Magrta non tanta Romanorum apud Graecos fruerit fama, nec ipsi Romani scriptores hujus 'aticinib faciant mentionem, , satis Verisimiliter conficitur, versus lao: non posse istius esse Sibyllae, quae Alexandri florueriti tempore. Imo ne illo quidem extitisse tempore existimo, qno Erythras missi a Romanis fuere legati. Si cnim extitisse it, utique &' illos Romam deportassent. Sed vero mille isti versus qui Romam allati
268쪽
DE SI B v L LIN IS allati filerunt, illi ah idiotis. erant conscripti , a Iudaeis nempe ut jam ante diximus.' Si ii au qui supersunt Iudaeorum consulat versus; prorsus illos similes fuisse inveniet, ac fuere Veterum Christianorum carmi na, quae si ununa 8c alterum excipias, istiusmodi sunt, ut Scaliger sibi in sterquilinio versari videretur quotiescunque ad ea legenda se conserret. At vero illi versiis qui apud Phlegontem sub Erythraeae nomine reperiuntur Sibyllae, nihil minus quam idiotas habuere auctores cum& puri & elegantes sint satis, ita ut non potuerint ab aliis quam a linguae Graecae peritis & ab ipsis, quorum continent ritus, conscribi gentilibus. Non puto me male divinare, si ipsum Phlegontem horum auctorem suisse di xero. Complura carmina & oracula suis ille inseruit scriptis: ea siquis legat & cum his conserat, adeo gemel, la inveniet, ut vel ex ipsa similitudine unum eundemque omnium statim agnoscat parentem. Nec immerito quod de Diogene Laertio, idem quoque de Phlegonte dixeris, illum ostentandorum carminum gratia suos edidisse libros. Attamen quo minus elegantes isti Phlegontis videantur versus, non debent ostendere maculae aliquot quae in illis occurrunt, quas commode absterges cx-Zosimi histor. Lib. II. . Nam quo loco legitur misso iνοι; reducendum, Parcae enim a nonnullis, ut a
Lycophrone, maris dictae sunt filiae. Qui paulo post se
quitur inqilinatissimus Versus sic resormandus; αῖ , δέ
vale enim rintelligit Sacrificium , quod porca fecunda &gravida fieri consueverat Pro meliuS apud
Zosimum Denique postea scribe ;
269쪽
CAP. X. Judaeoruin Alexandrinorum de rege venturo sententia. Uamvis in nonnullis hon satis conveniat inter au
ctorem Sibyllinorum, qui sub Cumaeae, & alterum qui sub Erythraece nomine Sibyllae sua edidere oracula; in pluribus tamen eos conspirasse satis ex iis quae tinctenus diximus, clare potest intelligi. G Cum in multis aliis, tum quoque in tempore adventus magni regis unum sensis se videntur, cum illuni affuturum dixerunt. si quando AEgypto potirentur Romani. Versus Erythraeae Sibyllae, quibus hoc continetur, sup a adduximus. Similiter sensisse Cumaeam colligo ex Lucano Iib. 8.
Haud equidem imoerito' Cumaeae carmine Omatis' a Cautum, ne Nili Pelusia tangeret ora i
Hesperius mileS.. Ideni quoque habet Cicero in epistola ad Lentulum, nec non Dio & alii, cum scribunt magno futurum malo Rei p. si cum i perio Romani AEgyptum adirent. Magnum istud malum ex iisdem Sibyllinis Cicero interpreta tUr magnum regem, cujuS Vel ipsium nomen quam formidabile visum suerit, i p. amantibus satis declarat, cum jubot utilacerdotes isti, qui ex praescripto Sibyllae regem Romanis minantur, quidetis potius ex istis Alris, quam regem proferant; quem Romae post haec nec dii, nec, homines e se patientur. Licet Vero Veritatem hujus vaticinii exi tus docuerit, mirum tamen poterat Videri Romanis, quod cum Alexandrini & AEgyptii, alios salvos esse poste nega rent, nisi regena admitterent; ipsa tamen regium impe L l HUm
270쪽
1 8 DE SIBYLLINIS rium & fasces consulares & omnem pompam nollent ad mittere, regem Videlicet expectantes pacificum & sine pompa; & sane causa suberat politica. Non Ciceronis tantum aetate, sed & sub Caesaribus, quam libertatis fueurint amantes Alexandrini, vel Gallieni docet factum, qui cum Theodoto velis imperium proconsulare decernere, a sacerdotibus es: prohibitus, dicentibus, fa ces consulares ingredi Alexandriam nou luere, ut testatur Trebellius Pollio in Amiliano. Qtiin & ad minas usque progressi Vetus addebant oraculum, tum demum liberam fore gyptum, si quando in eamZvenirent fasces & praetexta Romanorum. Sane constat Agyptios excussiste jugum
Romanum postquam Christianismus invaluit, & AEgyptus cessit in praedam monachis. Quod passim alibi fieri solet, ut ubicunque hoc hominum genus pedem figit, ibi protinus cessent principum & magistratuum jura, id ipsum in profunda, id est, superiori praecipue contigit 2Egypto. Tanta
ibi fuit monachorum copia, ut praeter eoS qui in eremo habitarent, ipsae quoque urbes adeo iis fuerint repletae, ut plures in illis monachi quam laici numerarentur. In sola Oxyrynchi civitate praeter decem monachorum milialia, Viginti sacratarum Virginum memorantur habitasse millia. Ipsam vero quod attinet Alexandriam, qtlandocunque ea propriis uti legibus permittebatur, & linguae constaret libertas, in immensum semper crescebat a & adeo quidem ut temporibus Augusti ipsam quoque Romam incolarum numero superare crederetur. Displicebat quidem principibus Romanis pati in suo regno Rempublicam, displice.bat Alexandrina ne ipsis quidem parcens principibus dicacitas ; sed compensabant emolumenta, cum sola Alexandria in tributis & vectigalibus tantundem conferret quam tota Gallia, praeter annonam quae singulis annis ad quadrimestre urbi suffceret Romanae. Quam aegre istam linguae impunitatem tulerit Trajanus, princepS aliaS Optimus, satis colligas ex Panegyrico Plinii; Percrebuerat