Diui Petri Chrysologi archiepiscopi Rauennatis Sermones nunc primum in vulgus editi Agapitus Vicentinus

321쪽

SERMO

inde exiret CHRISTVS, qui ibi iam n5 erat. sed ut

ibi CHRISTVM iam non esse monstraret. Surre ,, xit sicut dixit. Gemina uirtus est, & redire a mor x, tuis,& futura praescire. Venite uidere locum ubi pora situs erat Dominus. Venite mulieres,uenite, uidete ubi Adam posuistis uos: ubi sepelistis hominemni uirum uestro consilio contrusistis, per quod fecistis pro seruis ipsis Dominii sic iacere:& intelligite erga uos tantam magnitudinem ueniae quata fuit in Do ., mino iniuriae magnitudo. Venite, uidete locu ubi ,, positus erat Dominus. Virrus Angelica esse Domi num qni crucifixus est confitetur: et 1firmitas humana discutit utrum sit Dominus qui resurgit rCHRI STVS sic humanas suscepit passiones, ut totu quod is Diuinitatis est non amittat. Et euntes cito dicite diis, scipulis eius quia surrexit:et ecce praecedet uos i Ga , , lilaeam :ibi cum uidebitis. Ne hic mulieribus Apostoli postponuntur sed mulier absoluitur a rearii.duportat uitae.portat resurrectionis auditu quae auditu mortis portauerat,& ruinae. Et exesites,inqr,cito de ,, monumero cutimore,& gaudio magno. Mulieres

intrat sepulchrsi ut fieret sepulrurae participes, sociae passionis:cxeur de sepulchro. ut ante fide surgerent, ,, qua rcsurgeret carne. Exelites cu timore.& gaudio is magno. Et ubi est.nolite timere quia timor no ab latus cst .sed mutatus:timor abscesserat de reatu, sed de seruitio permanebat: malus timor culpae, bonus reuercntiae timor: Adam datu perdiderant, ne per se derent ipsum redditum pertimescebat. Cum timo Psal. 2. ., Te & gaudio magno. Scriptum est:Seruite Dominori cum timore: Sexultate ei cum tremore. Cum timo

322쪽

H re ,& gaudio magno. Quia timor Domini sanctus

pcrmanet in saeculum saeculi. In sanctitate ergo ma , , net qui Dci pcrmanet in timore. Currebant nuntiasis re discipulis eius: et ecce occurrit eis IESUS dicens: ,, auete.Fideliter currentibus occurrit CHRITUS. ut quod fide crediderant agnoscerent uisu: & firmaret D praesentia quas adhuc trcpidas habebat auditus. Occurrst eis lESVS dices: auete. Occurrit ut Dominus: salutat ut parcns: affectu animat:seruat timore: salu tar ut per amorem serviant, non fugiant per timo/rem. At illae accesserunt. & tenuerunt pedes eius. ,, Haberi se uoluit qui passus est se teneri. Accesser . . ., & tenuerunt pedes eius. Vt scirent in capite CHM

STI uirum esse se esse in pedibus CHRISTI:et datusibi uirum laqui .non praeire per CHRISTUM. Di

ι, cir eis: nolire timere. Quod dixerat Angelus .dicit &Dominus ut quas firmauerat Angelus CHRISTUS ,, redderet firmiores. Sed ite,dicite fratribus meis ut is eant in Galilaea:ibi me uidebunt. Resurgens a mortuis CHRI TVS rc sumpsit hominem non reliquit: uocat ergo fratres quos corporis sui fecit ee gernaa noSalocat fratres. quos patris sui adoptauit in filios: Vocat fratres .quos benignus haeres sibi praestitit co

haeredes. Sed resurgente CHRISTO impietas qualiter resurgat audire. Ecce uenerunt quidam de cu is stodibus in ciuitatem :et nuntiauerum principibus sacerdotum omnia quae sacra fuerant:at illi congrega,, ticum senioribus consilio accepto pecuniam copio ,, sam dederut militibus .dicetes: dicite quia uenerunt

,, nocte discipuli eius:et iurati sunt eu dormietibus no,, bis. Qui dant pecuniam .non perdeda coparant sed seruata: Iudaei uendete Iuda emerum,ut perderent

323쪽

SERMO

CHRISTUM: nunc pecuniam copiosam, ut se. Iegem,templum,patriam perderent,effuderunt.Vi ii tanguinum, et dolosi, statuunt pretium falsitatis: rfidiae consciunt instrumentum: comercio crudefraudem fidei ueritatis latrocinium nundinantur: corrumpunt milites ut furtum uocent quod erat re ν' surrectionis arcanum. Venerunt discipuli eius no/, cte:et surati sunt cum . Non cotenti intersecisse naa

gistrum, quomodo discipulos possent perdere molliuntur: discipulorum crimen esse faciunt uirtutem ,, magistri. Venerui nocte discipuli eius:et surati sunt ,, eum. Plane amiserunt milites: perdiderunt Iudaei: sed discipuli magistrum suum no surto sed fide, uir tute non fraude, sancitate non crimine. uiuum non mortuum sustulerunt:hinc est Q in Galilaeam ut ea possint uidere mittuntur quia Deus in loco perfidiae non uidctur. . autem dixit, Data est mihi omni is potestas in caelo et in terra, Quid ipse in se sibi de/derit hoc declarat: probante Apostolo cum dicit. 2. Cor. 3 Deus erat in CHRISTO mundum reconcilians.sbi. Filius Dei uirginis filio, Deus homini, diuinitas carni, contulit quod semper cum patre possedit, et spiritu. Et ideo ait. Ite: baptizate omnes gentes in .se nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Vt omnes

gentes potestas tura, eademi recrearet ad salutem. quas crearat ad uitam. Et ecce inquir, ego uobiscu.

istam omnibus diebus uso ad costimationem saeculi. Est scmper nobiscum, qui cum patre est semper: et . uenter nobis per hoc quod assumpsit ex nobis: et edplura fratres e quod nascitur, i patitur. Q resurgit, quod accipit non est,non est necessitatis suae nostrae est hoc salutis.

324쪽

DE QUINTA CHRISTI MANIFESTATIONE FACTA DISCIPULIS CVM THOMAS ABESSET.

SERMO. LXXXI.

Um reb reis Iudaea creatorem suu de heIlare contendit,& in auctoris sui ne pcem leuat impias manus tertis abstu lir pacem concordiam reru soluir, elementorum sic Redus rupit, ut mundutotum ad chaos reuocaret antiquum:aenio diem fit igat: noctem invadit luce tenebris, caelum rebus a Drt:facit tremere terram:miscet mortuos uiuis inis .ros superoso confunditta dissipato ordine in creato, ris iniuriani pacificum nil penitus, amicum penitus nil reliquit. Hinc est Q reuersus ab inferis C H RΙγS T V S ut rebus pacem reddat exclamat:pax vobis. LM.14. ν Dum haec loquuntur, inquit,Discipuli, IESUS stetit

si in medio eorum:et dicit eis: pax vobis. Bene addisdit uobis quia iam terra steterataiies redierat: sol rea curreratta ordinem suum compago mundi redditu iam tenebat:Discipulis aut manebat adhuc bellu: et collidebat eos acriter fidei perfidiari conflictus: nosic terram sicut discipulorum corda turbo concussierat passionias: et ideo animos eorum credulitatis, et incredulitatis acies pertinaci dimicatione uastabat: insistebant mentibus eorum cogitationum catervae:&excursibus desperationis, ac spei robusta licet pe Gora rupebanrurunter miracula innumerosa signorum CHRISTI, er multimoda passionias eius gene ra inter Deiratis insignia, et imbecilla carnis. inter mortis damna,& dona utrae discipuloru sensus,men

325쪽

SERMO

test serebanturmunc spiritus coru tollebatur ad cinium:niinc eorum animae collidebantur in terram:et

in intimis eorum tali procella saeuiete portum quie tis nullum .nullam stationem pacis poterant inueni re.Hoc uides scrutator pectorum CHRISTUS, qui

nibet uentis procellis imperar o solo nutu tempesta . tes tranquillitate com utar mox eos sua pace confir is mat,dices. Pax vobis:cgo furia. nolite timere. Ego

is sum crucifixus ille: ortuus scpultus. Ego sum. Per , , me Deus per uos homo. Ego sum. Non spiritus in . , , figura carnis, sed ipsa ueritas in carne. Ego sum. et Ego ex mortuis sum uiuus:ex inscris sum supernus. Ego sum. Quem mors sugiranferna tremueruta rar, , larus Deum confessus cst cum pauescit. Nolite time Mat.26ri re. Petre et negaueritat fugeris tu Iohannes: q, dci Mar. l . seruistis omnes:* infidelibus de me totis cogitatiornibus iudicastis: adhuc non crcditis me uidentes.se,Nolite timere ego sum. Qui uos per gratiam uo caui:elegi per ueniam:pietate sustinui: cliaritate por AJ taui:et modo uos sola bonitate suscipio. quia culpas . 1 uidere nescir.parer cum filium recipit: tuos affcctio , is cum resumit, Conturbati, in quit er conterriti exta, , stimabant se spiritum uidere. Qu. arce quia clatu/Ioa. 2O. ss ostiis intrauerat Dominus.Discipuli crgo constrenati moeroris somno .dabant C H RI S T O non l . potest diuina uirtus,sed ql natura recipit humana. : Putabant se spiritum uidere. Nami spiritus homi . .

nis in ulcro septa transit penetrat muros, ut clauso .corpore intret corpus inclusum : sic anima quando dar uitae finem . a corporis dulci contubernio cum Tecedit domorum claustris. mundanis obstaculis

fion tenetur : subitaritia caelestis terrenis ergastulis

326쪽

nescit includi: iuxta illud. Spiritus nescis unde ue/ Ioa. Diuar aut quo vadat.Discipuli ergo post resurrecti nem clausis ostiis Domino ingresso reporrasse eumsblidiratem corporis non credebant: in imaginem carnis solani rediisse animam suspicantes . ut dor mientibus solent corporeae imagines apparere. Exa , stimabant se inquit loritum uidere. Ergo, sicut diximus, in Discipulis non sedabantur cogitationum bella non sedabantur sed magis,magist cogitatio num bella crescebant: & tumultus mentium ipsis

etiam uisionibus augebatur: et unde resurrectionis asserebatur fides .inde totius cunctationis scrupulus nastebatur. Q uod uenerat erat res:-clausis ostiis sarraucrat fides non erat: non erat fides, sed uirtus erat:humanum non erar,sed homo erat: ut esset ue

rum corpus in deitatis potentia .no inanis carnis species in resurrectionis iniuriam . Ergo ad comprime dos ex hoc nascentes conflictus cogitationum ,res

,, dit C H RIS T V S. Quid turbari estis & cogitatio,, nes ascendunt in corda uestra e Bene ascendunt, nodescendunt:quia depressae carnis pondere cogitatio i bl ines humanae ad altum Dei mysterium conatur ascedere.& conatibus in ipsis franguntur . ruunt, depo nuntur ad terram nili ille iuuerit.qui donat homi ,, ni cogitare diuina. Quid turbati estis e S cogitatio δε nes ascendunt in corda uestra e Videte manus meas. ,, A pedes. Videre, hoc est dicere, uisitate: quare e - ., quia non est somnium quod uidetis. videte ma ,. nus meas.& pedes. Quia grauatis oculis caput ad huc respicere non potestis : uidere carnis uulnera.' quia Dei opera non uidetis: cossiderate inimicorum

titulos, quia Dei adhuc non considerastis insignia:

327쪽

SERMO

palpate ut uel manustidem laesar quia uidEs oculus siccaecatur: oculus non uidet .videat tactus: digiti uestri intrent uestigia clauoru manus uestrae alta uul neris exquirant aperite manuum foramina, sulcate latus,renouate uulnera,quia negare non possum Di, scipulis ad fidem.quod inimicis in poenam saeuientibus non negaui:palpate palpate-usis ad ossa inquisitores ardui peruenite .ut uel osia carnis astruant uς ritatem:er me esse ipsum uel uulnera seruata testen tur.Rogo quare me resurrexisse non creditis, qui ii numeros mortuos sub uestris oculis suscitaui e nisi sorte uirtus quae aliis affuit.mihi defuit:iuxta illa uo cena quae mihi pendenti insultauit in cruce, dicen ii Mat. z6. Alios saluos secit seipsum saluu facere non potest si- rex istaei est descendat de cruce. et credemus ei. Et quid est maius excussis clauis descendere de cru/ce, aut ab inseris calcata morte consceoderer Eccod me ipsum saluum sedita ruptis inseres uinculis ad saperna conscendi ει tamen nem apud uos fidem meae Deitatis inueni. Aut sorte triduana mors abnegat fi Ioa. ii. dem credendi e nonne quatriduanum Lazarum iam Recenrena uobis coram uocauit ab inseris uox mea: mea iussio reuocauit ad uita e Et si seruus quatridua ,, nus surgit:cur triduanus Dias non resurgite Adhuc ,, aut illis non credentibus prae gaudio.& mirancibus. Votiua gaudia & cum data suerint uix creduntur:Op tata cum perueniunt dant stuporem:hinc est et Apostoli resurrectionem C H R. IS TI celeriorem si sperauerant admirantur: et quod credunt tardius, non est perfidiae sed oris: scrutantes.n.taliter fide non abnegant sed requirunt:ct dum intendunt altius, uerum esse quod intuentur,exoptat. Fratres discipulos

328쪽

ad ista tardos .stupidos ad tanta, n5 perfidiae timor. 3sed causae praestitit magnitudomisa non uidere ne lscire scita credita non credere, non incredulitas fas cit sed miraculum singulare.Fratres ad uirtutes na tura est nimis infans quae nisi per Deum creuerit,ea pere matura non potestnaon ualet persecta sentire. Deus ergo quod per nos non possumus, ipse nos carpere per sese sentire concedat.

DE CHRISTI RESURRECTIONE, QUARTA MANIFESTATIONE FAGA, Duo BuS EVNTIBUS IN CASTEL/LVM. SERMO. LXXXII.

Fonta Matthaeus sanctus iam nobis quae de resurrectione Domini cognouerat, saluta .ririter indicauit hodie quid etiam beatus retiferat Marcus audiamus. Et cum transisset, Mar, io, .inquit,sabbatum Maria Magdalene Mamria Iacobi.& saloine emerunt aromata, ut uenietes

ν ungerent ΙES6. Mulieres hoc loco Reminea douotione discurrunt quae non ut uiuenti fidem . sed ut 'mortuo unguenta deserunt ad sepulchrum: & sepulato parant moeroris obsequia non resurgenti diuinorum gaudia triumphoru.Mortem CHRISTUS. ut mors moreretur accepiCCHRISTUS dum oces . die .illud qnod omnes occidebat occidit: sepulchrsi. cHRISTUS infernum patefacturus intrauit. Soluta. tergo lege rarrari & inseriai carcere destructo,& ipso Imortis imperio perempto .iam CHRISTUS non est ungendus ut mortuus, sed adorandus ut uictor. Mu heres pernoctantauigilantansomnes agunt: obscura v ii I

329쪽

SERMO

a penetratu erumpcntis aurorae:unde et luce dubiam is non minus cordis uidentur sustinere u corporis. Et is ualde mane inquir una sabbatoruueniunt ad naonu,, mentum orto Iam lole, Si ualde mane, quomodo

