장음표시 사용
321쪽
NupERAE CRITICAE SACRAE. t SO'braicos. Scio & nonnullos alios suisse qui similia fere scripserunt, & quidem clarius, assirmantes ideo pluribus seculis suam hos interpretes amplificasse Versionem, ut ad Chaldaeorum & AEgyptiorum antiquitates propius accederent..Verum si haec Valeat ratio, non quatuordecim seculis, sed pluribus quam triginta annorum myriadibus locupletanda suisset Chronologia Mosaica. Justam & legitimam hujus depravationis causam reddere debuerant,led putant sussicere, si pro causa, scelus LXX. imputetur interpretibus. Quod si m P. Simonio statuamus versionem LXX, attributam interpretibus; non sic dictam. quod totidem habuerit interpretes, sed quod ab Hierosolymitano Synedrio fuerit approbata; non diluitur, sed in Synedrium transfertur crimen, qui tam perfidae consentientes fuere Versioni. Rursus, cum negat Judaeos sacras corrupisse literas, quomodo jam dicit Vel LXX. interproetes, vel Synedrium, illos depravasse, aut saltem huic consensisse depravationi Cum utrique populi Iudaici fuerint sacerdotes, an non & illi fuere Iudaei 3 Forsan existimat minus scelus esse Graecas quam Hebraeas ScripturaS contaminare. Atqui apud Deum non est linguarum major quam personarum respectuS. Iam vero cum multis & certissimis constet testibus il iam ipsam, quam LXX. posuere, productiorem Chrono. logiam admissam & approbatam fuisse ab omnibus tam Hierosolymitanis, quam aliis Iudaeis qui Apostolica praecesssere tempora, nullumque adeo fuisse, qui ante aetatem Aquilae contractiorig husus supputationis ullam fecerit memtionem : quis non statim sentiat & agnoscat, non potuisse
ab aliis, quam ab illis, qui post Apostolica tempora vixere Judaeis, flagitium hoc committi Quippe cum a Christianis de tempore adventus Christi premerent ur, nec ullum pateret effugetum, si temporum sacris voluminibus subductorum sibi constaret ratio ; non dubitarunt odio Veritatis codices Hebraeos depravate, tali nempe fraude obtenturos
322쪽
3io RE S P o N S Io,D O B J E C T A se speraiites, ut cum Christianis tuto congredi possenti si
necdum sextum desinere millenarium, & necdum advenine, tempus Mesilae ex suis evincerent exemplaribuS.. Et sane nullum aeque atque istud Judaeis profuisse commentum cum alibi, tum praecipue in Hispania, memor
bili potest ollendi exemplo. Triumphavere istic de Christianis per complura secula solo hoc argumento, quod cum ex Sibyllinis aliisque antiquis Oraculis sexto demum
vel currente vel peracto millenario adventurum cile constaret Messiam, e suis vero scripturis usque ad Servatoris nostri aetatem quatuor tantum depromerent annorum millia, superesse etiamnum annos bismille priusquam Verus adventurus esset Messias constanter adseverarent. Nec defuit
huic commento successus & quidem tantus, ut annis plus minus mille Judaei in Hispania praevaluerint Christianis, iisque imprudentibus pro anno Christi natali cram obtruserint Judaicam, incipientem ab Herode; vel quod illum Messiam suisse crederent, vel quod annos cxilii sui ab illo tempore, quo ablatum esset a Juda sceptrum, incipiendos
esse existimarent. Ut Vero communi omnium Judaeorum
magistratum in Hispania gerentium sustragio, introductam fuisse eram seu heiram hanc anno Christi CCCCIX. alibi diximus, ita quoque communibus omnium Hispaniae regnorum decretis abolitam & antiquatam fuisse constat, primum quidem Valentiae, deinde ubique anno Christi MCCCLXXXIII. Puduit rerum Hispanicarum scriptoribus causam memorare, unum hoc annotasse contentiS,
communi omnium Christianorum consensu cram istam fuisse sublatam, & tum demum numerari coeptum per annos Christi. Nec tamen desuere etiam antea quibus iste Judaicus displicuerit calculus. Eorum qui ad nostras pervenere manus primus suit Julianus Pomerius, seu alter potius Julianus praesul Toletanus, in iis quos anno Chri-
ii DCLXXXVI. contra Judaeos scripsit libris, in quibus Chronologiam LXX interpretum praeserendam esse Chro-
323쪽
Nur ERAE CRITICIE SACRAEi aer tritologiae Rabbinicae pluribus contendit. Nec dubium quin selicius huic iste succcssisset labor, si causam & tempus fraudis istius Iudaicae penitius aliquanto Vel perspexisset, vel
explicasset. Nam sane cum illa quae Christianos inter &Judaeos est quaestio de lato sit tempore, ut recte monuit Hieronymus, illud omnino urgendum, tempore Aquilae vel paulo antea, Iudaeos depravasse Hebraea exemplaria &bis mille annorum expunxisse tempus, ut tempus Messiae necdum advenisse obtinerent.
