장음표시 사용
61쪽
AL Ex ANDRIAE. iis, ut se Macedonas appellarent, uti testatur Iosephus, cum alibi, tum lib. II erm ei muti
s p. 1. de bello Iudaico, 3 es...
que seu Macedonas intelligendi hic sunt
Iudaei in Christum crectentes. Hinc quoque commeatus Macedonicus, pro Alexandrino apud Symmachum Epist. L V. Lib. III. Ageris me tenet Illerim no Irum juncto aquis latere prospesat. Hisc Iliens video quid aeternae urbi indies frugis accedat, quid Romanis horreis Macedonuis adjiciat commeatus. Non recte locum hunc interpretati sunt viri docti, neque enim e Macedonia, sed ex Alexandria annona Romam advehebatur. Hoc quoque
addo, curatores & institores catapli Alexandrini fere fuisse Iudaeos, qui messies AEgypti vel Puteolos, vel Ostiam deportabant, unde demum ad saltum Arcinum seu nemus Camoenarum deferebantur extra portam Capenam, quae tam temporis decimo ab urbe, id est Miliario aureo, aberat lapide, vicina nempe Ariciae. Judaeis quippe licitum non erit habitare in urbe. Hinc facile intelligas loca Iuvenalis, quae hactenus interpretem non inVenerunt, cum de Judaeis in luco Camoenarum frumentum & senum vendentibus siestribit; quorum Cophinus fenumque supelli c. Et alli, Cophino fenoque relictis Arcanam Iudaea tremens me icat in anfem. Cophino enim seu mentum metiebantur. Quod
autem apud Eusebium & Hyeronimum sequitur, gentilium partem praevaluisse in Alexandria, ct hoc quoque bene se habet. Qui enim ea in urbe morabantur Judaei, ii non tantum cum Judaeis factis Christianis, sed & cum Macedonubus conflixere, qui non poterant Christianis non favere contra Judaeos rebelles. Hinc quoque clarum quod sequitur, Hadrianum Alexandriam a Romanis subversam publicis i3staura me impentis. Occisis nempe praecipuis Alexandriae incolis Iudaeis, incensisque & eversis eorum habitationibus& munimentis. Quod vero ad annum Hadriani quintum
62쪽
so D B M A G N I T u D I N Enotat, Hadrianum in Libyam, qua a Judaeis vastata fuerat, cuouias deduxi , vix de aliis intelligi possit, quam de Chri stianis, quibus loca ea habitanda concesserit. Istaec enim Libyae deserta, quae prius obtinuerant dudaei, soli post modium incolucre Christiani. Sed redeamus ad ipsam
Civium Alexandriae quod attinet numerum, illum scribit D:odorus Siculus suo tempore fuisse supra trecenta milialia. Et tamen nuditis jus civitatis di cilius obtinebatur quam Alexandrinae. Praecipue ab hoc honore excludeban tur 'gyprii, non tantum propter nimiam calliditatem &malam huius gentis indolem & praecipue taVitiam, quae effecit ut nec Magistratum gerere & nullius jure civitatis frui illis perian erant legeS Romanae, multo Vero magis id ipsum carebant Alexandrini, propter perpetuaS cum 2 etyptiis de aquis Nili contentioneS. Itaque Appionem qui civis Alexandrinus videri volebat explodit Josephus. ajanus tamen apud Plinium juniorem jus hujus civitatis concedit Harpocrati Jatraliptae, Verum non nisi consulto prius per praesectum AEgypti populo Alexandrino, addens non temere dandam esse civitatem Alexandrinam. Sed vero vix aliunde magis opulentiam & magnitudinem urbis hujus intelligas, quam ex copia frumenti, quod ex Maria seu Mareoti palude Romam deportabatur, quodque ad tertiam anni partem toti suffceret populo Romano. Praeter vero annonam, in