장음표시 사용
141쪽
beatur . Praeclarum vitreae pictae lamellae monumentum adfert Boldetius Lib. I. Cap. XV. Pag. 6o.
in qua expressus est Christianus CRvcEM Domini in fronte signatam praeserens , qua non tantum per Baptismum Fidelis, verum etiam sacro Chri male in Confirmationis Sacramento consignatus ostenditur . Ipsi igitur Fideles hoc Sacrosancto Signo , & ipsum CHR1sΤvM Dominum Auctorem vitae, ac Redemptorem , oc Fidei susceptae profectionem sibi repraesentatam , & expressam ante oculos intelligebant , adeoque summo cultu illud
I. Huius venerandi Monogrammatis usus ex Anistiochena Ecclesia in Romanam , sive Latinam , ut Videtur. migravit, statimae Custisa a Domini sectatores Christiani a Legislatore suo , Vitae, Gratiae,& Salutis Auctore, adpellari voluerunt. Nolo heic silentio praeterire , quae de CHRisTO, & de Custis TiANis ipsis observat Aringilius Tom. II. Lib. VI.Cap. Xx III. ex Gregorio Nazian Zeno Orat. Iv.
de Theolog., qui ait , quod dicitur UNCTus propter divinitatem ; ea enim humanitatis UNcTio es.., Christiani igitur , quibus sacrum CARisTi Nomenis a mystica unctione derivatum , animo altius in-- sederat, primaevi item Christianae Fidei se- ctatores , qui apud Antiochiam demorabantur , M CHRisTi Nomine nuncupatos fuisse recolebant :is Ita ut inquit Lucas Act. Cap. XI. vers. 26. , , cognominarentur primum Antiochiae Disipoliis CHRisTiANi ; hoc plane Nomen frequentius Prae- signare , inscribere , insculpere , atque in Coe- meterialibus locis usurpare consueverunt. CHRI-- Ti quippe Nomine una cum Apostolo iugite cis insi-
142쪽
se odor jumus Deo a. ad Corinth. id est , ut
erudite Theophylactus edisserit : uuocumque , , ubierimus , odorem spiritualis unguenti circuminis ferimus , cognitiones videlicet Dei, in omni lo- co hominibus, bono finis ad mus. is Cum Arin-ghio convenit Cl. BONARROTius in Praefatione in Vitrea Vascula Coemeterialia pagia XII. cui, adlatis aliis observationibus , calculum suum adiicit eximius Praesul BOTTAstius, & tunc potissimum invaluisse apud Latinos, quum primum Orientis Ecclesiae Fideles adpellati sunt CHRisTIANι , nempe CHRisaei Cultores, adfirmant. Opinor etiam in Coe-
meterialibus titulis , in quibus sculptum est hoc sacrum Mouogramma, vel simpliciter, vel intra
lauream coronam, denotari defunctum illum Fidelem esse , & Christianorum Communioni adscriptum ς adeoque tum sacro Baptismate tinctum , tum etiam Cnrismate in Sacramento Confirmationis consignatum , adeoque Custisaei Nominis cultorem; quam meam coniecturam aliorum iudicio
lubens subiicio. Quandoque etiam cum , & ipsa Cavx Dominica coniungitur, & alia symbola, quae Christianam Religionem, quam idem defunctus Fi delis professus est, ut id ostendant, adiiciuntur . IiΙ. Perspicuum quoque exploratumque ex pluribus vetustissimis monumentis hoc salutare Chrisianorum Signum multo antiquius esse Constantini Augusti aevo , a quo Viri nonnulli ceteroquin docti, ab initio susceptae ab eo Fidei , & Christianae Religionis , putarunt inventum , ac traditum fuisse , eiusque usum post caelestes eius visiones invaluisse . Uerum eiusdem divini Thematis propagato
143쪽
Tem , non Vero inventorem fuisse Constantinum. EXtra . Omnem dubitandi aleam est, ut praestantes Scriptores, praesertim clarissimae memoriae Praesul Dominicus GEORGius , de eo edito singulari opere, adfirmant; quorum sententiam , & ipse lubenter amplector . Caeleste haec antiquorum Custisaei Fidelium symbolum ab iisdem eruditis Viris G sonogramma dicitur ι at veteres Christiani S1GNv M. adpellarunt, quod ex Christiano lapide , eruto ex Coemeterio S. Agnetis, adlato a Cl. Boldettio Par. i. Lib. I. Cap. set. pag. 273. colligi potest; nam in