Quod siquis exactius etiamnunae scire desideret te usquo Judaei depravarint, aut saltem deprmare Hebraea coeperint exemplaria, puto id spatium ut plurimum vigintrduobus posse determinari armis. Nam cum Egnatius in ea quam ad Philadelphenses scripsit epistola, assirmet, seta audisse nonnullos, dicentcs, si ea quae in Evangeliis continentur, non etiam in antiquis inveniantur monumentis aucarchivis, nolle sese iis credere, ipse e responderit inveniri, illi vero negarint, manis stum Judaeos jam tum aucdepravasse sua exemplaria, aut recessisse a sensu, quem LXX tradidere interpretes. Cum vero Iosephus, qui e Hebraeis exemplaribus eundem Chronologicum calculum & eosdem quos LXX interpretes semper expressit sensus, antiquitatum libros absolverit anno Christi nonagesimono
no; Egnatius Vero martyrium passus sit anno CXXI. sa. tis convenienter effcitur intermedio hoc tempore & VerbaLU
& sensus S. literarum depravase Judaeos. Recte vero Eg natius respondet, sibi pro sinceris, incorruptis & illibatis archivis esse Iesum Christum, illique velut summo sacer- doti credendum potius, quam aliis sacerdotibus. Atque haec eo libentius monemus, quod solus hic perversus es secerit calculum, ut jam per tot secula Judaeorum in mundo subsistat religio. Ille si destruatur, quod sane facillimum, non Iosepho tantum, sed & omnibus qui illum praecessere Judaeis consentientibus eum illo quem LXX interpretes exhibuere calaulo, jam nulli amplius in orbe superea
324쪽
si et RESPONSIO AD OBJECTA Haec licet certissima sint, excipit tamen in Hiis usi si Iudaei corruperunt libros Moysis, multo magiS ab iis corrumpi debuiste prophetias Danielis. Ecquis dubitat 3 Quis
nescit illos totum Danielem ex Prophetarum numero ex
punxisse Z Ipsum tamen hoc negat vir doctus, & pluribus in locis contendit Iudaeos de Daniele idem sentire quod Christianos , & de nomine tantum litem intendi. Sed profecto si de nomine tantum sit quaestio, quando quaeri
tur utrum Daniel fuerit Propheta, necne; jam ct illa con troyersia, utrum Servator noster fuerit Verus Messias, erit de nomine, nec ulla in rebuS humaniS aut divinis supere rit quaestio, quam non jure meritoque de solo fieri con tendas nomine. Caeterum cum quo loco apud Iudaeos Danielis habeantur vaticinia alibi satis ostenderimus, opus non est ut ea hic retexamuS. Interim quantum illorum, erga hunc Prophetam sit odium, satis ex eo constat, quod cum olim medium inter Prophetas locum tenuerit Daniel, odio tamen veritatis ad calcem codicis Hebraei inter semi sacros resectus sit libros, undique etiam & in perpetuum
illum extirpaturi si per ipsos stetisset. Denique quod in
hoc Propheta, non, ut in caeteris sacrae Scripturae libris, integra LXX virali fruamur tralatione, sed eadem interpolata versione Theodotionis, & hoc quoque illorum fictum
est scelere. Provocat dein P. Simonius ad Samariticum exemplar, & ut eludat ea quae scripsimus, dicit codicem Hebraeum in annis Patriarcharum computandis confirmari a codice Sama ritico. Cum tanta sit utriusque codiciS discrepantia, ut major esse Vix possit, miror sane haec ab eo scribi. Si argumentum ex eo petat, quod contractiorem calculum uiarerque contineat codex, quam exhibeat Verso LXX inter
pretum; jam nostras confirmat rationes planumque fiet utramque gentem, Judaeos Videlicet & Samaritas, quod Christum admittere noluesint, ad breviasse tempora: sed tamen clam non Christianos tantum, sed se mutuo quoque
325쪽
NupERAE CRITICAE SACRAE. 313 oderint, diversam in depravandis codicibus suis institisserationem: & quamvis quam longissime a seinvicem recessserint, illam ipsam nihilominus Hebraeorum codicum Varietatem plurimum conserre ad confirmandam quam LXX. interpretes exhibuere veritatem. Dicit dein Africanum, Eusebium & Syncellum, annotasse quidem istam lectionum varietatem, sed illos longissime a mea remotos fuisse sententia, utpote qui, nullum propterea Iudaeis aut Samaritis impegerint crimen. At quia verbis opus, cum ipsa varietas flagitium ostendat, & non fortuitam, sed manifestam contineat depravationem 3 Quomodocunque calculus ponatur, semper aut in LXX. interpretes, aut in Judaeos crimen id redundabit. Sed vero cum quod LXX. posuere interpretes, id ipsum quoque multis & certis testibus, & insuper antiquioris Synagogae nitatur consensu; contractior Vero computuS ne unum quidem habeat testem, qui sit Aquila vetustior, infelicis fuerit judicii, tam manifestis non credere argumentis. Errat tamen cum ad memoratos provocat scriptoresae si illi Iudaicam istam non agnovissent depravationem. Africanus & ex eo Syncellus manifeste adfirmat codices Hebraeos non convenire, & multa continere absurda, quae postquam enumeravit, addit, merito omnes Chrdnologos sequi LXX. interpretum versionem, utpote quae facta sit
Nec hoc tantum loco, ted & alibi corruptos esse dicit in Hebraeis codicibus annorum numeros. Sic quoque sensit Origenes, qui pluribus in locis S. Scripturas a Judaeis depravatas esse affirmat.
326쪽
De vaticinio sex mille annorum, deque Thalinudica quam siti lingit expositione, satis cum alibi, tum quoque praecedenti diximus scripto. Perpendant ea quibuS otium est, & judicent an verum sit, id quod P. Simonius adiastruit, me causam hujus vaticinii ignorasse. Cum celeberrima fuerit haec prophetia etiam antequam Christus nasceretur, opus non est ad Thalinudistas recentiores dio Vertere,. cum ex iiS quae scripsimus opinionis hujus anti quitas satis sit manifesta, & ipse quoque Hieronymus millenariorum sententiam ex Judaeorum traditionibus Pa. piam istasisse adirmet. Sequentibus capitibus P. Simonius examen instituit in LXX. interpretum Versionem. Quamvis autem pluribus in locis eam laudet, quia tamen aliquando eos impegisse aut saltem minus commode quaedam reddidisse existimati; operae pretium fuerit ea excutere, & cognoscere ipsene,
an vero LXX. errarint interpreteS. Misiis itaque iis, in quibus horum non adversatur Versioni, ea solum perseque mur, quae ab illo reprehenduntur. Primum quod carpit Occurrit Genes. cap. I. V. II. cgpocs. Dicit dubiam esse expositionem, quia
vox & principatum & principium significet. Mi.ror non reprehendisse Vocem Hebraeam quae & ipsae duplicem habet potestatem. Pari jure & primam Genesios reprehendat Vocem tres th, quae & caput & initium notat. unde Aquila Verterat li his paeAig ι. Cum in his & si milibus locis suis pateat, qua ratione dichiones istae sint
accipiendae, frustra male intelligentium culpa in . ipsos transfertur scriptores. Quibuscunque demum Verbis inter pretes haec reddidis lenit nunquam cavillandi defuisset materia, praesertim cum Omnibus fere inguis praedictae voces
duplicem habeant significatum, ipsi quodammodo sic ju.bente natura. Frustra itaque sunt illi qui Graecae trala tionis carpunt ambiguitatem, cum Hebraei codicis interpretatio hoc nostro seculo longe magis sit ambigua, utpote,
327쪽
NuPERAE CRITICAE SACRAE. gryquae quosvis etiam admittat sensus, si Rabbinos& Rabbi
nistas sequamur. Cap. III. V. s. Genes G κ mroor. Male laus tu ex omni is animalibus. Dicit praepositionem non convenire huic loco, & nullum constituere sensum. Certe non potuisset locus hic melius &cxactius reddi. Qui aliquid Graece sciunt, hoc quoque sciunt, nullum esse Graecum scriptorem qui non sic loqua tur, omninoque frustra simus si exempla congeramus. Eodem capite versu sequenti occurrit Putat legendum esse vos,o , & mox Atqui hoc non est Graecum, neque enim Tεφέω dicitur, sed etψω, unde futurum, non enue m. Rectior itataque nostra techio & ocis, quam & rei & sensui convenire olim ostendimuS. 'Gen. cap. IV. . 16. Et habitadit in terra Naid e re gione Edem. Qui cum Hieronymo negant terram Naid, ct malunt fluctuantem ut instabilem interpretari, illi malunt cum Hieronymo errare, quam cum LXX. Veritatem agnoscere. Cur non & Josephum reprehendunt, qui ho rum interpretum sententiam confirmat 3 Quis praeterea
ferat istam balbutiem, , habitadit in terra inuatilis, vagus Nusquam profecto habitat, qui ubique va
eiu Hoc in loco ponitur more Graecis tralativo pro-vel uic speravit inoocans ( vel invocando nomen Dei. Eundem hunc sensum expressit quoque Philet in Scripto de Abrahamo.Quod vero dicunt in Hebraeis exemplaribus legi IN nonni id aliter olim fuisse patet non tantum e LXX. intcr- pretibus, sed S ex Eusebio Emeseno, cujus Verba in ca
328쪽
bus. Si quis Rabbinorum consulat commentarios, meras
inveniet contradictiones. At vero in Graeca versione omnia sunt clara. Quis enim nescit in sacris literis passim
spem poni pro fide, & sperare pro confidere 3 Sed &Graeci saepe sic loquuntur, & hinc est quod &r eoui pro bona & mala usurpantur conicientia. Genes. cap. VI. V. I . - η ν σεαυτὴ ,αβω άν -
metra,rων. ac tili arcam ex arbori sus quadratis , ita vertendum esse olim monuimus. In Hebraico est; ne tibi arcam ex artoribus res nae, quod omnino idem est :OmneS enim quadratae arbores sunt resiniserae. Satis mihi
videor clare locum hunc exposuisse in iis quae olim scripsi et tamen quia P. Simonius nimis longe ea petita esse existimat, & aliter haec reddenda censet, sic nempe ut mete et rex accipiantur de asseribus seu plancis qua dratis ; non erit ab instituto alienum, si pauca etiamnum ad clariorem loci hujus intellectum addamus. Primo i laque obserVandum Vocem Hebraeam gopher, si seorsim spectetur, non posse accipi de quadrato. Deinde quis naupegus non rideat, si quis huic jubeat, ex asseribus aut tabulis quadratis construere qualecunque naVigium 8 At vero siquis jusserit navem aedificare ex arboribus quadratis, statim recte loquentem agnoscet, & intelliget arbores resiniseras, quales sunt cedrus, abies, picea, pinuri pinaster & sapinus, omnes quadratae, omnes aptissimae fabricae naVali, utpote quae materiem & simul resinam seu picem ad unguendas exhibeant naves. Cum in frigidis praecipue proveniant tractibus velut in summo septentrione, & alibi sere in montibus; semper virentem tamen alunt comam, locoque sanguinis copiosa iis data est resina. Siquis boreales peragret regiones, Vix alias quam quadratas inveniet arbores, omnes paribus intervallis & angulis in quaternos simul se explicantes ramos, ita ut vel ipso
aspectu figuram exhibeant pyramidis. . qualis iste ramorum ordo cedit Lapponicis gentibus in beneficium, utpote
329쪽
NuPERAE CRITICAE SACRAE. 3I pote super quaternos istos in crucis sermam simul exeuntes ramoS, Velut super planum fundamentum, domos suas ligneas exstruere solitis, ut testantur, cum alii, tum quoque Olaus magnus lib. I v. cap. II. Patet itaque, ut semper, ita quoque hoc loco LXX. illo senes optimos suisse interpretes. Scio quidem doctissimum Bochartum vocem gopher de cypressis accepisse, Verum cum ea non quadrata sit arbor, sed rotunda, utpote quae metas imitetur, ideo hi censum Venire non potest. Nec tamen negaVerim Vocem cupressi, a gopher seu copher commode derivari, Verum non 13λέσωs, ut puto. Cum enim ab hac Hebraea voce insulae quoque Cypro nomen obtigerit, propter copiam resiniferarum arborum, non incommode exinde petas originem vocis cupressi. Quod si id minus placet, non male derives a Metroc O ., quod & ipsum ab eadem Hebraea voce formatum Videtui. Graeci antia quaeres Vocarunt conos seu nucamenta in quibus primo exstillantem arbores resiniserae ferunt resinam. Itaque Hesychius Theophrastum- Vocasse scribit etα mTuo, Si hoc elymon admittas, j m κυ-eloe . idem notabit, quod conisera seu re. sinisera arbor, propter geminum vocis seu copher significatum. Porro dicuntur quoque =- α ι. e Saepe enim in Dialectis , r transis in T.. Hoc Postregimum
quod usitatius esset, ideo factum ut lectio Theophrasti
jam olim fuerit immutata. Genes xlIX. V. Ubi violenter dicuntur confracti fuisse arcus, quos fratres in Ipsephum intenderant, rectissima est versio e-d stes Tus Ta . cum aliae tuterpretationes vix ullum exhibeant lenium. Vocem Hebraeam & alibi eodem sensa accepere iidem . interpretes, convenitque cum radice Ialti. Ibid. v. x6. Nihil minus quam confusa est LXX. viralis .
330쪽
retici epescribs spue iis in sy σοι Optime haec reddidere interpreteS, licet non nunc tantum, sed & olim aliter quibusdam visum sit, ac praetulerint Versi, onem Aquilae, qui pro 'robp reposuit, ut ex Theodoreto & Graecis constat catenis, ac si LXX interpretes, qui passim, βοάον reddiderunt, non etiam hoc loco id ipsum posuissent, si conVenientius censuissent. Sed sane
Aquila, qui nihil in Hebraicis sciebat, quod non a LXX hauserit interpretibus, unum id semper egit, ut easdem quidem quas illi expresserit significationes, verum illas ipsas in diversis dissiparit locis. Si LXX βουλών hoc loco scripsissent, ille posuisset, uti alibi ab eo factum. modVero sensum horum attinet verborum, clarus est ille & manifestus. Montibus stabilibus & a rerum initio perman, suris in aevum, qui in Psalmis dicuntur monteS Dei, Opponuntur hoc loco cumuli seu acervi instabiles, quales Vel casu, vel humana congeruntur diligentia. Falluntur, qui vocem hanc de solis intelligendam csse existimant arenarum cumulis, in praecipuo enim significatu ponitur pro acervo seu cumulo frugum & fructuum. Itaque Asta
dicuntur primitiae. Hinc quoque Sis idem quod Ab agricolis vocis hujus origo est petenda, qui frumenti struices sic apellarunt a 2 αννι. Promiscue enim, ut Grammatici docent, appellantur idemque esse notant, quod quae omnia ejusdem prorsus sunt originis. Postea vocabuli hujus acceptio transiit ad loca in quibus eopiosus frumenti esset proVentus, cujusmodi sunt colles modici, agri editiores, &ripae fluminum. Translata dein significatio ad. quarumVis rerum cumulos, Veluti fructuum, arenarum, salis, pecuniae.& similium. Tandem demum ad ista loca, in quibos haec omnia reperiantur, qualia sunt littora, syrtes, mare denique,ct quaelibet arenosa, squallida&sollitaria tesqua. Cum