tributi S & Vectigalibus, tantundem sola haec urbs pendebat, quantum tota Gallia. Merito itaque omnium post Romam ci Vitatum maximam vocat Alexandriam non Iosephus tantum & Dion Chryso stomus,sed & complures alii. Aristeas Vero & Diodorus Sicu tus ne Romam quidem excipiunt, idemque facit Menander Laodicenus Rhetor, qui illam omnium quotquot sol aspicit civi tatum Vocat maXimam. Omninoque Verum dicit, ejus quippe aetate multum diminuta erat Roma. Florebat vero etiamnum Ala tandria, nondum intempestiud Eeso &Patriarcha-
63쪽
Patriarcharum tyrannide expulsis Judaeis & paganis Serapidis cultoribus. Postquam ea soli potiti sunt Christiani
quorum magna pars erant monachi, Paulatim coepit deficere, accede a te praesertim urbis BiZantinae invidia propter nimiam Patriarcharum potentiam, supra ipsos quoque sese efferentium imperatores, donec tandem primo a PersisS, mox dein a Saracenis & postremum a Turcis capta sere insolitudinem abiit. i '
Eniamus nunc ad Carthaginem, ut & hujus quoque cognoscamus magnitudinem. Nonnulli huic ambitum trecentorum & sexaginta stadiorum attribuerunt, ac parem fecere Babyloni, ideo nempe quod tantuni Strabo ad. signarst ambitum peninsulae, in qua sita fuerit Carthago. Sed vero Livius, cum a Romanis dirueretur, urbem hanc in ambitu habuisse scribit x x III passuum millia. Unde confici, tur aream CarthaginiS paulo tantum plus quartam peniosulae occupasse partem. Verum quod longa seculorum docuit experientia, ut pleraque magna corpora, ita etiam magnaS civitateS, non nisi paulatim ad summum molis &potentiae pervenire gradum, quem postquam attigere paulatim quoque deficere & perire soleant: idem quoque eVenit Carthaginiensibus, qui postquam diu maris terrarumque tenuissent imperium, sensere paulatim & ipsi sonectutis mala, vexati factionibus domesticis, afflicti bellis Siculis, &demum Romanorum attriti potentia, donec tandem ad eam quam diximus, mensuram corum redigeretur civitas, illam
64쪽
3x DE MAGNITUDINE quidem magnam, si cum aliis conscratur urbibus, sed men plurimum diminutam, si cum antiqua & prisca componatur magnitudine. Si quis autem scire velit, quo
maxime tempore floruerit Carthago, ausim assirmare tem
pus id vel ipsum quoque bellum praecessisse Trojanum.
Didonem condidisse Carthaginem eadem ratione qua Augustus Romam, Constantinus Bygantium, & alii alias condi, derunti urbes, libenter credo. Sed & Verum forsan, quod scribi Appianus, quinquaginta ante bellum Iliacum annis a Tyriis fuisse conditam. Nempe urbes condi dicuntur,
cum novis augentur coloniS. Verum multo antiquiorem
esse Carthaginem, ex Hannonis confici potest periplo, seu nav'gatione extra columnaS Herculis. Superest etiamnum peripli hujus compendium, multo enim auctius olim suisse exinde colligas, quod complura apud antiquos legas ex illo desumpta, quae tamen lice tempore in eo non inVenias. Quanta suerit jam illo tempore Carthago ex eo cognostas, quod post conditas trecentas in littore Libyco urbeS, redundante nihilominus hominum multitudine, cum sexaginta pentecontororum Hannonem miserint classe instructa commeatu & triginta colanorum millibus, ad explorandos cxtra columnas Herculis Libyae tractus, & condendas. in x o quoque Oceani littore colonias. Hanc naVigationem.