eodem lapide, quem Prisco patri Asellus , & Lea filii posuerunt, Basso , & Ablavio Coss. imperante
Contantino Magno , anno nimirum aere Christ. eccxxx I. Sacrum Monogramma undique palma , & ramusculis Ornatum, haec verba praecedunt
ΙN Sic No, quasi ad idem augustissimum CAstisΥt
nomen, atque ad ea Verba in caelo visa a Constantino EN TOTT J NIXA reserri possint ; vel potius ad Fidei pro sessionem, & SiGNUM DEi vivi, quod in divina Apocalypsi Cap. V D. V. 2.&seqq. iussus est Angelus scribere , & signare in frontibus Servorum Dei; quo signo Constantinus Augustus, & CrinisT1 Nomen, & CRvcEM eius sibi
adorandam, eaque auxiliasue , ec duce , Victorias, &triumphos de hostibus reserendos intellexit .m I. Venerabile hoc MONOGRAMMA, licet exprimat priorem litteram X, tamen potius C Ruci adsimilatur eo modo , uti exhibetur in adlato superius iconismo num. IlI. ; & quandoque etiam ipsam sanctam CnvcEM in medio corollae sculptam Complectitur , cuius exemplum apud eundem Bol-dettum Par. II. Lib. II. Cap. III. Pag. 3s I. Occur
iit. Apud eundem eximium Scriptorem in Coe
144쪽
IEsu CustisTI CRvcIFixi Iast meterialibus titulis adlatis in Par. I. Lib. II. Cap. IlI'i pag. 3SI. hoc quoque Μonogramma , de quo nil ab aliis dictum, conspicitur, uti repraesentatum
Implexas duas Latinorum litteras et refert, & fortasse SiGNvM designat ; nam pluribus exemplis constat Veteres pro S, Z scripsisse, ut Zmaragdus, Z mq;& in lapide Christiano effosso e Coemeterio PraereXtati, quem adfert Cl. BONARROTIus in Praefat. ad Vocula Vitrea Coemeter. pag. X. legitur ZiΝ-NVM Loci, pro Sis NuM L I. Probabilius tamen crediderim potius hoc symplegma litterarum ZZindicare, Augustissimum Ips. Nomen , quod ita scriptum ZEsus , legitur in pictura Christiani Calicis , seu poculi . . penes Bonarrotium Tab. VII.
num. I. & Tab. xvis. num. a. ubi CHRisTus Lazarum iam mortuum vitae restituit , vel medius
stat inter Iulium , & Electum , & eorum capiti manum imponit: item apud Boldettium Par. I. Lib. I. Cap. 39. in adlata Tabula num .. 33. & sub imagine Cui isTi Domini, qui stat in medio duorum Sanctorum , nempe IvLii, & CA TI, , expansis bra- Chiis , & manibus, orantium xitu, & in altera pariter poculi pictura, in qua idem CHRISTVS cerni-τur Panes multiplicans , expressis septem canintas, Cum his per ambitum litteris: ZEsus C RisTVS . Exstant etiam huius monogrammatis eXempla alia Pe
nes Cl. Μarangonium pag. 93. Appendice de Coemeterio SS. Thrason f, & Saturnini , de qRO ut dicebam , siluisse miror nos celebres Scripto
145쪽
Dκ Μ1TRATO VAPITE res. Facile etiam duplex Z implexa in veterum Christianorum sepulcralibus titulis, frequentem illam
adclamationem designat, quae etiam viventibus fie-hat in saeris Agapibus , & in multis pictis vitreis vasculis legitur, e Graeco sermone desumta. Litteris tamen Latinis expressa, nempe ZESES, quae significat VIVAS . Multus essem , si vellem heic adferre tisin eorumdem poculorum suavissimas adclamationes, tum etiam illas , quae in editis C Oeme terialibus titulis habentur. Integram Inscriptionem
adferre lubet ab eodem Cl. Marangonio editam Pag. 8o. quae ita se habet: Continet etiam idem Monogramma CRUCEM Domini Nostri ; vel quia ita Fidelis, C RucE fgnatus in Baptismate, & Chrismate, defunctus ille declarabatur. Si quis vero quatuor litteras V implexas velit facile, ni fallor, interpretari poterunt, VivAs ; vel potius, si CARisTo reserendae sint , indicare 'poterunt Vi Tvs . UIA . VERITAS . VITA , qualem se dixit idem Dominus noster. Idem adfertur si 'nuni pag. II a. sed hisce cum litteris in singulis 'me- topis T O I A , quae referre Videntur nomen defunctae feminae VicTORIAE . Aliorum iudicium, nihil