Orto iam sole e Sic nescit Euangelista qd dicat Euagelista quid dicar scir. sed quid audiat qui no didicerrit nescit:no est erroris istarctatio .ueritatis est: nec

lapsum patitur sermonis humani sed rei gestae caratus aperit ueritate:dixerat Ab hora sexta. ut 3 adlio Iam nonam tenebrae factae sunt: ergo soI qui praetcthoram ut Duo copateretur,abscesserat, claritate cu resurgeret Dominus ante tempus occurrit et et qui ut suo comoreret auctori,ipsam meridianam sua mortificauerat claritatem,ut cosurgeret auctori suo eui ,, ctis tenebris an elucanus erupit. Valde mane. Quia tuc sol ut mane facerer manicauit: et qui ante noctei fugerat nuc ipsc noctem praeuenit fugaturus ut re stat luci nox horas,quas terror Donunicae passionis uauastrat. Dicebant,riiquir,admulaena.Quis reuola

luet nobis lapide ab ostio monumenti 'Ab ostio mo lnumenti,an cordis et a sepulatim , an ab oculis et Mu/ t lieres obseratum est pectus, uti sunt clausit, et idcopatefacti sepulchri gloriam non uidetis :oleum non corpori Dominico sed lucernae cordis uestri, si uidere desideratis infundite:hit luce fidei patrat. qi clau/o ditur incredulitatis obscuro. Et respicientes inquir, ,, uiderunt lapidem reuolutu:erat quippe magnus ual He. Plane magnus et magnus ualde et plus iam magnus merito,q forma qui creatoris mundi corpus Ris claudere et operire suffecit.: Erintroeuntes monu . A mentum uiderunt Iuvenem sedentem a dextris coori perium stola candida. Introierunt sepulchru,ut co

330쪽

LXXXII I t usepultae CHRISTO, CHRISTO cosurgerent de se/

pulchro .ctimpleretur illud Aph. Consepulti estis ei Colo a

in bapti si norin quo et resurrexistis. Videt iuuenem, ut cernerent: nostrae resurrectionis aetate: uidet iuue nem quia neicit resurrectio senectutem: rael aetates irecipit aeterna persectio. Homo ubi nescit naici mo ri nescit: et ubi nasci,morim nescit ibi aetatii nec ad mittit detrimcntum nec indiget incremetis. Videnriuuene sedente a dextris, quia resurrectio recipit nil asinistru.Vias,inquit,quae a dextris sunt,nouit Diis: et Prou. E. Tuc statuet iustos ad dexteram sua.Orate fratres, ut inrta.lxx. et nos moriamur uitiis,sepeliamur teporalibus pom Mat. 1 F.

pis,ut aeternitati resurgamus in CHRISTO: et a dextris positi mereamur audire ,Venite benedicti patris Mat. 2 s. mei . percipite regnu quod uobis paratum est ab ori iais gliae mundi. Coopertu stola candida. Stola ista noex mortali uellere sed ex uirtute uitali: lendens cae γlesti lumine no colore terreno: et clara creatorib munere,non arte fullonis,dicente Propheta. Amictus Iu ps. l omen sicut uestimentu: et de tuitis.Tuc iusti fulgebui Mat. i 3. sicut sol.Terreni terrenis uelati sunt uestimentis ideo sicut nouitate splendet,ita uetustate sordescute caelestes uero amictu caelestis luminis ambiuntur: et a terreno squallore suspensi,nec foedantur uetustate unu nec ullis sordibus obscurantur . sed uestes quas semel dederit resurrectio perpetuo lumine uestiun is tur. At jllae exeuntes de monumento fugerunt: in is uaserat enim illas tremor, et pauor . Angelus se idet in monumento, de monumento fugiunt mu

. lieres: quia ille de caelesti substantia confidit, tur bantur istae de conditione terrena . Sepulchrum qui mori non Potest timere nescit : mulieres

v iiii