sinam, fuisse censet Strabo paulo post bellum Iliacum. Sed
vero rectius dixerimus integro minimum seculo, antiqui orem hoc bello fuisse istam Hannonis expeditionem. Cum enim non ex nihilo oriuntur sabulae, unde demum tres Gorgones, nisi ex tribus Hannonis Gorgidibus, adsentiente etiam Palaephadole Unde Amalthece seu Hesper eum cornu, nisi ex ejusdem nominis promontorio apud Vannonem Sed & Poma aurea, quae ex Hesperidum horiatis ad Oceanum sitis decerpsisse dicitur Hercules, quis in Europam potuit adducere nisii Hanno, qui primus ista oceani lictiora adiit Sc ex Promontori Soloentis nunc Capi-& ex Theon oclamare: nu dicto, subii
65쪽
CARTHAGINI S. s subi copiosissime proveniunt, primus istaec poma Europae intulit Valent haec argumenta unde certo conficere possimus Hannonem praecessisse, aut saltem aequalem fuisse, temporibbus Herculis & Persei. Hinc quoque patet illa quae de Didone memorantur, referenda esse ad TyrioS insulanos, non autem ad primam Carthaginis molitionem, utpote quae longe antiquior fuit Tyro, quae condita demum paulo ante excidium Trojae; ideoque cum Tyrii dicuntur conditores Carthaginis, intelligendi Palaetyrii & caeteri Phoenices. Nec male hinc interpreteris locum Virgilii, cum dicit, Carthago aut aut qua Tyros. Filiam nempe confudit cunai
Cum ergo tanta suerit Carthaginensium potentia jam Hannois istius temporibus, quis non & hoc dederit, exstitisse & floruisse horum rempublicam multis seculis, & sorsan pluribus quam mille annis, antequam ad tantam exescresceret magnitudinem p Quod autem in Graecorum monumentis nullum tantae potentiae occurrat vestigium,mi nimet id mirum debet videri, cum Vix Iliaca tempora Graecorum: attingat literatura..C A P. XII
Um e ruinis Alexandriae suum praecipue ilicre: mentum acceperit Cairus Agyptiaca, non nulla etiam de hac dicamus, idque eo magis,, quod cum innumeri & nostra tempestate Sc superioribuss seculis hujus videndae gratia AEgyptum adierint, . tanta sit nihilominus scriptorum disero
pantia, uEn et dedi eadems, sed det diversis, videantur egisse: civitatibuM.
66쪽
DE MAGNITUDINE civitatibus. Qui nostris temporibus Cainam frequentant, negant eam Lonuino aut Parisiorum majorem civitate,licet habitantium numero superiorem concedant. Assirmant quippe eam tribus aut ut plurimum quatuor horis commode posse circuiri. Itaque non audiendos esse contendunt, qui decem aut etiam duodecim leucarum ambitum huic tribuerunt.
Verum quam temere haec ab iis jactentur qui nulla ha bita temporum ratione Cairum quae nunc est cum ea quae pridem suit confundunt, operae pretium suerit paucis
Sex pceterierunt secula ex quo civitatis hujus nomen Europaeis innotuit, ab eo nempe tempore quo societatis
viribus Syriam temsere Christiani. Quanta jam istac tempestate urbs haec fuerit, cognoscas ex Guilhelmo Tyrio Archiepiscopo, qui libro X I x originem & splendorem hujus copiose describit. Recte is a Memphi eam distinguit, utpote quae in altera Nili sita fuerit ripa, sed quod Babylonis AEgyptiae nomen nusquam se reperisse scribat, id miror cum praeter Iosephum, etiam Strabo Diodorus & Ptolomaeus hujuS meminerint. Licet vero & olim & etiam nostro hoc tempore Babylon &Cairus justo satis dirimantur intervallo, sub Caliphis tamen & Sol danis florentibus Agyptiorum
rebus, adeo auctae fuere hae urbes, ut se mutuo contingerent, ct imam constituerent civitatem. Maxime id factum
postquam uno eodemque cinctrae suere muro, quod ex Iacobo de Vitriaco colligo, qui lib. II r. Ubi agit de capta Danaiata scribit quod C er , Nota Ba Ionia ad mandatum Sol lani uno muro clausae stini, , sit facta una eademsue cidItag. NOVa Vero Babylonia, ideo Vocabatur, ' quod jam destructa esset vetus Babylon AEgyptiaca, qUT quinque milliariis aberat a Nova ut idem paulo post testatur. Haec nempo vetus Babylon istic fere sita erat ubi Ptolemaeus suam collocat Babylona, licet in citeriore Nili ripa, unde apparet bis minimum mutatum fuisse Babylonis AEgyptiae situm. Hujus etiamnum supersunt ruinae & porrigiliarur
67쪽
CATRI ET BABYLONIS AEGYPTIACAE . ssusque ad Meteream, qui locus Veterem & novam Babylo na interjacet, eratque Olim Velut suburbiurn Cairi. Ex his cile aliquis colligat Cairum olim in longitudine porrectam fuisse ad viginti minimum passitum millia, & sane tantundem huic spatii tribuunt qui non nisi qninque horarum spatio eam pertransiri scripserunt, Bernardus Bre-denhachius nobilis GermanuS qui ante annos dUcentos curiose Cairum lustravit, ita de hac scribit 3 equitem quatuor horarum spatio stne intermissione iter facientem longitudinem cicitatis forsan posse emetiri, ipsam vero totam non nisinoet em vel decem horu circumire. Judocus Gistellus, qui eodem tempore AEgyptum adiit, non nisi duodecim horis circumequitari adfirmat. PluS. etiamnum dixere alii, qui non nisi biduo circumiri posse scripserunt, & duodecim leucarum Germanicarum ambitiam huic tribuerunt. Qui manimum posuit est Martinus a Baumgarten, cum scribit:
tantae porro magnitudinis es Ca ita, ut Tix nodem decemete horis quis lene amlulans eam circuire pusit. Denique si quis Omnia eorum qui ante plureS quam ducentOS floruere annos colligat testimonia, conVenire in eo inVeniet, Cairi
ambitum longe majorem fuisse triginta passuum millibus,
quam tamen mensuram Velut nimiam Vulgo explodunt.
De frequentia vero incolarum Cairi inter caetera haec quoque memorat Bredenbachius; Praeterea populosior es civitasica, quam aDa ut a sui sole, crediturque quod tota Italia Clutanto alundet populo, quam urbs haec sola. Nam longe priures in ea sunt homines qui propriis carentes domitus dormiant sub divo, quam sunt Venetiis habitatores. Et tamen istoc tempore Venetorum ciVitas longe quam nunc erat
Ex his facile aliquis intelligat, siquis hodiernam Cairum, omissa Babylone, & suburbiis longe dissitis, neglectisque
Intermediis circumcirca ruinis, componat cum ea quam
descripsimus vetere Cairo, fore ut vix sextam Vel septimam magnitudinis partem habeamus, etiamsi parem Utrique
68쪽
s6 DE MAGNITUDINE tribuamus latitudinem. Antiqua enim Cairus ad vinginti protendebatur passuum millia, cum hodierna etiam quailongissima est vix tria excedere dicatur. Quamdiu nempe Caliphis & Sullanis legitimis IZgyptus paruit dominis, tam etiam diu crevere opes & felicitas hujus civitatis, nec quidquam praeter pestem, magnis. plerunque urbibus infestam, in infinitum iturae obstabat magnitudini. Ante annos demum C L x v postquam per tres dies noctesque in ipsa urbe pugnatum esset, sugum Selimi Imperatoris &Turcarum subiere, quorum tyrannide, longe quam pestis deteriore, perpetuo deinceps oppressi suere, donec &Cairus ad eam quam diximus mensuram redigeretur,totaque adeo AEgyptus in solitudinem abiret.