de hoc peculiari Monogrammate definiens, exspecto . iV. Consuevere antiqui Christiani Μonogrammati addere litteras hasce ex alphabeto Graeco desum-
146쪽
ΙEsv CAstisaei CRvei Pixi 227ptas, nempe primam, A , & postremam ω , quaa ad CHRisTvM ipsum referuntur, qui in divina Apo- Calypsi Cap. I. v. 17. ait : Ego sum primus , renovissimus ; & Cap. xx. v. I 3. & xx I. v. 6. Ego
tes his litteris eiusdem SALvATollis divinitatem , ct humanitatem designari existimant. Eidem iunctae aliae litterae observantur in fictili lucerna penes Boldettium, quae nunc adservatur Romae
in Museo Victorio, nempe C , & V, quibus indicatur CHosaeus I Esus , ut observat idem Bol- deitus , & egregius Eques Franciscus VICTORIVs de Monogrammate SS. Nominis IEsu pag. Io. Vel etiam, si videtur , CARisTvs ViNCIT ; quapropter circa ΜOnogramma non raro occurrunt hinc inde Palmae, quae CustisΥvM Dominum nostrum Victorem Μortis, & Inferni declarare censentur. Frequenter pliam occurrit venerabile hoc veterum Christianorum Signum circumdatum laurea eorona, Vel oleaginea, quae eidem Cil RisTo Triumphatori, di Debellatori Diaboli rite conveniunt οῦ quae eXem Pla habentur apud laudatum Boldettium, & in vitreis lamellis vasculorum penes BONARROTIVM . In medio laureae coronae adposita est gemma insignis magnitudinis : ex quibus monumentis CO- nucimus a primis Fidelibus coronari solitum; nam interdum etiam laureae coronae supra adorabile ΜOnogramma suspensae visuntur di & probabile etiam est coronis ornatum , vel cum foliis e bracteis aureis, vel argenteis compactis in modum, ut tanti Nominis decus laurearum gloria , & dignitate declararent , coronari consuevisse . Huiusce Cultus exempla identidem habentur apud Boldet- tum, & BOnarrotium , ac praesertim perspicuo emblemate in sacro Coemeteriali vasculo picto Ta-
147쪽
bula Xx. num. 2. In Tab. vero um. num. I. uti
etiam apud Boldettum Par. I. Lib. I. Cap. 39. tium. 38. mirabile CHRISTI Nomen compendiarie scriptum est in quadrata Tabula , medium inter astra duo, sive stellas; quae quadrata figura sortassis designat Civitatem novam Ierusalem in quadro positam; astra vero Iustorum animas CKRisTu M sequentes, quae in caelesti Regno fulgebunt
scut Sol, & tanquam Stellae in Firmamento, uti de his scriptum legitur in beata Ioannis Apocalyps , Sed de hae ipsa Tabula alia erunt in sequenti Capite adnotanda . Animadversione dignum est alterum vitreum vasculum apud Boldettum Lib. I. Cap. XL. Tab. III. num. 3. Pag. 216. in in quo
picta est figura quaedam , animam Iusti , ni fautor , referens , inter complura astra, & ignitas linguas Frequenter etiam cum eodem Monogrammate sociantur Sancti Apostoli , & Mar. tyres , praesertim Beatissimi Principes , per quos Christiana Religio sumsit exordium, Petrus, &Paulus, uti testantur vetustissimae Christianorum tum picturae , tum sculpturae, & quandoque etiam iuxta illud adstare solet Dominus Noster Ιgsvs
CHRisTus , ut exhibet insigne monumentum ex aere , quod nunc primum in lucem prosero in sequenti Tabula num. I. e meo Museo depromtum. Praeterea circa idem Augustissimum Monogramma festivae , ac iucundae Christianorum adclamationes leguntur; nempe: SpEs DEI. UIvAS IN DEO. Bi-BAs i N CustisΤΟ. VivAS IN DEO FELiciTER , quae apud Du-Cangium de Num. Constant. pag. 28. &apud Boldettium , & Bonarrotium , non sine ma- Sima voluptate observari possunt.
