장음표시 사용
291쪽
quinque vocalium loco fuisse apud eos literas elarius est quam ut quisquam dubitare possit.' Exceptis Vau & Jona, quae aliquando vocales, alias Vero sunt consonae, reliquae semper sunt vocales. Quod autem pridii quae olim erant A, E, O, & ipsae quoque in
hodiernis Rabbinorum Grammaticis accenseantur consonantibus, id omnem superat barbariem. Quomodocunq; enita literae listae pronuncientur; ecquis unquam efficere possit, ut non sint vocaleS
Quod vero potestatem singularum attiner literarum minime dubitandum, quin ut serma & ordine, ita quique potestate in prima sui origine convenerint cum Vete- iribus literis Atticis, seu Ionicis, ita ut V eum S, d cum T , a cum N, p cum Latino, et cum ae exacte convenirent. Absurdum enim maxime fuerit olim in Syriaco seu Hebraeo Alphabeto, tres istas literas V, T & et unum eundemque expressisse sibilum, ut jam olim quo- que 'persita sus a Iudaeis magistris arbitrabatur Hieronymus. Sed ne rum de eo dubitandum, cum alphabetum Hebraeum, qisetc Graecum vel Latinum, omnibus tam vocalibus quaist consonis fuerit insit hissimum; quin non tantum a pueris ecens discentibus, sed & ab omnibus integrae . VoceS cum omnibus suis primitus fuerint expresia et vocalibus, ac diu destium postea compendiariam istam plaucultaec introductam fuisse scripturam, qualis nunc apud Hebraeos, Samaritas, Syros, Arabes, & plerasque orientis .
usurpatur gentes. Istum vero seribendi morem, quando nempe compen- dui gratia complures omittuntur Vocales, non est ut quissquam miretur, cum etiam inter Europaeos, barbaris praesertim temporibus, fuerit usitatissimus, ct etiamnum, ut diximus, apud pleriusque fere Asiaticos obiit eat populos, qa, hoc nomine rident Europaeos, quod degere nesciaur, nisi omnes raptimantur literae. Utri rectius faciant, non
jam quaeritur: illud constat, ut haec orientalium seribendite
292쪽
ratio compendiosior est altera, ita ad conservationem linguarum obesse quam plurimum. Clarum hujus rei ex emplum in Graeco & Romano habemus sermone, qui per tot secula integri propemodum supersunt, cum nullam in Oriente invenias gentem, quae antiqui sermonis conserva rit sibi peritiam, ut vel hinc cognoscas, quam damnosum sit rerum sectari compendia, Veluti quae omnium artium& scientiarum oblivionem inducant. Nec linguae Hebraeae, quantumvis sanista habeatur, melior fuit conditio,
utpote quam plerique doctiores Rabbini periisse unani
miter sateantur. Non autem recens est haec jactura: diu etiam antequam Christus nasceretur in desuetudinem abi erat. Iosephi vero aetate, quam rari essent qui eam linguam callerent, vel exinde cognoscitur, quod ipse ad fir mel, vix duos aut tres inter omnes fuisse Iudaeos, qui
Hebraicas Scripturas possent interpretari. Qvqd sam illo tempore plurimum recessisset ea lingua a statu suo pristi. no, non in verborum tantum & phrasium intellectu dissi cultas occurrebat maxima, sed & propter Vocalium dese ctum, eo miseri Judaei redacti erant inscitiae, ut ne legere quidem scirent, nisi Hebraica Verba Graecis expressa literis
. adscriberentur, quibus nempe Vocalium resarcire tui desectus. Hunc scribendi niorem,a IudaeiS acceptum, in tetraptis Ac hexaptis secutus est Origenes. Hebraicis & Samariticis literis opponens eadem Hebraica & Samaritica, Graecis expressa literis, additis tantum vocalibus ut commode legi possent. Viguit autem haec ratio por annos sere mille, nempe usque ad tempus Masoretharum, qui ante sexcentos sere annos neglecta hac duplici scriptura, secuti Syros & Arabes, apices & puncta invexere, quibus Vocalium loco uterentur. Adeo autem recentia esie puncta &apices istos, vel ex eo satis est manifestum, quod nullus liber, nullumve appareat monumentum, quod quidem quingentis annis sit vetustius, in quo isti compareant. Non Origenes, non Hieronymus, sed neque anciquiores
293쪽
ORACULIS. χgrThalinudistae, usquam eorum faciunt mentionem. Et sene
quam stultus fuisset Origenis & Iudaeorum, quos secutus est labor, in describendo codice Hebraeo Graecis literis, si istis temporibus puncta exstitissent vocalia. Arabes autem primos fuisse qui commenti sint apices& puncta vocalia, quae imitati sint postmodum Syri, a quibus demum accepere Iudaei in Syria &, AEgypto viventes,licet sagaciores fateantur Iudaei, clarius tamen id ipsum
evincunt punctorum Maceentuum nomina, quae pura puta
sunt Arabica. Sed ut omnis tollatur dubitatio, & ut sciamus, quisnam punctorum vocalium primus fuerit inventor, adscribam locum Leonis Africani ex libro de doctis Arabibus, quem ex Bibliotheca Florentina descriptum penes me habeo. Sic itaque ille in vita Elchalii, prosodiae& Grammaticae apud Arabes inventoris; Similiter etiam Elchalii fuit, qui vocales , literarum puncta .invenit. Nam
avtiguitus Arabes non utebantur tam punctis fuam vocalibus At quia tempore hujus Elchalu Arabes Coranum corrumpere oe depraetare coeperunt, ideo vocales S puucta maximae quidem utilitatis , commodi invenit , apposuit.
C A P. XV. De Literis Samariticis.
JAM vero quod vetustos Hebraicos attinet characteres, quibus ante tempora Esdrae & captivitatem Babylonicam sacri suere descripti libri, qui illos similes damaritici sivisse negant, illis praeter bonam mentem aliud quod precer non habeo. Praeter testimonia P a nobis di crebro ab aliis allata, addantur quoque testes offitii exceptione majores Josephus& Aristaeus. Ubi enim de interpretan-O o dis
294쪽
181 DE SIBYLLINIS dis sacris in Graecum sermonem agunt libris, scribunt, di ficultatem non levem in hoc occurrere negotio quamvis enim Judaei vulgo credantur iisdem literis & eadem qua alii Syri uti dialecto, istud tamen aliter se habere, cum& literas & dialectum habeant peculiarem : Utpote cum i literis utantur Claaldaicis, & dialectus propter Vetusta. rem scriptorum , plurimum a Syriaca illius temporis disscreparet. Verba Aristaei & Josephi si quis perpendat, idem etiam agnoscet, ut puto aliter illa exponi de accipi
non posse. od autem existimant Iudaei Esdram post
captivitatem odio Samaritarum Syriacas Assyriis permuta sie literas, non. est admodum Verisimile ; nimium enim multis rebus bonis & ipsa quoque luce carendum fuisset miseris Hebraeis, si nihil cum Samaritis commune habe re voluissent. Quin potius suadente utilitate & communi omnium Judaeorum consensu secta suit haec literarum
immutatio, non tantum . facilioris gratia commercii cum
Assyriis, sub quorum vivebant imperio, sed & quod A.
brahamum fintequam in Syriam migraret, iisdem usum fuisse literis, liaberent sibi persuasissimum. Quis non miretur hoc demum seculo, contra tot testeS, contra tam
manifestam veritatem, miseros quosdam insurgere homi nes, Si duplex comminisci alphabetum , alterum sacris , alterum profanis tantum destinatum usibus. Hoc tamen Ut. essiciant, producunt nescio quos nummos Rabbinicis
inscriptos literis, sed quos adulterinos esse quivis vel paulo peritior ficile deprehendat ' Praecipue ostentantur ab illis Sicli quidam , quorum unus Moysis, alter Salomonis continent effgiem. Sed an non vident miseri se ineptire., cum istiusmodi nummoS genuinos esse pertendunt 3 Adeone praecepti divini obliti suere Veteres Iu diei, ut humana sacie nummos suos inscripserint 3 Quod si quis quaerat quales fueritat sicli vel nummi, qui post captivitatem Babylonicam in usu fuere, habeat is hoc si-hi responsum; vel nullos omnino noVos suisse signatos, quod
295쪽
quod Chaldaicam primo, deinceps vero Graecam & Romanam coacti fuerint admittere monetam, siquidem jusmonetae cudendae transiit semper ad gentes victrices; vel si etiam post captivitatem Babylonicam signandae pecuniae Iudaeis remanserit potestas, libens quoque & siclos Chaldaicis inseriptos admittam literis. Nullos tamen hactenus vidi quos genuinos esse audeant spondere affli
quarii. Ponamus tamen reperiri, quomodo quaeso conficient, illos ante captiVitatem Babylonicam esse constatos, quemadmodum isti alii Samariticis seu potius Syria cis inscripti literis, qui passim occurrunt, quique soli certissimam ostendune antiquitatem Hoc tamen illis e rat ostendendum, si inficetum istud suum de .sacro de pro fano alphabeto commentum aliqua velint ratione stabilire. Sed & quomodo evincent istos solos sacris esse sipnatos literis, alios autem profanis Cum in Chaldea vi ventes Chaldaicis, inter Syros vero Syriacis seu Cananaeis usi sint literis Veteres Hebraei: dicant causam si posssint, quare alter character sanctior sit altero Sed video quid sibi velint miseri, libenrer nempe obtineant ut libri sacri, nec Chaldaicis, nec Syriacis sint descripti literis ., neque enim deum uti characteribus gentium, sed peculiares & solis usitatas caelitibus Moysi tradidisse literas. Verum a talibus libens memet ipse abstineo. Restat ut& Evangelia Graecis esse negent conscripta literis. .
296쪽
CAP. XVI. De Judaeorum Grammatica, A Judaeis Hellenistis.
de literis, punctis & apicibus dicta sussiciant
Superest ut de tota Grammatica nonnihil dicamus. Quamvis in ea excolenda jam per tot secula Rabbinorum praecipui omnem suam posuerint & pene exhauserint di.ligentiam : ut tamen cognoscamus, quam futilis & nullius pene pretii totus iste sit labor, sumcir mutas & laceras linguae Hebraicae expendisse reliquias. Si Graecae & La tinae linguae eadem quae Hebraicae esset conditio, nec quidquam praeter Homeri & Virgilii scripta vocalibus destituta ad manus nostras pervenissent, cogitemus quaeso quam bella sit futura, ea, quae ex illorum operibus construi possit Grammatica. Aliquanto melius successisset iste labor, si quo tempore suam isti magistri condidere Grammaticam, consulere potuissent tetrapta & laexapta Origenis; unde, si non veram, at saltem meliorem & genuinam magis haurire potuissent Hebraicae linguae pronunciationem: nunc vero quam pravas & perVersas plerisque vocabulis apta rint vocales, vel h propriis satis colligitur nominibus, quae in Evangeliis, ct in veterum Iudaeorum passim occurrunt monumentis, ut necesse sit, aut ineptissime & nullo judicio hodierna esse apposita puncta, aut Claristum & Apostolos,
omnesque adeo Veteres Iudaeos prophetarum & proavorum ignorasse nomina. Nec in propriis tantum nominibus, sed & in caeteris vocibus, quantum a Veteri scriben dy ratione recentiores recesserint Iudaei, manifestum satis
fiet, si quis in patrum scriptis reliquias consulat Hebrai sint. Minime itaque probo factum Erasmi & aliorum qui vera Hieronymi ediderunt, quod invitis antiquis libris
297쪽
ORA CuLT S 18sveterem expunxerint lectionem, depromtam ex tetraptis& hexaptis Origenis, Hebraicasque reposuerint VoceS, animatas vocalibus Maserethicis, lurimumque ab antiquis
Haec cum ita sese habeant, quis non libenter vel ipsis credat Iudaeis, agnotantibus aut nullam, aut certe minimam Hebraicae linguae sese habere cognitionem, cum perierint vocales, & temere susceptus sit totus ille qui circa commentitia puncta Versatur labor. Et sane qui fieri aliter possit cum vetustiores Iudaei nullas sibi construxerint Gram maticas, aut ullam instaurandae vel conservandae linguae curam habuerint, ac ne Hieronymi quidem aetate ullus, praeter sacros, liber Hebraicus exstiterit Graece omnes scripsere, adeoque ipta quoque seu traditiones, Graeco ab illis concinnatae fuere sermone. Primus liber Hebraico conscriptus fuit Misina, idque tempore Justiniani, aut non multum postea, cujuS rei causam fuisse existimo, quod cum hujus Imperatoris edicto cautum esset ne Iudaei in synagogis legerent, seu librum traditionum, . illi ut edictum cluderent, scriptum hoc in Hebraeum converterint sermonem. Misnam subsectitum est Thalnaud cBabylonicum, quod incoeptum anno Christi DCLV, abso lutum vero anno DCCXXVI. Sed & Hierosolymitanum Thalmud eodem tempore scriptum sitisse videtur, secutaque est mox ingens Rabbinorum turba, qui non cessavere fexinde usque ad hoc nostrum seculum, Rabbinico, id est spurio Hebraeo sermone infinita condere Volumina. Cum itaque ab eo tempore, ex quo Judaei Graecorum & Romanorum subiere jugum, usque ad tempora Iustiniani nullus liber Hebraice fuerit seriptus, aut siqui scripti fuerint, illi omnino perierint, quod tantundem est ac si non scripti fuissent, clarum satis fit, quid de hodiernis sentiendum sit
Grammaticis, utpote quae nullo alio, nisi oralium, ut loquuntur, traditionum, nitantur fundamento. Nam certe
puncta seu vocales non fuisse adscriptas, sed per oralem tan-
298쪽
186 DE S I B v L L IN I Stum traditionem propagatas, latentur antiquiores Rabbini,& ipse quoque maximae inter Judaeos auctoritatis liber, qui dicitur Codri. At vero iidem Rabbini fatentur quoque omnes fere orales periisse traditiones, periisse vocales, &codicem Hebraeum factum csie mutum. Istaec vero quis componat Sed vero sic sentientes Iudaeos increpant Christiani nonnulli, & vel ipsis invitis, veram linguae Hebraicae pronuntiationem Rabbinorum linguis & saucibus deum alligasse contendunt. Verum sic sentientes ipsorum Rabbinorum curae & custodiae libens committo.Quod autem putant demum post inventionem puncto- .rum primas prodiisse Grammaticas, id omnino aliter se habere existimo. Est: enim verisimile Grammaticae constructionem praecessisse tempus quo Judaei Hebraice scribere coeperunt. QuamVis autem ante Misina nullus liber alicusus autoritatis in lucum prodierit, apud Alexandrinos tanten& Tiberienses erant scholae linguae Hebraicae, & multi Judaei Hebraice loquebantur. Quod utique illo tempore, postquam nempe perierat lingua Hebraea, sine aliqua Grammaticae scientia fieri vix potuit. Nulla quidem tum erant puncta, non tamen deerant Vocales, illae quippe seorsim notabantur, in iis paginis, ubi Hebraea GraeciS exprimebantur literis. Vetustioribus vero Judaeis nullas fuisse Grammaticas, omnino probabile est. Si quae enimcxstitissent, felicius proculdubio versati fuissent in explicandis & eruendis elymis nominum propriorUm, nec co nati fuissent exponere ipsas quoque Vocabulorum terminationes, quod factum fuisse passim videre est in libellis Hieronymi de explicatione nominum Hebraicorum. A Judaeis concinnatos fuisse istos libellos extra dubium est. In multis etiamnum Bibliothecis Graece supersunt, & constat Origenem eos suis inseruisse operibus. In Lexico necdum edito, quod Cyrillo tribuitur, ad calcem subsunguntur istae Hebraicae expositiones. Attamen Lexicon istud non est
Cyrillh sed Origenis, seu potius Iudaeorum, a quibus Origenes
299쪽
ORA CULI S. 28Jgenes accepit. In veteri meo libro, eraso Origenis nomine,
Cyrillo adscribitur,quod ipsum quoque in aliis factum fuisse
observavimus exemplaribus. Et sane nescio quo fato contigerit ut tam multa Origenis opera, praepostero tanti viri odio, attributa sint Cyrillo, homini neque doctrina, neque probitate, alteri comparando. Porro Hieronymus scriptuni hoc de nominibus Hebraicis Philoni adsignat. Id si Verum sit, non tamen exinde sequitur, illum Hebraice nescivisse, nisi existimemus Varronem dc Platonem, quod& ipsi non feliciter elyma explicuerint, ideo etiam Latine& Graece ignorasse. Quamdiu linguae florent, non solent Grammaticae fieri. Licet vero Philonis seculo cessaret linuguae Hebraeae usus, major tamen illius, quam nostra aetate linguae hujus supererat cognitio. Sed nescio, qua ratione
fiat, ut complures viri docti Philonem & Josephum &plerosque Iudaeos, qui Graece loquerentur aut scriberent, Heblenistas vocent; vocem eam accipientes de iiS qui Graece quibdem, minus autem Hebraice scirent. Plurimum certe falluntur qui sic existimant. non tantum est Giae corum linguam imitari, sed & partes Graecorum sequi, ut imitari mores &rituS, aut stare a partibus Romanorum, Persarum, Medorum, & Antigoni, & illis quomodocunque favere. Constat enim Judaeos bifariam suisse divisos. Qui vastitutis & ritiobus favebant patriis, illi inique ferebant iugum Graecorum& Romanorum, & inviti vectigal pendehant, parati etiam
arma pro publiea sumere libertate, neminemque alienigenam dominum agnoscere. Tales suere Iudas Gaulonita, Theudas, ct illi qui Eelotae dicebantur, compluresque alii, qui veri & 'dirnmοι volebant videri Judaei, nec Volebant Caesarem vocare dominum, soli deo hanc appellationem reservanteS. At vero illi qui pacatiore essent animo, &sine cunctatione vectigal pendebant, monerentque jugum a deo impositum aequo esse ferendum animo, isti diccbantur Graecorum partes sequi, ac propterea Hellenistae
300쪽
j88 DE SIBYLLINIS ac φιλ Dchec Vocabantur. Tales quoque erant praecipue publicani & quicunque alii Graecis aut Romanis quocunque loco aut ossicio inservirent magistratibus. Peccant itaque Hieronymus & qui illum sequuntur Viri docti, cum repre hendunt Tertullianum, quod in libro de Pudicitia scripse rit, nullos inter Judaeos fuisse publicanos, persuasus loco Deuteronomii de quo ante egimus; Non erit vectigal pevdens in stiti Uraeh quamvis enim & Matthaeus Aposto lus, ct Zacchaeus, ct alii publicani fuerint, id tamen nihil ad rem facit: cum enim Judaei Romanis essent obnoxii, utique a Romanis constituebantur publicani; &pro illis non autem pro Iudaeis colligebant Vectigal, ut mirum non sit exosos aliis Iudaeis suisae publicanos, ac genti,
libus & peccatoribus annumeratos. Licet autem magna illorum pars Graeci aut Romani esse potuerint, Verum tamen est id quod Tertullianus subjungit, aliquos quoque e Judaeis potuisse esse publicanos, uti nempe illi quos diximus. Ut Alexandriae, ita quoque Hierosolymis potestas exigendi tributa & vectigalia, redimebatur a plus osteren tibus et nec scmper erant Graeci aut Romani qui colligebant vectigal, sed ut nunc quoque fieri solet, ex illis ipsis quae vectigal pendebant, eligebantur gentibus. Plurimum itaque peccant, qui putant Hellenistas dictos, qui Graece loquerentur, & Hebraice nescirent. Nam certe hac ratione
sequeretur Christum Hebraicae linguae fuisse imperitum, utpote qui fuerit Hellenista cum jubet, ut Caesari detur id quod est Caesaris. In Actibus Apostolorum ubi fit mentio de viduis Hellenistarum, id intelligendum de illis, quarum mariti in ossicio seu stipendio setissent Romanorum. Ut vero non eadem erat ratio eorum qui sinceri volebant videri
Hebraei, ita quoque diversi erant gradus Hellenismi &Hellela istarum. Quj pro veris habebantur Hebraeis, illi abstinebant ab omni gentilium sodalitio, & militiam detrect bant, quod sibi licitum non esse crederent Sabbato iter sacere, arma gestare, & iisdem quibus gentiles cibis uti.