Um boni regiminis nullum sit certius signum
quam magnarum urbium copia & frequentia, non est ut vastas Sinensium miremur urbes,quarum si spectemus amplitudinem, tantum illa caeterarum gentium civitates magnitudine superasse inVeniemus, quantum arte regnandi omnibus aliis meliores
ipsi semper fuere mortalibus. Non jam loquor de praesenti
Sinarum statu & conditione, postquam malorum principum & magistratuum culpa corrupta eorum Republica in praedam cessere Barbaris, omniaque apud ipsos facta fuere minora; sed de feliciori tempore, cum sui tantum generis regibus parerent, illis quidem non semper bonis, raro tamen tam malis, ut neglecta omni regiminis cura, solis servirent vitiis. Qui vero inter illos fuere boni, fuere autem quam
plurimi, illi vel ipsi Platoni in formanda Republica, meliori
69쪽
SINARUM URBIUM . spetiam, quam quod ipse secutus sit, exemplo esse potu issent. Nullos inter eos inVeniaS Vel Caesares vel Alexandros, similesque cladibus 8c pernicie humani generis gaudentes pestes; Pamm, tranquillitatem, artes & scientias, caeteraque quibus vitae constat felicitas excoluere, his solis, etiam absque bellico apparatu, majus sibi acquisivere imperium, quam armis quantumVis Victricibus ullus vel monarcha, vel ulla unquam sibi compararit respublica. Solum boni regiminis suffecit exemplum, ut remotissimae etiam gentes, relictis patriis institutis & moribus, damnataque barbarie sua, Sinensibus sponte se subjicerent, iisque se aggregarent, qui soli scirent vivere, & sine sanguine Vincere. Habuere
quidem & Sinde praeclaros bellatoreS, quorum tamen Virtutem ipsi nec mirantor, nec laudant, cum non sine multo sanguine gerantur bella, nec caeteri propterea cives felicius
vivant. Illos solos in historiis commendant & probant Reges, qui justitia & moribus insignes fuere, quique non vi & armis, sed sola virtutis fama suum ampliarent impe
perium, & hac ratione quoscunque reges & regna ad obse quium allicerent. Quod siqui Sinicis nollent parere legibus, non tamen illoS bello persequendos, injustum enim & ini. quum esse suos perdere, ut alioS faciamus ObnoxioS, cum
longe cariores esse debeant illi, qui sponte sua, quam qui inviti obsequium praestant. Nihil sua referre si qui suo malo ejusdem ac ipsi participes fieri nolint felicitatis, satis enim late Sinarum patere imperium, suamque sibi sussiceres elicitatem.
Hominum in hoc regno frequentiam, Vel ex eo conficias, quod ante ultimum hoc cum Tartaris bellum, constet in eo numerata fuisse, sedecim, aut ut alii produnt, septendecim Myriadum millia,vel ut Vulgo loquuntur centum &septuaginta Milliones, cujus summae Vix sextam partem in tota postis reperire Europa. Alendae tantae multitudini
suffciunt agri, illi quidem etiam sponte sua fertiles, sed
accedente humana industria adeo ubique exculti, ut nulla I quan-
70쪽
quantumvis exigua usquam Occurrat terrae portio, quae negligatur, nec usquam tam sterile solum, eui excolendo Sinicum non sussiciat ingenium. Alimentum quoque copiostina praestant flumina affatim pistos a & tam vasta, ut ad octo vel decem pasi . millia pateant, allicubi etiam ripas
habeant utrinque incolas picuas naVigantibUS. Tantus vero in illis navium numeruS, quantum ne in toto qUidem reli quo reperias terrarum Orbe. Ad urbem Hancheu constat numerata fuisse aliquando supra triginta onerariarum millia. Ab eadem urbe Nankinum selVens P. Semedus Lusitanus, ut aliqua ratione multitudinem naVigiorum subduceret, affirmat se spacio unius horae numerasse naveS trecentas ab una tantum fluminis parte sibi occurrentes, omnes tectas& pichuratas pulcherrimeque instructaS, adeo ut non one
randis mercibus, sed voluptariis usibus & celebrandis solemnibus festis fabricatae ViderentUr.
Incredibilia haec possint videri, sed iis qui nesciunt apud Sinas Platonicam semper viguisse rempublicam, & jam a tot annorum millibus solos fere ibi regnasse Philosoplios aut Philosophiae amantes. Illi suere Regum asiesiores & consiliarii, illi satellites. Nulla ibi liuereditaria nobilitas, soli apud Sinas literati sunt nobiles, quorum posteri si indocti
ct ignavi fuerint, ad pristinam denuo relabuntur conditi nem, & plebeis aecensentur. Artes politicae, quaS Plato, non virtutes, sed Virtutum umbras esse assirmat; non laudantur ab iis,nisi cum justitia & sequitate fuerint conjuncta. Legibus licet ex aequo omnes sint obnoxii, eas tamen qui Violant, non aequaliter puniuntur: quanto enim quis tae major est qui peccat, tanto majori assicitur poena, nec in
ullos severius, quam in ipsos Philosophos, id est principes& magistratus populi, animadvertitur, gnari omnia se bene habere, si illi, qui justitia & bonis moribus caeteris
exemplo esse debent, ab omni culpa & crimine immunesse praestiterint. Quod si peccent RegeS, tanta in admonendis iliis Philosophorum est libertas, quanta vix olim