VI. Illad etiam in editis Sepulcralibus titulisve te Diqitiaco by Cooste
148쪽
Ipsu CustisTi Cuelpim 119 veterum Christianorum esset adnotandum , quodn sacrosanctum Monogramma saepenumero NO-men integrum exprimit CHRisTo, vel CHRisTi. &quandoque istud etiam exprimitur , ut videre est apud eumdem Canonicum Marangonium in prae laudata Appendice pag. 69. . ubi integra linea legitur , in principio CustisTi Fidelis:
PRIMA VIVIS IN GLORIA DEI ET IN PACE DOMINI NOSTRI nempe CristisTi
quod etiam alibi adiunctis A & co , indicare videtur: CustisTvs Principium , ct Finis, bis repetitum. Et pag. Ia
VALE MICHI KARA IN PACE CUM SPIRITA XANTA VALE IN R
Nempe Vale mihi cara in Paee Cum Spiritu Sancto vale in CustisTO. Ita etiam frequenter inter sacras adclamationes defunctis CunisTi Fidelibus factas legimus apud eumdem: SAniNE Viv As 1N L pagg. 8s. &
149쪽
i3o DE Mi TRATO CApiTE& expresse pag. io . IN XPO SANCTO . Frequenter, non solum in principio , & sine Coe- meterialium Titulorum, verum etiam interpunctiOnis loco sculptum int iisdem titulis occurrit . MSed idem praeclarus Marangonius p I 26. hunc adfert lapidem, quem Monogrammate consignatum cerniis mus Gratiano Consule cum Conlega Flavio Dagalaipho anno Chr. 366, vel Equitio an, Chr. 7 : : r t FILIAE
nis , servata maiorum consuetudine , spectatur divinum Monogramma in numis quoque Lascaricae Familiae pag. 2I8. quem ritum signandi venerabile Monogramma in monumentis , praesertim regnante Constantino , ac deinceps etiam in numis, non paucis seculis durasse conspicimus.
VII. Quod vero ab ipso Ecςlesiae Dei exordio
apud Christianos obtinuerit hoc Admirabile Sic Nubiis quod etiam & publice quidem testatus est Constantinus Augustus in epigraphe, quam Romae in basi statuae imaginem suam exprimentis , & tenentis hastile ad. formam C Rucis . incidendum mandavit Hoc SALvΤAsti S1GNO &c. ) non ideo tamen inseqrendum , quod ipsi,s latuerit Ineffabile Nomen IEsu, quod est super omne nomen; quo Praedicato ab Apostolis , postquam Spiritu Sancto repleti sunt, multa prodigia evenere , quae in APO-stin
150쪽
Igsu CustisTi CRuci Fixi III stolorum Achis narrantur. In prima concione, quam Petrus stans cum undecim habuit ad Iudaeos, &ad universos Hierusalem habitantes, primus Omnium edixit et Et erit: omnis quicumque invocazerit NOMEN DOMi Ni , salvus erit. Viri Israelitae audite verba haec: IEsvM NAZARENUM, NI rum ορ- probatum a Deo in vobis , virtutibus , ct prodigiis, ct rinis , quae fecit Deus per ilium in medio vestri , sicut is vos scitis : Hunc desinito
consilio, praescientia Dei traditum, per manus iniquorum assigentes interemisis o c. Et paullo post: Hunc I EsuM resuscitavit Deus , cuius omnes nostses sumus. Deinde orationem suam admirabilem, Spiritu Sancti virtute, & sapientia Plenam, Concludens , ita inquit: Certi fime sciat ergo omnis Domus Israel, quia θ DOMINvM eum , ct CHRisTu Mfecit D Eus, hune IEsvM , quem vos crucisixisis . Non desunt exempla VENERANDi Nominis I Esusculpti in monumentis Christianorum apud FABREΤ-
de Coemet. Thras. quod pag. I I s. ita ΙΗ - & pag. 76. hisce initialibus litteris expressum occurrit: