Diui Petri Chrysologi archiepiscopi Rauennatis Sermones nunc primum in vulgus editi Agapitus Vicentinus

61쪽

SERMO

nasset quadraginta diebus et quadraginta noctibus. Homo acus in te ieiunatan te esu rit: immo ieiunat tibi: tibi clarit:qui sibi sicut nescit manducare, sic nopotest esurire. Ergo cum propter te ieiunat CHRI STVS, re esurit. Et cuiat iciunasset quadraginta die H bus,er quadraginta noctibus postea esuriit. Hoc noest infirmitatis signum sed est insigne uirtutib: quia cum dicit, postea esuriit:quadraginta diebus et qua draginta noctibus probat in illo esuriem non fuisse: esurie sentire,et uincere est laboris humani: diuinae uirtutis est esurie non habere.Ergo CHRISTUS noieiunio lassescit:non esurit lanae:fedesurivit CHRI STVS, ut tentandi materia Diabolus inueniret:quia adieiunum non audebat accedere,qui sic ieiunante, Deum non hominem sentiebat. Tunc sensit homi nem,tunc mortalem credidit.Tunc eum putauit posese tentari:quado eum esurire callidus explorator in spexit. Et accedens tentator dixit. Accessit tentanstis dolo, non obsequentis affectu. Accessit peius ini

pudens, quam recessit: sed esurienti quid obtulerit , audiamus. Dic ut lapides isti panes fiant. Lapides esurienti offert: humaniatas talis est semper inimicu,, sic pascit mortis auctor:sic inuidus uitae. Dic ut lapiis des isti panes fiant. Diabole, fallit te prouisio rua. Potest funem uertere in saturitarem, qui potest in panem lapides immutare. Quid illi cosilium tuum, cui sua suscit uirtus e Dic ut lapides isti panes fiant. Diabole et prodidisti re et tui ai dominum non pasium. Dic ut lapides isti panes sint. Miser, mὰus uis esse, sed non potes: cupis tentare, sed nescis es rienti tenera offerre non dura debuisti :famem non

asperis palpare, sed blandis: inediam non horridis

62쪽

XII at urgere debueras,sed gulosis. I stis non modo Dei si

Ituna sed hominis filium tu laqueare non posses. Ad praesentiam CHRISTI deperire tibi artes tuas ton lator intellige. Dic ut lapides isti panes fiant. Postcst de lapidibus panes facere,qui aquas conuertit in uinum. Sed signa fides sunt praestanda, non dolis: credenti danda sunt, non sunt danda tentanti : et fa/cienda sunt ad petentis salutem,non ad facientis in iuriam. Diabole tibi ut quid signa, cui nil subueniat

gna proficiunt ad ruinam c Sed accipe responsum: se ut re intelligas, et subiiciaris auctori. Non in solori pane uiuit homo, sed in omni uerbo quod proceditis de ore Dei. Audi patris uerbii uerba salutis nostraeclarire, non panem, et agere ut homo semper uiuat caelesti uerbo terreno pane no semper:ac sic Deo ui uar ut sui nescius sit laboris:qa uere illa uita est, quae sudore nescit:dolores non habeturon habet finem.

DE EIS DE M. SERMO. XII.

Voniam iesunii uernum,et topus bel : lorum spiritualium cernimus adue nisse:siciit CHRISTI milites deposi/

l to corporis animal torpore uirtutuli procedamus ad campum:ut membra quae sunt nobis hiemali orio mollita, exercitio caelestium roborentur armorum: dedimus corpori an num demus animae dies: impcndimus nobis tempora,tempus deputemus auctori:uiuamus Deo paulu/lum, qui saeculo uiximus totii: seponamus domesti cas curas : Ecclesiae maneamus in castris: vigilemus

63쪽

SERMO

in He CHRISTI : somnum cubilium non quaera

mus. iungamur fortibus: ab amplexibus separemur mollibus:amor nos teneat triumphorum: paruulo rum non auocent blandimenta:auribus nostris insonet uox diuina:familiaris strepitus nostrum non co fundat auditum:cibus parcus de caelesti sumatur an nonaaerreni luxus copiae non quaerantur: in poculis sobrietatis mensura serueturaiires ebrietas no ener

uet.De stipediis quicquid exuberat comilito pauper assumat: pestilens effusio nil perdat: in conflictu ha/hebis auxilium : esurientem saucium quem cibabis. Sic muniti fratres, instituti sic, indicamus bella pec catis:statuamus criminibus pugnam: conflictum ui tiis nuntiemus securi de uictoria:quia nec arma cae lestia hostes poterunt superare terrenimec diuino regi aduersa poterunt contraire mundanaarec in pro cinctu fidei constitutos praeuenire poterit inimica subuersio: nes cautos,ui antes, sobrios, diabolus perturbare suis superuentionibus praeualcbit: certenet nos taliter armatos publico conflictu prouoca re audebit:dolis appetere non praesumer. Animus in caelesti specula perseuerelasiaboli frauduletas et cultas deprimat,et dcclinet insidias. Est quidem diabolus per se nequam:fit tamen nequior prouocatus: t Pet. s. audi Apostolum dicentem. Diabolus licut Leo ru mens circuit quaerens quem deuoret. Ieiunantibus nobis Diabolus esurir, qui nostris semper saturatur ex culpis.Ille cibum nostru deducit in crapulam: potum nostrum in ebrietatem diffundit:ut mentem ficiat amentenali Mnem luteam reddat:corpus animi domicilium, animae uas, murum spiritus, uirtutunt

schola, Dei teplu,in scaena criminu, in uitistu pora,

64쪽

uolaptatu theatrum .etapit ille satietatem: uoluptatem percipit:cxpletur epulis:quando nos luxus soluit:libido stimu lat. pompa rapirampellit anisitionirget ira:furor implet:succcndita: huidia: cupit duas inflamat:curae sollicitant:lites uexanti lucra ca= biunmiserae uinciunt:chirographa ligant: premunia Dcculi:elidit aurum. Quado moriuntur uirtutes: ui uunt uitia:uoluptas effluit:.honestas perit:misericor dia deficit:abundat auaritia:rςsnat cophisio: succu

hit ordo prosternitur disciplina. sta' militant aditu sum militem CHRISTI : istae sunt saranae cohorte' istae diaboli legiohesusta sunt quae iamdiu sepulchris

obsederunt:debellauerunt populas:uastariit gentes: orbem torii duxere captiuii. Ista sunt quibus nullus per se potuit obviare mortalis: et ideo ad uincenda

sta Deus uenit ipse caeli rex ipse dhs ditripse uictor singularis aduenit Piciuiiuini duadragesimiae statuες in procinctii:u Nattuordecaac ieiunii quadratura

rnundi rota muro i expugnabili conniniret. Iesum usratres scimus esse Dei arcem:CHRISTI castramiurum spiritus:uexillu fideiaeastitatis sisnu:sanctitatis tr Thaesi. Hoc Adam seruauiti paradiso:quem inde Gesi. ό. detraxit gula. Hoc in arca custodiuit Noe mundum' Gen. . ebrietas cu demersit. Per hoc Lot sodomiticii restin Gen. is. xit incindid:qui per ebrietatem incaesti est adustus incendio. Hoc Moysem diuini senioris secit lumine Exo. 3 riperlucere,quando comessatio,et ebrietas Israeliticu populii sumulacroru ebrapit moribus. Oc- Re. 2pemescit ad caelum: .iado Achab impiunt ebries ad inferna dciecit. Hoc iohanni ni in natiςniuiiura'Mar.6. fecit esse talaiore quado temulentiali rodem prin cipem impcrio mulieru reddidit homicida. dra

65쪽

SERMO

gesimae ieiunium fratres uetustas diabesi prodidis et patefecit insidias. Diabolus nana 3 qui manducan rem cotempserat GHRISTUM . bibentem uelut homine copularat: ubi ieiunante uidit suspicatur Deila Max ,, Dei filiit confitetur. Si filius Dei es inquit, dic ut la , , pides isti panes fiant. Sic dicendo Diabolus hornis nem uult monstrare,non Deumon cibu parare uult, sed uult amputare ieiuniu. si filius Dei es,dic ut i , , pides isti panes fiant. Post ieiuniit panem,no diuin uirtus .sed infirmitas humana disquirituiec sic lasse, scit fame De .ut ad prouidendu sibi cibu, quod est sitae potestatis addicat.Ex sequentibus iracp diabolui, aperit quid conemr. si filius Dei es, mitte te deor rum. Satis hominem probare vult: cui non ascen sum prouidit, sed ruina:humana conditio ad ascen .sem difficilis, facilis inuenitur ad lapsum. Si filius. rui es mitte te deorsum. Erras diabole:nec tentare,, tiosti cadere non potest Deus. Tunc ostendit et oia ,, regna mundi:er gloriam eorum:et dixit ei.Haec ota. ,, tibi dabo si procidens adoraueris me. O ausus dia boli Deo dicit, adora me: sed sensit mox uirtutiimus, oeum poenis iudicem, supplicem praemiis que quae . . . , Vbat: nam CHRISTI nomine, nomine ieiunantis i . ti bi ab obsessis corporib. emigari:et dare tremens illi gloriam sui superbus callide irrogarat iniurias,

. . G. aeiuniis uicit, ut nobili uincendi uires, uincendi sorai mam taliter largiretur. Η oc,ait genus non elicitur. Mat. l . nis in ieiunio.et oratione.Ieiunemus ergo statres si .

uolumus imitari CHRISTUM: si uolumus staud lentas diaboli superare uersutias.

DE EISDEM. SERMO. XIII

66쪽

Cretempus quo ad ca=

puni recistrix ad Dei ieiunia Christia

nus.EccE'tempus quo carnis uia ,quo mentis i auia quo uentri, cura et tota est semiliaris obsequii deponendam edo. Ecce teiiapus quo in armorum caelestiuiti medi'tione,ariamae, re corporis exercendae sunt uisses Eectilenires quo residente CHRISTO astantiabus in Es,n istra luetamimps exercenda est sortitui nc est templi, quo gula cum ieiunio abstineritia chin crapula Atia luxuria castitas cum perfidia fides setas cular*re, cupiditas euhi liberalistri ..in lati cum auaritia, humilicum superbia si itas cum reatu, CH RIS T Ofehi erante confligit c si scis ergo spectante Deo. Eelesti resonare iam ruta Angelico insistente occursit cubiculi trietinis illedebris eneruanis mollicie pri 'um re ut in rotistitit alibus blandimentis ad idixerestiunt iiii tutis uenire heseisiit ordit lucta militi praemium : uicturis gloriam : certaminis pes MamJustitiae cororiam Mesertoris etia crimine multabiriit iii Murum.1 die fratres jCHRISTUS Rex hoste, conantissimiles suos de Euangelico allocutus est trist,unali:indixit hostibii, bella promisit praemia gnaruris rettulit IIbiumcausas: inrimicoruni Ios prodidir et harus ubi,et quando et quomodo. confligendum sit nobis triumphali conmmtione si mauis. Et quamuis solus possit obtinere uictoriam:

ptopter nos tamen , et nostiam sormidinem adesse

tota iussit praesidia dolafernis. Qiii ergo ista noluit audire: qui statura Regis hostri talia. etianta, sci te contempsit et iudicate si non ipse se exuit nostrae

. I. l . .

al Lin

67쪽

SERMO

nas,contra acies citia unx zonrr jp'rities concupiscentiaru formas, corra Daemonu totas aetias, rQt

diffusas et innumeras legiones, traupliatus' u', s

se Iis quia 'no hontinent,si doei filiu credi quςi cru a Michiri; conspexerat tiruitute. Sensit, sentit: di 0lus ieiuni'cunctis uirtutibus apteferri. Iohanristia3 qi ςra; uxbiu delicias Riollentis erenu habita iii K Ialuti c.'ionicie03 sarpis uestiis asperitatecalchskiaxestigi aliundi tota Denasse luxuria Et qae i, Deitatis insigne est iominibus dimisisse pecca.

ra.Et tamen no ei dixis.si filius Dei es.At ubi domi ,, num uidit iugiwrieri latem pr0clamat. Si filius se Dei es. Errat β aboliive corradontinuamitior suae. nequiria tr Vgupacim iacvlytur . Si filius Dei es ,

68쪽

sgnifieatione Dei filium de prouisio

ne panis,de cura uentris, desiderat approbaree Si filius Dei es , dic ut lapides isti panes nant. Quare no

r si filius Dei es,vic ut homines,aut ageli,aut ali

quid aliud fiant sed,dic ut lapides isti panes fiantesignum panis petit,qui signum ieiunii pertimescit.SDMusanis petit: ut ieiunii tremendu sibi refugiat Ognum.Panem malus ingerit cosolator: ut uirtutem

mutet:ur propositu uiolet ieiunantis. Sed uideamus quid responderit de pane panis qui de caelo descen cit. Non in χχ pane uiuit homo,sed in omni ver Deut.f. bo quod procedit de ore Dei. Quam uere uiuit in uerbo Dei Dei uerbum. Quam uere panis non indi get pane .Quam diuine lapides coueitit in homines, qui de lapidibus Abrahae filios ad indicia suae natae Mat. 3. statis exuicitatEt quia impudens inimicus nescit se mel uinci ad multiplice uincetis triumphu, Statuit ldominu c per pinnaculii templi,et est. Si filius Dei Iesmitte te deorsim. O fgnu, mitte te deorsumaeo uenientius dixerit,si filius Dei cs ascende ad caeluxu sit hominis utim ad ima cadere . Dei sit ad superna conscendere. Si filius Dei es mitte te deorsum. Sic suis siladetisic suisprouidet semper:sic suos eleuat ut de alto praecipitet ualidius in ruina. Si filius Dei cs. mitte te deorsum. Consiliis suis se diabolus prodit. Mitte te deorsum. Lapsus quaerit: praecipitia impe

rat: et rati consilio per Africa martyres facit sine clamore dicendo: si uis martyr esse mitte te deorsum: ut eos impellat de alto ad mortemon de humili tot . at et eleuet ad corona. Et sicut se diabolus consiliis uis prodit:ita responsione sua diis se reuelat, dii ait. Non tentabis dominii deum ruit. Se utio dominii, Deutos .io ' .

69쪽

se uti Desi intelligi uoluit haec dicendoequi non de pinna templi tantu se dedit ad terra. sed e caelis 2 ad

inferosus. iactauit:ut non cadentia forma sed esset resurrectio mortuorsi. Aduertite fratres, si possit saetuus inimicus quavis saepe uictus homini cedere, quo audit et kntit dominu Deum et tamen adhuc tenta ,, re no desinit. Posuit eum super montem excelsum ,, et ostendit et oia regna mundi er gloria eoru : et ait ,, illi.haec omnia tibi dabo si procides adoraueris me. Haec dicit,no qui possit dare sed fallere mec promise. Y sa conferre sed ipsa auferre promissionibus quae ha/,, hens. Haec ola tibi dabo. Offert quae Dei sunt Deo: auctori quae auctoris sunt repromittit:suadet ut adoret ab Oibus adorandus: et caecatus ausibus suis ante iudiciu iudici quemadmodu simplices deciperet cofitetur:cui dominus non tam testimonio icips q di/D .6.is uinitatis suae respondit imperio. Dominu Deu inu Phil. z.,, adorabis. Tu dominu Deu tuu illum, cui genu ste clunt Oia no solii caelestia et terrestria sed cita inferana. Adorabis ergo tu in sterno strides et ciulans ea. quem ad te adorandum modo temerarius desertor inuitas. Ita Diabolus rotiens, et taliter repercussus a dsio circa nos seruos eius modo toto furore disrurritaei sicut CHRISTUS milites suos ira ille suos alloquitur et armat ministros.Dicit ergo diabolus: tempus nos modo grauiter ieiunii obseruatione debel/iar Per gulam,per crapulam,per ebrietates,per luxuriam homines attentare no possumus: armate lites: seminate discordias:excitate odiali oncitate iras in spirare mendacia:extorquete periuria: suggerite blasphemias:uaniloquia diffundite:infundite dolos: c state auaritiam:lucra turpia prouidete,ut quod ueri

70쪽

rim as

ter modo ad Iuxuria non dependiu uel eccius claudat,er reponat ad poena.Cauete ante chriame misericordia Me eleemosyna,nc humanitas preteteritos sahores nostros deleat :praesentes auferat: tollat futu/ros. Sed nos Datres,ci nostri regis agnoscentes ino nita et quae Diabolus suis mandauerit audientes, ita iunia nostra sine Iite, sine clamore, sine ira sine do do,suae sinuitatione,cu tota misericordia. charitate.

pietate ragamus: ut dominus CHRI ST VS qui spretis pecoru cruentis uictimis,spiritus corriti, et cotribulati cordis sacrificiu requisiuit, in silentio pa cis ieiunii nostri hostias placatus,et propitiatus anu

inat.

IN PSALMm XL. SERMO . XIIII.

Raetiorum peritis militaris iuba persos L i disciplinam, imperitis tantum ter

l, rificum dat clamorem:tuba magistra uore. isne tuba dimicat miles non est:scrtur furore io proelio: uirtute no agit,sed periculo:quaerit perire non uincere.Hoc di ximus, ut CHRISTI miles intelligat, caelestis quare prouisa sit cantilena. Constituti in campo saxuli pu gnam cum Diabolo. in uitiis sustinemus. Quotiens ergo nobis intonat Propheticus clagor, totiens nos in pace cautos et in acie sortes et in praelio reddit inuictos.Nanim hodie beatus Psalmista ad intelliget is tiam nos supernam conuocat per clamorem. Bea tus qui intelligit super egenum, et pauperem. Et quae est intelligentia, ubi est prosessa paupertas e Vis est intelligentis,si rimetur uiscera: si deprehedatoc